Luận văn thạc sĩ về phong cách nghệ thuật trong truyện ngắn Thạch Lam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh phong cách nghệ thuật truyện ngắn thạch lam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Lê Thanh Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Văn Đức
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Văn Học Việt Nam
• Đề tài: Phong Cách Nghệ Thuật Truyện Ngắn Thạch Lam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Văn Học
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: PHONG CÁCH NGHỆ THUẬT VÀ HÀNH TRÌNH SÁNG TÁC CỦA THẠCH LAM
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG KIỂU NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN NGẮN THẠCH LAM
• 3. CHƯƠNG 3: KHÔNG GIAN - THỜI GIAN NGHỆ THUẬT TRUYỆN NGẮN THẠCH LAM
• 4. CHƯƠNG 4: NGÔN NGỮ VÀ GIỌNG ĐIỆU TRONG TÁC PHẨM TRUYỆN NGẮN THẠCH LAM

Tóm tắt

I. Tổng quan về phong cách nghệ thuật truyện ngắn Thạch Lam

Phong cách nghệ thuật của Thạch Lam là một trong những chủ đề quan trọng trong nghiên cứu văn học Việt Nam. Ông được biết đến như một nhà văn có tầm ảnh hưởng lớn trong giai đoạn 1930-1945. Những tác phẩm của ông không chỉ thể hiện sự nhạy cảm với cuộc sống mà còn phản ánh sâu sắc tâm tư, tình cảm của con người. Phong cách của Thạch Lam được hình thành từ nhiều yếu tố, bao gồm ngôn ngữ, hình thức nghệ thuật và nội dung. Ông đã tạo ra một lối viết nhẹ nhàng, tinh tế, mang đậm chất thơ và cảm xúc.

1.1. Đặc điểm nổi bật trong phong cách nghệ thuật của Thạch Lam

Phong cách nghệ thuật của Thạch Lam được đặc trưng bởi sự tinh tế trong việc miêu tả tâm trạng nhân vật. Ông thường sử dụng ngôn ngữ giản dị nhưng giàu hình ảnh, tạo nên những bức tranh sống động về cuộc sống và con người. Các tác phẩm của ông thường không có cốt truyện rõ ràng, mà tập trung vào việc thể hiện cảm xúc và tâm trạng của nhân vật.

1.2. Tác động của phong cách Thạch Lam đến văn học Việt Nam

Phong cách nghệ thuật của Thạch Lam đã có ảnh hưởng sâu sắc đến các thế hệ nhà văn sau này. Ông đã mở ra một hướng đi mới cho thể loại truyện ngắn Việt Nam, khuyến khích các nhà văn khác khám phá chiều sâu tâm lý và cảm xúc của nhân vật. Sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn trong tác phẩm của ông đã tạo ra một phong cách độc đáo, góp phần làm phong phú thêm nền văn học Việt Nam.

II. Những thách thức trong việc nghiên cứu phong cách Thạch Lam

Việc nghiên cứu phong cách nghệ thuật của Thạch Lam không phải là điều dễ dàng. Có nhiều ý kiến trái chiều về giá trị và ảnh hưởng của ông trong văn học. Một số nhà phê bình cho rằng phong cách của ông còn hạn chế, trong khi những người khác lại khẳng định sự độc đáo và tinh tế trong từng tác phẩm. Những thách thức này đòi hỏi các nhà nghiên cứu phải có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về tác phẩm của Thạch Lam.

2.1. Khó khăn trong việc xác định phong cách nghệ thuật

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc nghiên cứu phong cách nghệ thuật của Thạch Lam là sự đa dạng trong các tác phẩm của ông. Mỗi tác phẩm lại mang một sắc thái riêng, điều này khiến cho việc xác định một phong cách thống nhất trở nên phức tạp.

2.2. Sự thiếu hụt tài liệu nghiên cứu

Mặc dù có nhiều bài viết về Thạch Lam, nhưng vẫn còn thiếu những công trình nghiên cứu sâu sắc và toàn diện. Điều này gây khó khăn cho việc hiểu rõ hơn về phong cách nghệ thuật của ông và những đóng góp của ông cho văn học Việt Nam.

III. Phương pháp nghiên cứu phong cách nghệ thuật Thạch Lam

Để nghiên cứu phong cách nghệ thuật của Thạch Lam, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các nhà nghiên cứu có thể sử dụng phương pháp phân tích văn bản, so sánh với các tác phẩm của các nhà văn khác cùng thời, và khảo sát các ý kiến phê bình để có cái nhìn toàn diện hơn về phong cách của ông.

3.1. Phân tích văn bản và ngôn ngữ

Phân tích văn bản là phương pháp quan trọng giúp làm rõ các yếu tố ngôn ngữ và hình thức nghệ thuật trong tác phẩm của Thạch Lam. Việc chú ý đến cách sử dụng từ ngữ, cấu trúc câu và hình ảnh sẽ giúp hiểu rõ hơn về phong cách của ông.

3.2. So sánh với các nhà văn cùng thời

So sánh phong cách của Thạch Lam với các nhà văn khác trong Tự lực văn đoàn sẽ giúp làm nổi bật những nét riêng biệt trong phong cách của ông. Điều này cũng giúp xác định vị trí của Thạch Lam trong bối cảnh văn học Việt Nam thời kỳ đó.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu phong cách Thạch Lam

Nghiên cứu phong cách nghệ thuật của Thạch Lam không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn giảng dạy và học tập văn học. Những hiểu biết về phong cách của ông có thể giúp sinh viên và người học có cái nhìn sâu sắc hơn về văn học Việt Nam, từ đó phát triển khả năng phân tích và cảm thụ văn học.

4.1. Giáo dục và giảng dạy văn học

Việc đưa phong cách nghệ thuật của Thạch Lam vào chương trình giảng dạy sẽ giúp học sinh, sinh viên hiểu rõ hơn về sự phát triển của văn học Việt Nam. Điều này cũng khuyến khích các em tìm hiểu sâu hơn về các tác phẩm văn học.

4.2. Phát triển nghiên cứu văn học

Nghiên cứu phong cách Thạch Lam có thể mở ra nhiều hướng đi mới cho các nghiên cứu văn học. Những phát hiện từ nghiên cứu này có thể được áp dụng vào việc phân tích các tác phẩm văn học khác, từ đó làm phong phú thêm kho tàng văn học Việt Nam.

V. Kết luận về phong cách nghệ thuật Thạch Lam

Phong cách nghệ thuật của Thạch Lam là một chủ đề phong phú và đa dạng, phản ánh sâu sắc tâm tư và tình cảm của con người trong xã hội Việt Nam thời kỳ đầu thế kỷ 20. Những nghiên cứu về phong cách của ông không chỉ giúp làm rõ giá trị nghệ thuật của các tác phẩm mà còn góp phần khẳng định vị trí của Thạch Lam trong nền văn học Việt Nam.

5.1. Tầm quan trọng của Thạch Lam trong văn học Việt Nam

Thạch Lam không chỉ là một nhà văn có tài mà còn là một người có tầm nhìn sâu sắc về cuộc sống. Ông đã để lại cho văn học Việt Nam những tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao, góp phần làm phong phú thêm nền văn học dân tộc.

5.2. Hướng nghiên cứu tương lai về Thạch Lam

Nghiên cứu về phong cách nghệ thuật của Thạch Lam vẫn còn nhiều điều cần khám phá. Các nhà nghiên cứu có thể tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về các tác phẩm của ông, từ đó phát hiện ra những giá trị mới và đóng góp của ông cho văn học Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu, kết thúc -Nhân vật truyện -Nghệ thuật trần thuật -Ngôn ngữ Mặc dù 6 bình diện trên đây chưa bao quát được đầy đủ các vấn đề của phong cách truyện ngắn, nhưng đó là 6 bình diện cơ bản nhất, mà trong khuôn khổ của luận văn, cần xác định và tìm hiểu. Bên cạch đó không phải một phong cách nhà văn nào cũng có những sáng tạo độc đáo ở cả 6 bình diện trên. Chính vì vậy mà trong giới hạn của đề tài sẽ đi phân tích bám vào các bình diện của phong cách nghệ thuật truyện ngắn, dựa vào đặc điểm của mỗi tác phẩm, trong những giai đoạn sáng tác nhất định. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Hành trình sáng tác của nhà văn Thạch Lam. Con người và sự nghiệp văn chương của Thạch Lam. Thạch Lam là nhà văn đã trở nên thân thiết với bao thế hệ bạn đọc, từ khi ra đời cho đến ngày hôm nay. Mặc dù nhà văn đã qua đời khi tuổi còn rất trẻ.

Ông mắc bệnh lao và mất khi tuổi 32 (1942) cái tuổi mà tài năng đang đến độ chín và nổ rộ và để lại cho bạn bè niềm thương tiếc về một tài nghệ văn chương. Dù thời gian cầm bút trong khoảng mười năm nhưng Thạch Lam đã để lại cho đời những áng văn chương mà cho đến nay vẫn còn sự hấp dẫn với bạn đọc. Đó là những trang truyện ngắn giàu chất trữ tình, giàu tình yêu thương, đẹp đẽ và thấm đượm tình người. Thạch Lam sinh ngày 7/7/1910 tại ấp Thái Hà- Hà Nội.

Khi mới sinh đặt tên là Nguyễn Tường Sáu, đến khi đi học tại trường huyện Cẩm Giàng thì khai sinh lại là Nguyễn Tường Vinh. Năm mười lăm tuổi vì cần thêm tuổi để thi vượt cấp ông lại khai sinh lại và lấy tên là Nguyễn Tường Lân và cái tên đó giữ nguyên cho đến khi nhà văn qua đời. Ngoài bút hiệu Thạch Lam ông còn một số bút danh khác như Việt Sinh, Thiện Sĩ. Cha Thạch Lam là cụ Nguyễn Tường Nhu quê ở làng Cẩm Phổ, Hội An (Quảng Nam).

Ông nội Thạch Lam nguyên là tri huyện Cẩm Giàng (Hải Dương), trong thời gian làm quan đã cùng một người đồng sự trở thành thông gia. Ông Nguyễn Tường Nhu thành thân với con gái của ông Lê Quang Thuận là bà Lê Thị Sâm, sinh hạ đựơc bảy anh em và Thạch Lam là con thứ sáu. Tuổi thơ Thạch Lam sống ở quê ngoại phố huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Cả thời thơ ấu của ông gắn liền với phố huyện nhỏ bé này và cũng từ những kỷ niệm này mà nhà văn đã đưa vào trang văn của mình những truyện ngắn thành công.

Và Cẩm Giàng là quê hương văn học của ông 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trong gia đình của Thạch Lam có bảy anh em nhưng chỉ có một chị gái duy nhất là Nguyễn Thị Thế. Chị ở nhà lo nội trợ còn sáu anh em đều được học hành tử tế và đỗ đạt cao. Anh cả của Thạch Lam là Nguyễn Tường Thụy (1903) là chuyên viên cao cấp của ngành Bưu điện. Anh thứ hai là Nguyễn Tường Cẩm (1904) là kĩ sư canh nông.

Ông Cẩm là người sau nay giữ chức quản trị cho các cơ sở văn hóa của Tự lực văn đoàn. Anh trai thứ ba là Nguyễn Tường Tam (1905) có bút danh là Nhất Linh, là người sáng lập ra Tự lực văn đoàn và tuần báo Phong Hóa, Ngày Nay.Nguyễn Tường Long (1907) là anh thứ tư, có bút danh là Hoàng Đạo, Tứ Ly cũng là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn. người thứ năm là Nguyễn Thị Thế (1909) là mẹ của nhà văn Thế Uyên tác giả của những hồi kí viết về gia đình Nguyễn Tường. Thạch Lam là con thứ sáu và người em út của nhà văn là bác sĩ Nguyễn Tường Bách.

Tên của bảy anh em nhà Thạch Lam được đặt theo bộ chữ “ Thụy Cẩm Tam Long Vinh Bách Thế”, có nghĩa là ba con rồng bằng ngọc làm đẹp vinh hiển cho đời. Trong số bảy anh em thì “Thạch Lam là người thông minh nhất nhà” đó là lời nhận xét của chị gái nhà văn. Nhưng cuộc đời nhà văn lại không suôn sẻ, luôn gặp những bất trắc, những trở ngại trong cuộc đời, từ việc công danh cho đến gia đình. Năm lên bảy tuổi thì cha mất (khi đang làm việc tại tòa công sứ bên Lào).

Gia đình bắt đầu lâm vào cảnh khó khăn. Mẹ nhà văn đã phải ngược xuôi đủ nghề để kiếm sống nuôi các anh em ăn học. Các anh của Thạch Lam đi học trên Hà Nội thỉnh thoảng mới về, ở nhà chỉ có hai chị em (nhà văn và chi gái) trông quán hàng tạp hóa cho me. Những kỉ niệm êm đềm thời thơ ấu cùng người chị gái bên phố chợ Cẩm Giàng đã theo nhà văn vào những câu truyện của ông sau này như: Gió lạnh đầu mùa, Hai đứa trẻ.

Khi nhà văn lên mười lăm tuổi ông làm lại giấy khai sinh, tăng tuổi để vào học trường Canh Nông (Tuyên Quang) và thi đỗ vào trường Cao Đẳng 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tiểu học. Sau một thời gian gia đình rời khỏi phố huyện Cẩm Giàng lên Hà Nội, ông thôi không theo học trường Canh Nông và quyết định theo học trường Albert Sarraut để thi tú tài. Đỗ tú tài một phần, ông không học tiếp nữa mà quay về học với các anh trai tại nhà. Có một thời gian ông theo Hoàng Đạo vào Sài Gòn ở với người anh thứ hai là Nguyễn Tường Cẩm đang làm Sở Canh nông.

Sau đó khoảng hai năm khi Hoàng Đạo bị đổi sang Lào thì ông lại trở ra Hà Nội. Ông sống với gia đình và chuẩn bị đi du học bên Pháp cùng Nhất Linh, nhưng chính quyền Pháp chỉ cho Nhất Linh đi. Năm 1932, Nhất Linh sáng lập nên Tự lực văn đoàn và kể từ đây Thạch Lam bắt đầu sự nghiệp sáng tác văn chương của mình. Năm ông hai mươi lăm tuổi ông lập gia đình.

Vợ ông là một người con gái quê ở Ninh Bình, bà Nguyễn Thị Sáu là một người phụ nữ hiền lành nết na, đoan trang yêu thương chồng con, khi Thạch Lam qua đời, bà đã ở vậy và nuôi con khôn lớn. Thạch Lam trong con mắt của người thân là người “mắt nâu và sâu, tóc hơi đỏ” [1. Theo chị gái kể lại rằng: Vinh có một cái áo mà cậu rất thích “ Trong số đó có cái áo ma ga mà bà tôi bào người ta dệt bằng tóc, mua cho thằng cả từ mười năm rồi” Vinh rất thích lấy ra sờ đi sờ lại cái áo này rồi hỏi: Bà ơi người ta lấy tóc của ai mà dài thế ? Vinh ưa cái áo đó lắm vì mặc ấm mà không bẩn vì bụi dính vào chỉ đập mấy cái là sạch. Tuy quý cái áo như thế nhưng đến mùa đông thấy con chị Lê bên hàng xóm rét run cả ngày không dám ra đường chơi cứ chúi vào ổ rơm Vinh đã cởi ra cho nó mặc.” Khi chị Lê mang sang trả Vinh đã nói “cháu cho nó vì thấy nó rét quá.

Cháu không thích cái áo ấy nữa vì nó làm bằng tóc, mặc ngứa lắm. Cháu đã có cái áo di lê này là đủ ấm rồi” [1. tr 352] Vinh đã biết nói khéo để chị Lê nhận nó mà không thấy áy náy. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khi còn nhỏ Thạch Lam là người có niềm say mê khám phá sự vật, muốn nắm bắt được những gì mà mình cảm thấy thích thú.

Chị gái của nhà văn kể lại rằng ông thích ngắm tàu chạy qua phố “Hôm nào đi học, em tôi cũng cố đi sớm để lên cầu đứng lọt vào cột sắt đợi tàu chạy qua”. Vinh còn mê bánh xe tàu hỏa đến mức mạo hiểm “Nó giằng tay tôi chạy vọt lên, bò tới trước bánh xe lấy tay sờ lấy làm thú lắm. Nó vẫy tay tôi theo vào gầm toa với nó: [46. Hết say xe lửa Vinh lại chuyển sang mê thỏ “suốt ngày nó ngồi ngắm hai con thỏ bạch mắt đỏ của một người quen cho” : [1.

Sự say mê rất trẻ thơ đó có thể là những khởi đầu của những tình cảm với thế giới xung quanh và tạo cho nhà văn lòng yêu mến, say mê và nâng niu cuộc sống. Trong số những anh em trong gia đình Thạch Lam là người có cuộc sống vất vả về vật chất. Lấy vợ xong, ông ra ở căn nhà tranh ở đầu làng Yên Phụ: “Nhà mái tranh, cổng gỗ giữ nguyên vẻ thanh sơ, tuy rằng nếu muốn chủ nhân lợp mái ngói, xây tường gạch”, nhưng tuyên bố “ở được nhà lá, nằm được giường tre, ăn được rau đậu mà vẫn tìm thấy cái đẹp của mái lá, cái êm của giường tre, cái ngon của rau đậu mới là biết sống có nghệ thuật” {46. Cuộc sống của Thạch Lam nghèo nhưng thanh lịch.

Ông nghèo nhất so với mấy anh em, lương làm báo chỉ có ba mươi đồng “không bao giờ nhận sự giúp đỡ của ai, dù của mẹ hay các anh” [ 1. Trong cuộc sống đời thường Thạch Lam là một người khá ít nói, rất điềm đạm không bao giờ to tiếng với bất cứ ai. Về quan hệ bạn bè ông ít giao du và ít bạn. Nếp sống của Thạch Lam tuy thanh bạch, thích yên tĩnh, nhưng căn nhà ở Hồ Tây luôn đón những người bạn bạn thân thiết đến với tác giả.

Thạch Lam nghèo nên có lần tổ chức trung thu ông viết “viết thiếp mời bạn bè đến dự nhưng lại chữa thêm là ai tới phải mang một món ăn theo”[1. tr536] Năm 1932 Nhất Linh thành lập Tự lực văn đoàn, từ đây Thạch Lam bắt đầu sự nghiệp cầm bút của mình. Ông sáng tác bài cho các báo Phong Hóa, 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ngày Nay.với đủ các thể loại, truyện, tùy bút.Đương thời sách của Thạch Lam bán không chạy, có thể nói là ế nhất Tự lực văn đoàn, nhưng những truyện ngắn của ông vẫn mang một phong cách riêng, văn ông viết không chạy theo thị hiếu thời thượng của người đọc. Đó là một lối viết tinh tế nhẹ nhàng đậm chất thơ.

Chỉ trong một khoảng thời gian cầm bút ngắn ngủi ông đã để lại 35 truyện ngắn sau đó được tập hợp thành 3 tập truyện ngắn 1. Gió đầu mùa (Xuất bản 1937) 2. Nắng trong vườn (Xuất bản 1938) 3. Ông có bốn tập Sách Hồng viết cho thiếu nhi với bút danh Thiện Sĩ Quyển Sách (1940), Hạt Ngọc (1941), Hai chị em và Lên chùa.

Là người nghệ sĩ có tâm hồn lãng mạn yêu cái đẹp, hướng tới cái đẹp.