Chương 1. Cơ sở lý luận về đánh giá thực hiện công việc tại doanh nghiệp Chương 2. Thực trạng đánh giá thực hiện công việc tại Công ty Cổ phần Cao su Sao Vàng Chương 3. Giải pháp hoàn thiện đánh giá thực hiện công việc tại Công ty Cổ phần Cao su Sao Vàng 9 Ch°¢ng 1 C¡ Sä LÝ LUÂN VÀ ĐÁNH GIÁ THĂC HIâN CÔNG VIâC T¾I DOANH NGHIâP 1.
Mßt sß khái niãm có liên quan 1. Công việc Để đạt đ°ợc mục tiêu cÿa mình, mßi tá chāc, doanh nghiáp đều phải xác định và phân chia nhiám vụ cho từng cá nhân, bá phận để thāc hián, các nhóm nhiám vụ này đ°ợc gọi là công viác. Theo từ điển TiÁng Viát <công việc là việc phải bỏ công sức ra để làm= [23, tr. Theo định nghĩa cÿa mát số chuyên gia: <Công việc là các việc làm mang tính chất chuyên nghiệp được thực hiện bởi nguồn nhân vật lực chuyên nghiệp=.
Theo tác giả Lê Thanh Hà: <Công việc là tổng hợp các nhiệm vụ, các trách nhiệm hay chức năng mà một người hay một nhóm người lao động phải đảm nhận trong tổ chức. Công việc chỉ rõ những chức năng nhiệm vụ của tổ chức mà một người hay một nhóm người lao động phải thực hiện. Đồng thời, công việc là cơ sở để phân chia các chức năng, quyền hạn và trách nhiệm cho từng người, từng nhóm người trong cùng một tổ chức= [14, tr. Theo Nguyßn Ngọc Quân và Nguyßn Vân Điềm, công viác đ°ợc hiểu là <Tất cả những nhiệm vụ khác nhau được thực hiện bởi một người lao động hoặc là tất cả các nhiệm vụ giống nhau được thực hiện bở i một nhóm người lao động= [24, tr.
Nh° vậy, có thể hiểu: Công việc là những nhiệm vụ khác nhau mà một người hay một nhóm người trong một tổ chức phải đảm nhiệm. Đồng thời, công việc là cơ sở để phân chia trách nhiệm, chức năng, quyền hạn của từng người hay từng nhóm người trong tổ chức. Thực hiện công việc Từ điển TiÁng Viát định nghĩa <thực hiện chính là làm cho trở thành sự thật bằng những việc làm và hành động cụ thể= [23, tr. Nh° vậy, nÁu theo nghĩa mà từ điển TiÁng Viát đ°a ra, có thể hiểu thāc 10 hián công viác là viác con ng°ßi phải bỏ công sāc ra, thông qua nhÿng hành đáng cụ thể để đạt đ°ợc mục tiêu nào đó.
Hoặc nh° tác giả khác định nghĩa: Thāc hián công viác là quá trình ng°ßi lao đáng sử dụng kiÁn thāc, kỹ năng và công sāc cÿa mình để hoàn thành mát nhiám vụ, công viác nào đó đóng góp vào cho tá chāc. Vậy, có thể hiểu mát cách chung nh¿t, thāc hián công viác là táng thể nhÿng hành đáng cÿa mát ng°ßi hay mát nhóm ng°ßi để hoàn thành mát hay nhiều nhiám vụ nh¿t định trong tá chāc. Đánh giá thực hiện công việc Có r¿t nhiều định nghĩa về đánh giá thāc hián công viác đ°ợc các nhà nghiên cāu đ°a ra nh°: - <Đánh giá thực hiện công việc thường được hiểu là sự đánh giá có hệ thống và chính thức tình hình thực hiện công việc của người lao động trong quan hệ so sánh với các tiêu chuẩn đã được xây dựng và thảo luận về sự đánh giá đó với người lao động= [24, tr. - <Đánh giá thực hiện công việc là sự đánh giá có hệ thống và chính thức tình hình thực hiện công việc của người (nhóm người) lao động trong quan hệ so sánh với các tiêu chuẩn đã được xây dựng và thỏa thuận về sự đánh giá đó với người lao động.
Đây thực chất là việc so sánh tình hình thực hiện công việc của chính người (nhóm người) lao động so với yêu cầu đề ra của tổ chức= [14, tr. Nh° vậy, có thể th¿y, mặc dù đ°a ra các định nghĩa khác nhau nh°ng về bản ch¿t, đánh giá thāc hián công viác chính là viác sử dụng các tiêu chuẩn đánh giá để đánh giá māc đá hoàn thành công viác cÿa ng°ßi lao đáng trong tá chāc. Đánh giá thāc hián công viác là c¡ sá để tá chāc hoạch định ngußn nhân lāc; giúp tá chāc dā báo māc đá hoàn thành mục tiêu cÿa ng°ßi lao đáng trong nhÿng kì sắp tới; và là căn cử để tá chāc thāc hián khen th°áng hay kỉ luật lao đáng. Hoàn thiện đánh giá thực hiện công việc Hoàn thián đánh giá thāc hián công viác là viác tá chāc, doanh nghiáp hoặc ng°ßi có trách nhiám đánh giá thāc hián công viác hoàn thián các quy chÁ, quy định, cách thāc đánh giá thāc hián công viác, cũng nh° sử dụng kÁt quả đánh giá thāc hián công viác để viác đánh giá thāc hián công viác ngày mát tốt h¡n, tiÁn bá h¡n.
Nßi dung đánh giá thăc hiãn công viãc t¿i doanh nghiãp 1. Xác định mục tiêu, chu kỳ đánh giá thực hiện công việc 1. Mục tiêu đánh giá thực hiện công việc Để đánh giá thāc hián công viác có hiáu quả cÁn xác định đúng mục tiêu cÿa đánh giá thāc hián công viác. Doanh nghiáp đánh giá để đạt nhÿng mục tiêu nào? Mục tiêu về hiáu quả kinh doanh hay mục tiêu về doanh số bán hàng, hay mục tiêu lợi nhuận.
Thông th°ßng có hai nhóm đối t°ợng đánh giá c¡ bản là bá phận trāc tiÁp và bá phận gián tiÁp trong doanh nghiáp. Mục tiêu cÿa ĐGTHCV h°ớng tới mßi nhóm đối t°ợng này cụ thể nh° sau: - Mục tiêu cÿa đánh giá thāc hián công viác đối với các bá phận gián tiÁp trong doanh nghiáp bao gßm: + Mục tiêu kinh tÁ: C¡ sá quan trọng để tá chāc trả l°¡ng, trả th°áng cho NLĐ là kÁt quả cÿa ĐGTHCV. Căn cā vào viác so sánh các chỉ tiêu đã đề ra và sā hoàn thành công viác cÿa NLĐ mà nhà quản lý có thể trả l°¡ng, th°áng phù hợp. + Mục tiêu hành chính: KÁt quả đánh giá thāc hián công viác đ°ợc sử dụng để nhà quản lý ra các quyÁt định nhân sā liên quan đÁn cá nhân ng°ßi lao đáng nh°: đề bạt, sa thải, đào tạo,… từ đó đánh giá đ°ợc māc đá thành công cÿa há thống các chính sách quản trị nhân lāc.
Vì mục tiêu hành chính, các nhà quản trị phải sử dụng há thống đánh giá hiáu quả viác xÁp hạng có tác dụng phân biát đ°ợc các nhân viên. ĐGTHCV cũng là c¡ sá quan trọng để nhà quản trị ra quyÁt định đúng đắn về nhân lāc hoặc điều chỉnh chính sách QTNL. 12 + Mục tiêu đào tạo và phát triển: KÁt quả đánh giá thāc hián công viác phản ánh kiÁn thāc và kỹ năng cũng nh° hiáu quả hoàn thành công viác cÿa NLĐ. Điều này giúp NLĐ cÿng cố các hành vi lao đáng trong mong muốn, h°ớng dẫn và khuyÁn khích viác cải thián thái đá và tác phong làm viác.
Dāa trên yêu cÁu thāc tÁ và mục tiêu cÿa tá chāc mà nhà quản lý, có thể đ°a ra các thông tin riêng liên quan tới các māc đá khác nhau cÿa hiáu quả công viác có các chính sách điều chỉnh và hoàn thián nhân sā cho phù hợp. Ngày nay mục đích phát triển ngày đ°ợc coi trọng h¡n. - Mục tiêu cÿa đánh giá thāc hián công viác đối với bá phận trāc tiÁp: Viác đánh giá tình hình thāc hián công viác cÿa cá nhân ng°ßi lao đáng có thể quy vào hai mục tiêu c¡ bản: + Mát là, đánh giá tình hình THCV nhằm cải tiÁn sā THCV cÿa ng°ßi lao đáng. Mục tiêu này s¿ đạt đ°ợc thông qua các hoạt đáng: Cung c¿p thông tin cho ng°ßi lao đáng biÁt māc đá thāc hián công viác cÿa họ so với các tiêu chuẩn đặt ra và so với các nhân viên khác, từ đó kích thích sā ph¿n đ¿u cÿa họ nhằm đạt đ°ợc kÁt quả đánh giá cao h¡n trong t°¡ng lai.
Giúp ng°ßi lao đáng phát hián sai sót, từ đó có bián pháp khắc phục và nâng cao khả năng thāc hián công viác. Qua đó, nâng cao ý thāc trách nhiám và tạo điều kián cho ng°ßi lao đáng tā khẳng định mình. + Hai là, đánh giá tình hình THCV nhằm thāc hián mục tiêu giúp cho nhÿng nhà quản lý có thể đ°a ra các quyÁt định nhân sā đúng đắn. Thông qua quá trình đánh giá, nhà quản lý có thể thu thập thông tin làm c¡ sá để hoạch định nhân lāc.
Các thông tin thu thập đ°ợc trong quá trình đánh giá cũng s¿ là c¡ sá quan trọng cho viác đào tạo và phát triển nhân viên; thuyên chuyển và đề bạt cán bá; cải tiÁn c¡ c¿u tá chāc; trả l°¡ng và th°áng; nâng l°¡ng và nâng ngạch; kỷ luật lao đáng. Quá trình này cũng giúp cho nhà quản lý phát hián nhÿng tài năng làm c¡ sá để xây dāng kÁ hoạch bßi d°ỡng, đào tạo phát triển các nhân viên có tài năng này trá thành nhÿng cán bá chÿ chốt trong t°¡ng lai… 13 1. Chu kỳ đánh giá thực hiện công việc Chu kỳ đánh giá là khoảng thßi gian giÿa hai lÁn đánh giá liền kề, chu kỳ đánh giá th°ßng là 6 tháng hoặc 1 năm. Viác đánh giá dài hay ngắn phụ thuác vào mục tiêu quản lý hay đặc điểm công viác cÿa từng dā án.
Sau khi thāc hián đánh giá, sau mát khoảng thßi gian đúng bằng chu kỳ đánh giá, ng°ßi quản lý s¿ tiÁn hành đánh giá tiÁp theo. Viác xác định chu kỳ đánh giá th°ßng đ°ợc thāc hián bái bá phận quản trị nhân lāc trên c¡ sá đómg hóp cÿa các phòng ban, bá phận trong tá chāc. Lãnh đạo tá chāc s¿ là ng°ßi quyÁt định cuối cùng về chu kỳ đánh giá. Chu kỳ đánh giá không nên quá dài hoặc quá dài vì chu kỳ đó ch°a thể phản ánh đ°ợc hÁt quá trình thāc hián công viác và māc đá hoàn thành nhiám vụ cÿa nhân viên trong tá chāc.
Ngoài ra các tá chāc cÁn có thông tin quản lý và đánh giá kịp thßi để đ°a ra các quyÁt định nhân sā phù hợp, tạo đáng lāc làm viác cho NLĐ. Ng°ßi đánh giá đ°ợc chọn phải là ng°ßi hiểu rõ nh¿t kÁt quả thāc hián công viác cÿa đối t°ợng đánh giá. Để kÁt quả đánh giá đ°ợc toàn dián và khách quan, có thể bá sung ng°ßi đánh giá khác nh° nhân viên, đßng nghiáp, khách hàng, đối tác,… 1. Xây dựng các tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá thực hiện công việc 1.
Tiêu chí đánh giá Tiêu chí là các d¿u hiáu, các chỉ d¿u đ°ợc đ°a vào để phân biát, phân loại, phê phán và đánh giá. Mßi nái dung công viác có thể bao gßm nhiều tiêu chí đánh giá. Tiêu chí là chuẩn māc đ°ợc đặt ra với mục đích sử dụng là đánh giá hoặc kiểm định cho mát sā vật, sā viác.