CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG 1. Tổng quan về môi trường 1. Khái niệm và vai trò của môi trường Khái niệm môi trường Có rất nhiều quan điểm về môi trường và các định nghĩa của các tác giả khác nhau tùy thuộc vào cách tiếp cận được thực hiện: Tập hợp các điều kiện và hiện tượng bên ngoài có ảnh hưởng đến một đối tượng hoặc sự kiện là "Môi trường" theo nghĩa rộng nhất của nó. Bất kỳ điều kiện hoặc sự kiện nào cũng tồn tại và xảy ra trong môi trường như môi trường thực tế, môi trường hợp pháp, môi trường tài chính, v.
Trên thực tế, các yếu tố như khí quyển, thủy quyển, thạch quyển đã có từ lâu trên Trái đất, nhưng chúng chỉ trở thành một phần của môi trường khi có sự hiện diện của các sinh vật [13, tr. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 nêu rõ.“Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động ảnh hưởng đến sự tồn tại, phát triển của con người và các sinh vật. Các yếu tố cấu thành môi trường bao gồm đất, nước, không khí, âm thanh, ánh sáng, sinh vật sống và các dạng vật chất khác”. Qua phần giải thích từ ngữ hành chính trong Từ điển: Tổng hợp tất cả các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo bao quanh con người và có tác động đến đời sống, sức khỏe, sản xuất, sự tồn tại và phát triển của con người và tự nhiên được gọi là môi trường .Môi trường được cấu tạo bởi các yếu tố: lòng đất, núi, rừng, sông, hồ, biển, sinh vật, hệ sinh thái, khu dân cư, khu sản xuất, khu bảo tồn thiên nhiên, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và các dạng vật chất khác” [19, tr 477].
Khái niệm chung nhất về môi trường có thể bắt nguồn từ những ý tưởng đã nói ở trên: 7 Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có ảnh hưởng đến cách con người và các sinh vật khác sống và phát triển. Vai trò của môi trường Mọi thứ trong môi trường trực tiếp của chúng ta đóng vai trò là nền tảng mà chúng ta có thể sống và phát triển. Do đó, vai trò của môi trường như sau: Môi trường là nơi con người và các sinh vật khác sinh sống; Môi trường là nơi cung cấp đời sống con người và các tài nguyên liên quan đến sản xuất; Môi trường là nơi chứa đựng các chất thải liên quan đến hoạt động sống và sản xuất của con người; Môi trường là nơi chúng ta có thể giảm thiểu những tác động tiêu cực của thiên nhiên đối với con người và các sinh vật khác; Mọi người có thể lưu trữ và phân phối thông tin trong môi trường. Không gian sống của con người và các sinh vật khác trước hết là môi trường.
Diện tích không gian cần thiết cho sinh hoạt hàng ngày của mỗi người khác nhau, bao gồm: Diện tích đất ở, chất lượng hàm lượng không khí - trung bình một người cần 2,5 lít nước và 4m3 không khí sạch mỗi ngày. Nước uống, thức ăn đủ đáp ứng cho 2.500 calo nhu cầu năng lượng,. Dân số loài người trên Trái đất phụ thuộc vào chất lượng của môi trường cũng như không gian sống mà nó cung cấp. Tỷ lệ của khu vực sinh sống đó.
Tính bền vững của hệ sinh thái, kinh tế và môi trường phải được đảm bảo bởi chất lượng của không gian sống, trong đó phải không có dư lượng độc hại và có nhiều oxy. Khoảng không gian nơi con người sống là môi trường. Mỗi ngày, hệ số sử dụng đất của con người giảm đi: Năm 1650, diện tích đất ở bình quân của một người xấp xỉ 27,5 ha; ngày nay nó chỉ còn xấp xỉ 1,5-1,8 ha/người. Mỗi ngày, diện tích sống trung bình của thế giới bị thu hẹp lại và tốc độ thu hẹp ngày càng tăng nhanh.
Thứ hai, nơi cung cấp nguồn tài nguyên thiết yếu cho cuộc sống và hoạt động sản xuất của con người chính là môi trường. 8 Có thể thấy, nhu cầu của con người là vô hạn. Đối với những nguồn tài nguyên thiên nhiên tăng cả về chất lượng, số lượng và mức độ phát triển kinh tế xã hội. Chính vì thế, môi trường là hệ thống nguồn tài nguyên thiên nhiên đem lại sự sống nhu cầu thiết yếu của con người.
Môi trường tạo ra những yếu tố cần thiết trong đời sống cũng như trong sản xuất phụ vụ con người. Trong quá trình sản xuất, yếu tố môi trường thể hiện trong việc sử dụng nguyên vật liệu, máy móc, trang thiết bị, sức lao động,. Nước, thủy, hải sản các tài nguyên khác có thể được sử dụng trực tiếp. Những tài nguyên này phải được thay đổi cho cuộc sống của con người để tạo ra của cải vật chất (đất đai.
Nước được cung cấp, độ phì nhiêu của đất và đa dạng sinh học được bảo tồn, củi đốt và dược liệu được sản xuất, và các điều kiện sinh thái được cải thiện nhờ rừng .Thực phẩm, nguồn gen quý hiếm và thức ăn được cung cấp bởi thực vật và động vật. Dinh dưỡng, nước, nguồn lợi thủy sản và các cơ hội giải trí được cung cấp bởi thủy lực. Các chức năng của không khí, nhiệt độ, nước, gió và năng lượng mặt trời bao gồm duy trì các quá trình trao đổi chất. Kim loại, quặng và dầu mỏ đóng vai trò là nguyên liệu thô cho các quy trình sản xuất.
Con người cũng cần không khí để thở, nơi ở, con đường đi lại, nơi giải trí, học tập, nâng cao hiểu biết. Các dạng vật chất nói trên chính là yếu tố môi trường. Do đó, các hoạt động của con người và quá trình sản xuất được hỗ trợ bởi môi trường. Bên cạnh đó, môi trường tự nhiên bao gồm cả những nguy hại xuất phát từ thiên nhiên như thiên tai, bão lũ, động đất,.
vừa dưới sự tác động của thiên nhiên, vừa có sự tác động của con người. chính vì thế, ddaay cũng là nguyên nhân gây tổn hại đến môi trường, làm mất đi sự cân bằng trạng thái tự nhiên. Thứ ba, môi trường còn là nơi chứa đựng các chất thải của con người từ quá trình sinh hoạt, làm việc phục vụ sản xuất của mình. Con người sử dụng nguyên liệu và năng lượng để phục vụ sản xuất và sinh hoạt trong quá trình phát triển của xã hội.
Mặt khác, có rất nhiều nguồn chất thải mà con người thải ra môi trường, bao gồm chất thải rắn, nước thải và 9 khí thải. Các chất thải này là được lưu trữ và phân hủy trong môi trường. Do hiện đại hóa, mật độ dân số tăng, lượng rác thải lớn, không đủ chỗ chứa, quá trình phân hủy tự nhiên không đủ để phân hủy chúng. Môi trường tự nhiên có sức chứa hạn chế hấp thụ, trung hòa, nếu vượt quá khả năng này sẽ gây ô nhiễm, suy thoái môi trường.
Thứ tư, con người và các sinh vật sống khác có thể hưởng lợi từ việc giảm thiểu tác động tiêu cực của thiên nhiên đối với môi trường. Khí hậu bảo vệ con người và các sinh vật khỏi các tác động bên ngoài, chẳng hạn như tầng ôzôn trong không khí, chịu trách nhiệm cho việc hấp thụ và phản xạ các chùm sáng không an toàn cho sức khỏe con người từ năng lượng mặt trời. Thủy quyển kiểm soát chu trình nước, duy trì trạng thái cân bằng, và bầu khí quyển ngăn không cho nhiệt độ Trái đất quá cao trong bức xạ. Chênh lệch nhiệt độ lớn và nhiệt độ vẫn ổn định trong khả năng chịu đựng của con người và các sinh vật khác.
Nhiệt độ, khí và giảm tác động tiêu cực của tự nhiên đối với con người và các sinh vật khác chỉ là một vài ví dụ. Khi có sự tác động của Trái đất, thạch quyển là nguồn năng lượng và những dạng vật chất có khối cầu khác của trái đất, cũng là nguồn ảnh hưởng tiêu cực đến thiên tai, con người và nguồn sinh vật sinh sống. Môi trường phục vụ một số mục đích quan trọng, nhưng nó cũng đang dần bị đe dọa bởi sự phát triển của xã hội. Kết quả là môi trường không còn như xưa nữa; không khí ô nhiễm, nước ô nhiễm, nguồn nước sạch cạn kiệt; rất nhiều khu rừng bị chặt phá; và các hệ sinh thái bị biến đổi đáng kể.
Để cải thiện cuộc sống của chúng ta, hơn bao giờ hết mọi người phải nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, mọi người có thể lưu trữ và truy cập thông tin trong môi trường. Lịch sử địa chất, lịch sử tiến hóa của vật chất và sinh vật, lịch sử hình thành và phát triển của văn hóa loài người đều được ghi lại và lưu trữ trong môi trường. Ngoài ra, môi trường sống còn cung cấp các chỉ số cảnh báo sớm về 10 không gian và thời gian đối với con người và các sinh vật khác trên Trái đất, chẳng hạn như các phản ứng sinh lý của các sinh vật, trước khi chúng xuất hiện.
Các hiện tượng tự nhiên đặc biệt và các thảm họa tự nhiên như bão, động đất, v. Ngoài ra, môi trường lưu trữ và cung cấp cho con người nhiều nguồn gen, các loài động vật và thực vật, tự nhiên và các hệ sinh thái nhân tạo, cũng như các cảnh quan và vẻ đẹp có ý nghĩa về mặt thẩm mỹ, tôn giáo và văn hóa khác. Khái niệm tiêu chuẩn môi trường Tiêu chuẩn môi trường là những quy định tự nguyện áp dụng các giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường, hàm lượng các chất ô nhiễm trong chất thải và các yêu cầu kỹ thuật, quản lý. Tiêu chuẩn môi trường là giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, hàm lượng các chất ô nhiễm trong chất thải, các yếu tố kỹ thuật và quản lý của cơ quan, tổ chức nhà nước quy định tại Khoản 11 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020 xuất bản dưới dạng tài liệu tự nguyện bảo vệ môi trường.
Quản lý môi trường dựa trên các tiêu chuẩn, giới hạn cho phép và các quy định này. Sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia gắn liền với các tiêu chuẩn môi trường của quốc gia đó.Hệ thống tiêu chuẩn môi trường là một dự án khoa học liên ngành bao gồm tài khoản dự báo phát triển thể hiện trình độ khoa học, công nghệ, tổ chức quản lý và tiềm lực kinh tế - xã hội. Mối quan hệ giữa môi trường và kinh tế a. Môi trường trong phân tích kinh tế Trong nền kinh tế thị trường, quản lý môi trường được xây dựng và sử dụng các công cụ kinh tế để thực hiện điều tiết xã hội.