Luận văn: Giải pháp phát triển tín dụng DNNVV tại Vietcombank Bình Dương

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp phát triển tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Bình Dương.

• Tác giả: Lê Đình Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải pháp phát triển tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương chi nhánh Bình Dương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Những lý luận chung về tín dụng Ngân hàng
• 1.1.1. Khái niệm tín dụng
• 1.1.2. Phân tích vận động của một khoản tín dụng
• 1.2. Bản chất và chức năng của tín dụng
• 1.2.1. Bản chất của tín dụng
• 1.2.2. Chức năng của tín dụng
• 1.3. Vai trò của tín dụng
• 1.4. Các loại tín dụng ngân hàng
• 1.5. Đặc điểm của DNNVV tại Việt Nam và sự cần thiết phát triển DNNVV
• 1.5.1. Khái niệm về DNNVV
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH BÌNH DƯƠNG
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Ngoại thương - Chi nhánh Bình Dương
• 2.1.1. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 2.1.2. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP ngoại thương - Chi nhánh Bình Dương
• 2.1.3. Giới thiệu đôi nét về tỉnh Bình Dương
• 2.2. Thực trạng hoạt động tín dụng DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương - Chi nhánh Bình Dương
• 2.2.1. Phân tích tình hình dư nợ cho vay
• 2.2.1.1. Dư nợ cho vay theo thành phần kinh tế
• 2.2.1.2. Dư nợ cho vay theo ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh
• 2.2.1.3. Dư nợ cho vay theo loại tiền cho vay
• 2.2.2. Phân tích tình hình dư nợ cho vay DNNVV
• 2.2.2.1. Dư nợ cho vay DNNVV theo thành phần kinh tế
• 2.2.2.2. Dư nợ cho vay DNNVV theo ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh
• 2.2.2.3. Dư nợ cho vay DNNVV theo loại tiền cho vay
• 2.3. Đánh giá hoạt động tín dụng DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương - Chi nhánh Bình Dương
• 2.3.1. Thực trạng DNNVV và hoạt động tín dụng DNNVV tại Bình Dương
• 2.3.1.1. Thực trạng DNNVV tại Bình Dương
• 2.3.1.2. Thực trạng hoạt động tín dụng DNNVV tại Bình Dương
• 2.3.2. Thuận lợi và khó khăn, hạn chế trong hoạt động tín dụng DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương – Chi nhánh Bình Dương
• 2.3.2.1. Khó khăn, tồn tại và hạn chế
• 2.3.3. Chỉ tiêu về phát triển tín dụng DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương – Chi nhánh Bình Dương
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH BÌNH DƯƠNG
• 3.1. Giải pháp đối với bản thân các doanh nghiệp
• 3.1.1. Giải pháp tạo nên độ tin cậy của doanh nghiệp
• 3.1.1.1. Nâng cao chất lượng báo cáo tài chính
• 3.1.1.2. Xây dựng kế hoạch tài chính ngay từ khi khởi sự thành lập doanh nghiệp
• 3.1.1.3. Xây dựng phương án kinh doanh khả thi để thuyết phục ngân hàng
• 3.1.1.4. Nâng cao năng lực quản lý
• 3.1.1.5. Nghiêm túc trong việc thế chấp tài sản bảo đảm
• 3.1.2. Đẩy mạnh công tác khai thác và ứng dụng công nghệ thông tin
• 3.1.3. Liên kết để tăng sức mạnh
• 3.2. Các giải pháp phát triển tín dụng của ngân hàng
• 3.2.1. Các giải pháp đối với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Bình Dương
• 3.2.1.1. Xây dựng đối tượng khách hàng DNNVV tiềm năng
• 3.2.1.2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 3.2.1.3. Tăng cường công tác quảng cáo giới thiệu, đưa các tiện ích của dịch vụ ngân hàng điện tử đến với DNNVV
• 3.2.1.4. Mở rộng mạng lưới và nâng cao vai trò thẩm định xét duyệt cho vay của các điểm, phòng giao dịch
• 3.2.1.5. Cần có chiến lược đẩy mạnh công tác huy động vốn
• 3.2.1.6. Xây dựng chính sách ưu đãi hợp lý đối với các khách hàng là DNNVV
• 3.2.2. Giải pháp đối với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3.2.2.1. Đơn giản hóa quy trình thẩm định và xét duyệt cho vay
• 3.2.2.2. Xây dựng hệ thống mạng lưới thông tin hiệu quả
• 3.2.2.3. Kiến nghị chỉnh sửa một số điều khoản Chính sách bảo đảm tín dụng của Vietcombank
• 3.2.3. Các giải pháp hỗ trợ của Nhà Nước, Ngân hàng Nhà nước và các Hiệp hội
• 3.2.3.1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật
• 3.2.3.2. Nâng cao vai trò của Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.3.3. Nâng cao vai trò của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam các Hiệp hội doanh nghiệp
• 3.2.3.3.1. Vai trò của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
• 3.2.3.3.2. Vai trò của Hiệp hội doanh nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tín dụng ngân hàng và doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, đặc biệt là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Các DNNVV chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, nhưng lại gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Việc phát triển tín dụng cho DNNVV không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều việc làm và cải thiện đời sống cho người dân.

1.1. Khái niệm tín dụng và vai trò của nó

Tín dụng là một giao dịch tài chính giữa bên cho vay và bên đi vay, trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay với cam kết hoàn trả. Tín dụng không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động mà còn thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng trong nền kinh tế.

1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam

DNNVV tại Việt Nam thường có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay. Tuy nhiên, chúng đóng góp lớn vào GDP và tạo ra nhiều việc làm, do đó cần có chính sách hỗ trợ phát triển tín dụng cho nhóm doanh nghiệp này.

II. Thách thức trong phát triển tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Mặc dù có tiềm năng lớn, nhưng DNNVV vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận tín dụng. Các vấn đề như thiếu tài sản đảm bảo, thông tin tài chính không minh bạch và quy trình thẩm định phức tạp từ ngân hàng là những rào cản lớn.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay

Nhiều DNNVV không đủ điều kiện để vay vốn do thiếu tài sản đảm bảo hoặc không có báo cáo tài chính rõ ràng. Điều này khiến ngân hàng ngần ngại trong việc cấp tín dụng cho họ.

2.2. Chính sách tín dụng chưa phù hợp

Chính sách tín dụng hiện tại thường ưu tiên cho các doanh nghiệp lớn, dẫn đến việc DNNVV bị bỏ qua. Cần có những điều chỉnh trong chính sách để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhóm doanh nghiệp này.

III. Giải pháp phát triển tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Để phát triển tín dụng cho DNNVV, cần có những giải pháp đồng bộ từ cả ngân hàng và chính phủ. Các giải pháp này không chỉ giúp DNNVV tiếp cận vốn mà còn nâng cao khả năng quản lý tài chính của họ.

3.1. Nâng cao chất lượng báo cáo tài chính

DNNVV cần cải thiện chất lượng báo cáo tài chính để tạo niềm tin cho ngân hàng. Việc này có thể thực hiện thông qua đào tạo và hỗ trợ từ các tổ chức tài chính.

3.2. Đơn giản hóa quy trình thẩm định

Ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình thẩm định và xét duyệt cho vay để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV. Việc này sẽ giúp giảm thời gian và chi phí cho cả hai bên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển tín dụng cho DNNVV không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn cho cả nền kinh tế. Các ngân hàng thương mại cần có những chiến lược cụ thể để hỗ trợ DNNVV trong việc tiếp cận vốn.

4.1. Kết quả từ các ngân hàng thương mại

Nhiều ngân hàng đã áp dụng các chính sách ưu đãi cho DNNVV, giúp họ tiếp cận vốn dễ dàng hơn. Kết quả là tỷ lệ cho vay cho DNNVV đã tăng lên đáng kể trong những năm qua.

4.2. Bài học từ các nước khác

Kinh nghiệm từ các nước phát triển cho thấy rằng việc hỗ trợ DNNVV thông qua tín dụng có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việt Nam cần học hỏi và áp dụng những mô hình thành công này.

V. Kết luận và tương lai của tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tương lai của tín dụng cho DNNVV tại Việt Nam phụ thuộc vào sự cải cách trong chính sách tín dụng và sự nỗ lực từ cả ngân hàng và doanh nghiệp. Cần có những bước đi cụ thể để đảm bảo rằng DNNVV có thể phát triển bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của DNNVV trong nền kinh tế

DNNVV đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc phát triển tín dụng cho nhóm doanh nghiệp này là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển tín dụng trong tương lai

Cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể cho DNNVV, bao gồm việc cải thiện quy trình thẩm định và tăng cường đào tạo cho doanh nghiệp. Điều này sẽ giúp DNNVV tiếp cận vốn dễ dàng hơn và phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò là động lực then chốt của nền kinh tế Việt Nam với hơn 600.000 doanh nghiệp, chiếm trên 90% tổng số lượng cơ sở kinh doanh cả nước và tạo ra hơn một triệu việc làm mới mỗi năm. Tại tỉnh Bình Dương – trung tâm công nghiệp năng động hàng đầu vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, khối doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt 12.808 đơn vị, chiếm tới 96,3% tổng số doanh nghiệp toàn tỉnh và đóng góp 52,7% vào tổng sản phẩm trên địa bàn (GDP địa phương), đồng thời giải quyết việc làm cho gần 300.000 lao động. Mặc dù sở hữu tiềm năng to lớn, khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của nhóm đối tượng này vẫn còn nhiều rào cản nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh các chính sách thắt chặt tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát được triển khai đồng loạt.

Thực tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Bình Dương (Vietcombank Bình Dương) cho thấy sự mất cân đối rõ nét trong danh mục cho vay. Mặc dù dư nợ khối khách hàng doanh nghiệp chiếm trên 90% tổng dư nợ của chi nhánh, tỷ trọng cho vay dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa lại sụt giảm xuống mức khiêm tốn 15,96% vào ngày 30 tháng 09 năm 2011 (tương đương 803 tỷ đồng trên tổng dư nợ 5.032 tỷ đồng). Ngược lại, chi nhánh ghi nhận mức độ tập trung vốn quá cao khi 11 khách hàng doanh nghiệp lớn nhất đã chiếm tới 3.019 tỷ đồng, tương đương 60% tổng quy mô tín dụng.

Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Lê Đình Hoàng tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tập trung làm rõ thực trạng hoạt động cấp tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Bình Dương giai đoạn 2007 đến tháng 09 năm 2011. Mục tiêu cốt lõi là nhận diện các nút thắt nội tại từ cả phía ngân hàng lẫn doanh nghiệp, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm mở rộng quy mô tín dụng an toàn, tái cấu trúc danh mục khách hàng và tối ưu hóa hiệu quả phân tán rủi ro tín dụng tại địa bàn công nghiệp trọng điểm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết bất đối xứng thông tin trong hoạt động ngân hàng thương mại. Tín dụng ngân hàng được xác định là quan hệ chuyển giao quyền sử dụng vốn từ bên cho vay sang bên đi vay trên nguyên tắc hoàn trả đầy đủ cả gốc lẫn lãi sau một thời gian thỏa thuận. Khung phân tích lý thuyết tập trung vào ba chức năng cơ bản của tín dụng: tập trung và phân phối lại nguồn vốn tiền tệ nhàn rỗi, tiết kiệm chi phí lưu thông tiền mặt xã hội, và kiểm soát hoạt động kinh tế thông qua kỷ luật tài chính.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa trong luận văn căn cứ theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được phân loại thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ và vừa dựa trên tiêu chí quy mô tổng nguồn vốn (dưới 20 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng tùy lĩnh vực) hoặc số lao động bình quân năm (dưới 10 người đến 300 người). Các khái niệm then chốt được vận dụng gồm rủi ro tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, tài sản bảo đảm, dịch vụ ngân hàng bán lẻ và giới hạn tăng trưởng tín dụng.

Bên cạnh lý luận trong nước, đề tài tổng hợp kinh nghiệm quốc tế từ bốn nền kinh tế tiêu biểu:

• Trung Quốc: Phát triển quỹ tín dụng chuyên biệt và chính sách miễn giảm thuế cho doanh nghiệp giải quyết nhiều việc làm đô thị.
• Đài Loan: Thiết lập Quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cung cấp vốn với lãi suất ưu đãi cho các ngành công nghiệp phụ trợ.
• Singapore: Tài trợ vốn trực tiếp cho doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và dự án công nghệ cao.
• Hàn Quốc: Hoàn thiện hành lang pháp lý thông qua 12 sắc luật chuyên biệt và thành lập các định chế tài chính hỗ trợ chuyển giao công nghệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp chặt chẽ với phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, và phân tích cơ cấu tỷ trọng theo chiều dọc lẫn chiều ngang. Toàn bộ dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính nội bộ, báo cáo cân đối tín dụng của Vietcombank Bình Dương từ năm 2007 đến ngày 30 tháng 09 năm 2011, cùng dữ liệu thống kê kinh tế xã hội của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương và Cục Thống kê tỉnh Bình Dương đối với 12.808 doanh nghiệp.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định lượng thống kê trên toàn bộ mẫu dữ liệu dư nợ của chi nhánh trong giai đoạn 5 năm là nhằm theo dõi sát sao sự biến động của dòng vốn tín dụng qua các chu kỳ kinh tế: giai đoạn tăng trưởng trước năm 2008, giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, thời kỳ kích cầu hỗ trợ lãi suất 4% năm 2009, và giai đoạn tái thắt chặt tiền tệ năm 2010–2011. Phương pháp này đảm bảo tính khách quan, phản ánh chính xác tương quan giữa chính sách kinh tế vĩ mô và hành vi phân bổ hạn mức tín dụng thực tế của ngân hàng thương mại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng tín dụng tại Vietcombank Bình Dương làm nổi bật bốn phát hiện cốt lõi:

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng dư nợ doanh nghiệp nhỏ và vừa biến động thất thường và có xu hướng suy giảm rõ rệt. Dư nợ khối này tăng từ 611 tỷ đồng năm 2007 lên mức đỉnh điểm 1.087 tỷ đồng năm 2009 (tăng 41,75% nhờ gói hỗ trợ lãi suất của Chính phủ), chiếm 24,74% tổng dư nợ chi nhánh. Tuy nhiên, đến năm 2010, con số này giảm 18,77% và tiếp tục giảm 9,02% trong 9 tháng đầu năm 2011, chỉ còn 803 tỷ đồng, kéo tỷ trọng tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa xuống mức thấp kỷ lục là 15,96%.

Thứ hai, cơ cấu tín dụng đối mặt rủi ro tập trung rất cao. Dư nợ chi nhánh phụ thuộc quá mức vào các tập đoàn lớn. Tính đến ngày 30 tháng 09 năm 2011, nhóm 11 doanh nghiệp quy mô lớn (như May mặc Bình Dương, Thép Pomina, Xi măng Hà Tiên 1, Gỗ Trường Thành, Minh Long 1) đã nắm giữ 3.019 tỷ đồng, chiếm 60% tổng dư nợ toàn chi nhánh, trong khi 78 doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ chia sẻ 803 tỷ đồng.

Thứ ba, sự mất cân đối theo thành phần kinh tế và ngành nghề. Trong cơ cấu dư nợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, loại hình Công ty Cổ phần và Trách nhiệm Hữu hạn chiếm ưu thế tuyệt đối với 50,33% (404 tỷ đồng), doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài FDI chiếm 30,17% (242 tỷ đồng), trong khi doanh nghiệp tư nhân chỉ chiếm 12,50% (100 tỷ đồng). Xét theo ngành hàng, tín dụng tập trung mạnh vào gốm sứ, gạch ceramic và thủ công mỹ nghệ với 26,78% (215 tỷ đồng), kinh doanh xăng dầu chiếm 18,50%, da giày chiếm 17,80%, trong khi lĩnh vực cơ khí chế tạo chỉ đạt 2,89%.

Thứ tư, biến động cơ cấu tiền tệ và chất lượng tài sản. Tỷ trọng dư nợ ngoại tệ USD tăng từ 23,71% năm 2010 lên 30,96% (đạt 11,95 triệu USD) vào tháng 09 năm 2011 do chênh lệch lãi suất vay VND cao gấp ba lần lãi suất USD. Tỷ lệ nợ xấu sau khi kiểm soát tốt ở mức 1,15% (55,5 tỷ đồng) năm 2010 đã tăng trở lại mức 1,54% (77,5 tỷ đồng) tại thời điểm ngày 30 tháng 09 năm 2011.

Thảo luận kết quả

Thực trạng suy giảm tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Bình Dương bắt nguồn từ hai nhóm nguyên nhân chính. Về phía doanh nghiệp, phần lớn cơ sở kinh doanh có quy mô vốn mỏng, trình độ công nghệ lạc hậu hơn từ ba đến bốn thế hệ so với chuẩn quốc tế, thiếu minh bạch trong báo cáo tài chính và không có đủ tài sản bảo đảm hợp lệ. Nhiều đơn vị chưa thiết lập hệ thống kế toán quản trị mà chỉ dừng lại ở sổ sách thuế đối phó.

Về phía ngân hàng, tâm lý ngại rủi ro và tư duy chuộng khách hàng lớn tạo nên sức ì lớn trong đội ngũ cán bộ tín dụng. Định kiến cho rằng cho vay doanh nghiệp nhỏ tốn nhiều thời gian xử lý hồ sơ nhưng mang lại dư nợ và biên lợi nhuận thấp đã khiến ngân hàng bỏ quên tệp khách hàng tiềm năng. Dữ liệu nghiên cứu phản ánh rõ rệt sự tương phản khi trình bày dưới dạng biểu đồ cột kết hợp đường biểu diễn: đường tăng trưởng tổng dư nợ vẫn duy trì mức tăng dương (đạt 5.032 tỷ đồng năm 2011), nhưng cột tỷ trọng tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa lại sụt giảm liên tục từ mức 24,74% xuống 15,96%. So sánh với các ngân hàng thương mại nhà nước khác trên địa bàn như Agribank, BIDV hay Vietinbank, áp lực cạnh tranh trong phân khúc bán lẻ ngày càng gay gắt, đòi hỏi Vietcombank Bình Dương phải lập tức thay đổi chiến lược tiếp cận thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực chứng, luận văn đưa ra bốn nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

Thứ nhất, tái cấu trúc chính sách khách hàng và nâng cao năng lực cán bộ tại Vietcombank Bình Dương. Chi nhánh cần thành lập tổ chuyên trách thẩm định khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa, xây dựng chương trình đào tạo kỹ năng phân tích dòng tiền chuyên sâu cho cán bộ tín dụng nhằm xóa bỏ tư duy chỉ dựa vào tài sản thế chấp. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng dư nợ nhóm khách hàng này từ 15,96% lên mức 25% đến 30% tổng dư nợ vào giai đoạn 2013–2015.

Thứ hai, đổi mới sản phẩm và đơn giản hóa quy trình cấp tín dụng. Ngân hàng cần đa dạng hóa các gói cấp tín dụng như cho vay thấu chi, bao thanh toán, chiết khấu bộ chứng từ hàng xuất khẩu và tài trợ chuỗi cung ứng. Áp dụng cơ chế xếp hạng tín dụng nội bộ linh hoạt để tăng tỷ lệ cho vay tín chấp hoặc thế chấp một phần bằng dòng tiền và tài sản hình thành từ vốn vay, rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ từ 7 ngày xuống còn 3 đến 4 ngày làm việc.

Thứ ba, nâng cao năng lực tự thân và tính minh bạch của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Doanh nghiệp cần chủ động chuẩn hóa hệ thống sổ sách kế toán theo chuẩn mực kiểm toán độc lập, xây dựng phương án kinh doanh khả thi và thiết lập kế hoạch tài chính rõ ràng ngay từ khâu khởi sự. Doanh nghiệp phải chủ động tham gia các hiệp hội ngành nghề để liên kết chuỗi sản xuất và nâng cao năng lực đàm phán thương mại.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ từ Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước. Đẩy mạnh việc triển khai Quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định số 14/2009/QĐ-TTg, nới lỏng điều kiện tiếp cận bảo lãnh đối với các phương án sản xuất thân thiện với môi trường và sử dụng nhiều lao động địa phương. Đồng thời, Hiệp hội Ngân hàng và các Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Bình Dương cần tăng cường vai trò cầu nối tổ chức các hội nghị kết nối ngân hàng - doanh nghiệp định kỳ hàng quý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hàm ý thực tiễn của công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng chính:

• Ban lãnh đạo và cán bộ tín dụng các Ngân hàng Thương mại: Cung cấp khung đánh giá rủi ro danh mục tín dụng thực tế, bài học quản trị rủi ro tập trung và phương pháp thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp cho khách hàng bán lẻ và doanh nghiệp nhỏ.
• Chủ doanh nghiệp và Giám đốc tài chính (CFO) khối doanh nghiệp vừa và nhỏ: Giúp nắm bắt tường tận các tiêu chuẩn thẩm định, khẩu vị rủi ro của ngân hàng thương mại lớn, từ đó hoàn thiện hồ sơ vay vốn và minh bạch hóa năng lực tài chính doanh nghiệp.
• Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp nguồn tài liệu học thuật giá trị về tài chính ngân hàng, kinh tế phát triển với chuỗi dữ liệu thực chứng chi tiết tại vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ.
• Cơ quan hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ dữ liệu thực tiễn cho Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư trong việc đánh giá hiệu quả thực thi các chính sách tiền tệ, từ đó điều chỉnh cơ chế quỹ bảo lãnh tín dụng tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ trọng tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Bình Dương sụt giảm mạnh vào năm 2011?

Tỷ trọng sụt giảm từ 24,74% năm 2009 xuống 15,96% vào tháng 09 năm 2011 do chính sách thắt chặt tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước nhằm kiềm chế lạm phát. Hạn mức tăng trưởng tín dụng bị giới hạn khiến ngân hàng ưu tiên phân bổ vốn cho các tập đoàn lớn truyền thống, trong khi lãi suất cho vay VND tăng cao vượt quá tỷ suất sinh lời của doanh nghiệp nhỏ.

Mức độ rủi ro tập trung tín dụng tại Vietcombank Bình Dương thể hiện qua con số nào?

Rủi ro tập trung thể hiện qua việc chỉ 11 khách hàng doanh nghiệp lớn nhất chi nhánh đã nắm giữ 3.019 tỷ đồng, tương đương 60% tổng dư nợ 5.032 tỷ đồng vào ngày 30 tháng 09 năm 2011. Tình trạng này khiến ngân hàng dễ bị tổn thương nghiêm trọng nếu một trong số các doanh nghiệp lớn gặp biến cố tài chính hoặc đứt gãy thị trường tiêu thụ.

Tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa trong luận văn dựa trên cơ sở pháp lý nào?

Luận văn căn cứ theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ. Tiêu chí phân loại gồm quy mô vốn điều lệ đăng ký kinh doanh (dưới 20 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng) và số lượng lao động bình quân năm (dưới 10 người đến 300 người), áp dụng trên ba khu vực kinh tế: nông lâm thủy sản, công nghiệp xây dựng và thương mại dịch vụ.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để nâng cao khả năng tiếp cận vốn ngân hàng?

Doanh nghiệp cần chuẩn hóa hệ thống báo cáo tài chính, áp dụng kế toán quản trị để minh bạch dòng tiền, xây dựng kế hoạch kinh doanh chi tiết và cam kết quản lý tài sản bảo đảm nghiêm túc. Việc liên kết thông qua các hiệp hội doanh nghiệp cũng giúp nâng cao uy tín tín dụng và mở ra cơ hội nhận bảo lãnh từ Quỹ bảo lãnh tín dụng.

Bài học kinh nghiệm quốc tế nào có tính ứng dụng cao nhất cho Việt Nam?

Mô hình quỹ bảo lãnh tín dụng và quỹ phát triển chuyên biệt của Trung Quốc và Đài Loan mang lại giá trị tham khảo lớn nhất. Việc Nhà nước cấp ngân sách hình thành quỹ bảo lãnh rủi ro và áp dụng lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ giúp tháo gỡ triệt để nút thắt thiếu tài sản thế chấp của các doanh nghiệp nhỏ.

Kết luận

• Luận văn phân tích toàn diện thực trạng tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Bình Dương giai đoạn 2007–2011, chỉ rõ sự sụt giảm tỷ trọng cho vay xuống 15,96% (803 tỷ đồng).
• Chỉ ra nguy cơ tiềm ẩn từ rủi ro tập trung tín dụng khi 11 khách hàng lớn chiếm giữ tới 60% tổng dư nợ toàn chi nhánh (3.019 tỷ đồng trên tổng số 5.032 tỷ đồng).
• Nhận diện đầy đủ các nguyên nhân gốc rễ từ hạn chế tài chính, tài sản bảo đảm của 12.808 doanh nghiệp địa phương đến tâm lý e ngại của cán bộ ngân hàng.
• Xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa ngân hàng thương mại, cộng đồng doanh nghiệp và các cơ chế hỗ trợ thể chế của Nhà nước.
• Định hướng lộ trình tái cơ cấu danh mục cho vay giai đoạn tiếp theo nhằm nâng tỷ trọng tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa lên mức 25% đến 30%, đảm bảo tăng trưởng tín dụng an toàn và bền vững.

Độc giả quan tâm đến các giải pháp tài chính ngân hàng và quản trị rủi ro tín dụng có thể khai thác sâu các bảng biểu số liệu thực tế trong toàn văn công trình nghiên cứu để áp dụng hiệu quả vào hoạt động chuyên môn và hoạch định chiến lược kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DNNVV 1. Những lý luận chung về tín dụng Ngân hàng 1. Khái niệm tín dụng Tín dụng (credit) xuất phát từ chữ La Tinh là credo, có nghĩa là tin tưởng, là tín nhiệm. Tuy nhiên trong thực tế, tùy theo các góc độ nghiên cứu người ta có các định nghĩa khác nhau về tín dụng.

Cụ thể, khi xem xét tín dụng như là một chức năng cơ bản của ngân hàng thì tín dụng được hiểu như sau: Tín dụng là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa bên cho vay (ngân hàng và các định chế tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể khác) trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời hạn nhất định theo thoả thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên vay khi đến hạn thanh toán. Phân tích vận động của một khoản tín dụng Khi phân tích vận động của tín dụng chúng ta thấy tín dụng là một giao dịch về tài sản trên cơ sở hoàn trả có các giai đoạn đặc trưng sau: Một là, tài sản giao dịch trong quan hệ tín dụng ngân hàng có thể dưới hai hình thái là bằng tiền hoặc bằng tài sản, thường được gọi chung là giá trị tín dụng. Hai là, bên cho vay khi chuyển giao giá trị tín dụng cho bên đi vay sử dụng phải có cơ sở để tin rằng bên đi vay sẽ trả đúng hạn. Ba là, giá trị hoàn trả thông thường phải lớn hơn giá trị lúc cho vay, tức người đi vay phải trả thêm phần lãi ngoài vốn gốc.

Quan hệ tín dụng có thể được biểu diễn theo sơ đồ sau: Cấp giá trị tín dụng (1) Người cho vay Người đi vay (Ngân hàng) (Khách hàng) Hoàn trả giá trị tín dụng + lãi (2) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bản chất và chức năng của tín dụng 1. Bản chất của tín dụng Tín dụng là hình thức vận động của vốn cho vay, phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa chủ thể sở hữu và các chủ thể sử dụng nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế trên nguyên tắc hoàn trả có kỳ hạn cả gốc lẫn lãi. Quan hệ tín dụng ra đời bắt nguồn từ sự xuất hiện mối quan hệ cung cầu về vốn giữa người đi vay và người cho vay.

Quan hệ tín dụng tồn tại trong nhiều nền kinh tế hàng hóa, nhưng do tính chất của các phương thức sản xuất xã hội khác nhau nên tín dụng cũng mang những bản chất khác nhau. Và chung quy lại tín dụng mang 3 đặc điểm cơ bản sau: - Chỉ thay đổi quyền sử dụng mà không thay đổi quyền sở hữu vốn tín dụng. - Khoản tín dụng có thời hạn được xác định do người cho vay và người đi vay thỏa thuận. - Người chủ sở hữu tín dụng nhận được khoản thu nhập dưới hình thức lợi tức.

Chức năng của tín dụng  Tập trung và phân phối lại vốn tiền tệ: Đây là chức năng cơ bản nhất. Bằng phương pháp tín dụng hay sử dụng đòn bẩy tín dụng, tập trung các nguồn vốn tiền tệ nhàn rỗi trong xã hội, rồi phân phối lại dưới hình thức cho vay để đáp ứng các nhu cầu về vốn cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống. Chức năng tập trung và phân phối lại vốn là chức năng cơ bản và có ý nghĩa to lớn của tín dụng đối với sự phát triển của nền kinh tế xã hội. Nhờ chức năng tập trung và phân phối lại tiền tệ của tín dụng mà phần lớn nguồn tiền trong xã hội từ chỗ là tiền “nhàn rỗi” một cách tương đối, đã được huy động và sử dụng cho các nhu cầu của sản xuất và đời sống, làm cho hiệu quả sử dụng vốn trong toàn xã hội tăng.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3  Tiết kiệm tiền mặt và chi phí lưu thông cho xã hội: Thu hút nhiều đơn vị và cá nhân mở tài khoản tiền gửi. Số lượng tài khoản ngày càng gia tăng và tiền mặt trong nền kinh tế xã hội sẽ giảm đi một cách tương ứng. Nhờ đó sẽ tiết kiệm chi phí in ấn, bảo quản tiền mặt, tạo ra văn minh tiền tệ, có lợi cho xã hội. Khi nhiều đơn vị, nhiều tổ chức cá nhân mở tài khoản ở ngân hàng thì hầu hết các khoản giao dịch, thanh toán sẽ được thực hiện dưới hình thức chuyển khoản.

Nó đảm bảo an toàn, chính xác, mang lại nhiều lợi ích lớn cho xã hội, tạo điều kiện cho nền kinh tế - xã hội phát triển.  Phản ánh và kiểm soát các hoạt động kinh tế: Khi vốn tín dụng vận động từ chủ thể này sang chủ thể khác, cụ thể là từ người cho vay sang người đi vay, đòi hỏi người đi vay phải sử dụng đúng mục đích và phải đảm bảo mang lại hiệu quả để không những tạo ra thu nhập cho chính người sử dụng vốn mà còn để thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người cho vay. Tín dụng phát triển được là dựa trên cơ sở của sự tín nhiệm. Sự tín nhiệm đó phải có nền tảng, phải có cơ sở là thực tiễn hoạt động của các đơn vị, cá nhân thể hiện qua các báo cáo tài chính.

Tất cả những điều nói trên đòi hỏi hoạt động của tín dụng phải được kiểm soát chặt chẽ để qua đó có thể phát hiện và ngăn chặn những hiện tượng tiêu cực để làm cho các quan hệ tín dụng được thực hiện một cách bình thường, mang lại hiệu quả cao cho xã hội, cho các chủ thể có quan hệ tín dụng.Vai trò của tín dụng Nói đến vai trò của tín dụng là nói đến tác động của tín dụng đối với nền kinh tế xã hội. Vai trò của tín dụng bao gồm các vai trò cơ bản sau: - Một là, tín dụng góp phần thúc đẩy sản xuất lưu thông hàng hóa phát triển:  Đối với doanh nghiệp: tín dụng góp phần cung ứng vốn, bao gồm: vốn cố định và vốn lưu động.  Đối với người dân: tín dụng là cầu nối giữa tiết kiệm và đầu tư.  Đối với toàn xã hội: tín dụng làm tăng hiệu suất sử dụng đồng vốn.

- Hai là, tín dụng góp phần ổn định tiền tệ, ổn định giá cả. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 - Ba là, tín dụng góp phần ổn định đời sống, tạo công ăn việc làm và ổn định trật tự xã hội. - Cuối cùng có thể nói tín dụng còn có vai trò quan trọng nữa đó là mở rộng phát triển các mối quan hệ kinh tế đối ngoại và giao lưu quốc tế. Sự phát triển của tín dụng không những ở trong phạm vi một nước mà còn lan rộng ra phạm vi các nước trên thế giới, nhờ đó thúc đẩy phát triển quan hệ kinh tế đối ngoại, nhằm giúp đỡ, hỗ trợ và giải quyết các nhu cầu lẫn nhau trong quá trình đi lên của mỗi nước, làm cho các nước có điều kiện xích lại gần nhau hơn và cùng nhau phát triển.

Các loại tín dụng ngân hàng Phân loại tín dụng (chỉ đề cập đến phân loại cho vay mà không đề cập các hình thức tín dụng khác như bảo lãnh, chiết khấu,…) được chia ra các loại sau: - Cho vay bất động sản là loại cho vay liên quan đến việc mua sắm và xây dựng bất động sản nhà ở, đất đai, bất động sản trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ. - Cho vay công nghiệp và thương mại là cho vay ngắn hạn để bổ sung vốn lưu động cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ. - Cho vay nông nghiệp là loại cho vay để trang trải các chi phí sản xuất như phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc, lao động, nhiên liệu, … - Cho vay các định chế tài chính bao gồm cấp tín dụng cho các ngân hàng, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, công ty bảo hiểm, quỹ tín dụng và các định chế tài chính khác. - Cho vay cá nhân là cho vay để đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng như mua sắm các vật dụng, các khoản cho vay để bù đắp các chi phí đời sống thông qua phát hành thẻ tín dụng.

 Căn cứ thời hạn cho vay, tín dụng được chia làm ba loại như sau: - Cho vay ngắn hạn: thời gian cho vay tối đa là 12 tháng. - Cho vay trung hạn: thời gian cho vay từ trên 12 tháng đến 60 tháng. - Cho vay dài hạn: thời gian cho vay trên 60 tháng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5  Căn cứ mức độ tín nhiệm đối với khách hàng cho vay được chia làm hai loại: - Cho vay không có bảo đảm bằng tài sản: là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba, việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của khách hàng.

- Cho vay có bảo đảm là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm như thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thức ba. Đặc điểm của DNNVV tại Việt Nam và sự cần thiết phát triển DNNVV 1. Khái niệm về DNNVV Thực ra không có một sự phân loại chung nào được thống nhất về những gì cấu thành nên một doanh nghiệp “ nhỏ” và “vừa ”. Quy mô của một doanh nghiệp thường được xác định bởi nhiều chỉ tiêu khác nhau, bao gồm: tài sản, số người lao động, cơ cấu vốn của chủ sở hữu, nguồn, loại hình tài trợ và lĩnh vực doanh nghiệp hoạt động.

Tại Việt Nam theo Nghị Định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/06/2009 thì DNNVV được định nghĩa như sau: “DNNVV là cơ sở kinh doanh đã đăng ký giấy phép hoạt động theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên)”, cụ thể như sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1: Quy mô DNNVV Quy mô Doanh Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa nghiệp siêu nhỏ Số lao động Tổng Số lao động Tổng nguồn Số lao động Khu vực nguồn vốn vốn I. Nông, lâm 10 người trở 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 nghiệp và thủy xuống trở xuống người đến đồng đến người đến 300 sản 200 người 100 tỷ đồng người II.