Luận văn Thạc sĩ: quản lý công xây dụng chính quyền thân thiện tại ủy ban

Luận văn thạc sĩ quản lý công xây dụng chính quyền thân thiện tại ủy ban nhân dân xã dũng liệt huyện yên phong tỉnh bắc phục vụ n

• Tác giả: Nguyễn Lương Bằng
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Ngọc Hà
• Trường học: Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Học viện hành chính và quản trị công
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Xây dựng chính quyền thân thiện tại Ủy ban nhân dân xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2025 - 2030
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về xây dựng chính quyền thân thiện

Chính quyền thân thiện là một khái niệm quan trọng trong quản lý công hiện đại, nhấn mạnh vai trò phục vụ nhân dân của các cơ quan nhà nước cấp cơ sở. Đây là một mô hình quản trị công tập trung vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ công, nâng cao sự hài lòng của cư dân và tăng cường tính minh bạch trong hoạt động hành chính. Xây dựng chính quyền thân thiện tại cấp xã đòi hỏi sự kết hợp giữa lý thuyết quản lý công và thực tiễn địa phương, tạo ra một hệ thống quản trị hiệu quả, dân chủ và tính trách nhiệm cao. Theo các nghiên cứu học thuật, chính quyền thân thiện cấp cơ sở không chỉ là sự cải cách hành chính mà còn là một phong trào xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có ý thức phục vụ, có năng lực quản lý và sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của nhân dân.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của chính quyền thân thiện

Chính quyền thân thiện được hiểu là một mô hình quản lý hành chính công mà các cơ quan, tổ chức nhà nước cấp cơ sở đặt nhân dân và lợi ích công cộng làm trung tâm của hoạt động. Các đặc điểm chính bao gồm: tính dân chủ, minh bạch trong công khai thông tin; sự hiệu quả trong cung cấp dịch vụ công; trách nhiệm giải trình trước cộng đồng; và khả năng lắng nghe, đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân địa phương.

1.2. Vai trò và tác động của chính quyền thân thiện đối với phát triển cơ sở

Xây dựng chính quyền thân thiện đóng vai trò nền tảng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cấp xã. Nó tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, giảm chi phí giao dịch, và tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quản lý địa phương. Chính quyền thân thiện cũng giúp nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân, xây dựng lòng tin giữa nhân dân và cơ quan nhà nước.

II. Tiêu chí và nội dung xây dựng chính quyền thân thiện cấp xã

Để xây dựng chính quyền thân thiện tại cấp xã, các tiêu chí đánh giá cần phải rõ ràng, khoa học và phù hợp với thực tiễn địa phương. Nội dung xây dựng chính quyền thân thiện bao gồm nhiều lĩnh vực: cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công, tăng cường công khai minh bạch, phát triển năng lực cán bộ công chức, và thiết lập cơ chế phối hợp giữa các bộ phận chính quyền. Tiêu chí chính quyền thân thiện phải bao hàm các yếu tố: hiệu quả công vụ, sự hài lòng nhân dân, tính tuân thủ pháp luật, và khả năng đáp ứng nhu cầu xã hội. Việc xác định rõ ràng các tiêu chí này giúp các cấp chính quyền có định hướng cụ thể trong triển khai các hoạt động cải cách, nâng cao chất lượng quản lý hành chính công.

2.1. Các tiêu chí đánh giá chính quyền thân thiện

Tiêu chí chính quyền thân thiện bao gồm: (1) Tính dân chủ: cơ chế tham gia quyết định của nhân dân, HĐND cơ sở; (2) Tính minh bạch: công khai thông tin, tài chính, quyết định hành chính; (3) Hiệu quả: nâng cao chất lượng dịch vụ công, cải cách thủ tục hành chính; (4) Trách nhiệm giải trình: giải thích, chịu trách nhiệm trước nhân dân và cơ quan giám sát.

2.2. Nội dung chính của xây dựng chính quyền thân thiện

Nội dung xây dựng chính quyền thân thiện tập trung vào: (1) Cải cách hành chính; (2) Nâng cao năng lực cán bộ công chức cấp xã; (3) Phát triển hệ thống thông tin công khai; (4) Xây dựng cơ chế phản hồi, xử lý khiếu nại của nhân dân; (5) Tăng cường giám sát, đánh giá hoạt động chính quyền bởi nhân dân.

III. Thực trạng xây dựng chính quyền thân thiện tại xã Dũng Liệt huyện Yên Phong

Xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh là địa phương có nền tảng kinh tế nông nghiệp và công nghiệp pha trộn, với tổng dân số khoảng 2.500 hộ dân. Trong những năm gần đây, chính quyền xã Dũng Liệt đã triển khai các biện pháp cải cách hành chính, cải thiện chất lượng dịch vụ công và tăng cường công khai minh bạch. Tuy nhiên, quá trình xây dựng chính quyền thân thiện tại địa phương vẫn còn gặp một số khó khăn như: năng lực cán bộ công chức cấp xã chưa đồng đều, cơ sở vật chất cho cung cấp dịch vụ công còn hạn chế, mức độ tham gia của nhân dân trong các hoạt động chính quyền chưa cao. Đánh giá thực trạng này là cơ sở để xây dựng các giải pháp phù hợp và lộ trình cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý công tại cấp xã.

3.1. Những thành tựu đạt được trong xây dựng chính quyền thân thiện

UBND xã Dũng Liệt đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ: (1) Công khai thông tin hành chính trên trang thông tin điện tử của xã; (2) Cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí cho nhân dân; (3) Tổ chức các phiên tiếp công dân định kỳ; (4) Nâng cao kỹ năng, tay nghề cho cán bộ, công chức qua các khóa đào tạo; (5) Xây dựng các chương trình phục vụ nhân dân đạt chất lượng cao.

3.2. Những tồn tại và hạn chế cần khắc phục

Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại: (1) Năng lực của cán bộ, công chức chưa đồng đều; (2) Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công dân còn thiếu; (3) Mức độ kỷ luật, kỷ cương chưa chặt chẽ; (4) Tiếp cận công nghệ số trong cung cấp dịch vụ công còn hạn chế; (5) Sự tham gia, giám sát của nhân dân trong hoạt động chính quyền chưa cao.

IV. Giải pháp và lộ trình xây dựng chính quyền thân thiện giai đoạn 2025 2030

Để xây dựng chính quyền thân thiện tại UBND xã Dũng Liệt trong giai đoạn 2025-2030, cần thực hiện các giải pháp xây dựng chính quyền thân thiện toàn diện và có tính khả thi cao. Những giải pháp này bao gồm: (1) Nâng cao năng lực quản lý hành chính công thông qua đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; (2) Cải cách hành chính theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục; (3) Ứng dụng công nghệ thông tin trong cung cấp dịch vụ công; (4) Xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả chính quyền; (5) Tăng cường tham gia của cộng đồng trong quản lý địa phương. Lộ trình xây dựng được chia thành ba giai đoạn: (2025-2026) xây dựng cơ sở, thí điểm; (2026-2028) triển khai rộng, nâng cao chất lượng; (2028-2030) hoàn thiện, bền vững.

4.1. Các giải pháp chính xây dựng chính quyền thân thiện

Giải pháp xây dựng chính quyền thân thiện cần tập trung vào: (1) Đào tạo nhân lực: Nâng cao trình độ, năng lực cán bộ, công chức qua các khóa đào tạo chuyên biệt; (2) Cải cách hành chính: Cắt giảm thủ tục, công khai minh bạch quy trình; (3) Ứng dụng công nghệ số: Xây dựng hệ thống quản lý thông tin, cung cấp dịch vụ trực tuyến; (4) Tăng cường giám sát: Thiết lập cơ chế kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động chính quyền.

4.2. Lộ trình thí điểm và triển khai giai đoạn 2025 2030

Lộ trình xây dựng chính quyền thân thiện: Giai đoạn I (2025-2026): Khảo sát, lập kế hoạch, thí điểm các mô hình cải cách; Giai đoạn II (2026-2028): Mở rộng triển khai trên toàn xã, đánh giá kết quả thí điểm; Giai đoạn III (2028-2030): Hoàn thiện, nâng cao chất lượng, đảm bảo tính bền vững lâu dài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do xây dựng đề án Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, mục tiêu xuyên suốt là xây dựng một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, lấy lợi ích của Nhân dân làm trung tâm, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trước bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu về một nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả và gần dân đang đặt ra ngày càng cấp thiết.

Điều này đòi hỏi chính quyền các cấp phải đổi mới căn bản phương thức quản lý, chuyển từ hành chính mệnh lệnh, bao cấp sang hành chính phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động. Trong xu thế đổi mới đó, mô hình “chính quyền thân thiện” đang được nhiều địa phương triển khai như một hướng đi thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ Nhân dân. Mô hình này nhấn mạnh mối quan hệ tương tác tích cực giữa chính quyền và người dân, trong đó chính quyền không chỉ làm nhiệm vụ quản lý, điều hành mà còn đóng vai trò hỗ trợ, đồng hành, giải quyết kịp thời và hiệu quả các nhu cầu chính đáng của người dân, doanh nghiệp. Chính quyền thân thiện không chỉ thể hiện qua cải cách thủ tục hành chính, mà còn qua thái độ phục vụ, văn hóa ứng xử và mức độ sẵn sàng đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân.

Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng lòng tin, củng cố sự ủng hộ của người dân đối với hệ thống chính trị. Chủ trương xây dựng chính quyền phục vụ, chính quyền thân thiện không chỉ là yêu cầu mang tính nội tại trong tiến trình cải cách hành chính, mà còn là định hướng lớn của Đảng và Nhà nước. Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 03/6/2013 của Hội nghị Trung ương lần thứ bảy (khóa XI) đã nêu rõ: cán bộ, công chức, viên chức phải xây dựng phong cách làm việc “trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân”. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng đã nhiều lần nhấn mạnh đến yêu cầu xây dựng chính quyền “thật sự thân thiện, gần dân, trọng dân và vì dân” trong các hội nghị quan trọng về công tác dân vận và cải cách hành chính.

Tỉnh Bắc Ninh là một trong những địa phương có tốc độ phát triển kinh tế - xã hội mạnh mẽ trong hơn hai thập kỷ qua, với nền kinh tế đứng thứ 8/63 tỉnh, thành phố trên cả nước (tính đến năm 2023), cơ cấu chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng cũng đặt ra không ít thách thức cho bộ máy hành chính địa phương, đặc biệt là về chất lượng phục vụ và mức độ hài lòng của người dân. Thực tế tại Bắc Ninh cho thấy, mặc dù công tác cải cách hành chính đã đạt được một số kết quả tích cực – thể hiện qua chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) và chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính (SIPAS) có xu hướng cải thiện – nhưng vẫn tồn tại những hạn chế, đặc biệt là về thủ tục hành chính còn rườm rà, thái độ phục vụ chưa đồng đều, và tính minh bạch trong giải quyết công việc còn thấp ở một số cơ sở. iii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam kết rằng đề án này là kết quả của quá trình nghiên cứu và tìm hiểu nghiêm túc của cá nhân tôi.

Toàn bộ số liệu, thông tin và kết quả được sử dụng trong đề án đều có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo tính chính xác và trung thực. Trong quá trình thực hiện, tôi đã tham khảo nhiều tài liệu, nghiên cứu có liên quan, nhưng tất cả đều được trích dẫn và ghi nhận đầy đủ theo đúng quy định. Những phân tích, đánh giá và kết luận được trình bày trong đề án này là kết quả từ quá trình tư duy, tổng hợp và nghiên cứu của tôi, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào trước đây. Tôi khẳng định rằng đề án này không sao chép từ bất kỳ nguồn nào dưới bất kỳ hình thức nào.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung của đề án, bao gồm độ chính xác của thông tin, phương pháp nghiên cứu và tính trung thực của các kết luận được đưa ra. Nếu có bất kỳ vấn đề nào liên quan đến tính xác thực của đề án, tôi xin chịu mọi trách nhiệm trước quy định của nhà trường và cơ quan có thẩm quyền. Tôi xin chân thành cảm ơn những cá nhân, tổ chức đã hỗ trợ, cung cấp tài liệu và đóng góp ý kiến giúp tôi hoàn thành đề án này. Học viên Nguyễn Lương Bằng ii 3.

Một số giải pháp xây dựng chính quyền thân thiện tại UBND xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Lộ trình thí điểm xây dựng chính quyền thân thiện tại UBND xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. 60 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 73 iii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam kết rằng đề án này là kết quả của quá trình nghiên cứu và tìm hiểu nghiêm túc của cá nhân tôi.

Toàn bộ số liệu, thông tin và kết quả được sử dụng trong đề án đều có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo tính chính xác và trung thực. Trong quá trình thực hiện, tôi đã tham khảo nhiều tài liệu, nghiên cứu có liên quan, nhưng tất cả đều được trích dẫn và ghi nhận đầy đủ theo đúng quy định. Những phân tích, đánh giá và kết luận được trình bày trong đề án này là kết quả từ quá trình tư duy, tổng hợp và nghiên cứu của tôi, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào trước đây. Tôi khẳng định rằng đề án này không sao chép từ bất kỳ nguồn nào dưới bất kỳ hình thức nào.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung của đề án, bao gồm độ chính xác của thông tin, phương pháp nghiên cứu và tính trung thực của các kết luận được đưa ra. Nếu có bất kỳ vấn đề nào liên quan đến tính xác thực của đề án, tôi xin chịu mọi trách nhiệm trước quy định của nhà trường và cơ quan có thẩm quyền. Tôi xin chân thành cảm ơn những cá nhân, tổ chức đã hỗ trợ, cung cấp tài liệu và đóng góp ý kiến giúp tôi hoàn thành đề án này. Học viên Nguyễn Lương Bằng ii 3.

Một số giải pháp xây dựng chính quyền thân thiện tại UBND xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Lộ trình thí điểm xây dựng chính quyền thân thiện tại UBND xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. 60 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 73 iv LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện Đề án “Xây dựng mô hình chính quyền cấp xã thân thiện, phục vụ nhân dân tại xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh”, cá nhân tôi đã nhận được sự quan tâm, hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi từ nhiều cơ quan, đơn vị và cá nhân.

Trước hết, chúng tôi xin trân trọng cảm ơn Thường trực Đảng ủy, HĐND, UBND xã Dũng Liệt, cùng lãnh đạo các phòng, ban chuyên môn của UBND huyện Yên Phong đã tạo điều kiện thuận lợi, cung cấp thông tin và tư liệu phục vụ cho quá trình khảo sát, nghiên cứu và xây dựng nội dung đề án. Chúng tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến đội ngũ cán bộ, công chức xã Dũng Liệt đã tích cực phối hợp, chia sẻ thực tiễn quản lý nhà nước tại cơ sở và đóng góp ý kiến xác đáng cho đề án. Tôi xin cảm ơn những người dân địa phương đã cung cấp thông tin quý báu, giúp đề án có thêm những góc nhìn thực tế và sâu sắc. Đặc biệt tôi xin chân thành cảm ơn cô TS.

Phạm Ngọc Hà đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình nghiên cứu. Mặc dù đã nỗ lực hoàn thiện với tinh thần nghiêm túc và cầu thị, song do thời gian và nguồn lực có hạn, đề án không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được sự đóng góp, phản hồi từ các cấp lãnh đạo, chuyên gia và người đọc để đề án được tiếp tục hoàn thiện và có giá trị thực tiễn cao hơn trong triển khai. Học viên Nguyễn Lương Bằng v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CCCX Công chức cấp xã CQTT Chính quyền thân thiện HĐND Hội đồng nhân dân KT-XH Kinh tế - xã hội QH Quốc hội QPAN Quốc phòng an ninh UBND Ủy ban nhân dân UBMTTQ Ủy ban Mặt trận tổ quốc 2 Tại xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong – một địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh, dân số đông, nhu cầu sử dụng dịch vụ hành chính công ngày càng tăng – mô hình chính quyền thân thiện vẫn chưa được triển khai đồng bộ.

Một số phản ánh từ người dân cho thấy tình trạng cán bộ chưa thực sự tận tâm trong tiếp dân, quy trình giải quyết thủ tục hành chính còn chậm trễ, thiếu sự tương tác cởi mở và chưa tạo được cảm giác thân thiện, gần gũi. Trong khi đó, việc xây dựng một chính quyền thân thiện, hiệu quả ở cấp cơ sở đóng vai trò then chốt trong việc thực thi các chính sách của Nhà nước đến với người dân một cách trực tiếp và hiệu quả nhất. Trước yêu cầu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng phục vụ hành chính, ngày 29/3/2022, Tỉnh ủy Bắc Ninh đã ban hành Nghị quyết số 55-NQ/TU về chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2021–2030. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa các mục tiêu trong nghị quyết này tại các xã, phường, thị trấn vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản.

Điều đó đặt ra nhu cầu cấp thiết phải nghiên cứu cụ thể, có hệ thống về mô hình chính quyền thân thiện tại cấp xã – cấp chính quyền gần dân nhất. Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, đề tài: “Xây dựng chính quyền thân thiện tại UBND xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh” được lựa chọn làm đề tài tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công. Đề tài không chỉ có ý nghĩa lý luận trong việc làm rõ nội hàm, cơ sở của mô hình chính quyền thân thiện, mà còn mang tính thực tiễn sâu sắc, góp phần đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng phục vụ hành chính tại địa phương, từ đó tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân vào bộ máy chính quyền.