CHƯƠNG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE QUAN LY DOI NGŨ NHÂN VIÊN KY THUẬT TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu trên thé giới Hướng nghiên cứu được không ít các tác giả quan tâm và cho rằng vấn dé quan trọng nhất dé nâng cao chất lượng nhân lực chính là đào tạo và nâng cao trình độ cho đội ngũ lao động. Các nghiên cứu khoa học này thường đi sâu khai thác hệ thống lý luận; Nghiên cứu nhu cầu đòi hỏi của thị trường và nhu cầu công việc trong các tô chức dé đưa ra các chiến lược dao tao trong tổ chức nhằm nâng cao chất lượng nhân lực như cuốn sách: “Training strategic for Employee”, của tác giả Dorothy Grover Bolton, (2011).
Bên cạnh đó, cũng có một SỐ tác giả nhắc tới nâng cao chất lượng nhân lực thông qua những hoạt động cải tiến về tác phong làm việc; Kỷ luật lao động. Có thé ké đến tác phẩm khoa học của Stewart Liff (2011), Managing Government Employees: How to Motivate Your People, Deal with Difficult Issues, and Achieve Tangible Results nói về việc phát triển người lao động, nâng cao chất lượng làm việc là kết quả của quá trình thay đổi tư tưởng, thái độ làm việc. Mello (2010) trong “Strategic Human Resource Management” cũng dua ra các chiến lược để quản trị nhân lực trong đó van dé nâng cao chất lượng nhân lực bao gồm nâng cao sức khỏe người lao động, dao tạo va phát triển cũng như quan tâm tới kỷ luật lao động, xây dựng văn hóa tô chức là rất quan trọng. Tuy nhiên các lý thuyết này không đi sâu vào phát triển loại lao động cụ thể nào đó, đặc biệt là nhân viên kỹ thuật trong công ty.
Do vậy, luận văn kế thừa những lý thuyết này dé vận dụng va phát triển cơ sở lý luận về công tác đào tạo và phát triển nhân viên kỹ thuật trong công ty. Nếu những nghiên cứu trên chỉ đặt van đề nâng cao chất lượng nhân lực dựa trên một khía cạnh thê lực, trí lực hay tâm lực thì có nhiều tác phẩm xem xét tất cả những khía cạnh trên, coi đó là tổng hợp các điều kiện dé nâng cao chất lượng nhân lực ở một tổ chức. Van Eynde, Stephen L. Tucker (1996) viết cuốn “A quality Human Resource curriculum: Recommendation from leading senior HR executives” chi ra chuong trinh giúp cho các nha quản trị có thé nhìn nhận các van dé nâng cao chat lượng nhân lực.
Tình hình nghiên cứu rong nước Đã có rất nhiều nghiên cứu khác nhau về phát triển nguồn lưc ở Việt Nam thuộc các khu vực, đơn vị ở tất cả các loại hình kinh doanh khác nhau. Điều này chứng tỏ công tác nguồn lực đang ngày càng được quan tâm, trở thành đề tài luôn nóng hồi trên các diễn dan thông tin. Nghiên cứu về chiến lược phát triển nguôn lực nói chung và phương pháp tại công ty nào đó thì đã có một số công trình công bố ở các góc độ tiếp cận khác nhau, một vài ví dụ có: - Phạm Ngọc Linh Đa (2021), tác giả nghiên cứu “Quản lý nhân lực tại Công ty Cổ phan Dau tư Địa ốc Bighomes ”. Trên cơ sở phân tích các hạn chế cảu công tác quản lý nhân lực tại công ty, tác giả đề xuất nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhân lực như sau: Hoan thiện công tác hoạch định chiến lược phát triển nhân lực; Linh hoạt hóa phương thức tuyên dụng nhân lực; Chú trọng công tác dao tạo và phát triển nhân lực; Đối mới công tác đánh giá nhân lực.
- Lê Hữu Thuận (2020), nghiên cứu “Quản lý nhân lực tai Công ty Cổ phân Minh Việt toàn cầu”. Tác giả cho thấy công tác quản lý nhân lực tại Công ty Minh Việt toàn cầu còn một số hạn chế, nhất là công tác lập kế hoạch Quản lý nhân lực, công tác tuyển dụng nhân lực, công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nhân lực và việc thực hiện chế độ trả lương, tạo động lực cho người lao động. Trên cơ sở phân tích thực trạng trên, tác giả đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhân lực tại Công ty Minh Việt toàn cầu là: (i) Hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch Quan lý nhân lực. (ii) Hoan thiện công tác tuyển dụng nhân lực.
(ii) Hoàn thiện công tác đảo tạo, bồi dưỡng và phát triển. (iv) Tạo môi trường thuận lợi, xây dựng văn hoá công ty chuyên nghiệp. (v) Hoàn thiện chính sách lương, thưởng, chính sách bảo hiểm, trợ cấp, các chế độ ưu đãi dành cho nhân viên. (v1) Hoàn thiện công tác thanh kiểm tra, giám sát trong hoạt động Quản lý nhân lực.
- Hà Minh Tuân, 2019. “Hoàn thiện Quản lý nâng cao chất lượng nhân lực tai Công ty Cổ Phan Nhiệt Hòa Phát”. Tác giả đã hệ thông hóa lý luận về quan lý nhân lực trong doanh nghiệp, dé từ đó phân tích, đánh giá thực trang quản lý nhân lực trên các mặt hoạch định nhân lực và tô chức thực hiện kế hoạch nhân lực tại Công ty Cổ Phần Nhiệt Hòa Phát. Xuất phát từ thực trạng trên để đưa ra cái nhìn tổng quan về các mặt tích cực, hạn chế và các nguyên nhân của hạn chế đã phân tích.
Từ đó, đưa ra nhưng giải pháp nhằm hoàn thiện quan lý nhân lực tại Công ty Cổ Phần Nhiệt Hòa Phát: cần phải có chính sách đào tạo phù hợp, nâng cao được chuyên môn, có chế độ đãi ngộ đảm bảo được năng lực của nhân lực. - Mai Huyền Trang, 2019. “Hoàn thiện quản lý chất lượng nhân lực tại Công ty TNHH Nam Thành ”. Tác giả đã hệ thống hóa lý luận về cơ sở quản lý nhân lực trong doanh nghiệp, để từ đó phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhân lực, trong đó nhấn mạnh hoạt động thanh tra, kiểm tra kế hoạch nhân lực tại Công ty TNHH Nam Thành.
Xuất phát từ thực trạng trên dé đưa ra cái nhìn tổng quan về các mặt tích cực, hạn chế và các nguyên nhân của hạn chế đã phân tích. Đưa ra nhưng giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhân lực tại Công ty TNHH Nam Thành là tập trung nâng cao chất lượng của công tác xây dựng kế hoạch nhân lực. - Lê Thu Pha, 2019. “Hoàn thiện phát triển quản lý chất lượng nhân lực tại Tập Đoàn Sam Sung ”.
Luận án đã tông hợp toàn bộ cơ sở lý luân về nhân lực trong các tô chức, doanh nghiệp. Đồng thời đã phân tích và đi sâu tìm hiểu thực trạng sử dụng nhân lực, tổ chức dao tạo nhân lực tại Tập Đoàn Sam Sung: tập trung vào việc phát triển nhân tài và năng lực của nhân viên, nhằm đáp ứng nhu cầu và yêu cầu ngày càng cao của thị trường và giữ vững vị thế dẫn đầu trong ngành công nghiệp công nghệ. - Nguyén Việt Ha, 2018. “Hoàn thiện quan lý chat lượng nhân lực tai Công ty TNHH Việt Ninh M&E”.
Tác giả đã phân tích và đánh giá chất lượng NNL tại Công ty TNHH Việt Ninh M&E từ năm 2016 đến 2018. Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và phân tích được thực trạng nhân lực tại công ty, dé từ đó đưa ra các giải pháp khuyến nghị phát triển nhân lực và thực hiện các chính sách về nhân lực: cần thiết phải thiết lập chính sách dao tạo phù hợp, hỗ trợ chuyên môn và cung cấp chế độ đãi ngộ đảm bảo. “Hoàn thiện giải pháp thúc đẩy nhân lực tại Công Ty Cổ Phan Mỹ Nghệ Hà Nội”,. Đề tài đã nghiên cứu và phân tích thực trạng nhân lực tại Công Ty Cổ Phan Mỹ Nghẽ Hà Nội, dé từ đó đưa ra giái pháp phát triển nhân lực cho công ty: Cải tiến công tác hoạch định chiến lược phát triển nhân lực; Tối ưu hóa phương thức tuyển dụng nhân lực dé linh hoạt hơn; Tăng cường đầu tư vào công tác dao tao và phat triển nhân lực; Đôi mới quy trình đánh giá nhân lực.
- Tiến sĩ Nguyễn Vân Thùy Anh (2014) đã nghiên cứu về van đề “Đào tạo và phát triển nhân viên kỹ thuật trong các công ty Dệt may Hà Nội” trong Luận án tiến sĩ kinh tế, trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội. Luận án của tác giả đã hoàn thiện về mặt lý thuyết về nhân viên kỹ thuật và phát triển cơ sở lý luận về “đào tạo và phát triển nhân viên kỹ thuật trong công ty”. Tác giả đã đưa ra những đánh giá về đào tạo và phát triển nhân viên kỹ thuật thông qua các đánh giá về mức độ đáp ứng các yêu cầu công việc của công nhân sau khi được đào tạo về mặt kiến thức, kỹ năng, thái độ làm việc và khả năng phát triển trong tương lai. Tuy vậy, luận án chỉ giới hạn nghiên cứu vào đối tượng nhân viên kỹ thuật ngành dệt may, mà chưa phát triển đến các nhân viên kỹ thuật phụ trách các mảng khác như kỹ thuật, công nghệ khoa học.
- Đoàn Đức Tiến (2012), “Nghiên cứu chất lượng đào tạo công nhân kỹ thuật trong công nghiệp điện lực Việt Nam” chỉ rõ dé nang cao chat lượng dao tạo cho công nhân kỹ thuật cần nâng cao chất lượng tuyên dung và hoàn thiện quy trình xây dựng chương trình đào tạo cũng như có cơ chế giám sát, đánh giá kết quả đào tạo. - Bùi Quốc Hing (2010), trong “Nâng cao chất lượng nhân lực: tạo lợi thế cạnh tranh trong thời kỳ hội nhập từ nhân lực tổ chức” lại xem xét van đề nâng cao chat lượng nhân lực như là một điểm mau chốt dé nâng cao năng lực cạnh tranh của các tô chức trong nền kinh tế thị trường. Đồng thời, dé nâng cao chất lượng nhân lực, doanh nghiệp cần xây dựng, hoàn thiện các quy trình từ tuyển dụng, đảo tạo nhân lực và theo dõi kết quả thực hiện của người lao động trong quá trình tổ chức sản xuất. - Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước KHXH 05-03 (GS.TS Nguyễn Phú Trọng là chủ nhiệm đề tài) “Luận chứng khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ day mạnh CNH - HDH đất nước” đã đúc kết đưa ra những quan điểm, định hướng trong việc sử dụng các biện pháp nhăm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nói chung và trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế - xã hội nói riêng.
Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam hiện nay nhân lực không chỉ có đội ngũ cán bộ nên đây cũng chỉ là một tài liệu tham khảo có giá trị dành cho những nghiên cứu về khu vực các đơn vi hành chính Nhà nước.