BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp.HỒ CHÍ MINH ------------------------ NGUYỄN THỊ TRÚC GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS MAI THANH LOAN TP.Hồ Chí Minh – Năm 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM” là công trình nghiên cứu khoa học của bản thân được đúc kết từ quá trình học tập và nghiên cứu của tôi trong suốt thời gian qua. NGUYỄN THỊ TRÚC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii Mục lục trang PHẦN MỞ ĐẦU . 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG .1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUỸ ĐẦU TƯ .1 Khái niệm Quỹ đầu tư .2 Vai trò của quỹ đầu tư .3 Phân loại quỹ đầu tư .1 Phân loại theo Chủ thể đầu tư .2 Phân loại theo đối tượng đầu tư .3 Phân loại theo cơ cấu huy động vốn .2 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM .2 Đặc điểm của Quỹ ĐTPT địa phương.3 Phạm vi hoạt động của Quỹ ĐTPT địa phương.4 Hiệu quả hoạt động của Quỹ ĐTPT địa phương.1 Hiệu quả kinh tế - xã hội của Quỹ ĐTPT địa phương: .2 Hiệu quả tài chính của Quỹ ĐTPT địa phương: .3 ĐIỀU KIỆN TIỀN ĐỀ ĐỂ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CÁC QUỸ ĐTPT ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM .1 Khung pháp lý cho Quỹ ĐTPT địa phương hoạt động .2 Nguồn vốn hoạt động của Quỹ ĐTPT địa phương .1 Vốn chủ sở hữu: .2 Vốn huy động .3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của Quỹ ĐTPT địa phương . KINH NGHIỆM VỀ PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CỦA MỘT SỐ NƯỚC VÀ RÚT RA BÀI HỌC KINH NGHIỆM . Kinh nghiệm phát triển mô hình Quỹ ĐTPT của các nước . 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các bài học kinh nghiệm rút ra từ việc nghiên cứu mô hình Quỹ đầu tư phát triển của các nước . 21 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 . 23 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM .1 SỰ RA ĐỜI, CƠ CẤU CỦA QUỸ ĐTPT ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM . Tổng quan về tình hình kinh tế - xã hội Việt Nam .2 Sự ra đời và phát triển của Quỹ ĐTPT địa phương ở Việt Nam .3 Cơ cấu tổ chức của Quỹ ĐTPT địa phương .2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐTPT ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM.1 Thực trạng tổ chức bộ máy, mô hình hoạt động và sự phối hợp với chính quyền địa phương của các Quỹ ĐTPT địa phương ở Việt Nam .1 Về tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực và mô hình hoạt động: .2 Về việc ban hành các Quy trình, Quy chế nghiệp vụ hoạt động.3 Tình hình phối hợp giữa chính quyền địa phương, Quỹ và các bên liên quan .2 Về nguồn vốn hoạt động: .1 Thực trạng cấp và bổ sung vốn điều lệ:.2 Thực trạng huy động vốn: .3 Về hoạt động sử dụng vốn .1 Hoạt động cho vay đầu tư .2 Hoạt động đầu tư trực tiếp .3 Hoạt động đầu tư trên thị trường vốn .4 Các hoạt động khác .1 Hoạt động thoát vốn .2 Quản lý vốn uỷ thác .3 Hoạt động tư vấn tài chính .4 Hoạt động huy động vốn cho chính quyền địa phương . 43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Hiệu quả tài chính của các Quỹ ĐTPT địa phương.3 ĐÁNH GIÁ THÀNH TỰU, TỒN TẠI, HẠN CHẾ CỦA CÁC QUỸ ĐTPT ĐỊA PHƯƠNG TRONG QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG .1 Kết quả đạt được .2 Những tồn tại hạn chế .1 Về cơ sở pháp lý: .2 Về tổ chức bộ máy, mô hình hoạt động, nguồn nhân lực .3 Về vai trò, hoạt động, phối hợp của Hội đồng quản lý, Ban kiểm soát và của chính quyền địa phương với Quỹ .4 Về nguồn vốn hoạt động .5 Về hoạt động sử dụng vốn .6 Về hiệu quả tài chính các Quỹ.3 Nguyên nhân của các tồn tại, hạn chế . 51 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 . 52 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC QUỸ ĐTPT ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM .1 CƠ SỞ TIỀN ĐỀ CHO VIỆC ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP .1 Xác định vị trí chiến lược của Quỹ ĐTPT địa phương: .2 Mục tiêu, định hướng phát triển của các Quỹ ĐTPT địa phương đến năm 2015.1 Mục tiêu phát triển: .2 Định hướng phát triển các Quỹ ĐTPT địa phương đến năm 2015: .2 GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC QUỸ ĐTPT ĐỊA PHƯƠNG Ở VIỆT NAM: .1 Nhóm giải pháp chính góp phần trực tiếp đẩy mạnh hoạt động của các Quỹ ĐTPT địa phương .1 Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn .2 Xây dựng, hoàn thiện các tiêu chuẩn để tận dụng nguồn vốn lãi suất thấp từ dự án Quỹ ĐTPT địa phương do Ngân hàng thế giới tài trợ.3 Mở rộng đối tượng, nâng cao giới hạn, thực hiện chức năng “vốn mồi” để đẩy mạnh hoạt động cho vay.4 Chú trọng thực hiện chính sách công – tư (PPP) kết hợp trong mở rộng hoạt động đầu tư trực tiếp. 62 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Nghiên cứu mở rộng hoạt động đầu tư gián tiếp .6 Đẩy mạnh công tác tìm kiếm và mở rộng hoạt động quản lý vốn ủy thác .2 Nhóm giải pháp hỗ trợ để đẩy mạnh hoạt động các Quỹ ĐTPT địa phương .1 Giải pháp hoàn thiện khuôn khổ pháp lý: .2 Giải pháp Kiểm soát việc thành lập các Quỹ ĐTPT địa phương:.3 Chuyển đổi mô hình hoạt động để hoàn thiện bộ máy, nâng cao năng lực hoạt động.4 Cụ thể hóa trách nhiệm, quyền hạn để tăng cường công tác giám sát, kiểm tra hoạt động của Quỹ. NHỮNG KIẾN NGHỊ VỚI CƠ QUAN HỮU QUAN:.1 Kiến nghị với Chính phủ: .2 Kiến nghị với Chính quyền địa phương . 72 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 . 74 Tài liệu tham khảo . 76 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ADB: Asian Development Bank – Ngân hàng Phát triển Châu Á AFD: Agence Francaise Développement – Cơ quan phát triển Pháp BOT: Build – Operate – Transfer – Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao BTO: Build – Transfer – Operate – Xây dựng – Chuyển giao – Kinh doanh BT: Build – Transfer – Xây dựng – Chuyển giao ĐTPT: Đầu tư phát triển HĐQL: Hội đồng quản lý GDP: Gross Domestic Product – Tổng sản phẩm quốc nội ODA: Official Development Assistance – Hỗ trợ phát triển chính thức PPP: Public Private Partnership – Hợp tác công tư WB: World Bank – Ngân hàng thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com viii DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 2.1: Tốc độ tăng trưởng Vốn điều lệ các Quỹ ĐTPT địa phương Giai đoạn 1997-2011 Bảng 2.2: Tỷ trọng vốn điều lệ của Quỹ Nhóm 1 trong tổng vốn điều lệ Bảng 2.3: Kết quả huy động vốn các Quỹ Giai đoạn 1997-2011 Bảng 2.4: Cơ cấu vốn huy động các Quỹ giai đoạn 1997-2011 Bảng 2.5: Kết quả hoạt động sử dụng vốn các Quỹ giai đoạn 1997 – 2011 Bảng 2.6: Tổng số dự án và doanh số cho vay giai đoạn 1997-2011 Bảng 2.7: Kết quả ủy thác phát hành trái phiếu chính quyền địa phương LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ix DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Đồ thị 2.1: Nguồn vốn hoạt động của các Quỹ giai đoạn 1997 – 2011 Đồ thị 2.2: Tỷ trọng vốn hoạt động của các Quỹ năm 2011 Đồ thị 2.3: Xu hướng tăng trưởng Vốn điều lệ các Quỹ giai đoạn 1997-2011 Đồ thị 2.4: Tỷ trọng vốn huy động trong tổng vốn hoạt động các Quỹ giai đoạn 1997 – 2011 Đồ thị 2.5: Sự chuyển dịch cơ cấu vốn huy động của các Quỹ Đồ thị 2.6: Cơ cấu vốn hoạt động của các Quỹ giai đoạn 1997 – 2011 Đồ thị 2.7: Xu hướng phát triển tổng số dự án và doanh số cho vay đầu tư giai đoạn 1997 – 2011 Đồ thị 2.8: Xu hướng phát triển đầu tư trực tiếp giai đoạn 1997-2011 Đồ thị 2.9: Kết quả giải ngân vốn uỷ thác của các Quỹ giai đoạn 1997-2011 Đồ thị 2.10: Hiệu quả tài chính của các Quỹ giai đoạn 1997-2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm tới, kinh tế Việt Nam bước sang giai đoạn đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế, hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới. Chính phủ đã khuyến khích chính quyền các địa phương chủ động trong việc đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đô thị. Trong hoàn cảnh này, Quỹ Đầu tư phát triển (ĐTPT) địa phương đã và đang trở thành công cụ tài chính quan trọng giúp chính quyền địa phương tập trung nguồn lực đầu tư vào kết cấu hạ tầng bao gồm khả năng huy động vốn để đầu tư và liên kết với khu vực kinh tế tư nhân. Với chủ trương đó, chính sách huy động mọi nguồn lực của xã hội và nền kinh tế cho đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đô thị, cùng với ý tưởng thành lập công cụ tài chính riêng cho chính quyền địa phương, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép thành lập thí điểm Quỹ đầu tư phát triển đô thị thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1997. Sau hơn 10 năm thí điểm, đến nay đã có 27 Quỹ ĐTPT địa phương được thành lập trên cả nước (chiếm 42% số địa phương trong cả nước), và số lượng Quỹ ĐTPT địa phương sẽ còn tăng lên trong thời gian tới. Hoạt động của các Quỹ ĐTPT địa phương đã có sự phát triển mạnh mẽ trong thời gian qua, từng bước khẳng định là một công cụ tài chính đắc lực của chính quyền địa phương đối với việc phát triển kết cấu hạ tầng đô thị của các địa phương. Tuy nhiên hoạt động của các Quỹ ĐTPT địa phương còn chưa đều nhau, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng của các địa phương, hoạt động của các Quỹ ĐTPT địa phương đang phải đối mặt với nhiều thách thức và khó khăn, kể cả khó khăn về nguồn vốn dài hạn, về năng lực quản lý tài chính và thẩm định dự án. Nhìn thấy được vai trò quan trọng cũng như định hướng phát triển của các Quỹ ĐTPT địa phương trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, tôi đã chọn đề tài luận văn tốt nghiệp “Giải pháp đẩy mạnh hoạt động của các Quỹ ĐTPT địa phương ở Việt Nam” làm đối tượng nghiên cứu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
