Chương 1 ĐẢNG BỘ TỈNH QUẢNG TRỊ LÃNH ĐẠO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO 5 NĂM ĐẦU THẾ K I 2001 – 2005) 1. Tình hình lãnh đạo sự nghiệp giáo dục - đào tạo trước năm 2001 1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của tỉnh Quảng Trị Quảng Trị nằm trên địa bàn duyên hải Bắc Trung Bộ. Phía Bắc giáp huyện Lệ Thủy, t nh Quảng Bình.
Phía Nam giáp huyện Phong Điền và A Lưới, t nh Thừa Thiên Huế. Phía Đông giáp biển Đông. Phía Tây giáp t nh Savanakhet và Salavan, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. T nh có diện tích tự nhiên là 474.699 km2, có 10 đơn vị hành chính, bao gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 8 huyện với 138 xã, phường, thị trấn.
Dân số khoảng 601. Quảng Trị có lợi thế về địa lý - kinh tế, nằm ở trung điểm đất nước, ở vị trí quan trọng - điểm đầu trên tuyến đường huyết mạch chính của hành lang kinh tế Đông - Tây nối với Lào - Thái Lan - Mianma qua cửa khẩu quốc tế Lao Bảo đến các cảng biển Miền Trung như: Cửa Việt, Chân Mây, Đà Nẵng, Vũng Áng. Đây là điều kiện rất thuận lợi để Quảng Trị mở rộng hợp tác kinh tế trong khu vực, giao thương hàng hóa, vận tải quốc tế, phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch. Quảng Trị có điều kiện giao thông khá thuận lợi cả về đường bộ, đường sắt và đường thuỷ.
Qua địa phận Quảng Trị có các tuyến giao thông huyết mạch như Quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh (nhánh Đông và nhánh Tây), tuyến đường sắt Bắc - Nam chạy dọc qua t nh và Quốc lộ 9 gắn với đường xuyên Á cho ph p Quảng Trị có thể giao lưu kinh tế với các t nh trong vùng và cả nước. Cảng Cửa Việt là một trong những cảng biển có thể phục vụ cho vận chuyển hàng hóa trong vùng và trung chuyển hàng hóa qua đường xuyên Á. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Địa hình lãnh thổ Quảng Trị lưng tựa dãy Trường Sơn, mặt hướng về biển Đông, địa hình đa dạng phân bố xen kẽ giữa vùng ven biển, đồng bằng, gò đồi và vùng núi. Do cấu tạo của dãy Trường Sơn, địa hình Quảng Trị thấp dần từ Tây sang Đông, Đông Nam và chia thành 4 dạng địa hình: vùng núi cao phân bố ở phía Tây từ đ nh dãy Trường Sơn đến miền đồi bát úp; vùng trung du và đồng bằng nh hẹp chạy dọc t nh; kế đến là vùng cát nội đồng và ven biển.
Do địa hình phía Tây núi cao, chiều ngang nh hẹp nên hệ thống sông suối đều ngắn và dốc. Quảng Trị nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có nền nhiệt độ cao, chế độ ánh sáng và mưa, ẩm dồi dào,.là những thuận lợi cơ bản cho phát triển các loại cây trồng nông, lâm nghiệp. Tuy nhiên, Quảng Trị được coi là vùng có khí hậu khá khắc nghiệt, chịu ảnh hưởng của gió Tây Nam khô nóng thổi mạnh từ tháng 3 đến tháng 9 thường gây nên hạn hán. Từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc kèm theo mưa nên dễ gây lũ lụt.
Nhiệt độ trung bình toàn t nh bình quân từ 200 đến 250, tháng 5 và 7 có nhiệt độ khoảng 350 hoặc cao hơn; tháng 11 và 12 nhiệt độ giảm có khi xuống còn 80 đến 90. Độ ẩm không khí trung bình từ 85% đến 90%. Những đặc trưng về thời tiết của Quảng Trị gây nhiều bất lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung và giáo dục - đào tạo nói riêng. Đặc điểm kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Trị Quảng Trị là một t nh chịu nhiều mất mát, đau thương trong cuộc chiến tranh chống M cứu nước.
Sau hơn 30 năm khôi phục và phát triển, kinh tế - xã hội của t nh đã đạt được những thành tựu quan trọng. Từ một t nh khó khăn, t lệ người nghèo đói cao, kết cấu hạ tầng thấp k m, lạc hậu, đến nay t nh từng bước phát triển vượt qua giai đoạn khó khăn và vươn lên không ngừng. Thu nhập bình quân đầu người năm 1996 là 2,6 triệu đồng, năm 2000 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đạt 2,9 triệu đồng, năm 2005 đạt 5,16 triệu đồng và đến năm 2010 đạt 16 triệu đồng (tương đương 845USD). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực: t trọng GDP của các ngành công nghiệp - xây dựng chiếm 34,7%, ngành nông - lâm - ngư nghiệp chiếm 29,9%, ngành dịch vụ chiếm 35,4%.
Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 5 năm ở giai đoạn 1996 - 2000 đạt 8,5%, giai đoạn 2001 - 2005 đạt 8,7%, đến giai đoạn 2005 - 2010 đạt 10,8%. Về tiềm năng du lịch, Quảng Trị có hệ thống di tích lịch sử, văn hóa nổi tiếng của đất nước và thế giới. Đó là Thành cổ Quảng Trị, hàng rào điện tử Macnamara, Làng địa đạo Vịnh Mốc, căn cứ Khe Sanh, làng Vây, sân bay Tà Cơn, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Đường 9. Quảng Trị còn là vùng đất của các lễ hội cách mạng nổi tiếng như: lễ hội thống nhất non sông, nhịp cầu xuyên Á, huyền thoại Trường Sơn thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Thời gian qua, cũng như các t nh trong khu vực miền Trung được Nhà nước quan tâm đầu tư, cùng một số chính sách ưu đãi khác, tiềm lực kinh tế của Quảng Trị có những bước phát triển mới: khu kinh tế thương mại đặc biệt Lao Bảo phát triển có nhiều khởi sắc; các khu công nghiệp Nam Đông Hà, khu công nghiệp Quán Ngang; các cụm tuyến du lịch Hiền Lương, Cửa Tùng, Khe Sanh, Lao Bảo. được đầu tư về hạ tầng, thu hút đầu tư, đang từng bước phát huy hiệu quả; cơ sở hạ tầng giao thông, mạng lưới điện, cấp thoát nước, bưu chính viễn thông không ngừng được mở rộng; các lĩnh vực xã hội như: xóa đói giảm nghèo, y tế, giáo dục - đào tạo, văn hóa - thể thao được chú trọng phát triển. Những lợi thế về vị trí địa lý - kinh tế và tiềm lực kinh tế đã đạt được đang tạo cho Quảng Trị một nền tảng rất cơ bản để có thể tăng cường mở rộng giao lưu, hợp tác kinh tế trong nước và tăng cường liên kết, hội nhập với các nước trong khu vực và quốc tế, đẩy nhanh hơn nữa sự phát triển kinh tế - xã hội của t nh trong thời gian tới. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mật độ dân số toàn t nh là 126,7 người/km2, thuộc loại thấp so với các t nh, thành khác trong cả nước.
Dân cư phân bố không đều giữa các vùng lãnh thổ, tập trung đông ở các thành phố, thị xã, các huyện đồng bằng như thị xã Quảng Trị: 308 người/km2, thành phố Đông Hà: 1.157 người/km2, trong khi đó huyện Đakrông ch có 29 người/km2, Hướng Hoá 64 người/km2. Sự phân bố dân cư không đều giữa các vùng gây ảnh hưởng không nh tới việc xây dựng các công trình hạ tầng giao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế. phục vụ sản xuất và dân sinh ở những vùng có địa hình núi cao, chia cắt, thưa dân.287 người trong độ tuổi lao động, chiếm khoảng 57,5% dân số; số người trong độ tuổi lao động tăng thêm bình quân mỗi năm khoảng 3. Đội ngũ lao động được đào tạo, có chuyên môn k thuật của t nh còn hạn chế.
Năm 2000, t lệ lao động qua đào tạo nghề của toàn t nh ch chiếm 11% dân số, năm 2005 chiếm 13%, năm 2010 tăng lên 23,5%. Về truyền thống văn hóa, nhân dân Quảng Trị có truyền thống cần cù, hiếu học, sáng tạo trong lao động sản xuất và có tình tương thân, tương ái, giúp nhau trong đời sống và trong xóa đói giảm nghèo. Trải qua những giai đoạn khốc liệt của các cuộc chiến tranh, người dân Quảng Trị vẫn bất khuất, kiên trung vượt qua gian khó vươn lên. Quảng Trị còn là vùng đất lịch sử nổi tiếng, có truyền thống yêu nước, cách mạng, sản sinh những người con kiệt xuất cho quê hương, đất nước, tiêu biểu là Cố Tổng Bí thư Lê Duẩn.
Qua các thời kỳ phát triển, Quảng Trị đã có nhiều danh nhân đạt những danh hiệu cao quý. Cộng đồng các dân tộc t nh Quảng Trị gồm 3 dân tộc: Kinh, Vân Kiều và Pa Cô. T lệ các dân tộc thiểu số chiếm khoảng 9% tổng dân số. Các dân tộc anh em trên đất Quảng Trị đã đoàn kết, kiên cường đấu tranh trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc M , có những đóng góp to 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lớn cho thắng lợi của dân tộc và ngày nay đang chung sức đồng lòng, giúp đỡ lẫn nhau trong lao động sản xuất và xây dựng quê hương, đất nước.
Nhìn chung, dân số và nguồn nhân lực của t nh Quảng Trị dồi dào. Tuy nhiên, vấn đề dân cư và lao động của t nh vẫn còn những hạn chế, bất cập như: dân cư phân bố không đều trên các địa bàn lãnh thổ; trình độ dân trí còn thấp nhất là vùng sâu, vùng xa; trình độ chuyên môn, k thuật lành nghề còn hạn chế, thiếu đội ngũ lao động có chất lượng cao, thiếu chuyên gia gi i. Do đó vấn đề nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, phát huy yếu tố nội lực con người là nhiệm vụ cấp bách trước mắt cũng như chiến lược lâu dài của t nh nhằm đáp ứng kịp yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế. Khái quát về sự nghiệp giáo dục - đào tạo trước năm 2001 Lịch sử GD - ĐT t nh Quảng Trị (1945 - 2000) là một bộ phận của lịch sử Đảng bộ t nh Quảng Trị, một phần trong 50 năm phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo của quốc gia.
Được hình thành và nuôi dưỡng từ những ngày đầu cách mạng Tháng Tám thành công, GD - ĐT Quảng Trị luôn là bộ phận gắn kết chặt chẽ hữu cơ với sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và xây dựng CNXH của nhân dân Quảng Trị, nhân dân cả nước. Suốt 30 năm chiến tranh ác liệt chống thực dân Pháp và đế quốc M xâm lược, Quảng Trị thuộc chiến trường “Bình Trị Thiên khói lửa”, là nơi đụng đầu lịch sử của hai thế lực hùng mạnh nhất của thế kỷ XX.