Chương 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN VE QUAN LÝ TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý tài chính trong doanh nghiệp 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Quản lý tài chính đóng vai trò trọng yếu trong quan ly doanh nghiệp, nó là công cụ hữu ich quyết định sự thành bại của doanh nghiệp. Quản lý tài chính sử dụng các công cụ như: Lập kế hoạch sản xuất kinh doanh, huy động vốn đầy đủ, kip thời; Tổ chức việc sử dụng nguồn vốn một cách hiệu quả va tiết kiệm nhằm bảo toàn và phát triển vốn cho chủ sở hữu.
Quản lý tài chính giúp doanh nghiệp kiểm tra, giám sát mọi hoạt động trong quá trình sản xuất kinh doanh, từ đó phát hiện ra những tôn tại, vướng mắc dé đưa ra những quyết định nhằm điều chỉnh kịp thời các hoạt động sản xuất kinh doanh đi đúng hướng và mục tiêu mà doanh nghiệp đã đề ra. Hiện nay có rất nhiều các công trình nghiên cứu về lĩnh vực quản lý tài chính, tác giả hệ thống một số các công trình nghiên cứu trong nước như sau: Tác giả Nguyễn Quang Hiền (2010), “Mét số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính ở công ty cô phan dau tư và phát triển công nghệ Phương Nam”. Qua nghiên cứu tác giả chỉ ra dé quan lý tốt tài chính tại công ty Phương Nam can có các giải pháP: Hoàn thiện công tác lập dự toán thu chi; Hoàn thiện cơ chế chỉ tiêu nội bộ; (3) Tận dụng và khai thác tốt nhất các nguồn thu; Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát công tác thu chi tài chính; Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác tài chính kế toán. Tiếp đó tác giả Nguyễn Thị Minh (2014), “ Quản lý tài chính của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội”.
Tác giả đã đề cập nghiên cứu về công tác quan ly tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa, là các công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn và các doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn Hà Nội có ít hơn 300 lao động và tổng vốn dưới 100 tỷ đồng. Tác giả đã phân tích dữ liệu và mô tả mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố QLTC (lựa chọn cơ hội dau tư, tổ chức huy động vốn, quản lý chi phi và hạch toán chi phi, phân tích tài chính và hoạch định tài chính, phân phối lợi nhuận và tái đầu tư) đến kết quả QLTC của doanh nghiệp. Bên cạnh đó tác giả Nguyễn Văn Quảng (2016), nghiên cứu “Quản lý tài chính ở Công ty Cổ phan Điện tử Tin học Viễn thông Hà Nội”. Tác giả đã tìm hiểu thực trạng và kết quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Điện tử Tin học Viễn thông Hà Nội, đưa ra hệ thống giải pháp quyết liệt hơn trong thời gian tới nhằm cải thiện tình hình tài chính cho Công ty đó là hoàn thiện công tác lập dự toán, công tác quyết toán, kiểm tra giám sát.
Tác giả Đào Thị Diễm Hương (2017) đã thực nghiên cứu về “Quản lý tài chính tại Công ty TNHH Tuần Tú Phú Thọ”. Tác giả đã hệ thong hóa được cơ sở lý luận, có tính cấp thiết và tính thiết thực cao về nội dung quản lý tài chính tại doanh nghiệp. Đánh giá phân tích thực trạng công tác quản lý tài chính tại Công ty TNHH Tuấn Tú Phú Thọ, từ đó rút ra nguyên nhân của những hạn chế, đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Công ty TNHH Tuấn Tú Phú Thọ. Các giải pháp được các tác giả đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả của công tác quản lý tài chính trong doanh nghiệp là: Hoàn thiện công tác lập kế hoạch tài chính; Nâng cao chất lượng đội ngũ quản lý; Hoàn thiện quy trình quản lý tài chính; Tăng cường kiểm tra kiểm soát công tác quản lý tài chính.
Tác giả Trần Thị Vân Anh (2018), nghiên cứu về “Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Công ty TNHH tư van và xây dựng Vĩnh Hưng”. Tác giả cho thấy đề quản lý tốt tài chính cần tăng cường công tác kiểm tra tài chính: Công tác kế toán, kiểm toán nhằm cung cấp những nguồn thông tin cần thiết, đầy đủ, chính xác cho hoạt động phân tích. Vì kế toán là việc quan sát, ghi chép, phân loại, tổng hợp, các hoạt động của doanh nghiệp và trình bày kết quả nhằm cung cấp các thông tin hữu ich cho việc ra quyết định về kinh tế, chính trị, xã hội, và đánh giá hoạt động của doanh nghiệp. Bộ phận kế toán có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ không đồng đều, một số cán bộ đảm trách khối lượng công việc quá nhiều nên không xử lý kịp thời các nghiệp vụ sẽ phát sinh dẫn đến những sai sót.
Công tác hạch toán kế toán có vai trò tích cực đối với việc quản lý vốn tài sản và quản lý tài chính trong của doanh nghiệp. Chính vi vậy, việc đôi mới và tổ chức tốt công tác hạch toán kế toán dé thích nghỉ với yêu cầu và nội dung của quá trình đổi mới trong cơ chế quan lý là hết sức cần thiết và quan trọng. Mặt khác công tác hạch toán kế toán nói riêng và công tác quản lý nói chung đều rất cần những thông tin cập nhật hàng ngày, nhanh, chính xác, toan diện. Mai Tiến Thịnh (2018), nghiên cứu “Quản lý tài chính tại Công ty TNHH MTV 76, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng”.
Tác giả cho rằng giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát về tài chính đó là: Việc tổ chức kiểm tra tài chính một cách hiệu quả sẽ bảo đảm cho người quản lý công ty năm được chính xác, toàn diện tình hình tài chính dé điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh doanh. Đồng thời phát hiện kịp thời những tôn tại trong kinh doanh dé nhanh chóng đưa ra các quyết định điều chỉnh hoạt động phù hợp với diễn biến thị trường, phát hiện và khai thác triệt để tiềm năng của công ty, góp phần thực hiện mục tiêu tối đa hóa giá trị công ty. Muốn tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, phải làm tốt các biện pháp sau: (i) Làm cho mọi người, mọi bộ phận trong công ty có nhận thức đúng đắn về vị trí và vai trò của công tác kiểm tra, kiểm soát, đồng thời hiểu đúng về nguyên tắc kiểm tra tài chính, những quy định, điều lệ, chế độ quản lý tài chính. Phát huy vai trò, tính gương mẫu của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy.
(2) Kiện toàn và quản lý hoạt động của Kiểm soát viên trong công ty. Cần bảo đảm tính độc lập tương đối của Kiểm soát viên đối với các hoạt động kinh doanh và phân phối lợi nhuận. (3) Công tác kiểm tra, giám sát phải được tiễn hành một cách thường xuyên, liên tục, toàn diện cả trong quá trình lập, thực hiện và sau khi thực hiện các kế hoạch tài chính. Trong đó có kiểm tra trọng điểm những hoạt động kinh doanh chính, những hoạt động sử dụng nhiều vốn và phức tạp, kiểm tra cả trên chứng từ, số sách và cả trên thực tế.
Hoàng Trung Đức (2019), “Cơ cấu nguồn vốn của các Công ty cổ phan ngành điện ở Việt Nam”. Tác giả đã hệ thống va làm rõ những van đề lý luận cơ bản về cơ cầu nguồn vốn của các CTCP ngành điện niêm yết ở Việt Nam. Phân tích, đánh giá thực trạng cơ cấu nguồn vốn của các CTCP ngành điện niêm yết ở Việt Nam giai đoạn 2013 - 2017. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ cầu nguồn vốn của các CTCP ngành điện niêm yết ở Việt Nam.
Bên cạnh đó tác giả đi sâu nghiên cứu cơ cấu nguồn vốn vay và vốn chủ sở hữu, van đề mà tác giả rất quan tâm và sẽ được trình bày chỉ tiết trong luận án. Lê Đình Hiệu (2021), “Quản lý tài chính tại Công ty Cổ phan thủy Điện Nậm Chiến ”. Tác giả chỉ ra giải pháp cho công tác lập kế hoạch quản lý tài chính như sau: Công tác lập kế hoạch hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung và kế hoạch tài chính của Công ty nói riêng có ảnh hưởng rất lớn đến sự tăng trưởng phát triển của công ty. Để lập kế hoạch tài chính có hiệu quả và khả thi, người quản lý Công ty cần xem xét, nghiên cứu và quan tâm đến các van đề: Hiéu rõ về công ty, năng lực, những ưu thé cũng như nhược điểm hiện tại.
Nam vững những yếu tổ thuộc về môi trường kinh doanh có tác động lên hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. Phân bổ nguồn lực hợp lý: Việc lập kế hoạch đòi hỏi Công ty phải có đủ nguồn lực cần thiết dé cải tiễn những lĩnh vực hoạt động có vai trò quyết định đối với việc tạo ưu thế cạnh tranh. Tăng cường hiệu quả các biện pháp thực hiện kế hoạch: Công ty cần xây dựng các biện pháp thích hợp tại các bộ phận chức năng dé thực hiện thành công chiến lược đã đề ra. Các biện pháp này góp phần hướng dẫn các nhân viên làm việc nhằm đạt được các mục tiêu chiến lược, xác định phạm vi thay đổi và cải tiễn.
Tăng cường sự liên minh chiến lược ở mỗi cấp. Lữ Văn Thụ (2021), “Quan lý tài chính tại Công ty cô phan Năng lượng Sông Hong”. Tác giả chỉ ra nguyên nhân chủ quan hạn chế trong quan lý của công ty là: (1) Công ty chưa có các chiến lược mang tính dài hạn về tài chính và quan lý tài chính; Chưa có chính sách cụ thé dé thu hút những người có trình độ cao trong lĩnh vực tài chính cũng như chưa xây dựng phương án đào tao nâng cao trình độ quản lý tài chính cho các cán bộ hiện có. (ii) Công ty cũng chưa thực sự quan tâm đến công tác xây dựng được các kế hoạch sản xuất kinh doanh cũng như kế hoạch tài chính dài hạn dé tăng tinh chủ động, có các giải pháp mang tính chiến lược giúp nâng cao hiệu quả của công tác quan ly.
(iii) Công ty chưa rà soát hoàn thiện hệ thống quy định, quy trình nội bộ dé làm cơ sở thực hiện như: Quy chế quản lý và sử dụng vốn bang tién, quy chế quan lý nợ, quy chế chi tiêu nội bộ. Công ty chưa thể hiện nỗ lực cao nhất cho công tác xử lý quyết toán vốn đầu tư công trình, làm cơ sở xử lý dứt điểm các khoản công nợ đối với các nhà thầu thi công. (iv) Công tác tự kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh thực đã được thực hiện tuy nhiên hiệu quả còn chưa cao.