CHƯƠNG 1 MOT SỐ VAN ĐÈ LÝ LUẬN VỀ HÒA GIẢI THƯƠNG MẠI VÀ PHÁP LUẬT VỀ HÒA GIẢI THƯƠNG MAT L1. Khái quit tranh chấp thương mại và các phương thie gi quyết tranh chấp (huơng mại LULL, Hii nig và đặc đễu cha trank chấp thicong mại 2) Khả ritm tranh chấp thương mat Tranh chip thương mai 1à một hiện tượng phổ biển và thường xuyên dẫn rà trong hoạt động của nin kink tế thi trường, Do tinh chất thường xuyên cũng nhơ Hậu qui cia nó gây ra cho các chi thể tham gia anh chấp nói rng và cho cả nin ánh tổ nói chúng pháp luật Việt Nam đã sớm có những quan tâm nhất dish đến hoạt động này cũng chư các phương thúc giã quyất nó thể iện thông qua các quy đánh cụ thể trong nhiễu văn bản pháp ht Khó niệm tranh chấp thương mui lẫn đầu tiên được quy dink trong Luật thương mai năm 1997Ì tại Điều 238. Theo đó, nội hàm hoạt động theo quy định của Luật thương mại nim 1997 rất hep so với quan niệm quốc té vi thương mei. Hoạt động thường mai chi bao gốm be nhóm: hoạt động mua bán hing hóa; cung ting dich vụ thương mai và các hoạt động xúc tiến thương mai? Vì vậy đã din đến các xung đột pip luật trong hệ thống pháp luật, giữa pháp luật quốc té với pháp luật quốc gj, trong đó có cả những Công óc quốc tổ quan trạng ma Việt Nem là thành viên (Công ước NewY oúc 1958) gly không ít hở ng, rắc rối rong thục tiễn áp dung và chính sách hội nhập” Phip lệnh trong ti thương mại năm 2003 với sự hiện điện của khá niệm, “hoạt động thương mai” theo ng rộng tạ khoản2 Điều3 đã tao ra sợ tương đẳng eee ee Une pr rgintnemTAR <p đc icc ah dưp kh như trah cp vig Singh reh chip gin eng wet an cng ty.liehhybn cũng rốntưnloicanh ip ên gun ena bin cộghấu tiểu, trong quan niệm v thương mai và ranh chấp thương mại cũa pháp luật Việt Nam Với chuẫn mục chung của pháp luật và thông lệ qué tổ Luật thương mai 2005 đuợc Quốc hộ thông qua ngày 14/6/2005 đã đơn ra một khả niễm về hoạt đông thương mai tương đối gin đơn Tuy nhiễn, khá niễm nay công đã him chứa và lộ ta được nôi hàm cũa host động thương mai.
Theo quy ih tei khoản 1 Điều 3 Luật thương mai 2005 thi hoạt động thương mai là hoạt đồng nhằm mục đích sinh lợi, beo gỗm mua bản hàng hóa, cũng ứng dịch vụ đầu tự xúc tin thương mei và các hoạt động nhằm mục đích ảnh lợi khác Bộ luật tổ ting dân sơ năm 2015, cũng đã liệt kê các tranh chấp về kính doanh, thương mai thuộc thim quyền giải quyết cũa tôn án" Bồ luật tổ tang dân sự không nữ dụng thuật ngữ “anh chip thương mai” độc lip ma sử đọng chung thuật ngữ “anh chip kinh doanh, thương mai" nhưng nối dụng của các ranh chấp về ảnh donnh thương mai được quy định ti Điễu 29 Bộ luật tổ tạng dân su tine chất là các tranh chấp thương mua theo hướng tấp cân cia Luật thương mai 2005, Điều đó cho thấy, mắc đã có my khác nhau về cách thức biễu đạt và ngôn ngỡ sử dung nhưng nhìn chúng quan niêm về host đồng thương mai và tranh chấp thương mai được thể hiện qua các quy đãnh trong các văn bản pháp luật tương đãi nhất quản Luật Trong túi thương mai 2010 công quy đính rõ các tranh chấp thương mai thuộc thim quyền gai quyết của Trọng ti tei Điễu 2, thể hiện rổ sự nhất quản vé hái niệm ranh chấp thương mai rong các vin bản pháp luật Từ việc tp cận trên, có thể du: Tranh chấp thương mai là những mâu, vit hay xung đột vé quyển và nghĩa vụ giữa các bin trong quá trình “thục hiện các hoạt đông thương mai b) Đặc dm cia tranh chấp thương mai Thứ nhất tranh chấp thương mei là những mâu thuẫn (bất đẳng hay xung đổ) vi quyễn và nghĩa vụ giữa các bên trong mỗi quan hệ cụ thi, Trong hoạt đồng ˆ Đền 50 Bộ nộ Tổng cân ses ˆ Bững Diba út H Nội Gioth Lat Thương Bụi Vit Ni tp 2, No Trpbdp 200 316, thương mai, các bên vie hợp tác đồng thời vừa cạnh tranh nh để dat được nhống mục dich để ra Do đó, việc phát sinh những mẫu thuần, bất đẳng trong quả trình thục hién quyén và nghĩa vụ giữa các bên 1ä đều tit yêu Thứ hai những mâu thuấn (bất đồng bay xung đố) v quyền và ngiĩa vụ tiến các bên phải phát sinh từ hoạt động thương mai, Cần cử phát sin tranh chấp thương mai là hành vi vi pham hop đồng hoặc vi pham pháp luật Trong nhiều trường hop, tranh chấp thương mai phát sinh do các bin có vi pham hop đồng và xâm hạ lợi ích của nhau, tuy nhiên công có thể cổ những vĩ phan xâm ti lợi ich của nhau nhưng không lâm phất ảnh tranh chấp Thứ ba, ranh chấp thương mei chỗ yêu là ranh chấp giữa các thương nhân. Ngoài thương nhân là chủ thể chủ yêu của ranh chấp thương mai, trong những trường hợp nhất dinh, các cả nhân, tổ chúc khác không phấ là hương nhân công có thể là chủth của tran chấp thương mei kh trong các gao dich không có mục dich sinh lợi lựa chon áp dụng luật thương mai ® 1. Các lành thức giải quyết tranh chap thương mại Theo quy dinh tei Điều 317 Luật Thương mai 2005, có bén hình thức giải “quyết anh chấp thương mai nh sau a) Thương lượng Thương lượng là phương thúc giải quyéttranh chip thông qua các bên ranh chip cùng nho bin bạc, tháo gỡ nhõng bit đẳng với nhu mà không cần đến s tác đông hay giúp đỡ của người thử ba. Đây là phương thúc được các bên tranh chấp lựa chọn trước tién và trong thục tifa phn lớn các ranh chấp trong lánh doanh, thương mai được gai quyết bằng phương thúc này.
Nhà nước khuyến khích áp dạng phương thức te thương lượng đ giã quyẾt tranh chip trin tính thân hoàn toàn tổn trong quyền thô thuận của các bên. Pháp luật về gat quyễt tranh chip không có quy đính bit buộc các bên phi ấn hành thương lượng Do đó, từ quy tình tổ chúc, thực hiện, ar cổ mất cia các "Mind Đầu Dệt imegEui2005 bên, quyển lợi cũng như nghĩa vụ của các chủ thể, kết quả thương lượng không hệ có ne đu chỉnh côn quy phem pháp luật Tất cả đều phụ thuộc vio thiện chi te gai quyết của các bên. 2) Hồn giải Giải quyit tranh chấp thương mại bằng phương thúc hoà giã là việc các bên ấn hành thie thin nhằm giã quyết tranh chip với ny hổ trợ của bên thở ba la hoa giã viên Kết quả hòa giải phụ thuộc vào thiên chi côn các bên tranh chip và uy tn, ảnh nghiêm, kỹ năng cia trung gian hòa gai. Quyết Ảnh coỗi cing của việc gi cqoyit tranh chấp không phi cũa rung gian hòa giã mà hoàn toàn phụ thuôc các tên tranh chip.
Trường hợp hòa giã không thành công thi phương thúc được sở dang sổ là Gi quyết tranh chip tại Tòa án hoặc Trọng tái +) Trong tà thương man Giải quyết tranh chế thương mei bing trong tải là mét phương thức giấi quyết tranh chấp không thé lâu trong nên kin tế thị trường và ngày cảng được các hà inh doanh ưa chuông, Hiện nay, viếc áp ding gi quyết bằng trong t thương "mai cũng ngiy mét phát tiển hơn. Đó là phương thúc giất quyét tranh chấp thông aqua hoạt đông cite Hội đồng trong tài hoặc trong tà viên với hơ cách là bên thứ ba đốc lập nhim gai quyết mâu thuân tranh chấp bing việc đơa ra phân quyét có giá trị bit buộc các bên phải tí hành, 4) Toa in Giải quyết ranh chip thương mai bing toa án là phương thúc gat quyết tranh chip tei cơ quan xét xử nhân danh quyền lục nhà mage, được tién hành theo tình ty thủ tue nghiễm ngặt chất chế và bản én hay quyết nh Ả của tòa án vi vụ tranh chip nấu không có sơ tự nguyên tuân thi zẽ được dim bảo thi hénh bằng súc mạnh cuống chế của nhà nước. Phương thie giã quyết tranh chấp thương mei tai tên én 1a mốt phương thức mang ý chỉ quyền lực nhà nước. Tòa án nhân danh quyển Tực nhà nước để giải quyết tranh chấp trên cơ sỡ các quy định của pháp luật, 10 12.
Khéiquatvé hòa giải trong gi quyết tranh chấp thương mại 121. Khái điềm của hòa trong giải quyết tranh chấp hương mại a) Khéi mim hòa giải trong giả quyễt ranh chấp Hương mar hi niệm hòa giải được Ảnh ngiĩa rong nhiễu ti liêu khác nhan Theo từ iin ng Việt, hòa gai được định ngiấa là "thuyết phục các bên đồngý châm dit xung đốt hoặc xich mich một cách én thie” Theo từ đn Luật học Black's Lew Dictionary thi “hoa gai là một qué tình git quyẾt ranh chip riêng tụ không chính thức, rong đó mốt bên trung lập thử ba, được gui à hòn giã viên, giúp cc bên có tranh chấp dat được một thôn thuận chúng ” Theo khái niêm quy đính trong Luật mẫu cde Ủy ban Liên Hop Quốc về Luật thương mai Quốc tổ UNCITRAL về hòa giả thương mai quốc tổ năm 2002 thi “Hôn giã là một qué tỉnh, được nhắc đến dưới tin gọi là hòa giả, trùng gian hoặc một cum tử khác có ngiĩa tung đương, trong dé các bên yêu cầu bản thứ ba (hòn ii viên) hỗ tro mình dat được một thôn thuận gi quyết tranh chip phát sinh hoặc liên quan ti hop đẳng hoặc các quan hộ pháp lý khác" và "hòa giả viên không có quyền áp đặt mốt giải pháp giải quyết tranh chấp cho các bênŠ Căn cứ theo định. "nghĩa này, hòa giả là phương thức giã quyẾt tranh chip có my hem gia của bên thử tba lâm nhiệm vụ hd tro các bên giã quyét tranh chấp và bên thứ ba này không có vai tro dé ra phương én giã quyết tranh chip cụ thể giữa các ben? Theo Ảnh ngấn của Hội nghi Hiến chương Năng lượng (Ensrgy Chater Conference), hôn giã là “mot quả tình trong đó một bin thử ba trung lập là hòa ii viên gặp gỗ các bên tranh chấp và tich cục hỖ tro họ trong việc ấ đến mat ng (197) Ted này Vt ND Ng, “oi 1 Đền) staan Oye Lin Fp Quien Lat hưng nạ qc tf UNCTTRAL we iene sóc dhn 200. gain Thị Yến “Tông wan i dễ gọn dịp nh đan] đương ma ng tương bong egy isto Gi qyl uu hấp khh duds mem aiting mn họng foe gi Tec are ae ‘Moephip hat Reh - Dub Lat i NG2000 4.