Chương 1: Lý luận chung về việc sử dụng đa phương tiện truyền tải thông tin kinh tế trên báo điện tử Chương 2: Thực trạng sử dụng đa phương tiện truyền tải thông tin kinh tế trên báo điện tử Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sử dụng đa phương tiện truyền tải thông tin kinh tế trên báo điện tử. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ VIỆC SỬ DỤNG ĐA PHƢƠNG TIỆN TRUYỀN TẢI THÔNG TIN KINH TẾ TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ 2. Báo điện tử Báo điện tử ra đời trên thế giới vào năm 1992. Tờ báo điện tử đầu tiên trên thế giới là tờ Chicago Tribune.
Báo điện tử là loại hình báo chí mới, với những ưu thế vượt trội, có thể cung cấp thông tin rộng khắp, nhanh chóng, tức thời và cập nhật thông tin liên tục. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất cho báo điện tử thấp nhưng lại mang lại hiệu quả thông tin rất cao nên sau khi ra đời, nó đã phát triển rất nhanh chóng. Có nhiều điều kiện dẫn tới sự ra đời của báo điện tử trên thế giới: Khoa học kỹ thuật là điều kiện tác động trực tiếp nhất đến sự ra đời của báo điện tử: - Sự ra đời của chiếc máy tính điện tử đầu tiên (năm 1946), do hai kỹ sư người Mỹ là Presper Eckert và John Mauchly nghiên cứu và chế tạo ra. - Tuy nhiên, điều kiện quan trọng, tiên quyết nhất dẫn tới sự ra đời của báo điện tử là sự ra đời của mạng Internet (tiền thân của Internet là mạng ARPANET, do Cơ quan Quản lý dự án Nghiên cứu phát triển ARPA thuộc bộ quốc phòng Mỹ nghiên cứu vào 7/1969).
Thuật ngữ “Internet” lần đầu tiên xuất hiện vào năm 1974. Lúc đó, mạng Internet vẫn được gọi là ARPA. - Sự ra đời của Word Wide Web: Năm 1990, cùng với Robert Cailliau, Tim Berners Lee (người Anh) đã đưa ra dự án thiết kế hệ thống thông tin toàn cầu Word Wide Web (gọi tắt là web hay www) dựa trên nền tảng siêu văn bản. Có thể nói: Sự ra đời và phát triển của Internet đã tạo tiền đề cho sự ra đời và phát triển của báo điện tử.
Bên cạnh đó, cũng do nhu cầu trao đổi chia sẻ thông tin ngày càng cao, công chúng không chỉ còn thỏa mãn với những 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thông tin được cung cấp bị động, một chiều và trong một phạm vi nhỏ hẹp, họ muốn tiếp cận thông tin trên toàn thế giới, chủ động hơn. Với những cơ quan báo chí, tập đoàn báo chí cũng có tham vọng lớn hơn, họ muốn mở rộng phạm vi phát hành cũng như đối tượng độc giả trên toàn thế giới. Việt Nam thiết lập mạng Internet vào ngày 19/11/1997. Sự phát triển của Internet ở Việt Nam đã tạo điều kiện cho sự phát triển mạnh mẽ của báo điện tử ở Việt Nam.
Ngày 31/12/1997, ra đời tờ báo điện tử đầu tiên - Tạp chí Quê Hương, với tên miền: http://quehuongonline. Trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay có nhiều cách gọi khác nhau để chỉ loại hình báo chí được đăng tải trên mạng internet. Việc sử dụng các thuật ngữ để định danh loại hình báo chí mà thông tin được truyền tải và tiếp nhận qua internet vẫn chưa thống nhất và còn có nhiều tranh cãi. Trên thế giới, loại hình báo chí này có nhiều cách gọi khác nhau như; “online newspaper” (báo chí trên mạng/trực tuyến), “e-journal” (electronic journal – báo chí điện tử), “e- zine” (electronic magazine – tạp chí điện tử).
Còn ở Việt Nam, thuật ngữ “báo điện tử” được sử dụng phổ biến (chẳng hạn như “Nhân Dân điện tử”, “Lao động điện tử”). Ngoài ra, còn có nhiều cách gọi loại hình báo chí này bằng những tên gọi khác như: “báo mạng điện tử”, “báo trực tuyến”, “báo mạng”, “báo internet”. Nhưng tất cả những các gọi này đều dùng để chỉ loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của một trang website và phát hành trên mạng internet. Theo Luật Báo chí (sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí ngày 12 tháng 6 năm 1999) ghi rõ: "Báo điện tử" là tên gọi loại hình báo chí thực hiện trên mạng thông tin máy tính (Internet, Intranet).
Cách hiểu này dẫn tới sự ra đời của các “Ban điện tử” đối với nhiều cơ quan báo chí: các tờ báo in, phát thanh và truyền hình. Và cũng xuất phát từ cách gọi này mà văn bản pháp 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lý của Bộ Văn hóa Thông tin cấp giấy phép cho các tờ báo ở Việt Nam là “giấy phép hoạt động báo điện tử”. Trong luận văn này, khái niệm báo điện tử được dẫn theo khái niệm của tác giả Nguyễn Thị Trường Giang: “Báo điện tử là loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của một trang website và phát hành trên mạng Internet. Đa phương tiện trên báo điện tử Theo TS.
Đỗ Trung Tuấn (Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông): “Đa phương tiện có nghĩa rộng là tổ hợp của văn bản, hình, hoạt hình, âm thanh và video. Các loại hình đa phương tiện có tương tác với nhau. Ba loại đa phương tiện tương tác thông dụng là: thể hiện tuần tự, theo các nhánh chương trình hóa; siêu đa phương tiện. Như vậy, đa phương tiện là kỹ thuật mô phỏng, đồng thời và sử dụng nhiều dạng phương tiện chuyển hóa thông tin và các tác phẩm tạo từ kỹ thuật đó”.
Còn theo tác giả Nguyễn Văn Dững thì đa phương tiện là việc sử dụng nhiều loại phương tiện (ngôn ngữ văn tự và phi văn tự) để thực hiện để tạo nên một sản phẩm báo chí [10,180]. Theo tác giả Nguyễn Thị Trường Giang thì Đa phương tiện trên báo điện tử là việc sử dụng nhiều loại phương tiện (ngôn ngữ văn tự và phi văn tự) để thực hiện một sản phẩm báo chí. Một sản phẩm báo chí được coi là sản phẩm đa phương tiện khi nó tích hợp nhiều trong số các phương tiện truyền tải thông tin sau: văn bản (text), hình ảnh tĩnh (still image), hình ảnh động (animation), đồ hoạ (graphic), âm thanh (audio), video và các chương trình tương tác (interactive program) [13,106]. Theo những ý kiến, nhận định trên, tác giả nghiên cứu này xin được đưa ra ý kiến thống nhất về tính đa phương tiện trên báo điện tử: Đa phương tiện trên báo điện tử là việc tích hợp nhiều phương tiện truyền tải thông tin của các loại hình báo chí truyền thống trên một sản phẩm báo chí.
13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thông tin kinh tế Thông tin là một khái niệm đã có từ lâu đời, là một khái niệm rất rộng. Tùy thuộc vào từng lĩnh vực nghiên cứu mà có thể đưa ra những định nghĩa khác nhau và giới hạn khái niệm đó lại phục vụ mục đích nghiên cứu. Từ điển tiếng Việt (năm 2008, NXB Đà Nẵng), thông tin có nghĩa là: sự truyền đạt, phản ánh tri thức dưới các hình thức khác nhau, cho biết về thế giới xung quanh và những quá trình xảy ra trong nó.
Còn theo tác giả Phạm Thành Hưng, trong cuốn Thuật ngữ báo chí Truyền thông: thông tin (tiếng anh là information), từ nguyên gốc Latinh: information = khái niệm, hình ảnh, sự lý giải, bài học; informare = sự tạo hình thức phản ánh [20,184]. Theo cuốn sách này: thông tin là kết quả của sự phản ánh hiện thực khách quan, được biểu hiện bằng các hệ thống ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh vv… Thông tin đồng nghĩa với các hình thái tri thức mới mẻ, có giá trị phát triển sự hiểu biết của con người. Lê Duy Hòa trong bài viết: “Khái niệm “thông tin” từ cách tiếp cận bản thể luận và nhận thức luận” - đăng trên Tạp chí Triết học, số 01 (107), tháng 2/1999 lại đưa ra khái niệm hết sức ngắn gọn: "Thông tin chính là những cái mới khác với những điều đã biết". Còn trong cuốn Cơ sở lý luận Báo chí Truyền thông (của các tác giả Dương Xuân Sơn – Đinh Văn Hường – Trần Quang), thông tin được định nghĩa như sau: “Thông tin là phần tri thức được sử dụng để định hướng, tác động đến những hành động tích cực và quản lý xã hội, thực hiện mục đích giữ gìn những đặc điểm phẩm chất, sự hoàn thiện và sự phát triển hệ thống” [32,59].
Theo từ điển tiếng Việt Việt (năm 2008, NXB Đà Nẵng), kinh tế là tổng thể nói chung các hoạt động sản xuất, và tái sản xuất của cải vật chất cho con người và xã hội. Kinh tế là tổng thể các yếu tố sản xuất, các điều kiện sống của con người, các mối quan hệ trong quá trình sản xuất và tái sản xuất xã hội. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Như vậy, cũng có thể hiểu kinh tế là tổng hòa các mối quan hệ tương tác lẫn nhau của con người và xã hội liên quan trực tiếp đến việc sản xuất, trao đổi, phân phối, tiêu dùng các loại sản phẩm hàng hóa và dịch vụ, nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của con người trong một xã hội với một nguồn lực có giới hạn. Thông tin kinh tế có vai trò rất quan trọng với đời sống xã hội, là những tín hiệu, được thu nhận, được hiểu và được đánh giá là có ích trong việc ra quyết định quản trị kinh doanh của chủ doanh nghiệp.
Vì vậy, việc đăng tải thông tin kinh tế cũng đòi hỏi sự cẩn trọng, nghiêm túc. Trong công trình nghiên cứu này, xin đưa ra khái niệm về thông tin kinh tế như sau: “Thông tin kinh tế là tất cả những tin tức có liên quan đến hoạt động sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ được đăng tải trên báo chí, được công chúng quan tâm”. Nội dung và đặc điểm của thông tin kinh tế trên báo điện tử 2. Nội dung của thông tin kinh tế trên báo điện tử Thông tin kinh tế cũng có vai trò vô cùng quan trọng đối với báo chí nói chung và báo điện tử nói riêng.
Nội dung của thông tin kinh tế nhìn chung khá đa dạng, phong phú. Thông tin kinh tế bao gồm: Thông tin về thị trường hàng hóa (thông tin giá cả, sức tiêu thụ, thị hiếu, xu hướng biến đổi thị hiếu); thông tin thị trường tài chính (tiền tệ, vốn, giá cả, cổ phiếu, sự vận động của các dòng tài chính); thị trường lao động; vật tư thiết bị; thị trường công nghệ; thị trường chứng khoán; bất động sản; tín dụng; kinh tế vĩ mô… Có những thông tin là thông tin kinh tế, thông tin kinh tế - xã hội, thông tin kinh tế - chính trị.