§¹i häc quèc gia Hµ Néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n -----***----- §ç thÞ h¶i ThÕ giíi nghÖ thuËt trong truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh LuËn v¨n th¹c sÜ Hµ Néi - 2010 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com §¹i häc quèc gia Hµ Néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n -----***----- §ç thÞ h¶i ThÕ giíi nghÖ thuËt trong truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh Ngµnh : V¨n häc Chuyªn ngµnh: V¨n häc ViÖt Nam M· sè : 60 22 34 LuËn v¨n th¹c sÜ Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: TS. Háa DiÖu Thóy Hµ Néi - 2010 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan: B¶n luËn v¨n nµy lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu thùc sù cña c¸ nh©n t«i, ®-îc thùc hiÖn trªn c¬ së n¾m v÷ng lÝ luËn vµ qua nghiªn cøu kh¶o s¸t c¸c truyÖn ng¾n cña Tõ Nguyªn TÜnh cïng víi sù h-íng dÉn khoa häc cña TiÕn sÜ Háa DiÖu Thuý. LuËn v¨n cã tham kh¶o vµ sö dông t- liÖu ®-îc ®¨ng t¶i trªn c¸c t¸c phÈm, t¹p chÝ, b¸o chÝ theo danh môc tµi liÖu cña luËn v¨n. Mét lÇn n÷a t«i xin ®¶m b¶o vÒ lêi cam ®oan trªn.
Häc viªn: §ç ThÞ H¶i 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Môc Lôc Trang phô b×a Lêi cam ®oan Môc lôc PhÇn më ®Çu. Môc tiªu nghiªn cøu:. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu:. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu:.
CÊu tróc cña luËn v¨n:.11 PhÇn néi dung Ch-¬ng mét: TruyÖn ng¾n tõ nguyªn tÜnh - Mét kh«ng gian xø Thanh ®Ëm nÐt. N«ng th«n Xø Thanh qua h×nh ¶nh ‚lµng t«i‛ cña t¸c gi¶. “Lµng t«i” víi nh÷ng hiÖn thùc bi hµi trong qu¸ khø. “Lµng t«i” trong thêi më cöa.
Mét Xø Thanh kiªn c-êng bÊt khuÊt qua h×nh ¶nh Hµm Rång. H×nh ¶nh Hµm Rång, träng ®iÓm hñy diÖt cña §Õ quèc Mü. H×nh ¶nh Hµm Rång hiªn ngang, bÊt khuÊt.27 Ch-¬ng hai: ThÕ giíi nh©n vËt ®a d¹ng, phong phó. Nh©n vËt t- t-ëng.
Nh©n vËt sè phËn. Nh©n vËt lo¹i h×nh. Nh©n vËt ng-êi tèt. Nh©n vËt ng-êi xÊu.
Nh©n vËt tÝnh c¸ch. KiÓu tÝnh c¸ch “lìng hãa”. KiÓu tÝnh c¸ch “tù nhiªn b¶n thÓ”.60 Ch-¬ng ba: Mét sè ®Æc ®iÓm ë ph-¬ng diÖn trÇn thuËt. §iÓm nh×n trÇn thuËt linh ho¹t.
§iÓm nh×n gi¸n tiÕp.64 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. §iÓm nh×n trùc tiÕp. §iÓm nh×n nöa trùc tiÕp, nöa gi¸n tiÕp. Sö dông yÕu tè huyÒn ¶o ®Ó dÉn d¾t vµ kÕt nèi m¹ch truyÖn.
Khai th¸c ®Ò tµi d©n gian ®Ó t¹o dùng cèt truyÖn kú ¶o. Sö dông t×nh tiÕ, chi tiÕt hoang ®-êng, k× ¶o lµm h¹t nh©n cña tø truyÖn. Giäng ®iÖu trÇn thuËt ®a giäng. Giäng nghiªm cÈn, cung kÝnh.
Giäng ngîi ca. Giäng kh¸ch quan, l¹nh lïng. Giäng c¶m th«ng, chia sÎ. Giäng hµi h-íc, ch©m biÕm.
Giäng giÔu nh¹i.82 Tµi liÖu tham kh¶o.83 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. PhÇn më ®Çu 1. LÝ do chän ®Ò tµi: LuËn v¨n ®-îc h×nh thµnh tõ nh÷ng lý do sau: Tõ Nguyªn TÜnh lµ nhµ v¨n xø Thanh víi ®óng nghÜa cña c¸ch gäi Êy: «ng sinh ra vµ lín lªn ë xø Thanh, vµo bé ®éi th× trë thµnh anh lÝnh Hµm Rång. Trõ mÊy n¨m ®-îc ‚mµi ®òng quÇn‛ trªn ghÕ cña gi¶ng ®êng khoa Ng÷ v¨n trêng §¹i häc Tæng hîp råi l¹i trë vÒ víi m¶nh ®Êt ®· sinh thµnh vµ ch¾p c¸nh cho «ng trë thµnh nhµ v¨n nh- b©y giê.
§ã lµ lÝ do khiÕn phÇn lín s¸ng t¸c cña Tõ Nguyªn TÜnh ®Òu lÊy c¶m høng tõ xø Thanh, ®Ëm ®Æc kh«ng gian xø Thanh, thÊm ®Ém t©m hån tÝnh c¸ch xø Thanh. ë mét møc ®é nµo ®ã muèn t×m hiÓu vÒ con ng-êi vµ m¶nh ®Êt Thanh Hãa giai ®äan hiÖn ®¹i cã thÓ t×m ®Õn s¸ng t¸c cña Tõ Nguyªn TÜnh nh- mét ®Þa chØ ®¸ng tin cËy. Tõ Nguyªn TÜnh vÉn lu«n nhËn m×nh lµ nhµ v¨n tØnh lÎ, nhng ‚nhµ v¨n tØnh lÎ‛ nµy trong ngãt ba m-¬i n¨m cÇm bót ®· cho ra m¾t 6 tËp truyÖn ng¾n, 4 tiÓu thuyÕt, 2 tËp th¬ vµ mét tr-êng ca. Tuy nhiªn, nghÖ thuËt kh«ng quen ®o ®Õm ë sè l-îng, t¸c phÈm cña Tõ Nguyªn TÜnh còng ®· ®-îc nhËn nhiÒu gi¶i th-ëng v¨n ch-¬ng.
TruyÖn ng¾n d-êng nh- lµ thÓ lo¹i g¾n bã suèt ®êi cña c©y bót nµy: s¸ng t¸c ®Çu tay lµ truyÖn ng¾n, ®Ønh cao thµnh c«ng cña sù nghiÖp s¸ng t¸c lµ truyÖn ng¾n vµ h×nh nh- cø vµi n¨m l¹i ®Òu ®Æn cho ra ®êi mét tuyÓn tËp truyÖn ng¾n. TËp TruyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh – NXB C«ng an nh©n d©n, 2006 cho thÊy truyÖn ng¾n lµ n¬i tËp trung “c¸i hån, c¸i t¹ng cña nhµ v¨n”. T×m hiÓu thÕ giíi nghÖ thuËt cña truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh, luËn v¨n nh»m h-íng tíi t×m hiÓu t- t-ëng nghÖ thuËt cña mét t¸c gi¶ tiªu biÓu, cã ®ãng gãp cho sù ph¸t triÓn cña mét vïng v¨n häc nãi riªng, nÒn v¨n häc ViÖt Nam nãi chung. HiÖn nay trong ch-¬ng tr×nh ë c¸c cÊp phæ th«ng vµ ®¹i häc ®· ®-a néi dung giíi thiÖu t¸c gi¶ vµ t¸c phÈm v¨n häc ®Þa ph-¬ng vµo gi¶ng d¹y.
LuËn v¨n nghiªn cøu mét t¸c gi¶ ®Þa ph-¬ng nh»m phôc vô cho viÖc t×m hiÓu, häc tËp vµ gãp phÇn x©y dùng ch-¬ng tr×nh nµy. LÞch sö vÊn ®Ò: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tõ Nguyªn TÜnh tõng ®o¹t nhiÒu gi¶i th-ëng v¨n ch-¬ng, v× vËy, t¸c phÈm cña «ng ®· thu hót ®-îc sù quan t©m ®éc gi¶ trong ®ã cã giíi phª b×nh, nghiªn cøu. Lµ c©y bót x«ng x¸o trªn nhiÒu thÓ lo¹i nªn sè l-îng bµi viÕt vÒ t¸c phÈm «ng còng kh«ng Ýt. Theo thèng kª cña chóng t«i, nh÷ng bµi viÕt phÇn lín tËp trung cho m¶ng truyÖn ng¾n, víi hai h-íng nghiªn cøu sau: H-íng nghiªn cøu thø nhÊt, tËp trung vµo mét truyÖn hoÆc mét tËp truyÖn cô thÓ.
ë h-íng nghiªn cøu nµy, th-êng lµ c¸c bµi phª b×nh, c¶m nhËn vÒ mét truyÖn nµo ®ã ®-îc gi¶i hoÆc cã sù ®éc ®¸o, thó vÞ, còng cã thÓ nh©n mét tuyÓn tËp truyÖn ng¾n cña t¸c gi¶ ra m¾t b¹n ®äc. Ch¼ng h¹n, bµi viÕt ‚Tõ Nguyªn TÜnh qua truyÖn ng¾n Ng-êi t×nh cña cha‛ cña NguyÔn Minh Khiªm - B¸o V¨n hãa Th«ng tin sè 31-32(918-919) ngµy21/6/2007. Theo NguyÔn Minh Khiªm, truyÖn ng¾n Ng-êi t×nh cña cha: ‚lµ mét t¸c phÈm cã søc l«i cuèn vµ ¸m ¶nh (.) C¸i tÇm v¨n hãa d©n téc, c¸i ®Æc tr-ng nhÊt cña ng-êi ViÖt ®-îc thÈm thÊu trän vÑn qua Ng-êi t×nh cña cha. Khi tËp truyÖn ng¾n ‚Mèi t×nh chµng Lung mï‛ ra m¾t ®· nhËn ®îc sù hëng øng cña ®éc gi¶.
§¸ng chó ý h¬n c¶ lµ ba bµi viÕt cña c¸c t¸c gi¶: Bïi ViÖt Th¾ng, V¨n §¾c vµ NguyÔn V¨n Lu. Bïi ViÖt Th¾ng trong ‚Mèi t×nh chµng Lung mï- tËp truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh NXB HNV 1992‛ in trªn b¸o V¨n nghÖ qu©n ®éi th¸ng 12/1993, c¶m nhËn r»ng trong ‚Mèi t×nh chµng Lung mï‛ Tõ Nguyªn TÜnh ®· ‚viÕt b»ng c¶ tÊm lßng, c¶ bÇu t©m sù muèn dèc hÕt vµ chia sÎ víi mäi ng-êi nh÷ng suy ngÉm cña m×nh tr-íc con ng-êi(.) TruyÖn ng¾n cña Tõ Nguyªn TÜnh cuèn hót ng-êi ®äc nhê lèi kÓ chuyÖn nöa thùc nöa h, bµng b¹c mµu s¾c huyÒn tho¹i cæ tÝch. V¨n §¾c trong ‚Mèi t×nh chµng Lung mï- tËp truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh NXB HNV 1992‛ in trªn b¸o V¨n nghÖ Héi Nhµ v¨n ViÖt Nam sè 25(1745) thø 7 ngµy 19/6/1993 th× t©m ®¾c víi c¸ch kÓ chuyÖn ‚ng¾n vÒ lêi mµ thËt dµi vÒ th©n phËn, kÓ, ngÉm m·i kh«ng døt. TruyÖn nh thÕ lµ cã d vÞ‛.
NguyÔn V¨n Lu trong ‚ Nh×n cuéc ®êi nh©n ¸i - vÒ tËp truyÖn ng¾n Mèi t×nh chµng Lung mï‛ in trªn b¸o Nh©n D©n thø 7, ngµy 1/8/1993 th× bÞ l«i cuèn bëi ‚c¸ch viÕt trÇm tÜnh vµ c¸i nh×n nh©n ¸i vÒ cuéc ®êi‛ cña tËp truyÖn. Tuy nhiªn, nh- ®· nãi, nh÷ng bµi viÕt trªn ®©y míi lµ nh÷ng ý kiÕn nhËn xÐt b-íc ®Çu, nh÷ng c¶m nhËn, ®¸nh gi¸ kh¸i qu¸t chø ch-a ®i s©u kh¶o s¸t, nghiªn cøu ph©n tÝch. Song ®ã còng lµ nh÷ng ý kiÕn bæ Ých cho ®Ò tµi cña chóng t«i. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com H-íng nghiªn cøu kh¸i qu¸t: ë h-íng nghiªn cøu nµy cã hai d¹ng: thø nhÊt, nghiªn cøu bao qu¸t toµn bé t¸c phÈm cña t¸c gi¶, nh bµi viÕt: ‚C©y bót xø Thanh‛ cña t¸c gi¶ Bïi ViÖt Th¾ng in trªn b¸o V¨n Hãa Thanh Hãa sè 383, 7/1998.
Trong khu«n khæ cña mét bµi b¸o mµ ®-a ra ý kiÕn vÒ tÊt c¶ c¸c thÓ lo¹i th× chØ cã thÓ lµ nh÷ng nhËn xÐt b-íc ®Çu hoÆc nh÷ng c¶m nhËn kh¸i qu¸t, ch¼ng h¹n ‚Tõ Nguyªn TÜnh viÕt c¶ ký, tiÓu thuyÕt vµ truyÖn ng¾n, nhng dÜ nhiªn ng-êi ®äc vÉn nhí anh lµ mét nhµ v¨n viÕt truyÖn ng¾n rÊt cã duyªn hiÖn nay. gãp phÇn lµm khëi s¾c thÓ lo¹i ‚nhá‛ vèn cã truyÒn thèng vµ thµnh tùu trong nÒn v¨n häc d©n téc, ®Æc biÖt ë thÕ kØ XX‛. T¸c gi¶ §ç V¨n Ph¸c trong bµi viÕt ‚Bíc ®Çu t×m hiÓu truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh (Nh©n ®äc TruyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh– NXB C«ng an nh©n d©n, n¨m 2006)‛ in trªn t¹p chÝ Xø Thanh th¸ng 8/2007 th× c¶m nhËn ®-îc néi dung cô thÓ cña mét sè truyÖn ng¾n tiªu biÓu vµ phÇn nµo ph¸t hiÖn ra bót ph¸p nghÖ thuËt cña nhµ v¨n. §¸ng kÓ h¬n c¶ lµ mét sè bµi viÕt ®· ®i s©u nghiªn cøu vÒ mét ph-¬ng diÖn nµo ®ã cña truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh, nh : ‚ThÕ giíi nh©n vËt trong truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh‛ in trªn t¹p chÝ Xø Thanh sè 323, 5/2008; ‚VÒ yÕu tè huyÒn tho¹i k× ¶o trong truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh‛ ‛ in trªn t¹p chÝ Xø Thanh 8/2008, vµ ‚TruyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh- mãn nî lµng quª‛ (§äc TruyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh, NXB C«ng an ND, 2006 ) in trªn t¹p chÝ DiÔn ®µn v¨n nghÖ ViÖt Nam sè 148, 5/2007 cña TS Háa DiÖu Thóy.
Theo TS Háa DiÖu Thóy, thÕ giíi nh©n vËt trong truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh ‚®a d¹ng vÒ tÝnh c¸ch, phøc t¹p trong t©m hån‛; Ên tîng nhÊt trong nghÖ thuËt truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh lµ yÕu tè ‚huyÒn tho¹i k× ¶o‛; còng theo TS Háa DiÖu Thóy, quª h¬ng lµ nçi ¸m ¶nh lín nhÊt cña Tõ Nguyªn TÜnh, nçi ¸m ¶nh Êy nh trë thµnh ‚mãn nî‛ trong xóc c¶m nghÖ thuËt cña «ng. T¸c gi¶ M¹nh Lª trong bµi viÕt ‚MÊy ®Æc s¾c truyÖn ng¾n Tõ NguyªnTÜnh‛ trªn t¹p chÝ Xø Thanh sè 45 còng ®· c¶m nhËn vÒ truyÖn ng¾n cña «ng: ‚.qu¶ lµ v¨n anh cã nguån m¹ch. C¸i m¹ch nguån dÔ nhËn ra tríc m¾t lµ s¾c th¸i mét vïng quª‛. T¸c gi¶ còng nhÊn m¹nh nÐt ®Æc s¾c truyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh lµ truyÖn ®Ëm chÊt triÕt lÝ vµ ‚yÕu tè huyÒn ¶o‛.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TruyÖn ng¾n Tõ Nguyªn TÜnh còng ®· thu hót ®-îc sù chó ý cña sinh viªn ®¹i häc.