Chương 1: Cơ sở ý luận về dự toán ngân sách Chương 2: Thực trạng công tác dự toán ngân sách tại công ty TNHH Hưng Thông. Chương 3: Hoàn thiện công tác dự toán ngân sách tại công ty TNHH Hưng Thông. Ngoài ra, luận văn còn có phần phụ lục trình bày các báo cáo dự toán ngân sách thực tế của công ty TNHH Hưng Thông để minh chứng cho những vấn đề thực trạng của công ty TNHH Hưng Thông được trình bày trong nội dung bài luận văn. Ngoài ra còn có các báo cáo dự toán ngân sách đã được hoàn thiện theo quan điểm của tác giả.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỰ TOÁN NGÂN SÁCH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Khái niệm dự toán ngân sách Dự toán là những tính toán dự kiến một cách toàn diện mục tiêu mà tổ chức phải đạt được, đồng thời chỉ rõ cách thức huy động các nguồn lực để thực hiện các mục tiêu mà tổ chức đặt ra. Dự toán được xác định bằng hệ thống các chỉ tiêu về số lượng và giá trị cho một khoảng thời gian xác định trong tương lai. Dự toán được xây dựng trên cơ sở của kế hoạch và là trung tâm của kế hoạch. Dự toán ngân sách: Là những tính toán, dự kiến một cách toàn diện về mục tiêu kinh tế, tài chính mà doanh nghiệp cần đạt được trong kỳ hoạt động, đồng thời chỉ rõ cách thức, biện pháp huy động các nguồn lực để thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ đó.
Dự toán ngân sách là một hệ thống bao gồm nhiều dự toán như dự toán tiêu thụ, dự toán sản xuất, dự toán chi phí nguyên vật liệu, dự toán nhân công, dự toán chi phí sản xuất chung, dự toán chi phí bán hàng, dự toán chi phí quản lý doanh nghiệp, dự toán giá vốn hàng bán, dự toán vốn đầu tư, dự toán kết quả hoạt động kinh doanh, dự toán bảng cân đối kế toán.2 Phân loại dự toán ngân sách 1.1 Phân loại theo chức năng Theo chức năng hoạt động dự toán chia thành dự toán hoạt động và dự toán tài chính.1 Dự toán hoạt động : Dự toán hoạt động là dự toán liên quan đến các hoạt động của doanh nghiệp trong một thời gian cụ thể, các hoạt động kinh doanh như mua hàng, sản xuất, bán hàng, quản lý và xác định kết quả kinh doanh trong đó dự toán tiêu thụ sản phẩm được lập trên cơ sở dự báo sản phẩm tiêu thụ trong kỳ. Dự toán sản xuất được lập trong các doanh nghiệp sản xuất, sau khi dự toán tiêu thụ đã được lập xong dựa vào dự toán này lập dự toán sản xuất để xác định số lượng sản phẩm sản xuất ra để đáp ứng đủ cho yêu cầu tiêu thụ trong kỳ và cho yêu cầu tồn kho cuối kỳ. Từ Dự toán sản xuất này lập các dự toán chi phí sản xuất như Dự toán nguyên vật liệu trực tiếp, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 dự toán nhân công trực tiếp, dự toán chi phí sản xuất chung. Đối với doanh nghiệp thương mại để xác định lượng hàng hóa cần tiêu thụ trong kỳ và số lượng hàng tồn kho cần thiết thì tiến hành lập dự toán mua hàng, sau đó lập dự toán bán háng và dự toán quản lý doanh nghiệp để dự toán chi phí hoạt động cho doanh nghiệp trong kỳ liên quan đến bán hàng và quản lý doanh nghiệp, và từ đó lập lên dự toán kết quả hoạt động kinh doanh nhằm cho thấy lợi nhuận sẽ đạt được trong kỳ dự toán.2 Dự toán tài chính: Dự toán tài chính là dự toán cho các hoạt động tài chính và đầu tư như về cách thức huy động các nguồn tài chính của doanh nghiệp.
Dự toán tài chính bao gồm các dự toán liên quan đến tiền tệ là dự toán tiền, dự toán vốn đầu tư, dự toán bảng cân đối kế toán… trong đó dự toán tiền là kế hoạch chi tiết cho việc thu, chi tiền. Dự toán đầu tư là kế hoạch đầu tư thêm tài sản dài hạn và vốn trong doanh nghiệp trong những năm kế tiếp. Dự toán bảng cân đối kế toán trình bày tổng quan về tình hình tài sản và nguồn vốn tại một thời điểm nhất định trong kỳ dự toán.2 Phân loại theo phƣơng pháp lập Theo phương pháp lập dự toán chia làm hai loại là dự toán cố định và dự toán linh hoạt.1 Dự toán cố định: Dự toán được lập trên cơ sở một mức hoạt động ấn định từ trước, dự toán sẽ không thay đổi hay điều chỉnh bất kể sự thay đổi điều kiện của dự toán. Dự toán này phù hợp với doanh nghiệp có hoạt động kinh tế ổn định.
Nếu dùng dự toán này đánh giá thành quả của một doanh nghiệp mà có nhiều nghiệp vụ biến động thì khó đánh giá được tình hình thực hiện dự toán của doanh nghiệp.2 Dự toán linh hoạt : Dự toán được lập trên cơ sở nhiều mức độ hoạt động, là dự toán cung cấp cho doanh nghiệp khả năng tính toán ở mức độ doanh thu và chi phí khác nhau, giúp nhà quản trị xác định ngân sách dự kiến tương ứng ở mức độ và phạm vi hoạt động khác nhau, các nhà quản lý thường thích dự toán linh hoạt hơn dự toán cố định LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 vì khi sử dụng dự toán linh hoạt nhà quản lý có thể đánh giá tình hình thực hiện và kết quả hoạt động trong thực tế.3 Phân loại theo thời gian Theo cách phân loại theo thời gian dự toán được phân thành hai loại dự toán ngân sách ngắn hạn và dự toán ngân sách dài hạn.1 Dự toán ngân sách ngắn hạn : Dự toán ngân sách ngắn hạn là dự toán phản ánh kế hoạch kinh doanh và kết quả dự toán của một tổ chức trong một kỳ kế hoạch, kỳ kế hoạch thường là một năm hoặc được chia ngắn hơn là hàng quí hoặc hàng tháng, kỳ kế hoạch thường trùng với kỳ kế toán của doanh nghiệp. Dự toán ngắn hạn thường liên quan đến hoạt động kinh doanh thường xuyên của doanh nghiệp như mua hàng, bán hàng, thu tiền, chi tiền, sản xuất,… Dự toán ngân sách được lập hàng năm, trước khi kết thúc niên độ kế toán kết thúc nhằm hoạch định kế hoạch sản xuất kinh doanh cho năm kế tiếp.2 Dự toán ngân sách dài hạn : Dự toán ngân sách dài hạn là dự toán được lập cho khoảng thời gian dài trên 1 năm có thể là 2, 5 ,7 ,10 năm. Dự toán ngân sách dài hạn thường liên quan đến các tài sản dài hạn và các hoạt động kinh doanh dài hạn trên 1 năm. Dự toán dài hạn liên quan đến việc mua sắm tài sản lớn phục vụ cho hoạt động sản xuất và kênh phân phối, nghiên cứu và phát triển cho một chiến lược kinh doanh dài hạn.
Đây là việc sắp xếp các nguồn lực để thu được lợi nhuận dự kiến trong một khoảng thời gian dài, đặc điểm của loại dự toán này là mức độ rủi ro cao, thời gian từ lúc đưa vốn vào sản xuất đến khi thu hồi vốn dài.4 Phân loại theo mức độ phân tích. Căn cứ vào mức độ phân tích chia làm hai loại dự toán gốc và dự toán cuốn chiếu.1 Dự toán gốc : Là dự toán khi lập phải gạt bỏ hết số liệu dự toán đã tồn tại trong quá khứ và xem các nghiệp vụ kinh doanh như mới bắt đầu, dự toán được lập dựa trên xem xét thu nhập, những khoản chi phí phát sinh và khả năng thực hiện lợi nhuận của doanh nghiệp. Dự toán gốc không phụ thuộc vào số liệu của dự toán cũ không phụ thuộc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 vào các chỉ tiêu cũ, không có khuôn mẫu, chính vì vậy đòi hỏi người quản lý phải phát huy tính chủ động, sáng tạo, tùy tình hình thực tế của doanh nghiệp để tiến hành lập dự toán Lập dự toán gốc có nhược điểm là tốn nhiều thời gian do phải nghiên cứu mới từ đầu mọi công việc, khối lượng công việc nhiều, chi phí cao và không đảm bảo được tính chính xác của số liệu và sai sót. Nhưng dự toán gốc cũng có những ưu điểm không phụ thuộc vào số liệu của dự toán cũ do đó tránh được các khuyết điểm của dự toán cũ, phương pháp này phát huy tính chủ động, sáng tạo, cẩn thận, đánh giá chi tiết tình hình của bộ phận lập dự toán.2 Dự toán cuốn chiếu : Dự toán cuốn chiếu hay còn là dự toán nối mạnh, theo phương pháp này bộ phận lập dự toán sẽ dựa vào báo cáo cũ của doanh nghiệp và điều chỉnh theo tình hình thực tế để lập báo cáo dự toán mới, dự toán cuốn chiếu thường được lập cho một năm tài chính và chia thành những kế hoạch quý hay tháng, trong trường hợp có sự thay đổi mức độ hoạt động và có sự chênh lệch với dự toán cũ và số liệu thực tế thì sẽ tiến hành điều chỉnh hoặc sửa đổi dự toán cũ cho phù hợp với tình hình thực tế rồi mới làm cơ sở cho việc lập dự toán cho các tháng tiếp theo.
Ưu điểm của phương pháp này là các báo cáo được soạn thảo, theo dõi và cập nhật một cách liên tục, giúp cho nhà quản lý có thể lên kế hoạch hóa liên tục hoạt sản xuất kinh doanh của năm mà không đợi đến khi thực hiện dự toán năm cũ, mới có thể lập dự toán cho năm mới. Nhà quản trị thường xuyên đánh giá lại kế hoạch của mình làm cho kế hoạch của mình mang tính thực tế hơn và có thể đạt được mục tiêu của dự toán. Nhược điểm của phương pháp này là quá trình lập dự toán ngân sách phụ thuộc rất nhiều vào dự toán cũ, không phát huy được tính chủ động sáng tạo của bộ phận lập dự toán. Vai trò của dự toán ngân sách.
Vai trò của dự toán ngân sách là phục vụ cho chức năng của nhà quản trị như chức năng hoạch định, chức năng tổ chức và điều hành, và chức năng kiểm soát LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 hoạt động kinh doanh của nhà quản trị. Thông qua các chức năng này nhà quản trị đạt được mục tiêu của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận.1 Chức năng hoạch định : Hoạch định: là chức năng quản trị có mục đích xác lập một mô hình ( tham chiếu) cho tương lai nhờ đó mà ta nhận ra những cơ hội và rủi ro, căn cứ vào đó phải làm những việc ngay bây giờ để khai thác cơ hội và né tránh rủi ro. Hoạch định liên quan đến dự báo và tiên liệu tương lai, đến mục tiêu cần đạt được và những phương thức đạt những mục tiêu đó.
