Luận văn thạc sĩ: Tăng tốc phát triển thị trường trái phiếu đô thị tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh phát triển thị trường, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Phạm Thị Như Huyền
• Người hướng dẫn: GS.TS Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính Doanh Nghiệp
• Đề tài: Phát Triển Thị Trường Trái Phiếu Đô Thị
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TOÀNG QUAN VỀ TRÁI PHIẾU ĐÔ THỊ
• 1.1. Vài nét về trái phiếu đô thị
• 1.2. Lãi suất của trái phiếu đô thị
• 1.3. Rủi ro của trái phiếu đô thị
• 1.4. Các biện pháp phòng chống rủi ro cho trái phiếu đô thị
• 1.5. Các loại chứng khoán phải sinh
• 1.6. Vai trò của trái phiếu đô thị
• 1.7. Kinh nghiệm xây dựng và phát triển thị trường trái phiếu đô thị tại Mỹ
• 1.8. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU ĐÔ THỊ HIỆN NAY Ở VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về thị trường trái phiếu
• 2.2. Tình hình thị trường trái phiếu đô thị ở Việt Nam
• 2.2.1. Cơ sở hình thành thị trường
• 2.2.2. Thị trường trái phiếu đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2.3. Đánh giá thị trường trái phiếu đô thị
• 2.3. Thành quả
• 2.4. Nguyên nhân của những tồn tại
• 2.4.1. Môi trường kinh tế với mô hình ổn định vững chắc, còn nhiều rủi ro tiềm ẩn
• 2.4.2. Hệ thống chính sách pháp luật thuộc lĩnh vực huy động vốn mới được xây dựng, trong giai đoạn thử nghiệm chưa hoàn chỉnh và đồng bộ, tính hiệu lực và hiệu quả còn thấp, chưa gắn với thực tế, làm cho việc hướng dẫn thực hiện gặp nhiều khó khăn
• 2.4.3. Cơ chế xác định lãi suất trái phiếu đô thị chưa được xác định rõ ràng, phù hợp với thực tế thị trường
• 2.4.4. Đường cong lãi suất vẫn chưa được xây dựng
• 2.4.5. Thiếu vắng các nhà tạo lập thị trường
• 2.4.6. Không có tổ chức xếp hạng tín dụng chuyên nghiệp, là rào cản cho các địa phương khi phát hành trái phiếu
• 2.4.7. Tính thanh khoản của các loại trái phiếu chưa cao
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU ĐÔ THỊ
• 3.1. Nhóm giải pháp tổng thể
• 3.1.1. Tăng cường các nguồn tài chính cho địa phương
• 3.1.2. Xây dựng chính sách quản lý nợ địa phương phù hợp
• 3.1.3. Nâng cao uy tín vay nợ của địa phương
• 3.1.4. Khuyến khích phát triển các tổ chức xếp hạng chuyên nghiệp
• 3.1.5. Phát huy hiệu quả hoạt động của Quỹ đầu tư phát triển đô thị
• 3.1.6. Đẩy mạnh sự phát triển của các nhà tạo lập thị trường
• 3.2. Nhóm giải pháp chi tiết
• 3.2.1. Hoàn thiện khung pháp lý cho sự phát triển thị trường
• 3.2.2. Đa dạng hóa các loại hàng hóa
• 3.2.3. Xây dựng mức lãi suất phù hợp
• 3.2.4. Giải pháp tăng tính thanh khoản và hạn chế rủi ro cho trái phiếu
• 3.3. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn thạc sĩ UEH phát triển thị trường

Luận văn thạc sĩ tại UEH về phát triển thị trường trái phiếu đô thị là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về thị trường trái phiếu mà còn cung cấp những giải pháp thiết thực cho việc phát triển thị trường này tại Việt Nam. Đặc biệt, việc phát triển thị trường trái phiếu đô thị có thể tạo ra nguồn vốn lớn cho các dự án cơ sở hạ tầng, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm về thị trường trái phiếu đô thị

Thị trường trái phiếu đô thị là nơi diễn ra các giao dịch trái phiếu do chính quyền địa phương phát hành. Đây là một công cụ tài chính quan trọng giúp huy động vốn cho các dự án công cộng. Việc hiểu rõ khái niệm này là bước đầu tiên để nghiên cứu sâu hơn về các vấn đề liên quan.

1.2. Vai trò của thị trường trái phiếu đô thị

Thị trường trái phiếu đô thị đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn vốn cho các dự án phát triển hạ tầng. Nó không chỉ giúp chính quyền địa phương huy động vốn mà còn tạo ra cơ hội đầu tư cho các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức.

II. Vấn đề và thách thức trong phát triển thị trường trái phiếu đô thị

Mặc dù thị trường trái phiếu đô thị có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần được giải quyết. Các vấn đề như thiếu minh bạch trong thông tin, quy định pháp lý chưa hoàn thiện và sự thiếu hụt các tổ chức xếp hạng tín dụng chuyên nghiệp đang cản trở sự phát triển của thị trường này.

2.1. Thiếu minh bạch trong thông tin

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu minh bạch trong thông tin về các dự án phát hành trái phiếu. Điều này khiến nhà đầu tư khó khăn trong việc đánh giá rủi ro và tiềm năng sinh lời của trái phiếu.

2.2. Quy định pháp lý chưa hoàn thiện

Quy định pháp lý hiện tại chưa đủ mạnh để bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và khuyến khích các tổ chức phát hành trái phiếu. Cần có những cải cách để tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi hơn cho thị trường trái phiếu đô thị.

III. Phương pháp phát triển thị trường trái phiếu đô thị hiệu quả

Để phát triển thị trường trái phiếu đô thị, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm tăng cường tính minh bạch và thu hút nhà đầu tư. Các giải pháp như cải cách quy định pháp lý, nâng cao chất lượng thông tin và phát triển các tổ chức xếp hạng tín dụng là rất cần thiết.

3.1. Cải cách quy định pháp lý

Cải cách quy định pháp lý sẽ giúp tạo ra một môi trường đầu tư an toàn và hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư. Điều này bao gồm việc xây dựng các quy định rõ ràng về phát hành trái phiếu và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

3.2. Nâng cao chất lượng thông tin

Cần thiết lập các kênh thông tin minh bạch và đáng tin cậy để cung cấp thông tin về các dự án phát hành trái phiếu. Điều này sẽ giúp nhà đầu tư có đủ thông tin để đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về phát triển thị trường trái phiếu đô thị không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu có thể giúp các chính quyền địa phương xây dựng chiến lược phát triển thị trường trái phiếu hiệu quả hơn.

4.1. Kinh nghiệm từ các quốc gia khác

Nghiên cứu kinh nghiệm phát triển thị trường trái phiếu đô thị từ các quốc gia khác có thể cung cấp những bài học quý giá cho Việt Nam. Các mô hình thành công có thể được áp dụng và điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh địa phương.

4.2. Kết quả nghiên cứu thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển thị trường trái phiếu đô thị có thể tạo ra nguồn vốn lớn cho các dự án hạ tầng, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương. Cần có những chính sách hỗ trợ để tối ưu hóa kết quả này.

V. Kết luận và tương lai của thị trường trái phiếu đô thị

Thị trường trái phiếu đô thị tại Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Việc phát triển thị trường này không chỉ giúp huy động vốn cho các dự án công cộng mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Tương lai của thị trường trái phiếu đô thị phụ thuộc vào các chính sách và giải pháp được thực hiện trong thời gian tới.

5.1. Triển vọng phát triển thị trường

Triển vọng phát triển thị trường trái phiếu đô thị là rất khả quan nếu các chính sách hỗ trợ được thực hiện hiệu quả. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước và các tổ chức tài chính để thúc đẩy sự phát triển này.

5.2. Những thách thức cần vượt qua

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng thị trường trái phiếu đô thị vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Cần có những giải pháp cụ thể để vượt qua những thách thức này nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường trái phiếu đô thị tại Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển với quy mô còn hạn chế nhưng có tiềm năng lớn. Tính đến cuối năm 2007, tổng mệnh giá trái phiếu chính phủ và doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán đạt khoảng 9 tỷ USD, trong đó trái phiếu chính phủ chiếm tỷ trọng chủ đạo với 81%, trái phiếu địa phương chiếm 10%, và trái phiếu doanh nghiệp chiếm 9%. Nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng tại các địa phương như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đồng Nai ngày càng tăng cao, với kế hoạch huy động vốn qua phát hành trái phiếu đô thị ước tính khoảng 187 nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 2006-2010, tương đương gần 40% GDP.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng phát triển thị trường trái phiếu đô thị tại Việt Nam, đánh giá những hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng tốc phát triển thị trường này. Mục tiêu cụ thể là xây dựng khung pháp lý, nâng cao tính minh bạch, đa dạng hóa sản phẩm và cải thiện thanh khoản cho thị trường trái phiếu đô thị. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các địa phương trọng điểm như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đồng Nai trong giai đoạn 2003-2007, với dự báo và đề xuất cho giai đoạn tiếp theo đến năm 2010.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền địa phương huy động vốn hiệu quả, giảm áp lực ngân sách trung ương, thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng và kinh tế địa phương, đồng thời góp phần hoàn thiện thị trường vốn Việt Nam theo hướng hiện đại và bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về thị trường trái phiếu đô thị, bao gồm:

• Lý thuyết về trái phiếu đô thị (Municipal Bonds Theory): Trái phiếu đô thị là công cụ nợ do chính quyền địa phương phát hành nhằm huy động vốn cho các dự án công cộng, với các loại chính gồm trái phiếu nội chung, trái phiếu thu nhập và trái phiếu thu nhập dành riêng. Mỗi loại có đặc điểm về bảo đảm thanh toán, rủi ro và lãi suất khác nhau.

• Mô hình đánh giá phát triển thị trường trái phiếu đô thị: Bao gồm các yếu tố như khung pháp lý, cơ sở hạ tầng thị trường, tính minh bạch, đa dạng sản phẩm, thanh khoản và sự tham gia của nhà đầu tư.

• Khái niệm chính:

  • Lãi suất phát hành: Mức lãi suất được xác định dựa trên lãi suất trái phiếu chính phủ cùng kỳ hạn cộng với tỷ lệ rủi ro phù hợp.
  • Rủi ro tín dụng: Khả năng mất khả năng thanh toán gốc và lãi của trái phiếu đô thị thấp hơn so với trái phiếu doanh nghiệp nhưng cao hơn trái phiếu chính phủ.
  • Thanh khoản thị trường: Khả năng mua bán trái phiếu dễ dàng trên thị trường thứ cấp.
  • Bảo hiểm trái phiếu: Công cụ tăng cường tín nhiệm do tổ chức bảo hiểm cung cấp, giúp giảm chi phí lãi suất phát hành.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp hai phương pháp chính:

• Phương pháp diễn dịch và quy nạp: Tổng hợp lý thuyết và thực tiễn phát triển thị trường trái phiếu đô thị tại Mỹ làm mô hình mẫu, từ đó áp dụng phân tích thực trạng tại Việt Nam.

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Thu thập dữ liệu từ các nguồn đa dạng như báo chí, internet, các báo cáo ngành, tài liệu pháp luật và số liệu thống kê của Trung tâm Giao dịch Chứng khoán, Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước và các địa phương. Phân tích số liệu về quy mô phát hành, lãi suất, loại trái phiếu, thanh khoản và các chính sách liên quan.

Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào các địa phương phát hành trái phiếu đô thị như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đồng Nai, với số liệu từ giai đoạn 2003-2007. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí địa phương có hoạt động phát hành trái phiếu đô thị thực tế và có tiềm năng phát triển. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và biểu đồ minh họa xu hướng phát triển.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô thị trường còn nhỏ và chưa đa dạng: Tính đến năm 2007, trái phiếu đô thị mới chiếm khoảng 10% tổng thị trường trái phiếu Việt Nam, với tổng mệnh giá phát hành khoảng 12 nghìn tỷ đồng, tập trung chủ yếu tại 3 địa phương lớn. Các loại trái phiếu chủ yếu là trái phiếu nội chung, phát hành theo kỳ hạn 5-15 năm.

2. Lãi suất phát hành cao hơn trái phiếu chính phủ: Lãi suất trái phiếu đô thị dao động từ 8,5% đến 9%/năm, cao hơn khoảng 0,5-1% so với trái phiếu chính phủ cùng kỳ hạn, phản ánh rủi ro tín dụng và thanh khoản thấp hơn. Ví dụ, lãi suất trái phiếu đô thị kỳ hạn 5 năm là 8,5% trong khi trái phiếu chính phủ là 7,9%.

3. Thanh khoản thị trường thấp: Giao dịch trái phiếu đô thị chủ yếu qua các kênh bảo lãnh phát hành và đấu thầu, chưa có thị trường thứ cấp phát triển mạnh, dẫn đến thanh khoản kém, nhà đầu tư cá nhân và tổ chức còn e ngại.

4. Khung pháp lý và chính sách chưa hoàn thiện: Mặc dù đã có các nghị định và thông tư hướng dẫn phát hành trái phiếu đô thị, nhưng vẫn còn thiếu các quy định chi tiết về quản lý rủi ro, xếp hạng tín nhiệm chuyên nghiệp và cơ chế bảo hiểm tín dụng phù hợp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên là do thị trường trái phiếu đô thị Việt Nam còn non trẻ, thiếu kinh nghiệm vận hành và chưa có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý. So với mô hình phát triển thị trường trái phiếu đô thị tại Mỹ, nơi có hệ thống xếp hạng tín nhiệm chuyên nghiệp, bảo hiểm trái phiếu và đa dạng sản phẩm, Việt Nam còn nhiều điểm yếu về minh bạch thông tin và cơ sở hạ tầng thị trường.

Việc lãi suất trái phiếu đô thị cao hơn trái phiếu chính phủ phản ánh rủi ro tín dụng và thanh khoản thấp, đồng thời cho thấy nhà đầu tư đòi hỏi mức sinh lời cao hơn để bù đắp rủi ro. Thanh khoản thấp làm giảm sức hấp dẫn của trái phiếu đô thị, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của chính quyền địa phương.

Khung pháp lý chưa hoàn chỉnh và thiếu các tổ chức xếp hạng tín nhiệm chuyên nghiệp là rào cản lớn cho sự phát triển bền vững của thị trường. Việc áp dụng các công cụ tài chính phái sinh như hoán đổi lãi suất (swaps), quyền gọi đính kèm (call options) và bảo hiểm trái phiếu sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tăng tính hấp dẫn cho nhà đầu tư.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh lãi suất trái phiếu đô thị và trái phiếu chính phủ theo các kỳ hạn, bảng tổng hợp quy mô phát hành theo năm và địa phương, cũng như biểu đồ thể hiện tỷ trọng các loại trái phiếu trên thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách quản lý: Ban hành các quy định chi tiết về phát hành, quản lý rủi ro, xếp hạng tín nhiệm và bảo hiểm tín dụng cho trái phiếu đô thị. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các địa phương.

2. Xây dựng và phát triển tổ chức xếp hạng tín nhiệm chuyên nghiệp: Khuyến khích thành lập các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập, minh bạch để đánh giá chất lượng tín dụng của trái phiếu đô thị, giúp nhà đầu tư có cơ sở ra quyết định. Thời gian: 2 năm. Chủ thể: Bộ Tài chính, các tổ chức tài chính.

3. Đa dạng hóa sản phẩm và công cụ tài chính: Áp dụng các công cụ phái sinh như hoán đổi lãi suất, quyền gọi đính kèm để giảm thiểu rủi ro lãi suất và tăng tính linh hoạt cho phát hành trái phiếu. Thời gian: 3 năm. Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức phát hành.

4. Nâng cao tính minh bạch và thanh khoản thị trường: Xây dựng hệ thống thông tin công khai, minh bạch về phát hành và giao dịch trái phiếu đô thị; phát triển thị trường thứ cấp và các kênh giao dịch đa dạng. Thời gian: 2-3 năm. Chủ thể: Trung tâm Giao dịch Chứng khoán, các sở giao dịch.

5. Tăng cường năng lực quản lý và giám sát của chính quyền địa phương: Đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý tài chính địa phương trong việc lập kế hoạch phát hành, quản lý nguồn vốn và giám sát sử dụng vốn trái phiếu. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Bộ Tài chính, UBND các địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chính quyền địa phương: Giúp xây dựng chiến lược huy động vốn qua phát hành trái phiếu đô thị, nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và phát triển cơ sở hạ tầng.

2. Các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Cung cấp kiến thức về đặc điểm, rủi ro và lợi ích của trái phiếu đô thị, hỗ trợ quyết định đầu tư hiệu quả.

3. Cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ hoàn thiện chính sách, khung pháp lý và giám sát thị trường trái phiếu đô thị phát triển bền vững.

4. Các tổ chức tài chính và trung gian thị trường: Giúp phát triển các sản phẩm tài chính mới, nâng cao năng lực xếp hạng tín nhiệm và bảo hiểm tín dụng, mở rộng kênh phân phối trái phiếu đô thị.

Câu hỏi thường gặp

1. Trái phiếu đô thị là gì và có đặc điểm gì nổi bật?
   Trái phiếu đô thị là công cụ nợ do chính quyền địa phương phát hành để huy động vốn cho các dự án công cộng. Đặc điểm nổi bật là được bảo đảm thanh toán bằng nguồn thu ngân sách địa phương hoặc dự án cụ thể, có kỳ hạn dài và lãi suất thường cao hơn trái phiếu chính phủ do rủi ro tín dụng cao hơn.

2. Tại sao lãi suất trái phiếu đô thị thường cao hơn trái phiếu chính phủ?
   Do rủi ro tín dụng và thanh khoản thấp hơn, nhà đầu tư yêu cầu mức sinh lời cao hơn để bù đắp rủi ro. Ngoài ra, thị trường trái phiếu đô thị còn non trẻ, chưa có nhiều công cụ hỗ trợ giảm rủi ro như bảo hiểm tín dụng hay xếp hạng tín nhiệm chuyên nghiệp.

3. Các rủi ro chính khi đầu tư vào trái phiếu đô thị là gì?
   Bao gồm rủi ro tín dụng (khả năng chính quyền địa phương không trả được nợ), rủi ro thanh khoản (khó bán lại trên thị trường thứ cấp), rủi ro lãi suất (giá trị trái phiếu giảm khi lãi suất thị trường tăng) và rủi ro mua lại trước hạn.

4. Làm thế nào để nâng cao tính thanh khoản của thị trường trái phiếu đô thị?
   Phát triển thị trường thứ cấp, đa dạng hóa kênh giao dịch, tăng cường minh bạch thông tin, áp dụng các công cụ tài chính phái sinh và xây dựng hệ thống xếp hạng tín nhiệm giúp nhà đầu tư yên tâm giao dịch.

5. Vai trò của bảo hiểm trái phiếu trong phát triển thị trường là gì?
   Bảo hiểm trái phiếu giúp tăng cường tín nhiệm, giảm chi phí lãi suất phát hành và thu hút nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức ngại rủi ro. Tuy nhiên, chi phí bảo hiểm cần được cân nhắc so với lợi ích tiết kiệm chi phí lãi suất.

Kết luận

• Thị trường trái phiếu đô thị Việt Nam đang phát triển nhưng còn nhỏ, chưa đa dạng và thiếu thanh khoản.
• Lãi suất phát hành trái phiếu đô thị cao hơn trái phiếu chính phủ do rủi ro tín dụng và thanh khoản thấp.
• Khung pháp lý và chính sách hiện hành chưa hoàn thiện, thiếu các tổ chức xếp hạng tín nhiệm và công cụ tài chính hỗ trợ.
• Nghiên cứu đề xuất hoàn thiện khung pháp lý, phát triển tổ chức xếp hạng tín nhiệm, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao minh bạch, thanh khoản thị trường.
• Các bước tiếp theo bao gồm xây dựng chiến lược phát triển thị trường trái phiếu đô thị đồng bộ, đào tạo cán bộ quản lý và tăng cường giám sát để thị trường phát triển bền vững.

Các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và nhà đầu tư cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm thúc đẩy thị trường trái phiếu đô thị phát triển, góp phần nâng cao năng lực huy động vốn cho phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH PHẠM THỊ NHƯ HUYỀN TĂNG TỐC PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU ĐÔ THỊ Chuyên ngành: TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học : GS.TS TRẦN NGỌC THƠ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MUÏC LUÏC Trang phuï bìa Danh muïc caùc baûng. Danh muïc caùc hình. Môû ñaàu Chöông 1: TOÅNG QUAN VEÀ TRAÙI PHIEÁU ÑOÂ THÒ 1.1 Vaøi neùt veà traùi phieáu ñoâ thò .4 Laõi suaát cuûa traùi phieáu ñoâ thò .5 Ruûi ro cuûa traùi phieáu ñoâ thò .6 Caùc bieän phaùp phoøng choáng ruûi ro cho traùi phieáu ñoâ thò .7 Caùc loaïi chöùng khoaùn phaùi sinh .2 Vai troø cuûa traùi phieáu ñoâ thò .3 Kinh nghieäm xaây döïng vaø phaùt trieån thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò taïi Myõ. 22 Keát luaän chöông 1.

24 Chöông 2: TÌNH HÌNH THÒ TRÖÔØNG TRAÙI PHIEÁU ÑOÂ THÒ HIEÄN NAY ÔÛ VIEÄT NAM 2.1 Toång quan veà thò tröôøng traùi phieáu .2 Tình hình thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò ôû Vieät Nam .1 Cô sôû hình thaønh thò tröôøng .2 Thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh .3 Ñaùnh giaù thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò. 38 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Thaønh quaû .4 Nguyeân nhaân cuûa nhöõng toàn taïi.1 Moâi tröôøng kinh teá vó moâ chöa oån ñònh vöõng chaéc, coøn nhieàu ruûi ro tieàm aån .2 Heä thoáng chính saùch phaùp luaät thuoäc lónh vöïc huy ñoäng voán môùi ñöôïc xaây döïng, trong giai ñoaïn thöû nghieäm chöa hoaøn chænh vaø ñoäng boä, tính hieäu löïc vaø hieäu quaû coøn thaáp, chöa gaén ñöôïc vôùi thöïc teá, laøm cho vieäc höôùng daãn thöïc hieän gaëp nhieàu khoù khaên.3 Cô cheá xaùc ñònh laõi suaát traùi phieáu ñoâ thò chöa ñöôïc xaùc ñònh roõ raøng, phuø hôïp vôùi thöïc teá thò tröôøng .4 Ñöôøng cong laõi suaát vaãn chöa ñöôïc xaây döïng .5 Thieáu vaéng caùc nhaø taïo laäp thò tröôøng .6 Khoâng coù toå chöùc xeáp haïng tín duïng chuyeân nghieäp, laø raøo caûn cho caùc ñòa phöông khi phaùt haønh traùi phieáu .7 Tính thanh khoaûn cuûa caùc loaïi traùi phieáu chöa cao. 55 Keát luaän chöông 2. 58 Chöông 3: GIAÛI PHAÙP ÑEÅ PHAÙT TRIEÅN THÒ TRÖÔØNG TRAÙI PHIEÁU ÑOÂ THÒ 3.1 Nhoùm giaûi phaùp toång theå.1 Taêng cöôøng caùc nguoàn taøi chính cho ñòa phöông .2 Xaây döïng chính saùch quaûn lyù nôï ñòa phöông phuø hôïp .3 Naâng cao uy tín vay nôï cuûa ñòa phöông .4 Khuyeán khích phaùt trieån caùc toå chöùc xeáp haïng chuyeân nghieäp .5 Phaùt huy hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa Quyõ ñaàu tö phaùt trieån ñoâ thò .6 Ñaåy maïnh söï phaùt trieån cuûa caùc nhaø taïo laäp thò tröôøng.

70 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Nhoùm giaûi phaùp chi tieát .1 Hoaøn thieän khung phaùp lyù cho söï phaùt trieån thò tröôøng .2 Ña daïng hoùa caùc loaïi haøng hoùa .3 Xaây döïng möùc laõi suaát phuø hôïp .4 Giaûi phaùp taêng tính thanh khoaûn vaø haïn cheá ruûi ro cho traùi phieáu. 79 Keát luaän chöông 3. 84 Keát luaän Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC BAÛNG Trang Baûng 1.1 Baûng ñaùnh giaù heä soá tín nhieäm 8 Moâ hình ñaùnh giaù söï phaùt trieån thò tröôøng traùi phieáu ñoâ Baûng 1.1 Nhu caàu voán ñaàu tö cuûa caùc döï aùn troïng ñieåm 33 Baûng 2.2 Keát quaû phaùt haønh traùi phieáu ñoâ thò giai ñoaïn 2003-2007 35 So saùnh laõi suaát cuûa caùc loaïi traùi phieáu chính phuû, traùi Baûng 2.3 37 phieáu ñoâ thò, traùi phieáu doanh nghieäp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC HÌNH Trang Hình 1.1 Tyû leä traùi phieáu ñoâ thò Myõ ñöôïc baûo hieåm.1 Giaù trò traùi phieáu phaùt haønh giai ñoaïn 2001-2006 26 Hình 2.2 So saùnh laõi suaát traùi phieáu chính phuû vaø traùi phieáu ñoâ thò 38 Hình 2.3 Möùc taêng tröôûng GDP giai ñoaïn 2000-2007 46 Toác ñoä taêng tröôûng GDP cuûa caùc khu vöïc vaø quoác gia Hình 2.5 Tyû leä laïm phaùt qua caùc naêm 47 Hình 2.6 Bieán ñoäng giaù vaøng 2007 48 Hình 2.7 Cô caáu traùi phieáu giao dòch 57 Hình 3.1 Moâ hình thaønh laäp toå chöùc ñònh möùc tín nhieäm 67 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MÔÛ ÑAÀU 1. TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI Vieät Nam laø nöôùc ñang phaùt trieån, ñaàu tö vaøo cô sôû haï taàng luoân ñöôïc xem laø moät vaán ñeà troïng taâm vaø ñaët leân haøng ñaàu nhaèm thu huùt nguoàn voán ñaàu tö cuûa nöôùc ngoaøi ñeå phaùt trieån ñaát nöôùc.

Trong boái caûnh thöïc hieän phi taäp trung hoùa ngaân saùch nhaø nöôùc, giaûm daàn caùc khoaûn chuyeån giao töø ngaân saùch trung öông cho ngaân saùch ñòa phöông ñaõ laøm cho vieäc vay nôï cuûa chính quyeàn ñòa phöông trôû thaønh moät vaán ñeàquan troïng trong chieán löôïc phaùt trieån cuûa quoác gia. Coù nhieàu caùch ñeå chính quyeàn ñòa phöông huy ñoäng voán, tuy nhieân treân thöïc teá coù 2 caùch chuû yeáu thöôøng ñöôïc söû duïng laø: vay ngaân haøng vaø vay qua thò tröôøng taøi chính baèng caùch phaùt haønh traùi phieáu. Huy ñoäng voán qua phaùt haønh traùi phieáu laø moät trong nhöõng löïa choïn, nhöng trong xu höôùng phaùt trieån noù caøng ñöôïc quan taâm vì nhöõng lôïi ích noù mang laïi. Ngoaøi lôïi ích huy ñoäng nguoàn voán, noù coøn taïo aùp löïc buoäc caùc chính quyeàn ñòa phöông phaûi caûi tieán, taêng cöôøng tính minh baïch vaø coâng khai hoùa trong quaûn lyù ngaân saùch ñòa phöông, naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa caùc döï aùn ñaàu tö coâng coäng, giuùp phaùt trieån thò tröôøng taøi chính, thuùc ñaåy quaù trình tö nhaân hoùa, taïo söï chuû ñoäng trong vieäc hoaïch ñònh chieán löôïc phaùt trieån…Vôùi aùp löïc nhu caàu voán, ñoøi hoûi chính quyeàn ñòa phöông phaûi xaây döïng moät chieán löôïc huy ñoäng voán hieäu quaû.

Ñeå giaûi quyeát phaàn naøo nhu caàu veà voán, moät soá ñòa phöông maïnh daïn trieån khai giaûi phaùp huy ñoäng voán qua thò tröôøng traùi phieáu. Hình thöùc naøy böôùc ñaàu ñaõ phaùt huy vai troø tích cöïc trong quaù trình phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi cuûa ñòa phöông, tuy nhieân, nhöõng hieäu quaû ñoù vaãn chöa cao, thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò chöa ñöôïc nhieàu ñòa phöông aùp duïng môû roäng huy ñoäng nguoàn voán ñeå ñaàu tö cô sôû haï taàng thuùc ñaåy kinh teá xaõ hoäi ñòa phöông phaùt trieån. Vì vaäy, taùc giaû choïn ñeà taøi “THÒ TRÖÔØNG TRAÙI PHIEÁU ÑOÂ THÒ ÔÛ VIEÄT NAM” ñeå laøm luaän aùn, nhaèm taïo ra nhöõng nghieân cöùu coù tính chaát thieát thöïc giuùp cho caùc ñòa phöông coù theå huy ñoäng toát ñöôïc nguoàn voán ñeå phaùt trieån cô sôû haï taàng thoâng qua hình thöùc traùi phieáu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU Cuûng coá vaø laøm saùng toû moät soá vaán ñeà mang tính lyù luaän khoa hoïc veà traùi phieáu ñoâ thò, kinh nghieäm ñieàu haønh thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò taïi Myõ – moät moâ hình kieåu maãu cho söï phaùt trieån. Phaân tích, ñaùnh giaù thöïc traïng hoaït ñoäng thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò ôû Vieät Nam, töø ñoù tìm ra nhöõng nguyeân nhaân ñöa ñeán nhöõng toàn taïi, haïn cheá. Ñeà xuaát nhöõng bieän phaùp trieån thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò trong thôøi gian tôùi, hoã trôï cho chính saùch phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Ñeà taøi ñöôïc nghieân cöùu chuû yeáu döïa treân hai phöông phaùp sau:  Phöông phaùp dieãn dòch vaø quy naïp.

 Phöông phaùp phaân tích vaø toång hôïp. Ñeà taøi phaân tích thöïc traïng thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò döïa treân caùc thoâng tin toång hôïp töø nhieàu nguoàn nhö: internet, baùo chí, caùc taäp san, chuyeân ñeà cuûa caùc ngaønh coù lieân quan… Sau khi coù ñöôïc nhöõng nguoàn thoâng tin treân, baèng phöông phaùp phaân tích, dieãn dòch caùc yeáu toá ñeå nhaèm thaáy ñöôïc nhöõng toàn taïi cuûa vaán ñeà ñoàng thôøi tìm ra nhöõng nguyeân nhaân taùc ñoäng ñeán caùc yeáu toá ñoù. Cuoái cuøng, vieäc ñöa ra nhöõng phöông höôùng, giaûi phaùp cho söï phaùt trieån cuûa thò tröôøng traùi phieáu ñoâ thò trong töông lai laø döïa vaøo caùc phöông phaùp toång hôïp vaø quy naïp. Ngoaøi ra ñeà taøi coøn vaän duïng phöông phaùp duy vaät bieän chöùng, keát hôïp thöïc tieãn kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc treân theá giôùi ñoàng thôøi quaùn trieät ñöôøng loái, chuû tröông cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc trong vaán ñeà huy ñoäng voán thoâng qua phaùt haønh traùi phieáu.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHÖÔNG 1 TOÅNG QUAN VEÀ TRAÙI PHIEÁU ÑOÂ THÒ 1.1 Vaøi neùt veà traùi phieáu ñoâ thò 1.1 Khaùi nieäm Trong traøo löu phaùt trieån kinh teá chung, taïi nhöõng quoác gia phaùt trieån, vieäc xaây döïng moät haï taàng cô sôû vöõng chaéc cho vieäc phaùt trieån kinh teá töøng thaønh phoá, khoâng chæ laø nhieäm vuï cuûa chính quyeàn Trung öông maø coøn laø moät muïc tieâu, moät nhieäm vuï cuûa moãi thaønh phoá, moãi bang. Moät trong nhöõng coâng cuï voán ñeå xaây döïng ñoâ thò thöôøng ñöôïc öu thích treân theá giôùi laø traùi phieáu ñoâ thò. Traùi phieáu ñoâ thò laø moät loaïi traùi phieáu theå hieän khoaûn cho vay cuûa caùc nhaø ñaàu tö ñoái vôùi thaønh phoá hay moät khu vöïc. Traùi phieáu naøy ñöôïc chính quyeàn ñòa phöông phaùt haønh ñeå taêng voán duøng taøi trôï cho caùc hoaït ñoäng coâng coäng vaø caùc döï aùn cô sôû haï taàng phuïc vuï cho lôïi ích coâng coäng.2 Phaân loaïi Traùi phieáu ñoâ thò daøi haïn noùi chung coù theå chia laøm 3 loaïi chính döïa treân caùch thöùc baûo ñaûm traû nôï: - Traùi phieáu nôï chung (General Obligation Bonds – GO); - Traùi phieáu thu nhaäp (Project Revenue Bond); - Traùi phieáu thu nhaäp daønh rieâng (Dedicated Revenue Bond) 1.1 Traùi phieáu nôï chung (General Obligation bonds) Ñaây laø loaïi traùi phieáu maø khaû naêng traû nôï ñöôïc baûo ñaûm baèng toaøn boä caùc nguoàn thu vaø khaû naêng taïo ra thu nhaäp cuûa nhaø phaùt haønh (full faith and credit).

Ñieàu naøy coù nghóa laø toaøn boä quyeàn löïc thu thueá cuûa nhaø phaùt haønh ñöôïc duøng ñeå baûo ñaûm cho vieäc traû nôï töùc laø chæ coù nhöõng nhaø phaùt haønh ñöôïc quyeàn ñaùnh thueá LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 (nhö chính quyeàn ñòa phöông hay cuï theå hôn ôû Mó laø chính quyeàn bang, thaønh phoá, thò traán hoaëc haït) môùi coù theå phaùt haønh traùi phieáu nôï chung. Vì lí do naøy neân ñoä an toaøn cuûa traùi phieáu nôï chung raát cao (thöôøng chæ sau traùi phieáu chính phuû) nhöng buø laïi thì laõi suaát thaáp hôn so vôùi caùc loaïi traùi phieáu coâng ty. Ñoä an toaøn cuûa traùi phieáu nôï chung khoâng chæ phuï thuoäc vaøo khaû naêng ñaùnh thueá maø coøn vaøo söï saün saøng (willingness) cuûa chính quyeàn ñòa phöông trong vieäc taêng thueá, giaûm chi tieâu hoaëc tieán haønh caùc bieän phaùp caàn thieát ñeå baûo ñaûm khaû naêng traû nôï ñaày ñuû vaø ñuùng haïn.