I. Khám phá luận văn thạc sĩ về báo Dân Chúng 1938 1939
Luận văn thạc sĩ văn hóa học về sưu tập báo Dân Chúng (1938-1939) tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, mang lại cái nhìn toàn diện về một tư liệu gốc bảo tàng vô cùng quý giá. Đề tài này không chỉ dừng lại ở việc mô tả một bộ sưu tập hiện vật mà còn đi sâu vào việc phân tích nội dung báo chí, làm sáng tỏ vai trò và vị thế của báo Dân Chúng trong dòng chảy lịch sử báo chí Việt Nam. Ra đời trong bối cảnh phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương (1936-1939) đang lên cao, báo Dân Chúng trở thành cơ quan ngôn luận công khai của Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương. Tờ báo là vũ khí sắc bén trong cuộc đấu tranh đòi tự do, dân chủ, và là minh chứng hùng hồn cho sự vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng trong thời kỳ Pháp thuộc. Luận văn đã khẳng định mạnh mẽ tầm quan trọng của việc nghiên cứu văn hóa báo chí cách mạng, xem đây không chỉ là nguồn sử liệu mà còn là một di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo tồn và phát huy. Công trình cung cấp một hệ thống luận cứ khoa học, từ bối cảnh ra đời, tổ chức hoạt động, đến nội dung tư tưởng và giá trị lịch sử, góp phần lấp đầy những khoảng trống trong việc nghiên cứu về giai đoạn lịch sử đặc biệt này. Nghiên cứu này mở ra hướng tiếp cận liên ngành, kết hợp giữa sử học, văn hóa học và báo chí học, mang lại những đóng góp giá trị cho cả giới học thuật và công tác bảo tàng.
1.1. Tổng quan về tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Việc nghiên cứu văn hóa báo chí cách mạng Việt Nam là một nhiệm vụ cấp thiết, góp phần tìm hiểu sâu sắc về lịch sử, văn hóa và con người. Báo chí không chỉ là tấm gương phản chiếu đời sống xã hội mà còn là công cụ đấu tranh tư tưởng sắc bén. Luận văn nhấn mạnh: “Nghiên cứu báo chí giúp chúng ta có thêm hiểu biết về đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá của xã hội đương thời”. Đặc biệt, báo Dân Chúng 1938-1939 là một hiện tượng độc đáo trong lịch sử báo chí Việt Nam, bởi đây là tờ báo tiếng Việt đầu tiên xuất bản công khai mà không cần xin phép chính quyền thực dân. Sự tồn tại của nó gắn liền với tên tuổi của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ và Hà Huy Tập, đánh dấu một bước tiến lớn trong cuộc đấu tranh đòi tự do báo chí, làm nền tảng cho sự phát triển của báo chí cách mạng sau này. Do đó, nghiên cứu sưu tập này dưới góc độ di sản văn hóa là cần thiết để bảo tồn và phát huy các giá trị cho thế hệ tương lai.
1.2. Mục tiêu và phạm vi của luận văn văn hóa học
Luận văn đặt ra ba mục tiêu nghiên cứu rõ ràng. Thứ nhất, giới thiệu chi tiết về sưu tập gốc báo Dân Chúng 1938-1939 đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, khẳng định đây là nguồn tư liệu gốc bảo tàng quý báu để nghiên cứu thời kỳ Vận động dân chủ. Thứ hai, làm rõ và khẳng định các giá trị lịch sử báo Dân Chúng về mặt tư tưởng, chính trị và văn hóa. Thứ ba, đề xuất các giải pháp cụ thể cho việc sưu tầm bổ sung, nghiên cứu, bảo quản hiện vật bảo tàng và phát huy giá trị của sưu tập trong giai đoạn hiện nay. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các số báo Dân Chúng từ số 1 (22/7/1938) đến số 80 (30/8/1939) hiện có tại bảo tàng, khai thác sâu các giá trị lịch sử, tư tưởng và văn hóa mà tờ báo này đã đóng góp cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc.
II. Thách thức bảo quản sưu tập báo Dân Chúng tại bảo tàng
Việc lưu giữ và phát huy giá trị của các tư liệu gốc bảo tàng như sưu tập báo Dân Chúng 1938-1939 đối mặt với nhiều thách thức không nhỏ. Là hiện vật bằng giấy, trải qua hơn 80 năm với nhiều biến động lịch sử và điều kiện khí hậu khắc nghiệt, tình trạng vật lý của các tờ báo đang dần xuống cấp. Giấy đã ngả màu, giòn, dễ gãy và hư hại nếu không có phương pháp bảo quản hiện vật bảo tàng chuyên nghiệp và kịp thời. Đây là một thách thức lớn đối với Bảo tàng Lịch sử Quốc gia trong việc duy trì tuổi thọ của bộ sưu tập độc đáo này. Bên cạnh đó, việc khai thác giá trị nội dung cũng gặp nhiều rào cản. Các nhà nghiên cứu khó có thể tiếp cận trực tiếp thường xuyên với hiện vật gốc vì lý do bảo quản, điều này làm hạn chế khả năng phân tích nội dung báo chí một cách sâu rộng và chi tiết. Việc thiếu các bản sao kỹ thuật số chất lượng cao cũng là một trở ngại, khiến cho nguồn di sản văn hóa phi vật thể này chưa được quảng bá và tiếp cận rộng rãi tới công chúng và giới học thuật. Giải quyết những thách thức này đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, từ cải tiến kỹ thuật bảo quản, đẩy mạnh số hóa, đến xây dựng các chương trình nghiên cứu và trưng bày hiệu quả để phát huy tối đa giá trị lịch sử báo Dân Chúng.
2.1. Hiện trạng thực tế của tư liệu gốc bảo tàng
Theo luận văn, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (trước đây là Bảo tàng Cách mạng Việt Nam) đang lưu giữ 79/80 số báo Dân Chúng, chỉ thiếu số 14. Bộ sưu tập được lưu giữ tại kho giấy, đã được đăng ký kiểm kê và phân loại với ký hiệu từ 6520/Gy4870 đến 6600/Gy4959. Tình trạng vật lý của các tờ báo đòi hỏi chế độ bảo quản hiện vật bảo tàng nghiêm ngặt do chất liệu giấy dễ bị ảnh hưởng bởi độ ẩm, nhiệt độ và ánh sáng. Thách thức lớn nhất là ngăn chặn quá trình axit hóa giấy và sự xuống cấp tự nhiên theo thời gian. Việc này cần đến các phương pháp bảo quản tiên tiến và môi trường lưu trữ được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo sự tồn tại lâu dài của nguồn nghiên cứu nguồn sử liệu quan trọng này.
2.2. Khó khăn trong khai thác giá trị lịch sử báo Dân Chúng
Mặc dù giá trị của sưu tập là không thể phủ nhận, quá trình khai thác và nghiên cứu nguồn sử liệu này vẫn còn nhiều hạn chế. Việc tiếp cận trực tiếp các bản gốc bị giới hạn để ưu tiên cho công tác bảo quản, khiến cho việc phân tích nội dung báo chí một cách toàn diện trở nên khó khăn. Nhiều nhà nghiên cứu chỉ có thể tiếp cận qua các bản sao chụp hoặc thống kê thứ cấp. Luận văn chỉ ra rằng, “mặc dù có một số chuyên luận nghiên cứu về báo Dân chúng, nhưng hầu như các tác giả ít quan tâm đến khai thác, khảo cứu báo Dân chúng dưới góc độ là một trong những di sản văn hoá quý báu”. Sự thiếu vắng các công cụ tra cứu số hóa và cơ sở dữ liệu toàn văn làm giảm hiệu quả nghiên cứu, khiến cho kho tàng tri thức về thời kỳ Pháp thuộc này chưa được phát huy hết tiềm năng.
III. Phân tích bối cảnh ra đời của báo Dân Chúng 1938 1939
Sự ra đời của báo Dân Chúng 1938-1939 là một sự kiện mang tính bước ngoặt, phản ánh sự nhạy bén trong chỉ đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương trước những chuyển biến của tình hình chính trị. Luận văn đã phân tích sâu sắc bối cảnh lịch sử đặc biệt này, khi phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương tạo ra một không khí chính trị cởi mở hơn. Thắng lợi của Mặt trận Bình dân Pháp năm 1936 đã tạo điều kiện cho một số quyền tự do, dân chủ được nới lỏng tại các thuộc địa. Tận dụng cơ hội này, Đảng đã chủ trương đẩy mạnh các hình thức đấu tranh công khai và bán công khai. Báo chí công khai trở thành một mặt trận quan trọng để tập hợp quần chúng và tuyên truyền đường lối cách mạng. Báo Dân Chúng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ và Hà Huy Tập, đã ra đời như một lẽ tất yếu. Tờ báo không chỉ là cơ quan ngôn luận mà còn là biểu tượng cho cuộc đấu tranh đòi quyền tự do báo chí, một quyền dân chủ cơ bản nhất trong thời kỳ Pháp thuộc. Việc phân tích bối cảnh này giúp hiểu rõ tại sao Dân Chúng có thể tồn tại và hoạt động mạnh mẽ, trở thành một vũ khí tư tưởng hiệu quả, góp phần định hình và dẫn dắt phong trào cách mạng trong giai đoạn 1936-1939.
3.1. Vai trò của Mặt trận Dân chủ Đông Dương
Giai đoạn 1936-1939 chứng kiến sự lớn mạnh của phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương. Dưới ánh sáng của Nghị quyết Đại hội VII Quốc tế Cộng sản, Đảng Cộng sản Đông Dương đã tạm gác khẩu hiệu độc lập dân tộc để tập trung vào mục tiêu đòi tự do, dân chủ, cơm áo và hòa bình. Chủ trương này đã tập hợp được đông đảo các tầng lớp nhân dân, tạo ra một sức mạnh chính trị to lớn. Chính trong không khí sục sôi của phong trào đấu tranh nghị trường và quần chúng, nhu cầu về một tờ báo chí công khai bằng tiếng Việt để chỉ đạo và định hướng dư luận trở nên cấp thiết. Báo Dân Chúng ra đời để đáp ứng chính xác yêu cầu đó, trở thành tiếng nói của Mặt trận, diễn đàn của quần chúng trong cuộc đấu tranh chống lại chính quyền phản động thuộc địa.
3.2. Cuộc đấu tranh pháp lý cho quyền tự do báo chí công khai
Một yếu tố pháp lý quan trọng tạo điều kiện cho sự ra đời của báo Dân Chúng là thắng lợi trong “vụ án báo Dân Quyền”. Trước đó, chính quyền thực dân luôn tìm cách bóp nghẹt tự do báo chí tiếng Việt qua các sắc lệnh hà khắc. Tuy nhiên, vụ án Dân Quyền và phán quyết của Tòa Thượng thẩm Paris vào cuối năm 1937 đã khẳng định người dân Nam Kỳ được hưởng quyền tự do xuất bản theo luật năm 1881. Luận văn trích dẫn khẳng định của luật sư Trịnh Đình Thảo, người đã “đảm bảo chúng ta có thể ra báo tự do, không phải xin phép là hoàn toàn hợp pháp”. Dựa trên cơ sở pháp lý này, Đảng đã quyết định xuất bản báo Dân Chúng mà chỉ cần làm thủ tục khai báo, một hành động dũng cảm, đi tiên phong trong việc hiện thực hóa quyền tự do báo chí công khai.
3.3. Tổ chức tòa soạn và vai trò của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ
Tổ chức và hoạt động của báo Dân Chúng thể hiện sự chỉ đạo chặt chẽ của Trung ương Đảng. Tờ báo do Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ và đồng chí Hà Huy Tập trực tiếp sáng lập và chỉ đạo. Đồng chí Dương Trí Phú được giao đứng tên trị sự. Tòa soạn ban đầu đặt tại số 43 đường Hamelin (Sài Gòn) là nơi làm việc của các nhà báo cách mạng kiên trung như Trần Văn Kiết, Nguyễn Văn Trấn, Nguyễn Văn Kinh... Họ vừa quản lý, biên tập, vừa lo cả việc hậu cần. Dù đối mặt với vô vàn khó khăn, từ việc tìm nhà in (vì nhiều chủ nhà in tư sản sợ hãi không dám nhận in báo không có giấy phép) đến sự khủng bố liên tục của mật thám, báo Dân Chúng vẫn được phát hành đều đặn, với số lượng có lúc lên tới 15.000 bản, một con số kỷ lục thời bấy giờ.
IV. Phương pháp phân tích giá trị lịch sử báo Dân Chúng
Luận văn đã sử dụng phương pháp phân tích nội dung báo chí một cách khoa học để làm nổi bật những giá trị lịch sử báo Dân Chúng. Công trình không chỉ thống kê các số báo hay chủ đề mà còn đi sâu phân tích từng bài viết, chuyên mục để giải mã các thông điệp chính trị, tư tưởng và văn hóa mà tờ báo truyền tải. Qua đó, luận văn khẳng định báo Dân Chúng là một nguồn nghiên cứu nguồn sử liệu độc đáo và đáng tin cậy về giai đoạn 1936-1939. Nội dung của báo là một bức tranh toàn cảnh về đời sống chính trị-xã hội Đông Dương, từ cuộc đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ của quần chúng, đến việc phổ biến chủ nghĩa Mác-Lênin và đường lối của Đảng một cách công khai. Tờ báo đã thực hiện xuất sắc nhiệm vụ là “người tuyên truyền tập thể, người cổ động tập thể và người tổ chức tập thể”. Việc phân tích nội dung báo chí còn cho thấy nghệ thuật làm báo tài tình của các nhà cách mạng, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận sắc bén và hình thức thể hiện sinh động, hấp dẫn, biến Dân Chúng thành một tờ báo có sức ảnh hưởng sâu rộng, được quần chúng yêu mến và tin tưởng. Đây chính là minh chứng cho giá trị của báo chí như một di sản văn hóa phi vật thể.
4.1. Tuyên truyền đường lối của Đảng trong thời kỳ mới
Một trong những giá trị cốt lõi của báo Dân Chúng là vai trò cơ quan ngôn luận của Đảng. Đây là tờ báo tiếng Việt đầu tiên đăng tải nguyên văn các văn kiện quan trọng của Đảng. Điển hình là việc đăng “Bức thư công khai của Đảng Cộng sản Đông Dương gửi cho các Đảng phái” trên ba số báo liên tiếp (23, 24, 25). Văn kiện này kêu gọi thành lập Mặt trận Dân chủ Đông Dương để thống nhất hành động. Luận văn trích dẫn tuyên ngôn của báo: “Dân chúng là cơ quan ngôn luận của anh chị em. Nó có sống lái vững chải thì tiếng hô hào của anh chị em càng vang lừng”. Qua những bài viết như vậy, Dân Chúng đã công khai hóa đường lối, chủ trương của Đảng, giúp quần chúng hiểu rõ và tin tưởng vào sự lãnh đạo cách mạng, phá tan những luận điệu xuyên tạc của kẻ thù.
4.2. Cổ động đấu tranh dân sinh dân chủ và chống phát xít
Nội dung của báo Dân Chúng phản ánh trung thực và sâu sắc các cuộc đấu tranh của quần chúng. Tờ báo là lá cờ đầu trong cuộc đấu tranh đòi tự do báo chí, tự do hội họp, đòi thả tù chính trị và cải thiện dân sinh. Các bài viết không chỉ đưa tin mà còn phân tích, hướng dẫn và cổ vũ các phong trào. Từ yêu sách của thợ thuyền Ba Son, cuộc đình công của công nhân xe điện, đến cuộc biểu tình của nông dân Gia Định, tất cả đều được phản ánh sinh động trên mặt báo. Đặc biệt, trong bối cảnh chủ nghĩa phát xít đang trỗi dậy, Dân Chúng đã dành nhiều bài viết để vạch trần nguy cơ chiến tranh, kêu gọi đoàn kết chống phát xít, bảo vệ hòa bình. Những nội dung này khẳng định sâu sắc giá trị lịch sử báo Dân Chúng như một vũ khí đấu tranh toàn diện trên mọi mặt trận.
4.3. Giá trị như một di sản văn hóa phi vật thể quý giá
Vượt ra ngoài giá trị của một nguồn sử liệu, sưu tập báo Dân Chúng còn được xem như một di sản văn hóa phi vật thể. Nó chứa đựng tư tưởng, tinh thần và ý chí đấu tranh của một thế hệ. Ngôn ngữ báo chí, cách lập luận, các hình thức thể hiện (xã luận, phóng sự, thơ ca, tranh biếm họa) đều phản ánh một giai đoạn phát triển đặc biệt của văn hóa và báo chí Việt Nam. Việc nghiên cứu Dân Chúng không chỉ là tìm hiểu về sự kiện lịch sử, mà còn là tiếp cận với một di sản tinh thần, một biểu tượng của khát vọng tự do và trí tuệ của dân tộc trong thời kỳ Pháp thuộc. Đây là giá trị cần được nhận diện và phát huy trong các luận án tiến sĩ văn hóa học và các công trình nghiên cứu sâu hơn trong tương lai.
V. Bí quyết phát huy giá trị sưu tập báo Dân Chúng hiệu quả
Để sưu tập báo Dân Chúng 1938-1939 không chỉ là một hiện vật im lặng trong kho lưu trữ, luận văn đã đề xuất một hệ thống các giải pháp đồng bộ và khả thi nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của nó. Cốt lõi của các giải pháp này là sự kết hợp giữa phương pháp bảo quản truyền thống và công nghệ hiện đại, giữa nghiên cứu chuyên sâu và quảng bá đại chúng. Việc bảo quản hiện vật bảo tàng phải được ưu tiên hàng đầu, áp dụng các kỹ thuật tiên tiến để làm chậm quá trình xuống cấp của giấy. Song song đó, việc số hóa toàn bộ sưu tập là một nhiệm vụ cấp bách. Điều này không chỉ tạo ra một bản sao lưu an toàn mà còn mở ra khả năng tiếp cận không giới hạn cho các nhà nghiên cứu và công chúng, biến tư liệu gốc bảo tàng thành một nguồn tài nguyên tri thức sống động. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu, tổ chức hội thảo, biên soạn các ấn phẩm chuyên khảo dựa trên nguồn tư liệu này. Việc tích hợp nội dung về báo Dân Chúng vào các chương trình trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và các hoạt động giáo dục sẽ giúp lan tỏa giá trị lịch sử báo Dân Chúng đến thế hệ trẻ, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng và lòng yêu nước.
5.1. Giải pháp bảo tồn và số hóa tư liệu gốc bảo tàng
Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các giải pháp khoa học kỹ thuật trong công tác bảo quản. Cần xây dựng một môi trường lưu trữ đạt chuẩn về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và độ sạch để hạn chế tối đa các tác nhân gây hại. Các biện pháp tu bổ, phục chế cần được thực hiện bởi các chuyên gia để xử lý những tờ báo đã bị hư hại. Quan trọng hơn cả là phải tiến hành số hóa toàn bộ 79 số báo với độ phân giải cao. Dự án số hóa này sẽ giúp tạo ra một cơ sở dữ liệu trực tuyến, cho phép tra cứu toàn văn và hình ảnh. Điều này không chỉ phục vụ hiệu quả cho việc nghiên cứu nguồn sử liệu mà còn là cách tốt nhất để bảo quản hiện vật bảo tàng về lâu dài, giảm thiểu tác động vật lý lên bản gốc.
5.2. Hướng nghiên cứu nguồn sử liệu cho các luận án tương lai
Sưu tập báo Dân Chúng là một mỏ vàng cho các nghiên cứu trong tương lai. Luận văn đã gợi mở nhiều hướng khai thác mới. Các nhà nghiên cứu có thể tiếp tục thực hiện những luận án tiến sĩ văn hóa học hoặc sử học, tập trung vào các khía cạnh chuyên sâu hơn như: ngôn ngữ báo chí cách mạng thời kỳ 1936-1939, nghệ thuật tuyên truyền và đấu tranh chính trị trên mặt báo, vai trò của báo Dân Chúng trong việc hình thành dư luận xã hội, hoặc so sánh Dân Chúng với các tờ báo khác cùng thời. Việc xây dựng các chuyên đề nghiên cứu liên ngành sẽ giúp khai thác tối đa giá trị của bộ sưu tập, làm phong phú thêm kho tàng tri thức về lịch sử báo chí Việt Nam và lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc.
VI. Kết luận về giá trị luận văn báo Dân Chúng 1938 1939
Công trình luận văn thạc sĩ văn hóa học về sưu tập báo Dân Chúng 1938-1939 là một nghiên cứu có giá trị khoa học và thực tiễn cao. Luận văn đã trình bày một cách hệ thống và toàn diện về một trong những tờ báo quan trọng nhất trong lịch sử báo chí Việt Nam. Bằng việc vận dụng phương pháp nghiên cứu liên ngành, tác giả không chỉ tái hiện hoàn cảnh ra đời và hoạt động của báo Dân Chúng mà còn đi sâu khẳng định những giá trị to lớn về chính trị, tư tưởng, lịch sử và văn hóa của nó. Công trình đã chứng minh rằng báo Dân Chúng không chỉ là một tư liệu gốc bảo tàng mà còn là một di sản văn hóa phi vật thể sống động, biểu trưng cho trí tuệ và tinh thần đấu tranh bất khuất của Đảng và nhân dân ta trong thời kỳ Pháp thuộc. Những đề xuất về bảo tồn và phát huy giá trị của sưu tập mang tính thực tiễn cao, có thể áp dụng hiệu quả tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và các cơ quan lưu trữ khác. Luận văn là một đóng góp quan trọng, làm sâu sắc thêm nhận thức về vai trò của báo chí cách mạng và mở ra những hướng nghiên cứu mới đầy tiềm năng.
6.1. Khẳng định giá trị lịch sử và văn hóa của báo Dân Chúng
Luận văn đã thành công trong việc khẳng định một cách thuyết phục các giá trị lịch sử báo Dân Chúng. Về mặt chính trị-tư tưởng, nó là vũ khí sắc bén của Đảng, công khai hóa đường lối và tập hợp quần chúng. Về mặt lịch sử, nó là nguồn sử liệu chân thực, phản ánh sống động cuộc đấu tranh trong giai đoạn Mặt trận Dân chủ Đông Dương. Về mặt văn hóa, nó là một dấu mốc quan trọng trong sự phát triển của lịch sử báo chí Việt Nam, thể hiện sự trưởng thành trong nghệ thuật làm báo cách mạng. Những giá trị này đan xen, hợp thành một di sản quý báu, góp phần làm rạng rỡ thêm trang sử vẻ vang của dân tộc.
6.2. Tầm nhìn cho tương lai của di sản văn hóa báo chí cách mạng
Từ trường hợp của báo Dân Chúng, luận văn mở ra một tầm nhìn rộng lớn hơn về việc bảo tồn và phát huy toàn bộ di sản báo chí cách mạng Việt Nam. Những tờ báo này không chỉ là ký ức của quá khứ mà còn là nguồn sức mạnh tinh thần cho hiện tại và tương lai. Việc nghiên cứu, số hóa và quảng bá các di sản này cần được xem là một nhiệm vụ chiến lược trong công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể. Điều này giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về những hy sinh, sáng tạo của cha ông, từ đó bồi đắp lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
