Luận văn: Đánh giá khả năng tiếp cận vốn của DNNVV Bến Tre - Mai Thị Hạnh (UEH)

Luận văn thạc sĩ UEH đánh giá khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Bến Tre, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thị trường.

• Tác giả: Mai Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: GS. Sử Đình Thành
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Đánh Giá Khả Năng Tiếp Cận Vốn Của Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Trên Địa Bàn Tỉnh Bến Tre
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Bối cảnh chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 2.1. Tổng quan về cơ sở lý thuyết Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs)
• 2.2. Đặc trưng của SMEs
• 2.3. Điểm mạnh, điểm yếu của SMEs
• 2.4. Vai trò của SMEs đối với nền kinh tế
• 2.5. Vai trò của NHTM đối với SMEs trong quá trình cung cấp vốn
• 2.6. Khảo sát thực trạng khả năng tiếp cận vốn của SMEs
• 2.6.1. Khái niệm khả năng tiếp cận vốn
• 2.6.2. Thực trạng khả năng tiếp cận vốn
• 2.6.3. Các yếu tố liên quan đến khả năng tiếp cận vốn của SMEs
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN CỦA CÁC SMEs TẠI CÁC NHTM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE
• 3.1. Sơ lược về Bến Tre
• 3.2. Vị trí địa lý của Bến Tre
• 3.3. Đặc điểm kinh tế xã hội của tỉnh Bến Tre
• 3.4. Tiềm năng phát triển của tỉnh Bến Tre
• 3.5. Tình hình phát triển Doanh nghiệp trên địa bàn
• 3.6. Thực trạng về năng lực cạnh tranh của các DN trên địa bàn Bến Tre
• 3.6.1. Năng lực về tổ chức quản trị doanh nghiệp
• 3.6.2. Năng lực về vốn
• 3.6.3. Năng lực về thương hiệu
• 3.6.4. Năng lực về thị trường
• 3.6.5. Năng lực về khoa học và công nghệ
• 3.6.6. Năng lực về lao động
• 3.6.7. Năng lực về liên kết, hợp tác phát triển
• 3.6.8. Năng lực về hội nhập quốc tế
• 3.7. Thực trạng về hoạt động Ngân hàng trên địa bàn Bến Tre
• 3.8. Thực trạng về SMEs trên địa bàn Bến Tre
• 3.8.1. Tổng quan về SMEs được khảo sát
• 3.8.2. Loại hình doanh nghiệp được khảo sát
• 3.8.3. Quy mô vốn của DN được khảo sát theo lĩnh vực hoạt động
• 3.8.4. Tình hình hoạt động của SMEs trong những năm gần đây
• 3.9. Vấn đề nguồn vốn của doanh nghiệp
• 3.10. Vấn đề quan hệ tín dụng Ngân hàng
• 3.11. Vấn đề đảm bảo nợ vay và mức độ quan trọng của các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định cho vay của các NHTM đối với DNNVV
• 3.12. Tình hình sử dụng sản phẩm dịch vụ Ngân hàng của SMEs
• 3.13. Việc ưu tiên lựa chọn Ngân hàng để tiếp cận vốn của SMEs
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN
• 4.1. Kiến nghị, đề xuất
• 4.1.1. Đối với chính phủ, Nhà nước, các cơ quan ban ngành có liên quan
• 4.1.2. Đối với ngành Ngân hàng
• 4.1.3. Đối với Doanh nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Bến Tre

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế tỉnh Bến Tre. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp này vẫn gặp nhiều khó khăn. Theo báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư, tỷ lệ DNNVV chiếm 96,5% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn. Điều này cho thấy sự cần thiết phải đánh giá khả năng tiếp cận vốn của các DNNVV để thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Bến Tre

DNNVV tại Bến Tre thường có quy mô nhỏ, nguồn vốn hạn chế và chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, thương mại và dịch vụ. Đặc điểm này ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp cận vốn của họ.

1.2. Vai trò của DNNVV trong phát triển kinh tế địa phương

DNNVV không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh Bến Tre. Họ đóng góp khoảng 45% vào GDP và tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động địa phương.

II. Những thách thức trong khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Mặc dù DNNVV có vai trò quan trọng, nhưng họ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận vốn. Theo khảo sát, 70% DNNVV không thể tiếp cận vốn từ ngân hàng thương mại. Các yếu tố như thủ tục vay phức tạp, lãi suất cao và thiếu tài sản thế chấp là những rào cản lớn.

2.1. Khó khăn về thủ tục vay vốn

Thủ tục vay vốn phức tạp khiến nhiều DNNVV không thể hoàn thành hồ sơ vay. Điều này dẫn đến việc họ không thể tiếp cận nguồn vốn cần thiết để phát triển.

2.2. Lãi suất cao và ảnh hưởng đến DNNVV

Lãi suất cho vay cao là một trong những nguyên nhân chính khiến DNNVV không thể vay vốn từ ngân hàng. Theo khảo sát, 39,7% doanh nghiệp cho rằng lãi suất cao là rào cản lớn nhất.

III. Phương pháp đánh giá khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Để đánh giá khả năng tiếp cận vốn của DNNVV, tác giả đã sử dụng phương pháp khảo sát và phỏng vấn sâu. Nghiên cứu này không chỉ tập trung vào các yếu tố nội tại của doanh nghiệp mà còn xem xét các yếu tố từ ngân hàng thương mại.

3.1. Khảo sát và phỏng vấn doanh nghiệp

Khảo sát được thực hiện trên 150 DNNVV tại Bến Tre, nhằm thu thập thông tin về khả năng tiếp cận vốn và các yếu tố liên quan.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích để đưa ra những kết luận về khả năng tiếp cận vốn của DNNVV, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

IV. Kết quả nghiên cứu về khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại Bến Tre còn nhiều hạn chế. Các yếu tố như tài sản thế chấp, năng lực tài chính và hồ sơ vay vốn phức tạp đều ảnh hưởng đến khả năng này.

4.1. Tác động của tài sản thế chấp đến khả năng vay vốn

Tài sản thế chấp là yếu tố quan trọng quyết định khả năng vay vốn của DNNVV. Nhiều doanh nghiệp không có tài sản thế chấp đủ giá trị để đảm bảo khoản vay.

4.2. Năng lực tài chính và báo cáo tài chính

Năng lực tài chính yếu và báo cáo tài chính thiếu minh bạch cũng là những yếu tố cản trở DNNVV trong việc tiếp cận vốn từ ngân hàng.

V. Đề xuất giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Để cải thiện khả năng tiếp cận vốn cho DNNVV, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng và chính phủ. Các chính sách hỗ trợ cần được thiết kế để giảm bớt rào cản cho DNNVV trong việc vay vốn.

5.1. Cải cách thủ tục vay vốn

Cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn để DNNVV có thể dễ dàng tiếp cận nguồn vốn hơn. Việc này sẽ giúp tăng tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận vốn ngân hàng.

5.2. Chính sách lãi suất ưu đãi cho DNNVV

Chính phủ nên xem xét áp dụng chính sách lãi suất ưu đãi cho DNNVV, nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho các doanh nghiệp này.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Bến Tre

Khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại Bến Tre cần được cải thiện để thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp DNNVV vượt qua khó khăn và phát triển bền vững trong tương lai.

6.1. Tương lai của DNNVV tại Bến Tre

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và ngân hàng, DNNVV có thể phát triển mạnh mẽ hơn, góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh Bến Tre.

6.2. Định hướng phát triển cho DNNVV

Cần có các chương trình hỗ trợ cụ thể cho DNNVV, từ đào tạo đến tiếp cận vốn, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) đóng vai trò là động lực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và xóa đói giảm nghèo tại Việt Nam. Trên phạm vi cả nước, SMEs chiếm tới 98% tổng số 442.485 doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp xấp xỉ 45% GDP và tạo sinh kế cho gần 60% lực lượng lao động địa phương. Tại tỉnh Bến Tre, số lượng SMEs ghi nhận đạt 1.892 đơn vị, chiếm tỷ lệ áp đảo 98,3% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn. Mặc dù giữ vị thế quan trọng, năng lực mở rộng sản xuất kinh doanh của khối doanh nghiệp này đang bị kìm hãm nghiêm trọng bởi rào cản tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng.

Nghịch lý thực tế thể hiện rõ qua sự sụt giảm liên tục về tỷ trọng dư nợ cho vay doanh nghiệp trên tổng dư nợ tín dụng toàn tỉnh Bến Tre, giảm từ mức 26% năm 2014 xuống 24% năm 2015 và chỉ còn 23% vào năm 2016. Tình trạng thiếu hụt vốn lưu động và vốn đầu tư trung dài hạn khiến nhiều doanh nghiệp khó đổi mới công nghệ và duy trì chuỗi cung ứng. Xuất phát từ bối cảnh đó, nghiên cứu tập trung đánh giá toàn diện thực trạng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của các SMEs trên địa bàn tỉnh Bến Tre trong giai đoạn 2014-2016, phân tích căn nguyên từ cả phía doanh nghiệp, hệ thống ngân hàng thương mại và cơ chế chính sách địa phương.

Luận văn mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc khi lượng hóa các yếu tố tác động đến khả năng vay vốn thông qua khảo sát thực tế 146 doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu xác thực giúp các cơ quan quản lý nhà nước và 15 chi nhánh ngân hàng thương mại tại địa phương tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn vốn nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững của tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết tài chính hiện đại kết hợp các mô hình phân tích khả năng tiếp cận vốn doanh nghiệp đã được kiểm chứng:

Lý thuyết thông tin bất đối xứng của Stiglitz và Weiss (1981): Đặt nền tảng giải thích hiện tượng phân phối tín dụng theo hạn mức trên thị trường tài chính. Do ngân hàng không thể nắm bắt đầy đủ thông tin về rủi ro và hoạt động thực tế của bên đi vay, các tổ chức tín dụng thường sử dụng tài sản bảo đảm và lãi suất như công cụ sàng lọc, dẫn đến việc nhiều SMEs có phương án kinh doanh tốt nhưng vẫn bị từ chối vay vốn.

Lý thuyết trật tự phân hạng của Myers và Majluf (1984): Phản ánh thứ tự ưu tiên trong việc lựa chọn cấu trúc vốn của doanh nghiệp, bắt đầu từ nguồn vốn tự có nội bộ, tiếp đến nợ vay ngân hàng và cuối cùng mới là phát hành vốn cổ phần. Khung lý thuyết này giải thích rõ tại sao phần lớn SMEs tại địa phương phụ thuộc sâu vào vốn tích lũy cá nhân trước khi tìm kiếm tín dụng chính thức.

Mô hình tiếp cận tài chính của Beck và Demirgüç-Kunt (2006, 2008): Phân tích hệ thống các yếu tố rào cản đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa từ khía cạnh pháp lý, quy mô vốn, lịch sử tín dụng đến yêu cầu tài sản thế chấp.

Các khái niệm cốt lõi vận dụng trong nghiên cứu bao gồm: Doanh nghiệp nhỏ và vừa (xác định theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ với tiêu chí lao động dưới 300 người và tổng nguồn vốn dưới 100 tỷ đồng), Khả năng tiếp cận vốn (năng lực đáp ứng các điều kiện ràng buộc của bên cung cấp vốn với chi phí vốn tối ưu), Tài sản bảo đảm tín dụng và Tính minh bạch tài chính doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo độ tin cậy của kết quả:

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát trực tiếp bằng bảng hỏi gửi tới 150 doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trên địa bàn tỉnh Bến Tre. Kết quả thu về 146 phiếu hợp lệ (tỷ lệ phản hồi đạt 97,3%), đại diện cho các ngành nghề: kinh doanh thương mại (54,8%), sản xuất hàng hóa (9,6%), chế biến nông thủy sản (4,8%), dịch vụ du lịch và ngành nghề khác (30,8%). Tác giả tiến hành phỏng vấn sâu các chuyên gia quản lý gồm cán bộ tín dụng từ cấp phó phòng trở lên tại các ngân hàng thương mại lớn và đại diện lãnh đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Bến Tre.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Niên giám thống kê tỉnh Bến Tre giai đoạn 2010-2016, báo cáo tổng kết thường niên của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Bến Tre và Báo cáo thường niên doanh nghiệp của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Phương pháp phân tích dữ liệu: Tác giả sử dụng phần mềm thống kê để xử lý số liệu, phân tích thống kê mô tả, kiểm định tần số, tính toán giá trị trung bình (Mean) và giá trị xuất hiện nhiều nhất (Mode) dựa trên thang đo khoảng cách Likert 7 mức độ. Phương pháp này được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc lượng hóa chính xác thái độ, nhận định chủ quan và mức độ ưu tiên của các chủ doanh nghiệp đối với từng yếu tố tín dụng trong điều kiện khảo sát thực địa. Quá trình nghiên cứu và thu thập dữ liệu được thực hiện xuyên suốt giai đoạn 2014-2016 và hoàn thiện công trình vào năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực nghiệm từ 146 doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Bến Tre mang lại các phát hiện định lượng quan trọng:

Tỷ lệ tiếp cận và kết quả xét duyệt tín dụng: Trong giai đoạn 3 năm khảo sát, có 91 doanh nghiệp (chiếm 62,3%) chủ động nộp hồ sơ tiếp cận vốn ngân hàng. Trong số 91 đơn vị này, có 64 doanh nghiệp được chấp thuận cho vay (tỷ lệ thành công đạt 70,3%), trong khi 27 doanh nghiệp bị từ chối cấp tín dụng hoàn toàn (chiếm 29,7%). Đáng chú ý, có 50,5% doanh nghiệp chỉ duy trì quan hệ tín dụng với duy nhất một ngân hàng thương mại.

Căn nguyên từ chối cấp tín dụng: Qua phân tích 27 hồ sơ bị từ chối, có 4 rào cản chính xuất phát từ nội tại doanh nghiệp:

• Không đủ tài sản thế chấp hoặc giá trị tài sản bảo đảm định giá quá thấp chiếm tỷ lệ cao nhất với 48,2%.
• Phương án sản xuất kinh doanh thiếu khả thi, khả năng trả nợ không bảo đảm chiếm 25,9%.
• Hồ sơ vay vốn không đầy đủ, báo cáo tài chính thiếu minh bạch chiếm 18,5%.
• Doanh nghiệp có quy mô siêu nhỏ, địa điểm hoạt động cách xa phòng giao dịch gây khó khăn cho việc quản lý chiếm 7,4%.

Áp lực về tài sản bảo đảm: 84,2% doanh nghiệp vay vốn thành công bắt buộc phải cầm cố, thế chấp tài sản chính chủ (chủ yếu là quyền sử dụng đất, nhà xưởng); 13,7% phải sử dụng tài sản bảo lãnh của bên thứ ba (người thân, bạn bè); chỉ 2,1% sử dụng hình thức khác và hoàn toàn không có doanh nghiệp nào được tiếp cận nguồn vốn tín chấp hoặc bảo lãnh từ quỹ bảo lãnh tín dụng.

Cơ cấu thị phần tín dụng địa phương: Khối ngân hàng thương mại Nhà nước chiếm lĩnh thị phần áp đảo với 73,2% tổng dư nợ toàn tỉnh năm 2016 (riêng BIDV Bến Tre chiếm trên 70% dư nợ SMEs), trong khi khối ngân hàng thương mại cổ phần chiếm 15,7%.

Thảo luận kết quả

Kết quả đánh giá mức độ quan trọng của 8 yếu tố tác động đến quyết định cấp tín dụng (thang điểm 7) cho thấy: Tài sản bảo đảm dẫn đầu với 6,8 điểm (Mode = 7), tiếp theo là Khả năng trả nợ với 6,6 điểm (Mode = 7), Phương án vay vốn khả thi đạt 6,1 điểm (Mode = 6) và Tính minh bạch của báo cáo tài chính đạt 5,8 điểm (Mode = 6). Lãi suất và mối quan hệ cá nhân được xếp ở nhóm cuối với mức điểm lần lượt là 3,9 và 2,9.

Căn nguyên chính khiến SMEs Bến Tre khó tiếp cận vốn bắt nguồn từ đặc thù sở hữu: 57,5% là doanh nghiệp tư nhân và trên 90% phát triển đi lên từ hộ kinh doanh cá thể. Quy mô vốn điều lệ đăng ký bình quân rất thấp, chỉ đạt khoảng 2,433 tỷ đồng (khối thương mại chỉ đạt 1,88 tỷ đồng). Do ảnh hưởng nặng nề của thiên tai hạn mặn và biến động giá nông sản (heo hơi, dừa trái) trong giai đoạn 2014-2016, doanh thu thuần của khối doanh nghiệp tư nhân sụt giảm xuống 10.614 tỷ đồng năm 2015; có tới 38% doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng chậm lại và 10% rơi vào tình trạng không phát triển.

Thực trạng này hoàn toàn tương thích với các kết luận của Beck (2008) tại các thị trường mới nổi khi 75% ngân hàng yêu cầu thế chấp bất động sản, đồng thời phản ánh đúng báo cáo của VCCI khi 70% doanh nghiệp toàn quốc phải tự xoay xở vốn. Về phương diện trình bày dữ liệu, các phát hiện này nên được trực quan hóa thông qua biểu đồ cơ cấu tròn thể hiện 4 nhóm nguyên nhân từ chối cho vay (48,2% tài sản thế chấp đối lập với 18,5% báo cáo tài chính) kết hợp với biểu đồ cột ngang so sánh khoảng cách điểm số giữa yếu tố tài sản bảo đảm (6,8/7) và yếu tố chi phí lãi suất (3,9/7) để làm nổi bật mức độ phụ thuộc vào tài sản thế chấp truyền thống của hệ thống ngân hàng thương mại.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để rào cản tín dụng cho SMEs tại Bến Tre, hệ thống giải pháp đồng bộ cần được triển khai theo lộ trình cụ thể:

1. Hoàn thiện cơ chế bảo lãnh và quỹ hỗ trợ (Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre và Ngân hàng Nhà nước): Tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả vận hành Quỹ Bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Bến Tre; triển khai kết nối trực tiếp với Quỹ Phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEDF vốn 2.000 tỷ đồng) của Trung ương. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ giải ngân bảo lãnh tín chấp cho SMEs đổi mới công nghệ đạt tối thiểu 30% dư nợ bảo lãnh trong giai đoạn 2018-2022.

2. Đổi mới quy trình thẩm định và đa dạng hóa sản phẩm (Các Ngân hàng Thương mại): Chuyển dịch dần mô hình thẩm định từ dựa hoàn toàn vào tài sản thế chấp sang thẩm định dòng tiền luân chuyển, tài trợ chuỗi cung ứng nông sản và nhận thế chấp tài sản hình thành từ vốn vay hoặc quyền đòi nợ. Cắt giảm thời gian xử lý hồ sơ vay vốn từ mức 15-20 ngày xuống dưới 7 ngày làm việc; mở rộng các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp hơn thông thường từ 0,5% đến 1,5%/năm trong khuôn khổ Chương trình Đồng Khởi khởi nghiệp.

3. Chuẩn hóa hệ thống kế toán và minh bạch thông tin tài chính (Doanh nghiệp nhỏ và vừa): Xóa bỏ thói quen lập báo cáo tài chính đối phó; chủ động thuê các đơn vị tư vấn kế toán kiểm toán độc lập để thiết lập hệ thống sổ sách kế toán chuẩn mực. Phấn đấu nâng tỷ lệ chủ doanh nghiệp được đào tạo bài bản về quản trị tài chính từ mức 36,7% hiện nay lên trên 70% trước năm 2023.

4. Xây dựng phương án sản xuất kinh doanh thích ứng và tăng vốn tự có (Doanh nghiệp nhỏ và vừa): Chủ động trích lập tối thiểu 20% đến 30% lợi nhuận sau thuế hàng năm để bổ sung vốn chủ sở hữu; tập trung lập các dự án đầu tư khả thi có khả năng thích ứng cao với biến đổi khí hậu và hạn mặn, nhằm nâng điểm tín nhiệm trả nợ đạt mức trên 6,0 điểm theo tiêu chuẩn đánh giá rủi ro của ngân hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Chủ doanh nghiệp và nhà quản lý SMEs: Hiểu rõ 8 tiêu chí cốt lõi chi phối quyết định giải ngân của ngân hàng thương mại, đặc biệt là nhóm chỉ số về năng lực trả nợ (6,6 điểm) và tính minh bạch tài chính (5,8 điểm). Doanh nghiệp có thể sử dụng thông tin này để chủ động tái cấu trúc hồ sơ vay vốn, giảm thiểu tỷ lệ bị từ chối 29,7% và nâng cao khả năng tiếp cận các gói vay ưu đãi.

2. Cán bộ tín dụng và lãnh đạo các Ngân hàng Thương mại: Nắm bắt bức tranh toàn cảnh về năng lực tài chính và nhu cầu vốn thực tế của 1.892 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bến Tre. Đây là cơ sở thực tiễn để ngân hàng xây dựng quy trình phân loại khách hàng chính xác, phát triển các sản phẩm tín dụng đặc thù cho ngành dừa và thủy sản chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế địa phương.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và ban ngành hoạch định chính sách (UBND tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư, NHNN chi nhánh Bến Tre): Sử dụng số liệu thực chứng về sự sụt giảm tỷ trọng dư nợ doanh nghiệp (từ 26% xuống 23%) để đánh giá hiệu lực của các chính sách trợ giúp hiện hành, từ đó hoàn thiện cơ chế kết nối Ngân hàng - Doanh nghiệp trong Chương trình Đồng Khởi khởi nghiệp.

4. Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý công, Tài chính - Ngân hàng: Tiếp cận một công trình nghiên cứu hoàn chỉnh về phương pháp luận khảo sát định lượng 150 mẫu, khung lý thuyết kết hợp và mô hình thang đo Likert ứng dụng trong nghiên cứu tài chính công địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Đâu là nguyên nhân lớn nhất khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Bến Tre bị ngân hàng từ chối cho vay? Trả lời: Căn nguyên lớn nhất khiến 48,2% doanh nghiệp bị từ chối cấp tín dụng là do không có đủ tài sản thế chấp hoặc tài sản bảo đảm bị định giá quá thấp so với số tiền đề nghị vay. Ngân hàng thương mại trên địa bàn vẫn coi tài sản thế chấp là điều kiện tiên quyết với mức điểm đánh giá rủi ro cao nhất đạt 6,8/7 điểm.

Câu hỏi 2: Báo cáo tài chính thiếu minh bạch ảnh hưởng ra sao đến khả năng tiếp cận vốn vay của doanh nghiệp? Trả lời: Thiếu minh bạch tài chính chiếm 18,5% nguyên nhân bị từ chối vay vốn tại Bến Tre. Do hơn 90% doanh nghiệp xuất thân từ hộ gia đình, hệ thống sổ sách thường lập để đối phó cơ quan thuế, khiến ngân hàng không thể kiểm soát dòng tiền thực tế và buộc phải từ chối giải ngân để phòng ngừa rủi ro nợ xấu.

Câu hỏi 3: Khối ngân hàng thương mại nào đang nắm giữ thị phần cấp tín dụng lớn nhất cho SMEs tại Bến Tre? Trả lời: Khối ngân hàng thương mại Nhà nước chiếm lĩnh thị phần áp đảo với 73,2% tổng dư nợ năm 2016, trong đó riêng BIDV Bến Tre chiếm trên 70% thị phần cho vay SMEs. Ngược lại, khối ngân hàng thương mại cổ phần chiếm 15,7% thị phần nhưng có xu hướng nới lỏng điều kiện thẩm định với mức lãi suất cho vay cao hơn.

Câu hỏi 4: Doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh chủ yếu sử dụng hình thức bảo đảm nợ vay nào? Trả lời: Khảo sát thực tế chỉ ra 84,2% doanh nghiệp phải thế chấp tài sản chính chủ thuộc sở hữu của doanh nghiệp hoặc cá nhân chủ sở hữu, và 13,7% phải thế chấp tài sản của bên thứ ba. Tỷ lệ doanh nghiệp được vay vốn dựa trên tín chấp hoặc bảo lãnh từ các tổ chức tài chính trung gian gần như bằng 0%.

Câu hỏi 5: Yếu tố thiên tai hạn mặn và biến động thị trường tác động thế nào đến năng lực tài chính của SMEs Bến Tre? Trả lời: Thiên tai hạn mặn và suy giảm giá nông sản giai đoạn 2014-2016 khiến doanh thu thuần của khối doanh nghiệp tư nhân Bến Tre giảm còn 10.614 tỷ đồng vào năm 2015. Có tới 38% doanh nghiệp tăng trưởng chậm lại và 10% không phát triển, làm suy yếu nghiêm trọng khả năng trả nợ và khiến tỷ trọng dư nợ tín dụng doanh nghiệp sụt giảm còn 23%.

Kết luận

• Công trình luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của 1.892 doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Bến Tre.
• Chỉ ra thực trạng đáng báo động khi tỷ trọng dư nợ tín dụng doanh nghiệp liên tục giảm từ 26% năm 2014 xuống còn 23% năm 2016 dù nhu cầu vốn mở rộng sản xuất rất lớn.
• Lượng hóa chính xác hai rào cản cốt lõi khiến 29,7% hồ sơ bị từ chối là thiếu tài sản thế chấp (48,2%) và báo cáo tài chính thiếu minh bạch (18,5%).
• Xác lập bảng trọng số các tiêu chí tín dụng của ngân hàng với tài sản bảo đảm (6,8/7 điểm) và năng lực trả nợ (6,6/7 điểm) giữ vai trò chi phối tuyệt đối.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá gắn với lộ trình giai đoạn 2018-2023, tạo cơ chế liên kết ba bên bền vững giữa Chính quyền, Ngân hàng và Cộng đồng doanh nghiệp.

Luận văn đóng góp nguồn luận cứ thực chứng quan trọng giúp tháo gỡ điểm nghẽn dòng vốn cho khu vực kinh tế tư nhân. Các cơ quan quản lý và tổ chức tín dụng cần nhanh chóng bắt tay hiện thực hóa các khuyến nghị trên để khơi thông nguồn lực tài chính, tạo đà bứt phá vững chắc cho nền kinh tế Bến Tre.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Giới thiệu; Chương 2 trình bày tổng quan cơ sở lý thuyết về SMEs , khả năng tiếp cận vốn của các SMEs ; Chương 3 tác giả trình bày phần đánh giá khả năng tiếp cận vốn của SMEs tại các NHTM trên địa bàn tỉnh Bến Tre thông qua kết quả thu thập từ bảng phỏng vấn 150 SMEs; Cuối cùng Chương 4 là kết luận và kiến nghị. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 2. Tổng quan về cơ sở lý thuyết Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs ). Doanh nghiệp nhỏ và vừa được viết tắt là SMEs (Small anh Medium enterprises) là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ bé về mặt vốn, lao động hoặc doanh thu.

Căn cứ vào quy mô, có thể chia DNNVV ra thành ba loại: Doanh nghiệp siêu nhỏ; Doanh nghiệp nhỏ; Doanh nghiệp vừa. Hiện nay ở các nước khác nhau, khái niệm SMEs được hiểu kh1c nhau, việc phân loại SMEs phụ thuộc vào loại tiêu thức sử dụng và giới hạn bởi từng tiêu thức. Trên thế giới, việc xác định quy mô SME s chỉ mang tính tương đối, bởi nó chịu tác động của trình độ phát triển kinh tế, tính chất của ngành nghề, điều kiện phát triển của mỗi quốc gia hay mục đích phân loại doanh nghiệp trong từng thời kỳ. Mặt khác trong ngành nghề khác nhau thì chỉ tiêu độ lớn của các tiêu thức cũng khác nhau.

Song nhìn chung SMEs được xác định dựa trên hai tiêu chí định tính và định lượng: Tiêu chí định tính: dựa trên các tiêu thức cơ bản như trình độ chuyên môn hóa, các nghiệp vụ tài chính, bộ máy quản lý, hình thức tổ chức doanh nghiệp. Các tiêu thức này có thể phản ánh đúng bản chât nhưng lại khó x1ac định trên thực tế nên thường được sử dụng để tham khảo khi phân loại SME s Tiêu chí định lượng: được xây dựng trên các chỉ tiêu như số lao động, tổng giá trị tài sản hay vốn cố định hoặc giá trị tài sản thực có của doanh nghiệp, tổng doanh thu hay lợi nhuận của SMEs, các tiêu chí định lượng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định quy mô doanh nghiệp. Và ở các thời điểm khác nhau thì các tiêu chí này cũng khác nhau giữa các ngành nghề mặc dù vẫn có yếu tố chung nhất định. Điều này ta có thể thấy rõ thông qua số liệu ở bảng 2.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1: Tiêu thức xác định doanh nghiệp vừa và nhỏ ở một số nước và vùng lãnh thổ. Tiêu thức xác định Nước và vùng lãnh thổ Số lao động Tổng vốn hoặc giá trị tài sản Inđônêxia <100 <0,6 tỷ Rupi Xingapo <100 <499 triệu USD Thái Lan <100 <200 Bath Hàn Quốc <300 trong CN,XD <0,6 triệu USD <200 trong TM&DV <0,25 triệu USD Nhật Bản <100 trong bán buôn <30 triệu JPY <50 trong bán lẻ <10 triệu JPY EU <250 <27 triệu ECU Mêhicô <250 <7 triệu USD Mỹ <500 <20 triệu USD Nguồn: Giải pháp phát triển DNNVV Việt Nam – NXB CTQG 2002, tr2. Trong khi đó Ngân hàng thế giới cho rằng SMEs phải có ít nhất 2 trong 3 tiêu chí đó là số lượng nhân viên, tổng tài sản va doanh thu hàng năm của doanh nghiệp, cụ thể bảng 2.2: Các định nghĩa của Ngân hàng thế giới về SMEs. Quy mô Nhân viên Tài sản Doanh thu công ty hàng năm Vi mô <10 <$0,1 triệu <$0,1 triệu Nhỏ <50 <$3 triệu <$0,1 triệu Vừa <300 <$15 triệu <$0,1 triệu Nguồn: IFC, cẩm nang kiến thức dịch vụ Ngân hàng cho SME (2009).

Mỗi quốc gia khác nhau khác nhau trên thế giới có những tiêu chí khác nhau để xác định DNNVV.