Luận văn thạc sĩ vấn đề bỉnh đẳng giới trong chính trị ở việt nam giai đoạn từ 1986 đến nay

Luận văn thạc sĩ phân tích vấn đề bỉnh đẳng giới trong chính trị ở việt nam giai đoạn từ 1986 đến nay, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Linh
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Trường Thụ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Vấn Đề Bình Đẳng Giới Trong Chính Trị Ở Việt Nam Giai Đoạn Từ 1986 Đến Nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
• 0.3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp thực tiễn của luận văn
• 0.7. Ý nghĩa của luận văn
• 0.8. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ BÌNH ĐẲNG GIỚI VÀ BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG CHÍNH TRỊ
• 1.1. CÁC KHÁI NIỆM CHỦ YẾU
• 1.1.1. Giới
• 1.1.2. Bình đẳng xã hội
• 1.1.3. Bình đẳng giới
• 1.2. BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG CHÍNH TRỊ
• 1.2.1. Tham gia chính trị và tham gia chính trị của phụ nữ
• 1.2.2. Ý nghĩa của việc phụ nữ tham gia chính trị
• 2. CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ THAM GIA CHÍNH TRỊ CỦA PHỤ NỮ TỪ 1986 ĐẾN NAY
• 2.1. BỨC TRANH THAM GIA CHÍNH TRỊ CỦA PHỤ NỮ VIỆT NAM TỪ 1986 ĐẾN NAY
• 2.1.1. Chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước
• 2.1.2. Phụ nữ tham gia vào hệ thống, tổ chức và phong trào
• 2.2. PHỤ NỮ THAM GIA CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM – NHỮNG YẾU TỐ RÀO CẢN
• 2.2.1. Rào cản liên quan đến chính sách, pháp luật
• 2.2.2. Định kiến giới trong xã hội về năng lực lãnh đạo, quản lý của phụ nữ
• 2.2.3. Rào cản từ khả năng cân bằng giữa gia đình và sự nghiệp
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. QUAN ĐIỂM, VÀ GIẢI PHÁP VỀ BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 3.1. CÁC GIẢI PHÁP CƠ BẢN VỀ BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 3.1.1. Nâng cao nhận thức về vai trò của phụ nữ trong hệ thống chính trị
• 3.1.2. Tạo những yếu tố có tính thể chế, phối hợp sức mạnh của toàn hệ thống chính trị để hỗ trợ, nâng cao vị thế cho phụ nữ trong gia đình và xã hội
• 3.1.3. Khai thác có hiệu quả các nguồn lực nhằm phát huy vai trò của phụ nữ trong đời sống chính trị quốc gia giai đoạn hiện nay
• 3.2. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vấn đề bình đẳng giới trong chính trị Việt Nam

Vấn đề bình đẳng giới trong chính trị ở Việt Nam đã trở thành một chủ đề quan trọng trong bối cảnh xã hội hiện đại. Từ năm 1986, khi đất nước bắt đầu công cuộc đổi mới, vai trò của phụ nữ trong chính trị đã được chú trọng hơn. Tuy nhiên, sự tham gia của phụ nữ vẫn còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu này sẽ phân tích những thay đổi trong chính sách và thực tiễn liên quan đến bình đẳng giới trong chính trị, từ đó đưa ra những nhận định về thực trạng và thách thức hiện nay.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của bình đẳng giới

Bình đẳng giới không chỉ là một khái niệm mà còn là một yêu cầu cần thiết trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Theo Tiến sĩ Trần Thị Kim Xuyến, bình đẳng giới là sự công nhận và thực hiện quyền lợi của cả nam và nữ trong mọi khía cạnh. Điều này đặc biệt quan trọng trong chính trị, nơi mà sự tham gia của phụ nữ có thể mang lại những thay đổi tích cực cho xã hội.

1.2. Lịch sử phát triển bình đẳng giới trong chính trị Việt Nam

Từ năm 1986 đến nay, Việt Nam đã có nhiều bước tiến trong việc thúc đẩy bình đẳng giới. Các chính sách của Đảng và Nhà nước đã tạo điều kiện cho phụ nữ tham gia vào các hoạt động chính trị. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều rào cản cần được khắc phục để đảm bảo quyền lợi chính trị cho phụ nữ.

II. Những thách thức trong việc thực hiện bình đẳng giới trong chính trị

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, nhưng việc thực hiện bình đẳng giới trong chính trị vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như định kiến xã hội, rào cản về chính sách và sự thiếu hụt cơ hội tham gia đã ảnh hưởng đến khả năng tham gia của phụ nữ trong các quyết định chính trị.

2.1. Định kiến xã hội và ảnh hưởng đến phụ nữ

Định kiến về vai trò của phụ nữ trong xã hội vẫn còn tồn tại, ảnh hưởng đến khả năng tham gia chính trị của họ. Nhiều người vẫn cho rằng phụ nữ không đủ khả năng lãnh đạo, điều này dẫn đến sự thiếu hụt đại diện nữ trong các cơ quan chính quyền.

2.2. Rào cản từ chính sách và pháp luật

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ phụ nữ, nhưng thực tế cho thấy vẫn còn nhiều quy định chưa thực sự tạo điều kiện cho phụ nữ tham gia vào chính trị. Cần có những cải cách để đảm bảo quyền lợi chính trị cho phụ nữ được thực thi một cách hiệu quả.

III. Phương pháp nâng cao bình đẳng giới trong chính trị Việt Nam

Để nâng cao bình đẳng giới trong chính trị, cần có những phương pháp cụ thể và hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức về vai trò của phụ nữ trong chính trị là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần có sự hỗ trợ từ các tổ chức xã hội và chính phủ để tạo ra môi trường thuận lợi cho phụ nữ tham gia.

3.1. Nâng cao nhận thức cộng đồng về bình đẳng giới

Cần tổ chức các chương trình giáo dục và tuyên truyền để nâng cao nhận thức của cộng đồng về bình đẳng giới. Việc này không chỉ giúp phụ nữ nhận thức được quyền lợi của mình mà còn giúp nam giới hiểu rõ hơn về vai trò của phụ nữ trong xã hội.

3.2. Tạo cơ hội cho phụ nữ tham gia chính trị

Cần có các chính sách cụ thể để tạo cơ hội cho phụ nữ tham gia vào các vị trí lãnh đạo. Điều này có thể bao gồm việc áp dụng các quy định về tỷ lệ đại biểu nữ trong các cơ quan chính quyền.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bình đẳng giới

Nghiên cứu về bình đẳng giới trong chính trị không chỉ mang lại giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu có thể giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra những quyết định đúng đắn hơn trong việc thúc đẩy quyền lợi của phụ nữ.

4.1. Kết quả đạt được từ các chính sách bình đẳng giới

Các chính sách đã được thực hiện trong những năm qua đã mang lại những kết quả tích cực, như tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia vào các cơ quan chính quyền. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để đảm bảo tính hiệu quả của các chính sách này.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ các nước khác

Việc học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia khác trong việc thực hiện bình đẳng giới có thể giúp Việt Nam rút ra những bài học quý giá. Các mô hình thành công có thể được áp dụng để cải thiện tình hình hiện tại.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về bình đẳng giới trong chính trị

Bình đẳng giới trong chính trị là một vấn đề cần được quan tâm và giải quyết một cách đồng bộ. Tương lai của bình đẳng giới trong chính trị Việt Nam phụ thuộc vào sự nỗ lực của cả xã hội trong việc thay đổi nhận thức và chính sách.

5.1. Tương lai của bình đẳng giới trong chính trị Việt Nam

Với những nỗ lực hiện tại, có thể hy vọng rằng trong tương lai, phụ nữ sẽ có nhiều cơ hội hơn để tham gia vào các quyết định chính trị. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho phụ nữ mà còn cho toàn xã hội.

5.2. Những khuyến nghị cho chính sách tương lai

Cần có những khuyến nghị cụ thể cho các chính sách trong tương lai nhằm đảm bảo quyền lợi chính trị cho phụ nữ. Việc này sẽ giúp tạo ra một môi trường chính trị công bằng và bình đẳng hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Từ năm 1986 đến nay, vấn đề bình đẳng giới trong chính trị ở Việt Nam đã trở thành một chủ đề quan trọng, thu hút sự quan tâm của cả giới học thuật và các nhà hoạch định chính sách. Việt Nam có tỷ lệ phụ nữ chiếm khoảng 50,8% dân số và 48% lực lượng lao động xã hội, tuy nhiên, sự tham gia của phụ nữ trong các cơ quan chính trị và các vị trí lãnh đạo vẫn còn hạn chế. Tỷ lệ đại biểu nữ trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp tuy có tăng nhưng chưa đạt mức bền vững và chưa tương xứng với vai trò, năng lực của phụ nữ trong xã hội. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng khung lý thuyết và đánh giá thực trạng bình đẳng giới trong chính trị, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao sự tham gia chính trị của phụ nữ Việt Nam trong giai đoạn đổi mới. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các chính sách, pháp luật, các phong trào và sự tham gia của phụ nữ trong hệ thống chính trị Việt Nam từ năm 1986 đến nay. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc thúc đẩy bình đẳng giới trong chính trị, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phát triển xã hội bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, nhằm phân tích mối quan hệ giữa giới, quyền lực và sự tham gia chính trị trong bối cảnh xã hội Việt Nam. Khung lý thuyết còn bao gồm các mô hình về bình đẳng giới và nữ quyền, tập trung vào ba khái niệm chính: giới (gender) được hiểu là vai trò, trách nhiệm và quyền lợi xã hội quy định cho nam và nữ; bình đẳng giới là sự chia sẻ công bằng các lợi ích phát triển và cơ hội tham gia xã hội giữa hai giới; tham gia chính trị của phụ nữ là sự tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào các hoạt động chính trị, từ bầu cử, ứng cử đến lãnh đạo và quản lý trong các tổ chức chính trị - xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp phân tích định tính và định lượng. Nguồn dữ liệu chính là các tài liệu thứ cấp bao gồm văn bản pháp luật, nghị quyết của Đảng, báo cáo thống kê của các cơ quan nhà nước và các nghiên cứu trước đây. Phương pháp phân tích bao gồm phân tích hệ thống chính trị, phân tích cấu trúc và chức năng, cùng các phương pháp xã hội học và thống kê để đánh giá thực trạng sự tham gia chính trị của phụ nữ. Cỡ mẫu nghiên cứu là các số liệu thống kê về tỷ lệ phụ nữ trong các cơ quan chính trị từ năm 1986 đến nay, được chọn lọc nhằm phản ánh xu hướng và biến động trong từng giai đoạn. Timeline nghiên cứu trải dài từ năm 1986 đến năm 2019, tập trung vào các giai đoạn chính sách và thực tiễn thay đổi về bình đẳng giới trong chính trị.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ phụ nữ trong các cơ quan chính trị tăng nhưng chưa bền vững: Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội đạt khoảng 24,4% trong khóa XIII, giảm so với các nhiệm kỳ trước đó. Tỷ lệ nữ đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp cũng dao động dưới 30%, với cấp xã đạt khoảng 21,9%. Tỷ lệ này chưa đáp ứng mục tiêu 30% theo Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới.

2. Phụ nữ giữ chức vụ lãnh đạo còn hạn chế: Tỷ lệ nữ Bộ trưởng và tương đương chỉ chiếm khoảng 4,7% trong khóa XIII, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ khoảng 1,6%, phó chủ tịch Ủy ban nhân dân từ 2-4%. Tỷ lệ nữ giữ chức vụ cấp trưởng trong các cơ quan nhà nước thấp hơn nhiều so với cấp phó.

3. Sự tham gia của phụ nữ trong tổ chức Đảng tăng nhưng chưa đạt chỉ tiêu: Tỷ lệ nữ cấp ủy Đảng các cấp dao động quanh mức 11-12%, chưa đạt mục tiêu 15% đề ra. Tỷ lệ nữ ủy viên Trung ương Đảng có xu hướng giảm nhẹ trong các khóa gần đây, chỉ đạt khoảng 8-10%.

4. Phong trào và tổ chức phụ nữ đóng vai trò quan trọng: Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và các phong trào như “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” đã góp phần nâng cao nhận thức và tạo điều kiện cho phụ nữ tham gia chính trị, tuy nhiên vẫn còn nhiều rào cản về văn hóa và định kiến xã hội.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố: định kiến giới trong xã hội vẫn còn phổ biến, các quy định về tuổi nghỉ hưu và tiêu chuẩn bổ nhiệm có sự khác biệt giữa nam và nữ, gây hạn chế cơ hội cho phụ nữ. So với các quốc gia trong khu vực và thế giới, tỷ lệ phụ nữ tham gia chính trị ở Việt Nam tuy cao hơn mức trung bình toàn cầu (khoảng 18,1%) nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với các nước có tỷ lệ đại biểu nữ trên 30% như Ruanda (56,3%), Thụy Điển (46,4%). Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội qua các khóa, biểu đồ tròn phân bố tỷ lệ nữ giữ các chức vụ lãnh đạo trong bộ máy nhà nước, và bảng so sánh tỷ lệ nữ cấp ủy Đảng qua các nhiệm kỳ. Ý nghĩa của kết quả cho thấy cần có các chính sách đồng bộ hơn để thúc đẩy bình đẳng giới trong chính trị, không chỉ về số lượng mà còn về chất lượng và vị trí lãnh đạo của phụ nữ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý cho phụ nữ nhằm nâng cao chất lượng cán bộ nữ, phấn đấu đạt tỷ lệ 30% nữ tham gia các khóa đào tạo chính trị trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban Tổ chức Trung ương, các trường chính trị.

2. Xây dựng chính sách ưu tiên thúc đẩy phụ nữ giữ chức vụ lãnh đạo: Ban hành các quy định ưu tiên bổ nhiệm, đề bạt cán bộ nữ vào các vị trí chủ chốt trong bộ máy nhà nước và Đảng, với mục tiêu tăng tỷ lệ nữ lãnh đạo lên 25% trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương.

3. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội về bình đẳng giới: Triển khai các chiến dịch truyền thông nhằm xóa bỏ định kiến giới, nâng cao nhận thức về vai trò và năng lực của phụ nữ trong chính trị, hướng tới thay đổi nhận thức trong cộng đồng trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

4. Tăng cường giám sát và đánh giá thực hiện bình đẳng giới: Thiết lập hệ thống giám sát định kỳ về tỷ lệ và chất lượng tham gia chính trị của phụ nữ, báo cáo hàng năm để điều chỉnh chính sách kịp thời. Chủ thể thực hiện: Ủy ban Quốc gia về Bình đẳng Giới, các cơ quan thống kê.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Giúp xây dựng và điều chỉnh các chính sách thúc đẩy bình đẳng giới trong chính trị, nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển xã hội.

2. Các tổ chức chính trị - xã hội và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam: Là cơ sở khoa học để tổ chức các phong trào, chiến dịch vận động và hỗ trợ phụ nữ tham gia chính trị.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Chính trị học, Xã hội học, Nghiên cứu giới: Cung cấp tài liệu tham khảo chuyên sâu về bình đẳng giới và sự tham gia chính trị của phụ nữ tại Việt Nam.

4. Các nhà hoạt động xã hội và tổ chức phi chính phủ: Hỗ trợ xây dựng các chương trình can thiệp, nâng cao năng lực và vận động chính sách về bình đẳng giới.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ phụ nữ tham gia chính trị ở Việt Nam vẫn còn thấp?
   Nguyên nhân chính là do định kiến xã hội, các quy định pháp luật chưa hoàn toàn tạo điều kiện thuận lợi, cùng với sự thiếu hụt về đào tạo và hỗ trợ cho cán bộ nữ. Ví dụ, tuổi nghỉ hưu khác nhau giữa nam và nữ gây hạn chế cơ hội thăng tiến cho phụ nữ.

2. Phụ nữ tham gia chính trị có ý nghĩa gì đối với xã hội?
   Phụ nữ tham gia chính trị giúp đảm bảo quyền lợi và nhu cầu của họ được phản ánh trong các quyết sách, góp phần tăng cường dân chủ và công bằng xã hội. Sự tham gia này cũng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

3. Các chính sách hiện nay đã hỗ trợ phụ nữ như thế nào?
   Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách như Luật Bình đẳng giới, Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới, quy định tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân, cùng các chương trình đào tạo cán bộ nữ.

4. Làm thế nào để nâng cao chất lượng cán bộ nữ trong chính trị?
   Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng lãnh đạo, quản lý, đồng thời tạo môi trường làm việc bình đẳng, khuyến khích phụ nữ phát huy năng lực và tham gia vào các vị trí chủ chốt.

5. Vai trò của các tổ chức phụ nữ trong việc thúc đẩy bình đẳng giới là gì?
   Các tổ chức phụ nữ như Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đóng vai trò vận động, giám sát, phản biện xã hội và hỗ trợ phụ nữ phát triển kỹ năng, từ đó nâng cao sự tham gia chính trị và vị thế xã hội của phụ nữ.

Kết luận

• Luận văn xây dựng khung lý thuyết và công cụ phân tích toàn diện về bình đẳng giới trong chính trị tại Việt Nam từ 1986 đến nay.
• Đánh giá thực trạng cho thấy sự tiến bộ nhưng còn nhiều hạn chế về tỷ lệ và chất lượng tham gia chính trị của phụ nữ.
• Phân tích các yếu tố tác động bao gồm chính sách, văn hóa, định kiến xã hội và cơ chế thể chế.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao tỷ lệ và chất lượng cán bộ nữ trong các cơ quan chính trị và lãnh đạo.
• Khuyến nghị tiếp tục giám sát, đánh giá và điều chỉnh chính sách để đảm bảo bình đẳng giới thực chất trong chính trị.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 3-5 năm tới, đồng thời mở rộng nghiên cứu về tác động của bình đẳng giới trong các lĩnh vực khác của xã hội. Mời các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và tổ chức xã hội cùng tham gia đóng góp ý kiến và phối hợp thực hiện để thúc đẩy bình đẳng giới trong chính trị Việt Nam ngày càng hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương, 6 tiết. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 LÝ THUYẾT CHUNG VỀ BÌNH ĐẲNG GIỚI VÀ BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG CHÍNH TRỊ 1.1 CÁC KHÁI NIỆM CHỦ YẾU 1.1 Giới Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói rằng: “Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật. Đàn bà có quyền bình đẳng với đàn ông về các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội và gia đình”. Bình đẳng giới là một vấn đề rất quan trọng được cả xã hội quan tâm.

Nếu vấn đề giải phóng phụ nữ là vấn đề cơ bản nhất trong các vấn đề đấu tranh của phụ nữ thì quyền bình đẳng giữa nam và nữ lại được xem là nội dung quan trọng nhất, cốt lõi nhất của vấn đề này. Có rất nhiều khái niệm khác nhau về giới, nhưng theo Tiến sĩ Trần Thị Kim Xuyến: “Giới (Gender): là một thuật ngữ chỉ vai trò, trách nhiệm và quyền lợi mà xã hội quy định cho nam và nữ nhìn từ góc độ xã hội; giới đề cấp đến sự phân công lao động, các kiểu phân chia quyền lực và lợi ích giữa nam và nữ trong một bối cảnh cụ thể” [95,tr 3]. Đặc trưng cơ bản nhất của giới là do dạy và học mà có. Vì vậy, những đặc trưng về giới mang tính xã hội, do xã hội quy định.

Giới thể hiện các đặc trưng của xã hội của phụ nữ và nam giới nên rất đa dạng. Nó phụ thuộc vào đặc điểm văn hóa, chính trị, kinh tế, xã hội của mỗi quốc gia, mỗi khu vực và các giai tầng xã hội. Các quan niệm hành vi, chuẩn mực xã hội về giới hoàn toàn có thể thay đổi được [95,tr3].2 Bình đẳng xã hội “Bình đẳng xã hội: là nói tới sự thừa nhận, sự thiết lập các định kiến, các cơ hội và các quyền lợi ngang nhau cho sự tồn tại và phát triển của các cá nhân, các nhóm xã hội” [95,tr3]. Trên lý thuyết, bất bình đẳng xã hội có nghĩa 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] là không bằng nhau, không ngang nhau về các khía cạnh cơ bản của đời sống xã hội giữa các cá nhân, các nhóm người.

Trên thực tế, khái niệm bất bình đẳng xã hội được dung chủ yếu để chỉ mối tương quan xã hội nào không ngang bằng nhau đến mức gây tổn hại đến quyền và lợi ích của bên yếu thế.3 Bình đẳng giới “Là cách tiếp cận giải quyết các vấn đề đang đối diện với cả nam và nữ theo cách chia sẻ các lợi ích của phát triển một cách bình đẳng, bảo đảm chống lại gánh nặng thiên lệch của những tác động tiêu cực” [95, tr4]. Trong đó, nam và nữ đều được bình đẳng với nhau về: - Các điều kiện để phát huy đầy đủ các tiềm năng - Các cơ hội tham gia đóng góp và hưởng lợi từ các nguồn lực xã hội và quá trình phát triển - Quyền tự do và chất lượng cuộc sống bình đẳng - Được hưởng thành quả bình đẳng trong mọi lĩnh vực của xã hội 1.2 BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG CHÍNH TRỊ 1.1 Tham gia chính trị và tham gia chính trị của phụ nữ 1.1 Tham gia chính trị Lịch sử nhân loại, từ thời cổ đại đã có nhiều nhà tư tưởng bàn đến vấn đề tham gia chính trị. Tuy nhiên, do tính đa dạng của cách tiếp cận từng thời kỳ dẫn đến sự đa dạng về phương thức và các tiêu chí đánh giá sự tham gia chính trị. Thời cổ đại, Aristole cho rằng, cong người là một động vật xã hội, động vật công dân, động vật chính trị.

Một cách tự giác, con người tự tổ chức cuộc sống của mình thành cộng đồng, thành xã hội. Đến lượt mình, xã hội lại là môi trường để con người sống và phát triển. Từ nhu cầu cố kết cộng động , đã hình thành nên các nhóm xã hội, nhóm lợi ích, nhóm giai cấp, nghĩa là chính trị. Tuy nhiên “con người chính trị” trong quan điểm của Aristole – chủ thể 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tham gia chính trị không phải là toàn thể nhân dân lao động mà là tầng lớp chủ nô, những người ưu tú của xã hội.

Ở Trung Hoa cổ đại, “con người chính trị” là các bậc “đế vương”, “hiền triết” và “quân tử” còn đa số nhân dân lao động là “thảo dân”, là “tiểu nhân” chịu sự cai quản, dạy bảo chứ không có quyền và không thể tham gia công việc cộng đồng và lãnh đạo xã hội. Trong lý luận của mình Khổng Tử cho rằng: trong thiên hạ chỉ có thể có người quân tử bất nhân chứ không thể có loại tiểu nhân có nhân, “đàn bà và tiểu nhân” là cùng một hạng, khó dạy bảo. Mạnh Tử cho rằng việc phục dịch, hầu hạ nam giới là cái đạo cua thiếp phụ, và coi đó là một ân huệ đối với phụ nữ, một tất yếu không phải bàn cãi. Thời Trung đại cũng coi con người chính trị là những người thuộc giới cai trị.

Thomas Aquinas cho rằng công dân chính trị là những người có quyền nhất định trong xã hội, là giai cấp thống trị. Thời cận đại, John Locke và Jean Jacque Rousseau đã xây dựng quan niệm về “công dân chính trị”. Hai ông cho rằng, công dân chính trị là con người nói chung, vì quyền lực nhà nước là quyền lực của dân, quyền tối thượng thuộc về nhân dân. Từ cách tiếp cận mác-xít, cho rằng “trong tính hiện thực của nó, bản chất của con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội”, con người luôn luôn là cụ thể, trong mối quan hệ biện chứng với hoàn cảnh, không có con người chung chung, trừu tượng, phi giai cấp, thoát li lịch sử.

Theo đó, con người – chủ thể tham gia chính trị - là tất cả các công dân của nhà nước, mang tính giai cấp, những người có vị trí nhất định trong hệ thống phân công lao động xã hội. Như vậy, từ quan điểm mác-xít, luận văn tiếp cận ở góc độ chủ thể tham gia chính trị là những con người của một giai đoạn lịch sử cụ thể trong 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quá trình phát triển của xã hội, giữ một địa vị cụ thể trong quá trình phân công lao động xã hội, vì vậy thuộc về một nhóm xã hội, một cộng đồng, một giai cấp, một quốc gia nhất định. Với tư cách đó, họ tham gia vào đời sống chính trị để hiện thực hóa ý chí và lịch ích của nhóm xã hội, của cộng đồng, của giai cấp và của quốc gia mình. Từ đó, có thể thấy, tham gia chính trị là một hoạt động đa dạng, phong phú nhiều hình thức, nhiều mục đích khác nhau và chủ thể tham gia vào đời sống chính trị cũng với nhiều tầng lớp, cấp độ khác nhau, vì vậy hiệu quả đạt được cũng không hoàn toàn giống nhau, chưa nói đến sự tác động của các yếu tố khách quan, chủ quan như điều kiện kinh tế xã hội, yếu tố lịch sử văn hóa; trình độ năng lực, nhu cầu chính trị của chủ thể tham gia.

Việc tham gia chính trị bao gồm những hoạt động nào cũng còn nhiều quan niệm khác nhau, phụ thuộc vào cách tiếp cận, tuy nhiên, có thể thấy chúng thống nhất với nhau ở ba điểm như sau: Thứ nhất, quyền tham gia chính trị là một quyền cơ bản của công dân, thuộc nhóm quyền dân sự, chính trị; Thứ hai, đó là sự tham gia vào công việc cộng đồng, xã hội, ít hay nhiều, trực tiếp hay gián tiếp tác động vào quá trình lãnh đạo, quản lý và các quyết sách chính trị, các thể chế chính trị; Thứ ba, trong quá trình đó, sự tham gia có thể hiện diện ở hệ thống chính trị hoặc các phong trào quần chúng. Cũng có những quan điểm khá cụ thể như: Tham gia chính trị không có nghĩa là lãnh đạo, nắm giữ quyền lực mà tham gia vào công việc xã hội, cộng đồng với nghĩa rộng như tham gia vào quá trình xây dựng, thực hiện, giám sát thực hiện pháp luật, chính sách của nhà nước và xây dựng cộng đồng cũng như tham gia bầu cử và đề cử vào các cơ quan dân cử, vào các tổ chức chính trị xã hội…Tham gia chính trị ở mức 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] độ cao là giữ một vị trí lãnh đạo trong các cơ quan đảng, cơ quan quyền lực, cơ quan quản lý Nhà nước, trong các tổ chức chính trị xã hội…[36,tr3]. Như vậy, sự tham gia vào chính trị là sự tham gia của các cá thể, các nhóm, các lực lượng xã hội vào quá trình chính trị, vào các quan hệ quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước bằng việc thực hiện các hành động, biện pháp nhất định nhằm thể hiện lợi ích, nhu cầu, lý tưởng quan điểm và trạng thái của mình, gây ảnh hưởng tới các cơ quan quyền lực nhằm thực hiện và bảo vệ những lợi ích xã hội nhất định. Sự tham gia vào chính trị có thể bao gồm: tham gia của các cá nhân hay tập thể; tự nguyện hay bắt buộc, tích cực hay thụ động…thông qua các hình thức như bầu cử, ứng cử, biểu tình, đình công… Tham gia chính trị là tham gia vào đời sống chính trị là khái niệm rộng đề cập đến việc thực thi quyền lực chính trị, như việc thực thi các quyền lập pháp, tư pháp, hành pháp và hành chính.

Sự tham gia vào việc hình thành và thực hiện chính sách ở các cấp độ quốc tế, quốc gia, khu vực và địa phương, tham gia vào sinh hoạt tư tưởng, hệ tư tưởng chính trị, văn hóa chính trị, hình thành con người chính trị. Khái niệm này cũng bao gồm cả sự tham gia vào các tổ chức phụ nữ, thanh niên, công đoàn, hiệp hội, các tổ chức dựa vào cộng đồng và các tổ chức khác liên quan đến đời sống chính trị và cộng đồng. Như vậy, tham gia chính trị không chỉ là tham gia vào các vị trí lãnh đạo, ra quyết định; tham gia vào các cơ quan quyền lực của Đảng, Nhà nước, trực tiếp đưa ra các quan điểm, quyết sách chính trị của nhà nước hoặc các đảng chính trị, mà còn là quá trình tham gia vào công việc của xã hội, của cộng đồng như, xây dựng, thực hiện, giám sát việc thực hiện pháp luật, chính sách. Bầu cử, ứng cử, đề cử vào các cơ quan nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội; tham gia vào các tổ chức phụ nữ, đoàn thanh niên, công đoàn, các hiệp hội, các tổ chức dựa vào cộng đồng và các tổ chức khác liên quan đến đời sống chính trị, những quyết sách, những chương trình hành động liên quan đến đời sống cộng đồng, xã hội.

15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.