Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh quản lý vốn chủ sở hữu tại doanh nghiệp 100 vốn nhà nước ở việt nam luận văn ths kinh doanh và quản lý

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý vốn chủ sở hữu tại doanh nghiệp 100% vốn nhà nước ở Việt Nam, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Trần Minh Trọng
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Xuân Đình
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý vốn chủ sở hữu tại doanh nghiệp 100% vốn nhà nước ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về doanh nghiệp 100% vốn nhà nước
• 1.2.1. Khái niệm
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 2.2.2. Phương pháp phân tích, so sánh
• 2.2.3. Chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ VỐN
• 3.1. Mô hình Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước
• 3.2. Thực trạng việc quản lý nguồn vốn Nhà nước trong kinh doanh
• 3.3. Những tồn tại, bất cập trong bảo đảm quyền chủ sở hữu nhà nước và bảo toàn, phát triển vốn trong tập đoàn kinh tế nhà nước
• 3.4. Vấn đề cơ chế quản lý cán bộ DNNN
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ VỐN TẠI DOANH NGHIỆP
• 4.1. Quan điểm, phương hướng và mục tiêu hoàn thiện quản lý vốn doanh nghiệp 100% vốn nhà nước
• 4.2. Hoàn thiện các nội dung quản lý
• 4.3. Giải pháp quản lý vốn doanh nghiệp 100% vốn nhà nước
• 4.4. Quản lý nguồn nhân lực đại diện nhà nước
• 4.5. Công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát đối với các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước
• 4.6. Các biện pháp quản lý vốn và bảo vệ lợi ích các bên liên quan
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Quản lý vốn chủ sở hữu

Quản lý vốn chủ sở hữu là một trong những yếu tố then chốt trong việc đảm bảo hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Luận văn tập trung phân tích các mô hình quản lý vốn, đặc biệt là việc tối ưu hóa việc sử dụng và phân bổ vốn. Các phương pháp quản lý vốn được đề cập bao gồm việc giám sát chặt chẽ nguồn vốn, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong đầu tư. Chiến lược quản lý vốn được xem là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

1.1. Mô hình quản lý vốn

Luận văn đề xuất các mô hình quản lý vốn hiệu quả, bao gồm việc phân cấp quản lý và giám sát nguồn vốn. Các mô hình này nhằm đảm bảo rằng vốn được sử dụng một cách tối ưu, tránh lãng phí và thất thoát. Tối ưu hóa vốn chủ sở hữu là mục tiêu chính của các mô hình này, giúp doanh nghiệp đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất.

1.2. Pháp luật về quản lý vốn

Luận văn cũng phân tích các quy định pháp luật hiện hành về quản lý vốn tại các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Các quy định này bao gồm việc phân cấp thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu và các cơ chế giám sát vốn. Việc tuân thủ các quy định pháp luật là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý vốn.

II. Doanh nghiệp 100 vốn nhà nước

Doanh nghiệp 100% vốn nhà nước đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng, giao thông, và quốc phòng. Luận văn phân tích các đặc điểm và thách thức mà các doanh nghiệp này phải đối mặt, bao gồm việc quản lý vốn và tài sản. Phát triển doanh nghiệp nhà nước là một trong những mục tiêu chính của Chính phủ, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

2.1. Vai trò của doanh nghiệp nhà nước

Luận văn nhấn mạnh vai trò chủ đạo của các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước trong nền kinh tế. Các doanh nghiệp này không chỉ đóng góp vào GDP mà còn tạo ra việc làm và đảm bảo an ninh quốc gia. Kinh tế Việt Nam phụ thuộc nhiều vào hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này.

2.2. Thách thức và cơ hội

Luận văn cũng chỉ ra các thách thức mà các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước phải đối mặt, bao gồm việc quản lý vốn kém hiệu quả và sự thiếu minh bạch trong hoạt động. Tuy nhiên, cũng có nhiều cơ hội để cải thiện hiệu quả quản lý và phát triển doanh nghiệp.

III. Quản lý tài chính và đầu tư công

Quản lý tài chính và đầu tư công là hai yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Luận văn phân tích các phương pháp quản lý tài chính hiệu quả, bao gồm việc giám sát chi tiêu và đầu tư. Chính sách tài chính được xem là công cụ quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

3.1. Giám sát chi tiêu

Luận văn đề xuất các biện pháp giám sát chi tiêu hiệu quả, nhằm đảm bảo rằng vốn được sử dụng một cách hợp lý. Việc giám sát chi tiêu là yếu tố quan trọng để tránh lãng phí và thất thoát vốn.

3.2. Đầu tư công

Luận văn cũng phân tích các phương pháp đầu tư công hiệu quả, bao gồm việc lựa chọn các dự án đầu tư phù hợp và giám sát quá trình thực hiện. Đầu tư công là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển kinh tế quốc gia. Theo báo cáo của Chính phủ, vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp đã tăng từ khoảng 136.000 tỷ đồng trước năm 2006 lên trên 921.000 tỷ đồng năm 2012, tập trung chủ yếu ở các tập đoàn, tổng công ty. Mặc dù phần lớn doanh nghiệp nhà nước hoạt động có lãi với tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu trung bình đạt khoảng 16%/năm trong giai đoạn 2007-2012, vẫn tồn tại nhiều bất cập trong quản lý vốn chủ sở hữu, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn và phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Luận văn tập trung nghiên cứu mô hình quy trình quản lý vốn chủ sở hữu tại các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, nhằm đánh giá thực trạng, nhận diện hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn trong giai đoạn 2012-2014. Nghiên cứu có phạm vi không gian tại các doanh nghiệp nhà nước trên toàn quốc, với mục tiêu bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, đồng thời tăng cường minh bạch và hiệu quả quản lý tài sản công. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế quản lý vốn nhà nước, góp phần thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý vốn và mô hình quy trình quản lý doanh nghiệp nhà nước. Lý thuyết quản lý vốn tập trung vào các khái niệm về vốn chủ sở hữu, vốn nhà nước và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp. Mô hình quy trình quản lý vốn được hiểu là chuỗi các bước từ xác định nhu cầu vốn, phân bổ, sử dụng đến giám sát và đánh giá hiệu quả vốn.

Ba khái niệm trọng tâm được sử dụng gồm:

• Vốn chủ sở hữu: tổng nguồn vốn thuộc sở hữu của nhà nước tại doanh nghiệp, bao gồm vốn góp, lợi nhuận chưa phân phối và các quỹ dự phòng.
• Quản lý vốn nhà nước: hoạt động giám sát, điều hành và sử dụng vốn nhà nước nhằm bảo toàn và phát triển tài sản công.
• Mô hình quy trình quản lý vốn: hệ thống các bước và cơ chế quản lý vốn từ cấp phát đến sử dụng và kiểm tra, đảm bảo hiệu quả và minh bạch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn. Phương pháp lý luận bao gồm phân tích tổng hợp các tài liệu, văn bản pháp luật và các nghiên cứu trước đây về quản lý vốn nhà nước. Phương pháp thống kê được áp dụng để xử lý số liệu về vốn, lợi nhuận và hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn 2012-2014 với cỡ mẫu khoảng hàng trăm doanh nghiệp đại diện cho các tập đoàn, tổng công ty lớn.

Phương pháp phân tích - tổng hợp giúp đánh giá thực trạng quản lý vốn, nhận diện các tồn tại và nguyên nhân. Ngoài ra, nghiên cứu còn tham khảo kinh nghiệm quản lý vốn của một số quốc gia nhằm đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2014 đến tháng 12/2015, bao gồm thu thập số liệu, phân tích và hoàn thiện đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng vốn nhà nước nhưng phân bổ chưa hợp lý: Vốn nhà nước tại doanh nghiệp tăng từ 136.000 tỷ đồng lên trên 921.000 tỷ đồng trong giai đoạn trước 2012, tuy nhiên có tới 60% doanh nghiệp nhà nước không đủ vốn pháp định theo quy định, và gần 80% tổng công ty có mức vốn nhà nước dưới mức bình quân ngành. Điều này cho thấy sự chênh lệch lớn trong phân bổ vốn giữa các doanh nghiệp.

2. Hiệu quả sử dụng vốn có cải thiện nhưng chưa đồng đều: Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu trung bình đạt khoảng 16%/năm trong giai đoạn 2007-2012, giảm so với mức 20,5% năm 2005. Số doanh nghiệp thua lỗ giảm từ 60% xuống còn 20% năm 2012, tuy nhiên vẫn còn nhiều doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả do quản lý vốn chưa chặt chẽ.

3. Cơ chế quản lý vốn còn nhiều bất cập: Phân cấp quản lý vốn và tài sản giữa các cơ quan nhà nước còn chồng chéo, trùng lặp, dẫn đến khó xác định trách nhiệm khi xảy ra sai phạm. Quyền chủ động điều hành sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bị hạn chế, trong khi vai trò và trách nhiệm của Hội đồng quản trị chưa rõ ràng.

4. Giám sát và minh bạch chưa hiệu quả: Việc giám sát vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp chưa được thực hiện đồng bộ, thiếu cơ chế kiểm tra, thanh tra hiệu quả. Tính minh bạch trong báo cáo tài chính và công khai thông tin còn thấp, ảnh hưởng đến niềm tin của các bên liên quan.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên xuất phát từ khung pháp lý chưa đồng bộ và chưa rõ ràng về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. So với các nghiên cứu trước đây tập trung vào doanh nghiệp sau cổ phần hóa, nghiên cứu này làm rõ hơn đặc thù quản lý vốn trong doanh nghiệp nhà nước thuần túy, từ đó chỉ ra những điểm yếu trong phân cấp, giám sát và trách nhiệm quản lý.

Kết quả cho thấy cần thiết phải hoàn thiện mô hình quy trình quản lý vốn, tăng cường phân cấp rõ ràng, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Việc áp dụng các chỉ số hiệu quả sử dụng vốn như tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu và mức độ bảo toàn vốn giúp đánh giá chính xác hơn hiệu quả quản lý vốn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn và tỷ lệ doanh nghiệp thua lỗ theo năm, bảng phân tích cơ cấu vốn và hiệu quả kinh doanh để minh họa rõ nét hơn thực trạng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý quản lý vốn nhà nước: Rà soát, sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan để làm rõ phạm vi, trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Bộ Tư pháp và Bộ Tài chính chủ trì.

2. Xây dựng mô hình phân cấp quản lý vốn rõ ràng, minh bạch: Thiết lập cơ chế phân công, phân cấp quản lý vốn và tài sản giữa các cơ quan nhà nước tránh chồng chéo, đồng thời tăng cường vai trò của Hội đồng quản trị trong quản lý vốn. Thực hiện trong 1 năm, phối hợp giữa các bộ ngành và doanh nghiệp.

3. Tăng cường giám sát, kiểm tra và công khai thông tin: Áp dụng hệ thống kiểm toán nội bộ và kiểm toán độc lập, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính và công khai thông tin về vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Thời gian triển khai liên tục, do các cơ quan tài chính và kiểm toán thực hiện.

4. Nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp nhà nước: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý về kỹ năng quản lý vốn, tài sản và trách nhiệm giải trình, đồng thời áp dụng các công cụ quản lý hiện đại. Thời gian 2 năm, do các trường đại học và cơ quan quản lý doanh nghiệp phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về doanh nghiệp và tài chính: Giúp hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

2. Ban lãnh đạo và Hội đồng quản trị doanh nghiệp nhà nước: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để cải thiện quy trình quản lý vốn, tăng cường trách nhiệm và minh bạch.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành quản lý kinh tế, tài chính công: Là tài liệu tham khảo chuyên sâu về mô hình quản lý vốn trong doanh nghiệp nhà nước.

4. Các tổ chức kiểm toán, tư vấn tài chính: Hỗ trợ đánh giá, giám sát và tư vấn hoàn thiện công tác quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Vốn chủ sở hữu trong doanh nghiệp 100% vốn nhà nước là gì?
   Vốn chủ sở hữu bao gồm vốn góp của nhà nước, lợi nhuận chưa phân phối và các quỹ dự phòng. Đây là nguồn vốn chính để doanh nghiệp hoạt động và phát triển.

2. Tại sao quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp còn nhiều bất cập?
   Do khung pháp lý chưa đồng bộ, phân cấp quản lý chưa rõ ràng, giám sát chưa hiệu quả và trách nhiệm giải trình chưa được thực hiện nghiêm túc.

3. Các chỉ tiêu nào dùng để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn?
   Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu và tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu là hai chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp.

4. Làm thế nào để tăng cường minh bạch trong quản lý vốn nhà nước?
   Thông qua việc áp dụng kiểm toán độc lập, công khai báo cáo tài chính và tăng cường giám sát từ các cơ quan chức năng và cộng đồng.

5. Mô hình quy trình quản lý vốn gồm những bước nào?
   Bao gồm xác định nhu cầu vốn, phân bổ vốn, sử dụng vốn, giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, đồng thời điều chỉnh chính sách quản lý phù hợp.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực trạng quản lý vốn chủ sở hữu tại doanh nghiệp 100% vốn nhà nước trong giai đoạn 2012-2014.
• Phát hiện nhiều tồn tại về phân bổ vốn, hiệu quả sử dụng và cơ chế giám sát vốn nhà nước.
• Đề xuất hoàn thiện khung pháp lý, mô hình phân cấp quản lý, tăng cường giám sát và nâng cao năng lực quản trị.
• Giải pháp đề xuất có tính khả thi, phù hợp với điều kiện kinh tế thị trường và yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
• Khuyến nghị các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu tiếp tục triển khai và hoàn thiện mô hình quản lý vốn nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư vốn nhà nước.

Luận văn mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý vốn và phát triển mô hình quản trị hiện đại cho doanh nghiệp nhà nước. Đề nghị các bên liên quan phối hợp triển khai các giải pháp nhằm bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Đã có rất nhiêu dé tài nghiên cứu về quản lý vốn chủ sở hữu tại các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Mỗi đề tài có đối tượng và phạm vi nghiên cứu riêng, Tuy nhiên, việc nghiên cứu này ở mỗi thời kỳ khác nhau có đóng góp khác nhau và có ý nghĩa thực tiễn khác nhau. Có thê ké đến một số các công trình nghiên cứu sau: Đề tài: “Quản lý, sử dụng vốn tại Tổng công ty khoáng sản và thương mại Hà Tĩnh” Ký hiệu: LC 253 Tác giả: Nguyễn Văn Đức Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh Bảo vệ năm: 2007 Giáo viên hướng dẫn: TS.

Trần Anh Tài. Tuy nhiên, đề tài chỉ nhằm mục đích phân tích, đánh giá thực trang quan lý vốn và hiệu quả sử dung vốn ở tong công ty khoáng sản và thương mại Hà Tĩnh dé đề xuất các giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Đề tài: “Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ở Tổng công ty xây dựng Thăng Long” Ký hiệu: LC 243 Tác giả: Lê Thế Anh Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh Bảo vệ năm: 2007 Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Đức Thảo. Cũng giống như đề tài trên, đề tài này chỉ tập trung vào một doanh nghiệp để phân tích thực trạng về sử dụng vốn từ đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ở Tổng công ty xây dựng Thăng Long.

Đề tài “Một số biện pháp quản trị và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại công ty cô phần xây lắp bưu điện Hà Nội (HASISCO)” Ký hiệu: LC 517 Tác giả: Ngô Thu Yến Chuyên ngành: Kinh tế Chính trị Bảo vệ năm: 2010 Giáo viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Minh Tâm. Đề tài này cũng chỉ tập trung vào việc quản lý và sử dụng vốn lưu động tại một công ty. Trần Xuân Long (2012) “Hoàn thiện chính sách quản lý vốn trong doanh nghiệp nhà nước sau khi cổ phần hóa” Luận án Tiến sĩ học viện tai chính.

Nguyễn Thị Thu Hương (2009) “Quản lý vốn nhà nước tại các Doanh nghiệp sau khi cổ phan hóa doanh nghiệp nhà nước” Luận án Tiên sĩ học viện tài chính. Các công 7 trình nghiên cứu này tập trung vào quản lý vốn nhà nước tại các doanh nghiệp sau khi cổ phan hóa. Các tác giả chưa nghiên cứu quan lý vốn tại các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Đồng thời tất cả các đề tài trên mới chỉ tập trung vào xử lý những vấn đề cụ thé của các công ty cụ thé mà chưa có cái nhìn tổng quát về tình hình quản lý vốn của nhà nước đối với doanh nghiệp 100% vốn nhà nước.

Cơ sở lý luận và thực tiễn về doanh nghiệp 100% vốn nhà nước 1. Khải niệm Quản lý được định nghĩa là một công việc mà một người lãnh đạo học suốt đời không thấy chán và cũng là sự khởi đầu của những gì họ nghiên cứu. Quản lý được giải thích như là nhiệm vụ của một nhà lãnh đạo thực thụ, nhưng không phải là sự khởi đầu dé họ triển khai công việc. Như vậy, có bao nhiêu nhà lãnh đạo tài ba thì có bấy nhiêu kiểu định nghĩa và giải thích về quản lý.

Mỗi khái niệm quản lý của mỗi người sẽ có những tư tưởng, kinh nghiệm, kiến thức của cá nhân trong đó. Tuy nhiên van có một khái niệm chung nhất dé hiểu quan lý là gì. Xét trên phương diện nghĩa của từ, quan lý thường được hiểu là chủ trì hay phụ trách một công việc nào đó. Bản thân khái niệm quản lý có tính đa nghĩa nên có sự khác biệt giữa nghĩa rộng và nghĩa hẹp.

Hơn nữa, do sự khác biệt về thời đại, xã hội, chế độ, nghề nghiệp nên quản lý cũng có nhiều giải thích, lý giải khác nhau. Cùng với sự phát triển của phương thức xã hội hoá sản xuất và sự mở rộng trong nhận thức của con người thì sự khác biệt về nhận thức và lý giải khái niệm quản lý càng trở nên rõ rệt. Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về quản lý.

Đặc biệt là ké từ thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú. Các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau: - Tailor: "Làm quản lý là bạn phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm". Với định nghĩa này Tailor chỉ 8 tập trung vào việc chỉ đạo, điều hành và lay lợi ích kinh tế tối đa dé kiểm soát người khác làm việc. - Fayel: "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chi đạo, điều chỉnh và kiểm soát.

Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tô chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”. Fayel thì lại tập trung vào việc xây dựng và thực hiện các kế hoạch. Thông qua các phương pháp thực hiện kế hoạch mà có thể tổ chức quản lý. - Hard Koont: "Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định".

Như vậy, với quan điểm này việc xây dựng và duy trì môi trường tốt cho người thực hiện nhiện nhiệm vụ lại quan trọng mà không quan trọng mục tiêu đặt ra khi quản lý. Druker: "Suy cho cùng, quản lý là thực tiễn. Bản chất của nó không năm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích". Với quan điểm này thì Peter F Drunker quá tập trung vào kết quả mà không quan tâm đến tiến trình và phương pháp thực hiện đề đạt được kết quả đó.

Dalark: "Định nghĩa quản lý phải được giới hạn bởi môi trường bên ngoài nó. Theo đó, quản lý bao gồm 3 chức năng chính là: Quản lý doanh nghiệp, quản lý giám đốc, quản lý công việc và nhân công". Khái niệm quản lý này lại quá tập trung vào môi trường bên trong của hoạt động quả lý. Do đó, khó có tính linh hoạt và dé bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài.

Chủ trương của Peter. Dalark là giới hạn doanh nghiệp từ góc độ xã hội, lay quản lý làm chức năng chính của doanh nghiệp. Vi thế, quản lý trở thành chức năng và vai trò của tô chức xã hội, nó cũng sẽ thông qua các doanh nghiệp góp phần xây dụng chế độ xã hội mới để đạt được mục tiêu lý tưởng là "một xã hội tự do và phát triển". Nếu không có quản lý hiệu quả thì doanh nghiệp không thể tồn tại và từ đó không thể xây dựng một xã hội tự do và phát triển.

Với khái niệm này thì việc quản lý lại quá tập trung vào môi trường bên ngoài, không quan tâm, không dé ý đên nội bộ của đôi tượng quản lý. Có chuyên gia cho rằng “Quản lý là quá trình thực hiện các tác động của chủ thê quản lý lên đối tượng quan ly dé phối hợp hoạt động của các cá nhân và tập thể nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra của tổ chức”. Với khái niệm này quản lý chỉ thấy được về mặt hình thức mà không đi vào thực chất, đi vào nội dung của khái niệm. Tóm lại, quản lý là quan niệm chứ không phải kỹ thuật, là tự do chứ không phải bị khống chế, là nhiệm vụ thực tế chứ không phải lý luận; là thành tích chứ không phải tiềm năng, là trách nhiệm chứ không phải quyền lực; là cống hiến chứ không phải thăng tiến; là cơ hội chứ không phải chướng ngại; là đơn giản chứ không phải phức tạp; là tác động của môi trường trong và ngoài đối tượng quản lý chứ không phải là duy nhất; là kết quả chứ không phải là kế hoạch; là hiệu quả chứ không phải tồn tại.

Có thé kế ra nhiều ý kiến khác nhau về định nghĩa quản lý, trên đây chỉ là một vài ý kiến mang tính đại diện trên cơ sở phân tích tổng hợp những quan điểm không giống nhau. Tóm lại, những quan điểm đó tuy rất rõ ràng, đúng đắn, nhưng chưa đầy đủ. Chúng chỉ chú trọng đến quản lý như là một hiện tượng chứ chưa làm bộc lộ rõ bản chất của nó. Như vậy, quản lý là gì? Như chúng ta đều biết, hoạt động quản lý thực chất cũng là một hành vi, đã là hành vi thì phải có người thực hiện và người chịu tác động.

Tiếp theo cần có mục đích của hành vi, đặt ra câu hỏi tại sao làm như vậy? Do đó, dé hình thành nên hoạt động quản lý trước tiên cần có chủ thé quản lý: nói rõ ai là người quản lý? Sau đó cần xác định đối tượng quản lý: quản lý cái gì? Cuối cùng cần xác định mục đích quản lý: quản lý vì cái gì? Có được 3 yếu tố đó là điều kiện cơ bản để hình thành nên hoạt động quản lý. Đồng thời cần chú ý rằng, bat cứ hoạt động quản lý nào cũng không phải là hoạt động độc lập, nó cần được tiễn hành trong môi trường, điều kiện nhất định nào đó mà không tách rời, xa cách. Tóm lại: Quản lý là nghệ thuật hoàn thành các mục tiêu công việc thông qua người khác; là quá trình lập kế hoạch, tô chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của các chủ thé bị quản lý, sử dụng các nguồn lực sẵn có thông qua phối hợp, kiểm soát môi 10 trường xung quanh dé đạt được các mục tiêu của tổ chức. Như vậy chức năng cơ bản của quản lý là: Lập kế hoạch, tô chức, lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp và kiểm tra.

Các yếu tô của quản lý Với những phân tích trên mọi hoạt động quản lý đều phải do 4 yếu tố cơ bản sau cau thành: - Chủ thé quản lý, trả lời câu hỏi: do ai quản lý? - Khách thể quản lý, trả lời câu hỏi: quản lý cái gì? - Mục đích quan ly, trả lời câu hỏi: quản lý vì cái gi? - Môi trường và điều kiện tô chức, trả lời câu hỏi: quản lý trong hoàn cảnh nào? Vi bản thân hành vi quan ly là do 4 yếu tổ trên tạo thành, do vậy 4 yếu tố đó đương nhiên cần được thể hiện trong định nghĩa về quản lý.