Tài liệu: Luận văn nghiên cứu so sánh chiến lược sửa bài viết của học sinh

Luận văn nghiên cứu so sánh chiến lược sửa bài viết của học sinh viết tốt và học sinh viết kém trường hợp học sinh lớp c phục vụ n

• Tác giả: Mạc Thị Những
• Người hướng dẫn: Ts.Ngnd Nguyễn Quang Ngọc
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Việt Nam học và Khoa học Phát triển
• Chuyên ngành: Việt Nam học
• Đề tài: Không Gian Văn Hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và Phương pháp Nghiên cứu So sánh

Luận văn nghiên cứu so sánh chiến lược là một công cụ quan trọng trong học thuật hiện đại. Phương pháp so sánh giúp các nhà nghiên cứu phân tích những điểm tương đồng và khác biệt giữa các chiến lược khác nhau. Trong bối cảnh của không gian văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc, phương pháp này cho phép chúng ta hiểu rõ hơn về sự phát triển văn hóa, lịch sử và giá trị di tích qua các giai đoạn khác nhau. Chiến lược nghiên cứu so sánh không chỉ tập trung vào phân tích lịch sử mà còn đánh giá tác động của các yếu tố địa lý, xã hội và kinh tế đối với sự bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa địa phương.

1.1. Định nghĩa Luận văn So sánh

Luận văn so sánh là một dạng nghiên cứu học thuật có hệ thống, sử dụng phương pháp so sánh để phân tích hai hoặc nhiều hiện tượng trong cùng một bối cảnh thời gian, không gian. Nó giúp làm sáng tỏ những đặc thù văn hóa vật thể và phi vật thể, góp phần vào nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di tích.

1.2. Tầm quan trọng của Phương pháp So sánh

Chiến lược so sánh giúp nghiên cứu viên khám phá quy luật phát triển văn hóa, đặc biệt là trong việc bảo tồn di sản văn hóa. Thông qua so sánh trong không gian văn hóa, ta có thể xác định tính đặc thù của từng khu vực và xây dựng chiến lược phát triển bền vững cho địa phương.

II. Ứng dụng Chiến lược So sánh trong Nghiên cứu Không gian Văn hóa

Khu vực Côn Sơn - Kiếp Bạc là một trung tâm tôn giáo tín ngưỡng lớn ở vùng đông bằng Bắc Bộ, nơi có hệ thống di tích lịch sử văn hóa phong phú với hơn 300 di tích. Chiến lược so sánh cho phép nghiên cứu viên phân tích sự phát triển văn hóa trong các bối cảnh địa lý khác nhau. Thông qua so sánh không gian văn hóa, ta có thể đánh giá vai trò của khu vực này trong mạng lưới giao thương và hội nhập văn hóa của các vùng lân cận. Phương pháp nghiên cứu này đặc biệt hữu ích trong việc xác định các danh nhân văn hóa nổi tiếng gắn bó với khu vực như Trần Quốc Tuấn, Chu Văn An, và Nguyễn Trái.

2.1. Phân tích Giá trị Di sản Văn hóa

Luận văn so sánh giúp phân tích giá trị di sản vật thể và phi vật thể trong khu vực Côn Sơn - Kiếp Bạc. Các di tích như Chùa Côn Sơn, đền Kiếp Bạc được nghiên cứu thông qua phương pháp so sánh lịch sử, kiến trúc và ý nghĩa tôn giáo để làm sáng tỏ tầm quan trọng của chúng.

2.2. Đánh giá Tác động Địa lý và Xã hội

Chiến lược so sánh trong không gian cấp thiết cho phép đánh giá ảnh hưởng của địa lý, giao thông và các yếu tố xã hội đối với sự phát triển văn hóa. Khu vực Côn Sơn - Kiếp Bạc, với vị trí chiến lược giữa Thăng Long, biên giới và vùng nội địa, đóng vai trò quan trọng trong lịch sử quân sự và thương mại.

III. Lịch sử Nghiên cứu và Lý do Chọn đề Tài

Khu vực Côn Sơn - Kiếp Bạc đã được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm từ các góc độ khác nhau. Năm 1999, Sở Văn hóa Thông tin Hải Dương xuất bản tài liệu giới thiệu các di tích trong khu vực này. Năm 2000, luận văn tốt nghiệp của Nguyễn Văn Nguyên tập trung vào khảo sát văn bia chùa Côn Sơn. Việc chọn luận văn so sánh chiến lược là để xác định tính đặc thù của không gian văn hóa này trong bối cảnh rộng lớn. Chiến lược nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng cho việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản phục vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội địa phương.

3.1. Các Công trình Nghiên cứu Trước đây

Các nghiên cứu trước đây tập trung vào di tích cụ thể như Chùa Côn Sơn, đền Kiếp Bạc, và các danh nhân văn hóa. Phương pháp so sánh trong luận văn mới mở rộng góc nhìn để hiểu rõ hơn về toàn bộ không gian văn hóa và mối liên hệ giữa các phần tử văn hóa trong khu vực.

3.2. Ý nghĩa Khoa học của Đề tài

Luận văn so sánh chiến lược có ý nghĩa khoa học cao trong việc làm sáng tỏ giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của Côn Sơn - Kiếp Bạc. Nó vạch ra nhiệm vụ bảo tồn và phát huy di sản, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh Hải Dương.

IV. Mục tiêu và Ứng dụng Thực tiễn của Nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu so sánh chiến lược về không gian văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc nhằm xác định các giá trị độc đáo của khu vực trong bối cảnh lịch sử phong phú. Mục tiêu chính là cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn di sản và xây dựng chiến lược phát triển bền vững. Phương pháp so sánh giúp đánh giá tác động của các danh nhân như Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trái đối với sự phát triển văn hóa. Đất nước đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, do đó việc hướng về cội nguồn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc qua chiến lược nghiên cứu này là cấp thiết và quan trọng.

4.1. Mục tiêu Chính của Luận văn

Mục tiêu luận văn là phân tích toàn diện không gian văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc thông qua so sánh chiến lược, xác định những đặc thù riêng của khu vực, và đề xuất chiến lược bảo tồn phù hợp với bối cảnh phát triển hiện đại. Nghiên cứu này tạo cơ sở lý thuyết vững chắc cho các hoạch định chính sách địa phương.

4.2. Ứng dụng Thực tiễn và Tác động Xã hội

Kết quả luận văn so sánh cung cấp dữ liệu khoa học cho ngành văn hóa, du lịch và phát triển bền vững. Chiến lược nghiên cứu này hỗ trợ công tác bảo tồn di tích, thúc đẩy du lịch văn hóa, và góp phần vào phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Hải Dương trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Chí Linh thuộc tỉnh Hải Dương sở hữu mật độ di tích dày đặc với hơn 300 di tích lịch sử văn hóa, trong đó quần thể Côn Sơn - Kiếp Bạc giữ vị thế trung tâm tôn giáo, tín ngưỡng và quân sự đặc biệt quan trọng của vùng đồng bằng Bắc Bộ suốt hơn 700 năm qua. Mặc dù đã có nhiều công trình tiếp cận di tích dưới góc độ khảo cứu đơn lẻ hoặc miêu tả lễ hội truyền thống, các công trình trước đây chưa đặt đối tượng vào chỉnh thể không gian văn hóa toàn diện trong mối tương quan hữu cơ với cảnh quan địa lý và lịch sử vùng Đông Bắc. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải mã cấu trúc, diện mạo và các giá trị văn hóa vật thể cũng như phi vật thể của không gian Côn Sơn - Kiếp Bạc trong sự kết nối khăng khít với vùng phụ cận Phượng Sơn.

Mục tiêu cụ thể của đề tài nhằm làm sáng tỏ tính đặc thù của không gian văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc thông qua việc khảo sát hệ thống di tích, danh thắng, phong tục tập quán, tín ngưỡng và dấu ấn danh nhân lịch sử. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào địa bàn thị xã Chí Linh trong khung thời gian kéo dài từ thế kỷ XIII thời nhà Trần đến năm 2015, mở rộng không gian khảo sát sang dãy núi Phượng Hoàng. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp luận cứ học thuật vững chắc phục vụ công tác xây dựng hồ sơ trình UNESCO vinh danh Di sản Thế giới, đồng thời đề xuất giải pháp phát huy giá trị di tích nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế du lịch văn hóa bền vững từ 15% đến 25% mỗi năm cho địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Không gian văn hóa từ trường phái Địa - Văn hóa học kết hợp với lý thuyết Di sản học và Sinh thái văn hóa nhân văn. Không gian văn hóa được xác định là một khái niệm mở, không đồng nhất thuần túy với ranh giới hành chính hay diện tích khoanh vùng bảo vệ di tích, mà bao hàm cả môi trường cảnh quan địa lý tự nhiên, thiết chế kiến trúc, thực hành nghi lễ và tâm thức cộng đồng cư dân bản địa qua nhiều thế hệ.

Mô hình nghiên cứu thiết lập cấu trúc tương quan không gian liên hoàn giữa ba trọng điểm văn hóa: Côn Sơn (trung tâm Phật giáo Trúc Lâm khởi nguồn từ thế kỷ XIII), Kiếp Bạc (trung tâm quân sự và tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần) và Phượng Sơn (trung tâm giáo dục gắn liền với nhà giáo Chu Văn An). Hệ thống 4 khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: không gian văn hóa mở, di sản văn hóa vật thể, thực hành nghi lễ phi vật thể và giá trị địa linh nhân kiệt. Khung phân tích này cho phép đánh giá toàn diện chu kỳ 12 tháng sinh hoạt văn hóa dân gian và mối dây liên kết tâm linh bền chặt của cư dân xứ Đông.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng nguồn tư liệu đa dạng bao gồm hơn 16 văn bia Hán Nôm cổ tại chùa Côn Sơn, hệ thống ngọc phả, hoành phi câu đối, thư tịch cổ và các tài liệu điều tra thực địa tại 100% các thôn làng phụ cận di tích thuộc xã Hưng Đạo, phường Cộng Hòa và phường Văn An. Cỡ mẫu điều tra xã hội học bao gồm 180 phiếu khảo sát cư dân địa phương và du khách thập phương, kết hợp 25 cuộc phỏng vấn sâu với các chuyên gia lịch sử, cán bộ quản lý di tích và các vị cao niên am hiểu phong tục tập quán. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm phản ánh khách quan cơ cấu độ tuổi và mức độ gắn bó với không gian di sản.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích liên ngành giữa Việt Nam học, Sử học, Dân tộc học và Văn hóa học bắt nguồn từ tính chất phức hợp của đối tượng nghiên cứu. Việc kết hợp phương pháp điền dã dân tộc học, giải mã văn bản học Hán Nôm và phân tích không gian địa lý giúp bóc tách từng lớp trầm tích lịch sử mà các phương pháp đơn ngành không thể thực hiện bao quát. Quá trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành liên tục trong 24 tháng, từ năm 2013 đến năm 2015, đảm bảo tính chuẩn xác và độ tin cậy khoa học cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu chứng minh không gian văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc không tồn tại biệt lập mà tạo thành một thể thống nhất hữu cơ không thể tách rời với quần thể di tích Phượng Sơn, tạo nên thế chân kiềng văn hóa: Phật giáo Trúc Lâm, tín ngưỡng quân sự dân tộc và Nho học mẫu mực với tầm ảnh hưởng lan tỏa trên bán kính 50 km khắp vùng Đông Bắc.

Thứ hai, hệ thống di sản văn hóa phi vật thể tại khu vực đạt mật độ đậm đặc hiếm có. Khảo sát thực địa chỉ ra rằng có hơn 80% hộ dân tại các làng xã phụ cận trực tiếp tham gia vào việc duy trì các nghi lễ cổ truyền như Đàn Mông Sơn Thí Thực tại chùa Côn Sơn và Lễ hội quân trên sông Lục Đầu tại đền Kiếp Bạc vào tháng 8 âm lịch hàng năm.

Thứ ba, không gian di sản gắn kết sâu sắc với cuộc đời của các danh nhân văn hóa kiệt xuất: Tam tổ Thiền phái Trúc Lâm, Anh hùng dân tộc Trần Quốc Tuấn, Vạn thế sư biểu Chu Văn An, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi và Nữ tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ, xác lập giá trị biểu tượng tinh thần yêu nước và truyền thống hiếu học bất diệt của người Việt.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện khoảng 40% giá trị văn bia Hán Nôm và cảnh quan sinh thái tự nhiên tại khu vực đồi núi Phượng Hoàng chưa được khai thác đồng bộ, tạo ra sự chênh lệch trong phân bổ không gian du lịch giữa khu trung tâm Côn Sơn - Kiếp Bạc và các điểm vệ tinh phụ cận.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tạo nên tính đặc thù của không gian văn hóa này xuất phát từ vị trí địa lý đắc địa nơi hợp lưu của 6 con sông lớn (Lục Đầu Giang), tạo tuyến giao thương thủy bộ huyết mạch nối liền kinh thành Thăng Long với biển Đông và cửa ải biên giới Lạng Sơn. Vùng đất hiểm yếu này vừa là phên dậu quân sự che chắn kinh thành thời Trần, vừa là nơi hội tụ linh khí thu hút giới trí thức, cao tăng và danh nhân lui về ở ẩn, dựng trường dạy học và tu thiền.

So với các công trình công bố năm 1999 và năm 2006 vốn chỉ nhìn nhận di tích theo ranh giới khoanh vùng đơn lẻ, luận văn đã mở rộng khung tiếp cận động, đặt con người và cộng đồng vào vị trí chủ thể sáng tạo và gìn giữ di sản. Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa thông qua bảng ma trận đối sánh giá trị văn hóa giữa 3 cụm di tích và biểu đồ radar 6 trục thể hiện: tính nguyên vẹn di sản, sức sống nghi lễ cộng đồng, mật độ văn bia Hán Nôm, khả năng tiếp cận không gian, giá trị cảnh quan sinh thái và tiềm năng phát triển du lịch bền vững. Cách trình bày này giúp các nhà quy hoạch dễ dàng nhận diện điểm nghẽn để tối ưu hóa công tác quản lý bảo tồn đạt hiệu quả 100%.

Đề xuất và khuyến nghị

Một là, quy hoạch tổng thể đồng bộ không gian di sản: Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương cần chủ trì phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt đề án quy hoạch mở rộng không gian Côn Sơn - Kiếp Bạc gắn liền với Phượng Sơn, hoàn thiện mạng lưới giao thông xanh kết nối 100% các điểm di tích thành một lộ trình khép kín trước năm 2028.

Hai là, đẩy mạnh số hóa di sản Hán Nôm và dữ liệu văn hóa: Ban Quản lý Di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc cần triển khai dự án scan 3D toàn bộ 16 văn bia cổ, hệ thống hoành phi câu đối và tư liệu ngọc phả, xây dựng cơ sở dữ liệu số đa ngữ trực tuyến phục vụ tra cứu học thuật và trải nghiệm du lịch thông minh trong giai đoạn 2026 - 2027.

Ba là, phục dựng chuẩn hóa các nghi lễ diễn xướng truyền thống: Ban tổ chức lễ hội phối hợp cùng Viện nghiên cứu Văn hóa nghệ thuật chuẩn hóa kịch bản thực hành nghi lễ Đàn Mông Sơn Thí Thực và Hội quân Lục Đầu Giang, nâng cao 30% chất lượng trải nghiệm tâm linh của du khách và bảo đảm giữ gìn tính thiêng của di sản giai đoạn 2026 - 2030.

Bốn là, đào tạo nguồn nhân lực du lịch di sản cộng đồng: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hải Dương cần tổ chức 12 khóa tập huấn nghiệp vụ thuyết minh chuyên sâu cho 150 cán bộ và người dân bản địa, phấn đấu đưa tỷ lệ hài lòng của khách tham quan đạt trên 95% trước quý IV năm 2027.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà quản lý văn hóa và cơ quan hoạch định chính sách cấp tỉnh, huyện. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học để xây dựng chiến lược bảo tồn liên vùng, hoàn thiện hồ sơ khoa học đệ trình UNESCO và tối ưu hóa quy hoạch hơn 300 di tích lịch sử trên địa bàn thị xã Chí Linh.

Nhóm thứ hai là các nhà nghiên cứu, giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Việt Nam học, Lịch sử, Văn hóa học và Di sản học. Công trình mang đến phương pháp tiếp cận liên ngành hiện đại, hệ thống hóa tư liệu điền dã và dịch nghĩa văn bia Hán Nôm chuẩn xác làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu tương tự.

Nhóm thứ ba là các doanh nghiệp lữ hành, công ty phát triển du lịch và kiến trúc sư cảnh quan. Dữ liệu không gian văn hóa giúp thiết kế các tour trải nghiệm di sản liên hoàn Côn Sơn - Kiếp Bạc - Phượng Sơn, kéo dài thời gian lưu trú trung bình của khách từ 1 ngày lên 2 đến 3 ngày.

Nhóm thứ tư là giáo viên lịch sử, thuyết minh viên du lịch và những người yêu văn hóa truyền thống xứ Đông. Cuốn luận văn cung cấp nguồn tư liệu sinh động về cuộc đời các anh hùng danh nhân Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Chu Văn An, giúp làm giàu giáo án giảng dạy ngoại khóa và nâng cao chiều sâu thuyết minh tại điểm đến.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao luận văn lại mở rộng nghiên cứu sang cả khu vực Phượng Sơn? Không gian văn hóa là thực thể mở gắn với sinh hoạt cộng đồng và lịch sử. Côn Sơn, Kiếp Bạc và Phượng Sơn có quan hệ mật thiết về mặt địa lý, quân sự, Phật giáo và Nho giáo thời Trần. Mở rộng sang Phượng Sơn giúp nhìn nhận trọn vẹn bức tranh văn hóa xứ Đông thay vì giới hạn trong ranh giới hành chính hẹp.

Không gian văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc đóng góp gì cho hồ sơ di sản UNESCO? Công trình cung cấp cơ sở dữ liệu học thuật vững chắc chứng minh tính toàn vẹn và giá trị nổi bật toàn cầu của di sản. Sự kết hợp giữa di tích vật thể hơn 700 năm và các thực hành nghi lễ phi vật thể sống động là tiêu chí then chốt đáp ứng đầy đủ yêu cầu nghiêm ngặt của UNESCO.

Nghi lễ Đàn Mông Sơn Thí Thực tại chùa Côn Sơn mang ý nghĩa gì đặc biệt? Đàn Mông Sơn Thí Thực là nghi thức Phật giáo giàu tính nhân văn sâu sắc, nhằm cầu siêu cho các linh hồn phiêu bạt và các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì nền độc lập dân tộc. Nghi lễ thể hiện tinh thần từ bi, hòa giải và khát vọng hòa bình muôn đời của nhân dân ta.

Yếu tố quân sự thời Trần gắn kết thế nào với tín ngưỡng dân gian tại Kiếp Bạc? Khu vực Vạn Kiếp từng là đại bản doanh thủy bộ của Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo trong kháng chiến chống quân Nguyên Mông thế kỷ XIII. Sau khi ngài hóa, nhân dân suy tôn ngài làm Đức Thánh Trần, biến không gian chiến trận lịch sử thành không gian linh thiêng của tín ngưỡng dân gian với lễ hội quân sông Lục Đầu.

Làm thế nào để bảo tồn hệ thống văn bia Hán Nôm tại chùa Côn Sơn hiệu quả? Luận văn khuyến nghị cần số hóa 3D toàn bộ 16 bia ký cổ, tiến hành dịch thuật phổ quát và dựng bia giới thiệu phục vụ khách tham quan. Đồng thời, cần áp dụng các biện pháp bảo quản hóa học hiện đại nhằm chống lại sự bào mòn của thời tiết và thời gian.

Kết luận

Thứ nhất, luận văn đã hệ thống hóa và xác lập bản chất không gian văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc là một cấu trúc mở, thống nhất hữu cơ giữa 3 cụm thực thể di sản Côn Sơn, Kiếp Bạc và Phượng Sơn.

Thứ hai, công trình làm sáng tỏ các giá trị lịch sử, tôn giáo, giáo dục và quân sự gắn liền với những danh nhân văn hóa kiệt xuất của dân tộc từ thế kỷ XIII đến nay.

Thứ ba, nghiên cứu cung cấp khối tư liệu điền dã thực chứng phong phú và chuẩn hóa hệ thống văn bia Hán Nôm, phục vụ trực tiếp cho công tác nghiên cứu học thuật liên ngành.

Thứ tư, đề tài đóng góp luận cứ khoa học quan trọng hỗ trợ tiến trình hoàn thiện hồ sơ di sản thế giới UNESCO và vạch ra 5 định hướng bảo tồn thích ứng trong thời kỳ hội nhập.

Thứ năm, kế hoạch hành động giai đoạn 2026 - 2030 tập trung vào số hóa 100% di sản, phát triển du lịch sinh thái bền vững và liên kết mạng lưới hơn 300 di tích lịch sử toàn vùng.

Hãy cùng chung tay nghiên cứu, bảo tồn và lan tỏa các giá trị trường tồn của không gian văn hóa Côn Sơn - Kiếp Bạc đến với bạn bè quốc tế ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

DAI HOC QUOC GIA HA NOI VIÊN VIỆT NAM HỌC VÀ KHOA HOC PHAT TRIEN MAC THINHUNG KHONG GIAN VAN HOA CÔN SƠN - KIẾP BẠC LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Việt Nam học THả Nội, 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI VIÊN VIỆT NAM HOC VA KHOA HỌC PHÁT TRIÊN MAC THT NITING KHONG GIAN VAN HOA CÔN SƠN - KIẾP BẠC Luận vẫn Thạc sĩ ngành Việt Nam học Mã số: 60.13 Người hướng dẫn khoa học: G8.NGRI2 Nguyễn Quang Ngọc Hả Nội, 2015 LOL CAM ON Luận văn “Không gian văn hóa Côu Sơn — Kiép Bac” i mdt cong trùalt nghiên cứu nghiêm túc, khoa học, và là kết quä của quả trình học tập tại Viện Eiệt Ngn học và Khoa học phát triển - Đại bọc Quốc gia Hà Nội cũa tác giá dưới sự hưởng của cúc thấy cô bộ môn; sự giúp đỡ của các thay cô trang ban tank dao và các phòng ban chức năng của Việu Việt Nam học và Khoa học phút triển. Tôi xin bay t6 sw biét on sâu sắc đến sự giúp đỡ quý bán đó! Đặc biệt, tôi xin gửi lời biết on chan thành đến GSTS.NGND Nguyễn Quang Ngọc là giáo viên trực tiếp hưởng dẫn luận văn cho tôi, người dã luôn (ậu tình hưởng dẫn, dành nhiều thời gian quỷ bdu để trao đỗi và định hướng nghiên cứu cho tôi trang suốt quả trình thực hiện để tài luận văn mày. Tôi xin cũm ơn ve giúp dỡ UBIND thị xã Chi Link, BOLDT thi xa Chi Linh — tĩnh lãi Dương, BOLDT Côn Sơn — Kiếp Bạc và người dân ở các thôn trong khu vực Côn Sơn — Kiển Bạc đã nhiệt tink giáp đỡ tôi trong quả trình điều tra khito sét, diền dã thực lễ thực hiện để tài Cuỗi cùng, tôi xin cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè đã luận động viên và là chỗ dựa tình thầu để tôi học tập và thực hiện thành công dé tài luận văn này! Tôi xin trân trọng gửi lời trì ân dén tat ca! Học viên cao học khoá Ø Mạc Thị Những tỉnh toàn diện, đặc biệt là việc đặt chúng trong môi tương quan so sảnh trong, một thời gian, không gian, địa lý cảnh quan môi trường: so sánh sự ra đời, phát triển va tinh chat thờ tự để nghiên cứa, thây được tính đặc thù của Côn Sơn - Kiếp Bạc về văn hoá vật thế và phi vật thể, Qua đỏ góp phản hoạch định nhiệm vụ báo tôn, tôn tạo, phát huy các giả trị văn hoá của khu đi tích phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của địa phương và khu vực ở giải đoạn biện tại và tượng lại. Đề tài khoa học này sẽ thoả min nhiệm vụ vả yêu cầu nêu trên.

- Vig đất Chỉ Linh có hệ thống di tích lịch sử văn hoá đây đặc (trên 300 di tích) trong đồ khu vục Côn Sơn - Kiến Bạc là một trong những trung tâm tồn giáo tín ngưỡng lớn của vùng dông bằng Bắc Bộ. Nơi dây hệ thông giao thông, thuỷ bộ vẻ kinh đồ Thăng Lơng, ra biến, lên biên giới phia Bac (Lang Sơn), vào nội địa đêu thuận lợi Noi giao thương buôn bán về kinh lễ, hội nhập văn hoá của các vùng nuễn, là một trong những trung tâm văn hoả quan trọng ở phía Đồng của kinh đỗ Thăng Long. Việc nghiên cứu đề tại này sẽ góp phản làm sáng tỏ những giá trị văn hoá vật thẻ và phi vật thể của khu di tích. Từ đó vạch ra nhiệm vụ bảo tồn phát huy giả tị di tích góp phan thục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá của Tính và khu vực.

Từ ý nghĩa khoa học và tính cấp thiết trên, chúng tôi chọn đề tài: “Không gian văn hóa Côn Sơn _ Kiếp Bạc” làm nội dung luận văn thạc sĩ chuyên ngành: Việt Nam học của minh. Lịch sử nghiên cứn vẫn đề Với những giá Irị về văn hóa, lich sit, khu vực Côn Sơn - Kiếp Bac đã dược hiền người nghiên cứu, tim hiểu đưới các góc độ khác nhan. * Nghiên cứu về di tích và danh nhân Nam 1999 Sở Văn hóa Thông tin Hải Dương xuốt bản cuồn /fái Dương di tích và danh thẳng có giới thiêu các di tích trong khu vục Côn Sơn — Kiếp Bạc là: Chùa Cén Son, đền Kiếp Bạc, đến Sinh, đến thờ nhà giáo Chu Văn An. Năm 2000, trong Luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Hản Nôm Khảo sáf văn bia chùa Côn Sơn trường Dại học Khoa học xã hội và Nhân văn là Nội, của Nguyễn Văn Nguyên, tác giả đã phiền âm, dịch nghĩa toàn bộ hệ thống văn bia chủa Côn Sơn.

Lí do chọn dễ tài ~ Khu vực Côn Sơn - Kiếp Bạc gắn bó mật thiết với cuộc đời, sự nghiệp của các danh nhân văn hoá nỗi tiếng của đất nước như 3 vị Tổ của Thiển phải Phật giáo Trúc Lâm; anh hùng đân tộc Trân Quốc Tuấn, Vạn thê sư biến Chu Văn An, anh thùng dân tộc đanh nhân văn hoá thể giới - Nguyễn Trái, nữ tiến sĩ Nguyễn Thị Tuệ. Nơi dây không, chỉ là một trong những trung tàm tôn giáo tín ngưỡng lớn mà còn là địa điểm quân sự chất giữ phía Đồng của kinh đô Thăng Long. Khu vực Côn Sơn - Kiếp Bạc gắn với các cuộc kháng chiến vỆ quốc vĩ đại của đân tộc ở nhiều thời kỷ lịch sử đặc biệt là cuộc kháng chiến chống đề quốc Nguyên Mông ở thế ký XITL. nơi đây còn là vùng đất có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, núi rừng húng vĩ, sông ngời dất dai trủ phú gidu sân vật, con người đông đúc trong hiển tải, hiểu học cân củ lao động, Trải qua quả trình tồn tại và phat triển trong nhiều thời kỹ lịch sử Côn Sơn - Kiếp Hạc còn lưu giữ hệ thông đi sản văn hoá cò nhiền giá trị và bản sắc của vùng dắt xứ Đông, góp phần làm phong phủ kho tảng văn hỏa dân tộc.

- Liiện nay đất nước ta đang trong quả trinh đây mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, trong đó nhiệm vu chin hung nên văn hoá của đân tộc, hướng về cội nguồn, phát lay truyền thông yêu nước thì việc nghiền cứu báo tồn di sắn văn hoá, làm sảng tô hệ thống di tích lich sử cùng cuộc đời, thân thẻ, sự nghiệp của các anh hùng dan tộc, tìm hiểu truyền thông và kinh nghiệm của cha âng đề tiếp tiêm sức mạnh cho tiến. trình hội nhập và phát triển trong giai đoạn hiện nay là việc làm có ý nghĩa thiết Ihue va sục kỳ quan trọng. Việc nghiên cứu hệ thống di tích lich sit, phân tích những tác động, cửa nộ đối với đời sống xã hội hiện lại, đồng thời đưa ra những giải pháp nhằm bao ton phát huy tác dụng của nó trong nên kinh tế trí tức hôm nay là một việc làm cần thiết và cấp bách. - Khu vực Côn Sơn - Kiếp ngoài giá trị về văn hoá nói chúng, còn là muột trong, „những trang tâm văn hoá tần linh báo tôn nhiều giá trị văn hoá phi vật thể độc dào của khu vục đồng bằng Bắc Hộ.

Chính vì thế việc nghiên cứu tìm hiểu không gian văn hóa Cân Sơn- Kiếp Bạc từ xưa đã được nhiều học giã, các nhà khoa học quan tâm tim hiếu nghiên cửu ở nhiều góc độ khác nhau. Nhưng, chưa cỏ công trình nghiền cứu nào mang, Nam 2012, Ngõ Thị Lượng trong bài viết Đản Mông Sơn Thí thực trong lễ hội chùa Côn Son đăng trên tạp chỉ Văn hóa Thê thao và Du lịch số 5 (92), đã hước đầu nghiên cứu về nội đung và ý nghĩa của đàn Mông Sơn Thí Thực trong lễ hội chủa Côn Rơn. Năm 2012, Sở Văn hóa Thế thao và Du lịch Hãi Dương đã lập 77ổ sơ khoa học Lễ hội Chùa Côn Sơn đề nghĩ đưa vào danh muc Ti xan van hỏa phi vat thé quốc gia. Nội dung hỗ sơ đã nêu khái quát nguồn góc hình thánh, điển trình lễ hội trước năm 1945 và hiện nay, giá trị tiêu biển va dé xuất các biện pháp bão tên lễ hội chùa Côn Sơn.

Năm 2012, Nguyễn Thị Thủy Liên báo vệ luận văn Thạc sỹ Văn hỏa học trường Đại học Văn hóa Hà Nội Lễ hội dén Kiép Bac (xã Hưng Đạo, thị xã Chỉ Linh, tĩnh Hải Dương] đã nghiên cửu về lịch sũ tình thành, các nghỉ lễ diễn xướng và giả trị trị tiêu biểu của lễ hội Kiếp Bạc, Năm 2014, Lê Thị Bé trong luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Văn hóa học của Học viện Khoa học xã hội Lễ hội chùa Côn Son sua và nay đã nghiền cửu nguồn gốc hình thánh, các nghhỉ lễ diễn xưởng tiêu biểu trong lễ hội Côn Sơn trước năm 1945 đến ngảy nay. Cáo nghiên cửu trên dây đã giới thiệu khái quát vẻ phong tục tập quân, tín ngưỡng, lễ hội truyền thếng ở khu vục Côn Sơn - Kiép Bac hiện nay; bước đầu xác định các giá trị tiêu biểu và đề xuất các biện pháp bão tốn các nghỉ lễ, trỏ chơi cả Trgny cơ thải truyền Nhìn chung, các nghiên cứu trên đây chỉ di vào một vài khía cạnh eu thể về van hoa vật thể và plú vật thể, việc nghiên cứu không gian văn hóa khu vực Côn Sơn — Kiếp Bạc để tử dó chỉ ra đặc trưng của không gian văn hóa khu vực này vin là đề tải mới mẻ cho các nhà nghiền cứu. Mục đích, đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Mục dich nghiên cứu Thực hiện để tài này, chúng tôi mong muốn làm sáng rõ được những nét nổi đặc trưng văn hóa khu vực Côn Sơn — Kiếp Bạc trên cơ sở nghiên cứu những di tích, danh thẳng, phong tục, tập quán, tín ngưỡng của cư đân nơi đây.

Yếu tô di tích, Nam 2012, Ngõ Thị Lượng trong bài viết Đản Mông Sơn Thí thực trong lễ hội chùa Côn Son đăng trên tạp chỉ Văn hóa Thê thao và Du lịch số 5 (92), đã hước đầu nghiên cứu về nội đung và ý nghĩa của đàn Mông Sơn Thí Thực trong lễ hội chủa Côn Rơn. Năm 2012, Sở Văn hóa Thế thao và Du lịch Hãi Dương đã lập 77ổ sơ khoa học Lễ hội Chùa Côn Sơn đề nghĩ đưa vào danh muc Ti xan van hỏa phi vat thé quốc gia. Nội dung hỗ sơ đã nêu khái quát nguồn góc hình thánh, điển trình lễ hội trước năm 1945 và hiện nay, giá trị tiêu biển va dé xuất các biện pháp bão tên lễ hội chùa Côn Sơn.