Luận văn thạc sĩ quản lý công chính sách đối với những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã từ thực tiễn krông pắc tỉnh đắk lắk

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý công chính sách đối với những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã từ thực tiễn, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Mai Thanh Tú
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Phượng
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Chính sách đối với những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã từ thực tiễn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Đắk Lắk

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NHỮNG NGƯỜI HOẠT ĐỘNG KHÔNG CHUYÊN TRÁCH Ở CẤP XÃ
• 1.1. Cấp xã và vị trí, vai trò của cấp xã trong hệ thống chính trị cơ sở
• 1.2. Khái quát về người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã
• 1.3. Khái niệm chính sách
• 1.4. Các yếu tố tác động đến thực hiện chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NHỮNG NGƯỜI HOẠT ĐỘNG KHÔNG CHUYÊN TRÁCH CẤP XÃ TẠI HUYỆN KRÔNG PẮC, TỈNH ĐẮK LẮK
• 2.1. Điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk
• 2.2. Thực trạng thực hiện chính sách đối với những người hoạt động không chuyên trách cấp xã trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk
• 2.3. Đánh giá chung về chính sách và công tác quản lý nhà nước đối với những người hoạt động không chuyên trách cấp xã trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI HOẠT ĐỘNG KHÔNG CHUYÊN TRÁCH Ở CẤP XÃ
• 3.1. Giải pháp bảo đảm thực hiện chính sách đối với những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã
• 3.2. Một số kiến nghị
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Luận Văn Thạc Sĩ

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào việc phân tích và đánh giá chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã tại Krông Pắc, Đắk Lắk. Nghiên cứu nhằm làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của các chính sách liên quan, đồng thời đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi chính sách. Luận văn này là một phần của chương trình quản lý công, với mục tiêu góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách và quản lý nhân sự tại địa phương.

1.1. Cơ sở lý luận

Phần này trình bày các khái niệm cơ bản về chính sách cấp xã, quản lý nhân sự, và vai trò của người hoạt động không chuyên trách. Nghiên cứu dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành và lý thuyết về quản lý cộng đồng và chính sách xã hội. Các yếu tố tác động đến việc thực hiện chính sách cũng được phân tích, bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của luận văn là đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách tại Krông Pắc, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể. Nghiên cứu cũng nhằm thống nhất về số lượng và tên gọi chức danh của nhóm đối tượng này, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi chính sách.

II. Quản Lý Chính Sách

Quản lý chính sách là một trong những trọng tâm của nghiên cứu này. Phần này phân tích các quy định hiện hành về chính sách cấp xã và thực trạng thực hiện các chính sách này tại Krông Pắc. Nghiên cứu chỉ ra những bất cập trong việc quản lý và thực thi chính sách, đặc biệt là về chế độ phụ cấp, đào tạo, và bố trí nhân sự.

2.1. Thực trạng chính sách

Thực trạng thực hiện chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách tại Krông Pắc được đánh giá dựa trên các số liệu và khảo sát thực tế. Nghiên cứu chỉ ra rằng mức phụ cấp còn thấp so với khối lượng công việc, và việc đào tạo, bồi dưỡng còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến tâm lý và hiệu quả công việc của nhóm đối tượng này.

2.2. Đánh giá chung

Phần này tổng hợp các đánh giá về chính sách và công tác quản lý nhà nước đối với người hoạt động không chuyên trách. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện các chính sách hiện hành, đặc biệt là về chế độ phụ cấp và đào tạo, để tạo động lực cho nhóm đối tượng này yên tâm công tác.

III. Người Hoạt Động Không Chuyên Trách

Người hoạt động không chuyên trách đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các nhiệm vụ tại cấp xã. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích vai trò, nhiệm vụ, và thực trạng hoạt động của nhóm đối tượng này tại Krông Pắc. Các giải pháp được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo điều kiện thuận lợi cho họ trong công việc.

3.1. Vai trò và nhiệm vụ

Phần này trình bày vai trò và nhiệm vụ của người hoạt động không chuyên trách trong hệ thống chính trị cơ sở. Họ là cầu nối giữa người dân và chính quyền, tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội và phát triển kinh tế địa phương.

3.2. Thực trạng hoạt động

Thực trạng hoạt động của người hoạt động không chuyên trách tại Krông Pắc được phân tích dựa trên các số liệu và khảo sát thực tế. Nghiên cứu chỉ ra những khó khăn và thách thức mà họ phải đối mặt, bao gồm cả vấn đề về chế độ phụ cấp và đào tạo.

IV. Giải Pháp và Kiến Nghị

Phần này đề xuất các giải pháp cụ thể để cải thiện chính sách và quản lý nhân sự đối với người hoạt động không chuyên trách tại Krông Pắc. Các giải pháp bao gồm việc điều chỉnh chế độ phụ cấp, tăng cường đào tạo và bồi dưỡng, cũng như hoàn thiện các quy định về quản lý nhân sự.

4.1. Giải pháp bảo đảm chính sách

Các giải pháp được đề xuất nhằm bảo đảm thực hiện hiệu quả các chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải điều chỉnh chế độ phụ cấp và tăng cường đào tạo để nâng cao chất lượng hoạt động của nhóm đối tượng này.

4.2. Kiến nghị

Phần này đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với các cơ quan chức năng, bao gồm việc hoàn thiện các quy định về quản lý nhân sự và chính sách cấp xã. Các kiến nghị nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người hoạt động không chuyên trách yên tâm công tác và đóng góp tích cực vào sự phát triển của địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt tại các địa phương vùng sâu, vùng xa như huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk, vai trò của những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã ngày càng được khẳng định. Với hơn 200.000 dân cư đa dân tộc, trong đó 36% là dân tộc thiểu số, huyện Krông Pắc có nhiều đặc thù về kinh tế, văn hóa và xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước tại cơ sở. Đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cấp xã đóng vai trò cầu nối giữa chính quyền và nhân dân, góp phần quan trọng trong việc triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chính sách đối với đội ngũ này còn nhiều bất cập như mức phụ cấp thấp, công tác đào tạo bồi dưỡng chưa đồng bộ, cơ chế quản lý chưa phù hợp, ảnh hưởng đến hiệu quả công việc và tâm lý công tác của họ.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận về chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách tại huyện Krông Pắc trong giai đoạn 2019-2022, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, đồng thời hỗ trợ phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý công và chính sách công, trong đó:

• Lý thuyết quản lý công: Nhấn mạnh vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức và người hoạt động không chuyên trách trong việc thực thi chính sách, đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước ở cấp cơ sở.
• Lý thuyết chính sách công: Tập trung vào quá trình xây dựng, thực thi và đánh giá chính sách, đặc biệt là các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi như thể chế, nguồn lực, nhận thức của người thực thi và thụ hưởng chính sách.
• Khái niệm chính sách: Được hiểu là các chuẩn tắc cụ thể nhằm thực hiện đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa trong một thời gian và lĩnh vực nhất định.
• Các khái niệm chính: Người hoạt động không chuyên trách cấp xã, chính sách phụ cấp, bảo hiểm xã hội, đào tạo bồi dưỡng, tuyển chọn và bố trí nhân sự, chế độ làm việc, chế độ thôi việc, thi đua khen thưởng và kỷ luật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, kết hợp với phân tích các văn bản pháp luật liên quan. Cụ thể:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp, kế thừa các kết quả nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn về người hoạt động không chuyên trách cấp xã, các văn kiện Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp, lịch sử: Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách và công tác quản lý nhà nước tại huyện Krông Pắc.
• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Thu thập ý kiến của 157 cán bộ, công chức và người hoạt động không chuyên trách ở các xã, thị trấn.
• Phương pháp chuyên gia: Phỏng vấn sâu 21 cán bộ quản lý và người hoạt động không chuyên trách để làm rõ các vấn đề thực tiễn.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Lấy mẫu toàn bộ người hoạt động không chuyên trách tại huyện Krông Pắc, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cao.
• Phân tích dữ liệu: Sử dụng thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, phân tích định tính từ phỏng vấn chuyên gia để đưa ra nhận định khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng và cơ cấu người hoạt động không chuyên trách: Trước năm 2022, huyện Krông Pắc có 311 người hoạt động không chuyên trách cấp xã, sau đó giảm còn 238 người theo quy định mới. Tỷ lệ kiêm nhiệm chiếm khoảng 11-29%, đảng viên chiếm trên 80%. Các chức danh phổ biến gồm Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên, Phó Chủ tịch các hội đoàn thể.
2. Mức phụ cấp và chế độ chính sách: Mức phụ cấp hiện tại dao động theo loại xã, từ 11,4 đến 16 lần mức lương cơ sở, tuy nhiên vẫn thấp so với khối lượng công việc. Người hoạt động không chuyên trách được hưởng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm y tế, nhưng chưa có lương chính thức.
3. Đào tạo, bồi dưỡng và năng lực: 100% người hoạt động không chuyên trách có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên, tuy nhiên công tác đào tạo, bồi dưỡng chưa đồng đều, nhiều người chưa được đào tạo bài bản, ảnh hưởng đến hiệu quả công việc.
4. Thực hiện công tác quản lý và thi đua khen thưởng: Công tác đánh giá, khen thưởng và kỷ luật còn hạn chế, chưa tạo được động lực mạnh mẽ cho đội ngũ. Việc bố trí, sắp xếp nhân sự còn tình trạng kiêm nhiệm nhiều chức danh, gây áp lực công việc.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở huyện Krông Pắc đã có nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt trong việc quy định chức danh, số lượng và chế độ phụ cấp theo Nghị định 34/2019/NĐ-CP và Nghị quyết 16/2021/NQ-HĐND tỉnh Đắk Lắk. Tuy nhiên, mức phụ cấp còn thấp so với khối lượng công việc và yêu cầu ngày càng cao trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội. So sánh với một số địa phương khác, như thị xã Buôn Hồ hay quận Sơn Trà, mức độ đào tạo và chính sách đãi ngộ cũng là điểm hạn chế chung, ảnh hưởng đến sự gắn bó và hiệu quả công tác của đội ngũ này.

Nguyên nhân chủ yếu do nguồn lực kinh tế địa phương còn hạn chế, cơ chế quản lý chưa linh hoạt, công tác đào tạo chưa được đầu tư đồng bộ và chưa có chính sách thi đua khen thưởng phù hợp. Bên cạnh đó, yếu tố văn hóa, phong tục tập quán và nhận thức của người thực thi cũng ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện chính sách. Dữ liệu khảo sát và phỏng vấn chuyên gia cho thấy cần có sự điều chỉnh chính sách để phù hợp hơn với thực tế địa phương, đồng thời tăng cường công tác quản lý, đào tạo và tạo động lực cho người hoạt động không chuyên trách.

Biểu đồ phân bố số lượng người hoạt động không chuyên trách theo chức danh và thời gian công tác sẽ minh họa rõ nét sự phân bố nhân sự và mức độ gắn bó của đội ngũ này với công việc.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng mức phụ cấp và cải thiện chế độ đãi ngộ: Đề nghị UBND tỉnh và huyện Krông Pắc xem xét điều chỉnh mức phụ cấp phù hợp với khối lượng công việc và điều kiện sống địa phương, nhằm nâng cao động lực công tác. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: UBND tỉnh, Sở Nội vụ, UBND huyện.
2. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn và kỹ năng: Xây dựng kế hoạch đào tạo bài bản, định kỳ cho người hoạt động không chuyên trách, tập trung nâng cao năng lực quản lý, kỹ năng tuyên truyền và vận động nhân dân. Thời gian: liên tục hàng năm; Chủ thể: Phòng Nội vụ huyện, các trung tâm đào tạo.
3. Hoàn thiện công tác tuyển chọn, bố trí và sắp xếp nhân sự: Thực hiện quy trình tuyển chọn minh bạch, ưu tiên người có năng lực và gắn bó lâu dài, giảm tình trạng kiêm nhiệm quá nhiều chức danh để đảm bảo hiệu quả công việc. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: UBND các xã, thị trấn, Phòng Nội vụ.
4. Xây dựng chính sách thi đua, khen thưởng và kỷ luật phù hợp: Thiết lập hệ thống đánh giá công bằng, khen thưởng kịp thời và xử lý nghiêm minh các vi phạm nhằm tạo động lực và nâng cao ý thức trách nhiệm. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: UBND huyện, các cơ quan liên quan.
5. Tăng cường nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất: Đề xuất tăng ngân sách hỗ trợ cho các hoạt động của người hoạt động không chuyên trách, đồng thời cải thiện điều kiện làm việc tại cơ sở. Thời gian: 2-3 năm; Chủ thể: UBND tỉnh, huyện, các sở ngành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước cấp tỉnh, huyện: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.
2. Người hoạt động không chuyên trách cấp xã: Nắm bắt quyền lợi, trách nhiệm và các chính sách liên quan để nâng cao hiệu quả công tác và phát triển bản thân.
3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý công, chính sách công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách đối với đội ngũ cán bộ cơ sở, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.
4. Các tổ chức chính trị - xã hội và đoàn thể cơ sở: Tham khảo để phối hợp hiệu quả trong công tác vận động, tuyên truyền và quản lý đội ngũ người hoạt động không chuyên trách.

Câu hỏi thường gặp

1. Người hoạt động không chuyên trách cấp xã là ai?
   Là những người làm việc tại các cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể cấp xã nhưng không phải cán bộ, công chức chính thức, được tuyển chọn hoặc bầu cử để thực hiện các nhiệm vụ chuyên trách tại địa phương.

2. Mức phụ cấp hiện nay dành cho người hoạt động không chuyên trách như thế nào?
   Phụ cấp được khoán theo loại xã, dao động từ 11,4 đến 16 lần mức lương cơ sở, kèm theo chế độ bảo hiểm xã hội và y tế bắt buộc, nhưng chưa có lương chính thức.

3. Tại sao công tác đào tạo người hoạt động không chuyên trách còn hạn chế?
   Do nguồn lực kinh tế hạn chế, kế hoạch đào tạo chưa đồng bộ và chưa có chính sách đào tạo bài bản, dẫn đến năng lực thực thi công việc chưa cao.

4. Việc kiêm nhiệm chức danh ảnh hưởng thế nào đến hiệu quả công việc?
   Kiêm nhiệm nhiều chức danh gây áp lực công việc, giảm thời gian và chất lượng thực hiện nhiệm vụ, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và phục vụ nhân dân.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách?
   Cần tăng mức phụ cấp, cải thiện chế độ đãi ngộ, nâng cao đào tạo bồi dưỡng, hoàn thiện công tác tuyển chọn và xây dựng hệ thống thi đua khen thưởng phù hợp.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã tại huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn 2019-2022.
• Phát hiện chính là số lượng người hoạt động không chuyên trách giảm sau quy định mới, mức phụ cấp còn thấp, công tác đào tạo chưa đồng bộ và công tác quản lý còn nhiều hạn chế.
• Đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, bao gồm tăng phụ cấp, đào tạo, tuyển chọn, thi đua khen thưởng và tăng nguồn lực.
• Nghiên cứu góp phần hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• Khuyến nghị các cấp chính quyền và cơ quan liên quan triển khai các giải pháp trong vòng 1-3 năm tới để tạo động lực và nâng cao hiệu quả công tác của người hoạt động không chuyên trách cấp xã.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của huyện Krông Pắc và các địa phương tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NHỮNG NGƯỜI HOẠT ĐỘNG KHÔNG CHUYÊN TRÁCH Ở CẤP XÃ 1.1 Cấp xã và vị trí, vai trò của cấp xã trong hệ thống chính trị cơ sở Ở nước ta hiện nay, hệ thống chính trị được cấu thành bởi ba thành tố: Tổ chức Đảng, tổ chức Chính quyền, tổ chức Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội. Đây là một chỉnh thể thống nhất, có sự gắn bó mật thiết với nhau dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng Cộng sản Việt Nam. Theo Điều 2 của Luật Tổ chức chính quyền địa năm 2015, đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay có bốn cấp, gồm: Cấp tỉnh (Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương), cấp huyện (Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương), cấp xã (Xã, phường, thị trấn) và Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Cấp xã (gồm xã, phường, thị trấn) được xác định là đơn vị hành chính cấp cơ sở địa phương.

Trong các cấp nói trên, cấp cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và quốc phòng, an ninh, là cầu nối giữa Đảng với nhân dân, trực tiếp nắm bắt tình hình, đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào đời sống xã hội. Theo Luật tổ chức chính quyền địa phương 2015, chính quyền cấp xã có nhiệm vụ sau: - Tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật trên địa bàn xã; - Quyết định những vấn đề của xã trong phạm vi được phân quyền, phân cấp theo quy định và quy định khác của pháp luật có liên quan; - Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan hành chính nhà nước cấp trên ủy quyền; - Chịu trách nhiệm trước chính quyền địa phương cấp huyện về kết quả thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương ở xã; 11 - Quyết định và tổ chức thực hiện các biện pháp nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, huy động các nguồn lực xã hội để xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn xã. Tuy là cấp chính quyền, nhưng cấp xã là nơi mà chính quyền gần gũi với nhân dân nhất. Hệ thống chính quyền cấp xã là cầu nối giữa nhà nước với nhân dân sinh sống và làm việc trong xã, đại diện cho nhà nước, để thực thi quyền lực nhà nước, đồng thời thực hiện triển khai, tổ chức chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước ở xã.

Đặc biệt, chính quyền xã giữ vai trò quan trọng trong việc thực hiện công tác quản lý các vấn đề phát triển xã hội ở nông thôn. Hay nói cách khác, chính quyền cấp xã là cửa ngõ để chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đi vào thực tiễn cuộc sống và cũng là đầu vào để tiếp nhận nhu cầu, mong mỏi của nhân dân. Họ là lực lượng thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, đồng thời là người huy động khả năng cộng đồng dân cư để thúc đẩy kinh tế - xã hội ở địa phương, góp phần nâng cao khối đại đoàn kết toàn dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “Cấp xã là cấp gần gũi dân nhất, là nền tảng hành chính.

Cấp xã làm được việc thì mọi việc đều xong xuôi”. Chính vì vậy, các cấp ngành cần phải chú trọng quan tâm đến vai trò, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cấp này.2 Khái quát về người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã 1.1 Khái niệm người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã Theo Luật Cán bộ, công chức năm 2008; Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức năm 2019 không đề cập đến khái niệm về người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã. Đồng thời tại Nghị định số 121/2003/NĐ-CP ngày 21/10/2003 của Chính phủ quy định về chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức cấp xã, thị trấn thì chỉ dùng thuật ngữ “Cán bộ không chuyên trách cấp xã” bao gồm: Trưởng Ban Tổ chức đảng, Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và 01 cán bộ Văn phòng Đảng 12 ủy; Phó Trưởng công an (nơi chưa bố trí lực lượng công an chính quy); Phó Chỉ huy trưởng quân sự; Cán bộ kế hoạch - giao thông - thủy lợi - nông, lâm, ngư, diêm nghiệp; Cán bộ lao động - thương binh và xã hội; Cán bộ dân số - gia đình và trẻ em; Thủ quỹ - văn thư - lưu trữ; Cán bộ phụ trách đài truyền thanh; Cán bộ quản lý nhà văn hóa; Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc; Phó các đoàn thể cấp xã: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh; Chủ tịch Hội Người cao tuổi; Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam”. Khi Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã và tại Nghị định số 34/2019/NĐ-CP ngày 24/4/2019 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số quy định về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố; Thông tư số 13/2019/TT- BNV ngày 06/11/2019 của Bộ Nội vụ về việc hướng dẫn một số quy định về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố thì sử dụng thuật ngữ “người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã” thay cho thuật ngữ “Cán bộ không chuyên trách” theo Nghị định số 121/2003/NĐ-CP ngày 21/10/2003 của Chính phủ.

Song có thể căn cứ vào Luật Cán bộ, công chức Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức năm 2019 và các văn bản của Chính phủ, để xây dựng nên khái niệm như sau: Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã là những người làm việc tại các cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể ở cấp xã và thôn, buôn, tổ dân phố nhưng không phải là cán bộ, công chức cấp xã. Họ được bầu cử vào chức danh hoặc được tuyển chọn ký hợp đồng lao động.2 Vai trò của những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã Trong hệ thống chính trị cấp cơ sở, không chỉ riêng đội ngũ cán bộ, công 13 chức mà những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã là đội ngũ gần dân, sát dân nhất, trực tiếp triển khai các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước đến với nhân dân, góp phần thúc đẩy việc thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật đi vào thực tiễn của cuộc sống của địa phương. Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã là những người trực tiếp thực hiện công tác tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân chấp hành các chủ trương, chính sách, pháp luật. Những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã là những người cư trú, sinh sống và làm việc, gắn bó nhiều năm với các cộng đồng dân cư nơi họ công tác.

Do đó, đội ngũ này nắm rõ được tâm tư, nguyện vọng cũng như phong tục tập quán của nhân dân ở địa phương mà họ công tác, sinh sống. Họ chính là cầu nối giữa chính quyền với nhân dân trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước. Đồng thời, truyền tải những thắc mắc, kiến nghị, tâm tư và nguyện vọng của người dân lên các cấp chính quyền. Tuy nhiên, bởi vì sự gần gũi giữa những người hoạt động không chuyên trách với những người dân địa phương.

Do đó, tâm lý tình cảm sẽ có sự ảnh hưởng, chi phối phần nào đến hoạt động thực thi công việc của những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã trong thực tiễn ở các địa phương. Đây chính là điều kiện thuận lợi đối với họ trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước. Đội ngũ những người không chuyên trách ở cấp xã còn là nguồn nhân lực quan trọng, là đội ngũ kế thừa của cán bộ, công chức các cấp. Họ làm việc trong các tổ chức chính trị và đoàn thể, là môi trường giúp cho họ có thể phát huy thế mạnh của bản thân cũng như học tập và phát triển năng lực.

Do đó, đã có không ít cán bộ, công chức trưởng thành, là cán bộ lãnh đạo chủ chốt là những người từng làm việc ở vị trí của người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã. Đặc điểm của những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã Thứ nhất, đội ngũ này phần lớn là những người sinh sống tại địa phương, phần lớn họ trưởng thành từ thực tiễn hoạt động phong trào của địa phương hoặc được tuyển chọn họ có kinh nghiệm trong thực tế, am hiểu về văn hóa, phong tục tập quán của địa phương, được nhân dân, hội viên đoàn viên tin tưởng, tín nhiệm. Thứ hai, về cơ bản đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã có trình độ chính trị, đáp ứng theo quy định của các cấp về tiêu chuẩn, năng lực trình độ và lịch sử chính trị. Trong thực tế thực hiện công việc, họ phát huy được tinh thần trách nhiệm trong việc thực hiện các nhiệm vụ được giao.

Thứ ba, vì chủ yếu trưởng thành từ các phong trào nên hầu hết những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã chưa được đào tạo bài bản, đúng qui trình hay thực hiện việc chuẩn hóa đối với đội ngũ này. Vì vậy, những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã sau khi được tuyển chọn thường được cử đi đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng nên năng lực thực hiện nhiệm vụ trong quản lý nhà nước của đội ngũ này còn nhiều hạn chế nhất định. Thứ tư, trình độ của những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã từng bước được nâng lên đáng kể. Tuy nhiên, thực tế là với những người giàu kinh nghiệm do trải qua quá trình công tác lâu dài, tuổi tác đã lớn thì bằng cấp lại không cao.

Còn với một số người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã trẻ có trình độ chuyên môn thì lại thiếu kinh nghiệm trong thực tiễn.