CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC THI CÔNG HỆ THỐNG CƠ ĐIỆN CHO NHÀ CAO TẦNG 1.1 Khái quát chung về công tác thi công hệ thống cơ điện Trong một công trình xây dựng, thì ngoài những phần như xây dựng thô, xây dựng hoàn thiện thì Cơ điện là một phần thiết yếu không thể thiếu được. Đây là hai phần cấu tạo nên khái niệm cơ điện. Hệ thống cơ điện Cơ điên (M&E) bao gồm hai thành phần: Mecanical and Electrical Mecanical trong một công trình chiếm khối lượng lớn vào hạng mục điều hoà không khí và thông gió (MVAC – Mecanical VentilationAnd Air Conditoning) hay còn có tên thông dụng khác là HVAC. Các phần còn lại của Mecanical gồm có: phòng cháy chữa cháy (Fire Alarm and Fighting), Cấp thoát nước (Plumbing and Sanitary) cung cấp LPG và khí nén.
3 Phần Electrical bao gồm các hạng mục liên quan đến điện như: phân phối, cung cấp điện, chiếu sáng, điều khiển, điện nhẹ. Đây chính là khái quát về thông tin khái niệm cơ điện. và là câu trẻ lời cho câu hỏi cơ điện bao gồm những gì. Vậy hệ thống cơ điện (hay còn gọi là M & E) chính là nhân tố giúp một công trình xây dựng khi hoàn thiện, toà nhà hoạt động được.
Trong hệ thống cơ điện M&E (Mechanical & Electrical), có rất nhiều hạng mục trong đó bao gồm hệ thống điện hay còn gọi là điện nặng (Electrical) và hệ thống điện nhẹ ELV (Extra Low Voltage systems) là 2 hạng mục quan trọng không thể thiếu trong các công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp. Hệ thống điện chiếm khoảng 40-60% khối lượng phần M&E (tùy từng dự án, thậm chí có thể lên tới 70-80%). Các hệ thống này mang lại các lợi ích và tiện dụng rất lớn, đáp ứng được mọi yêu cầu cho người sử dụng và Chủ đầu tư công trình. Hệ thống điện động lực truyền tải nguồn điện đến các hộ, các phụ tải tiêu thụ điện.
Biến năng lượng điện thành các dạng năng lượng khác như cơ năng, nhiệt năng để phục vụ mục đích của người sử dụng. Hệ thống điện bao gồm các phần sau đây: + Hệ thống điện động lực Là hệ thống cấp nguồn chính (Main Power Supply) cho các hộ tiêu thụ điện như các công trình dân dụng và công nghiệp bao gồm: - Các tủ trung thế, đường dây trung thế, máy biến áp 22kV/0.4kV và các tủ đóng cắt chính MSB (Main Switch Board). - Các trạm biến áp, tủ đo lường, đồng hồ điện, cáp trung thế, cáp hạ thế. - Các hệ thống các tủ điện phân phối (Submain Power Supply) cấp điện cho động lực, sản xuất, sinh hoạt,.
có thể có thêm hệ thống tự động điều chỉnh điện áp AVR (Automatic Voltage Regulator system). - Hệ thống công tắc ổ cắm điện (Socket outlet system). + Hệ thống máy phát và nguồn dự phòng (Backup Generator system) 4 Bao gồm: Máy phát điện, bồn dầu, hệ thống bơm dầu, ống dẫn cấp dầu, tủ ATS, tủ hòa đồng bộ. Hệ thống aquy dự phòng UPS cho các hộ phụ tải loại 1 như bệnh viện, trung tâm thông tin viễn thông, nhà quốc hội, … + Hệ thống điện chiếu sáng (Lighting system) Hệ thống chiếu sáng sinh hoạt, chiếu sáng sản xuất kinh doanh, chiếu sáng mỹ thuật, trang trí đô thị, quảng cáo, chiếu sáng đường phố đô thị, … Hệ thống chiếu sáng chỉ dẫn và chiếu sáng sự cố (Emergency Lighting, Exit Lighting & Sign Boards).
+ Hệ thống thu lôi, thoát sét và tiếp đất (Lightning Protection system) Hệ thống tiếp đất là tập hợp các vật thể có khả năng dẫn điện ở bất kỳ hình dạng nào (kim loại dạng ống, thanh, dây, tấm hoặc điện cực than chì, .) được bố trí tiếp xúc trực tiếp với đất và được nối lại với nhau bởi các dây kim loại, tạo với đất sự liên kết về điện, có một điện trở xác định. Các dây nối dẫn điện dùng để nối mạng tiếp đất với các kết cấu kim loại và thiết bị điện cần được tiếp đất cũng là một bộ phận của hệ thống tiếp đất. Hệ thống tiếp đất có thể chia ra nhiều chức năng như: tiếp đất chống sét, tiếp đất công tác, tiếp đất bảo vệ. Bao gồm: Hệ thống cọc tiếp đất, thanh tiếp đất, hộp kiểm tra, đai đẳng thế, dây dẫn sét, bộ đếm sét kim thu sét, kim thu sét.
Việc thiết kế, chọn vật liệu, phương thức tiếp đất cần dựa trên cơ sở tính toán và đặc điểm địa hình cụ thể. Hệ thống thu lôi thoát sét là nơi đón nhận và làm tiêu tán dòng điện do sét đánh trực tiếp. Mỗi dây dẫn đi xuống đều phải được nối với hệ thống tiếp đất và phải được liên kết tốt về điện. Một hệ thống tiếp đất chống sét tốt sẽ chịu được dòng sét đánh, làm tiêu tán dòng điện một cách nhanh chóng và an toàn.
Một yêu cầu quan trọng hàng đầu là hệ thống tiếp đất chống sét trực tiếp là phải có giá trị điện trở tiếp đất nhỏ hơn 10 Ohm. Hệ thống tiếp đất chống sét phải đảm bảo tiêu tán dòng sét, quá áp và không gây nguy hiểm do điện áp bước gây ra. + Hệ thống Đèn báo không 5 Bao gồm: Bộ điều khiển, đèn báo không, hệ thống lắp đèn. Hệ thống đèn báo không lắp đặt bắt buộc tại các công trình cao tầng như các tòa nhà, cao ốc, cột Antena … + Hệ thống Điện mặt trời (Solar system) Có thể lắp đặt từ các hộ gia đình cho đến các công trình, tổ hợp các công trình hoặc khu vực dân cư, công nghiệp.
Thường lắp đặt tại các đảo, các khu vực xa trung tâm không có mạng lưới điện quốc gia. Trong 1 công trình xây dựng, dù có quy mô lớn hay nhỏ đều được chia ra thành 2 phần: phần xây dựng và phần cơ điện. Trong phần cơ điện, hay còn gọi là M&E(viết tắt Mechanical & Engineering). Mô hình hệ thống cơ điện tòa nhà 6 1.2 Đánh giá về chất lượng thi công hệ thống cơ điện cho nhà cao tầng ở Việt Nam 1.1 Cơ cấu tổ chức bộ phận thi công hệ thống cơ điện Trong quá trình thi công có sự điều động nhân lực theo tiến độ chung của dự án + Căn cứ lập tổng tiến độ thi công: - Căn cứ vào năng lực thi công, khả năng huy động thiết bị máy móc, khả năng về tài chính của nhà thầu.
- Căn cứ vào mặt bằng công trình, điều kiện giao thông trong và xung quanh công trình - Căn cứ vào khối lượng trong hồ sơ yêu cầu, mức độ phức tạp của công việc - Căn cứ vào khả năng cung cấp thiết bị vật tư của các nhà cung cấp - Căn cứ vào các tiêu chuẩn định mức hiện hành của nhà nước - Căn cứ vào tiến độ thi công của các hạng mục khác trong công trình, các yêu cầu của chủ đầu tư. Nhà thầu sẽ tiến hành lập tiến độ chi tiết (tuần, tháng) trên cơ sở tiến độ chung. Để đảm bảo thi công công trình đúng theo tiến độ đã đề ra, nhà thầu luôn chủ động quan tâm đến các vấn đề sau: Về lực lượng thi công, máy móc thiết bị: Mặc dù đã bố trí lực lượng thợ có tay nghề chuyên môn cao, có sức khoẻ tốt và một lực lượng cơ động đáp ứng nhu cầu công việc theo giai đoạn nhưng chúng tôi vẫn có lực lượng dự phòng và sẳn sàng có thể tăng cường lực lượng nếu lực lượng thi công bố trí ban đầu không đảm bảo hoàn thành công tác thi công công trình đúng kế hoạch. Ngoài những máy móc, thiết bị được bố trí cố định tại công trường.
Nhà thầu luôn luôn có cơ số thiết bị dự phòng sẵn sàng bổ sung thay thế những thiết bị phương tiện bị hỏng hóc khi cần. Về biện pháp quản lý: 7 Ngay từ khi bắt tay vào thi công, nhà thầu phải xây dựng tiến độ kế hoạch thi công và thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện tiến độ theo ngày, theo tuần, tháng. Nếu có phần việc hoặc hạng mục nào không đảm bảo đúng tiến độ thì lập tức sẽ bố trí tăng ca, tăng kíp, nhân lực, thiết bị để kịp thời bù lại khoảng thời gian bị kéo dài. Tổ chức thi công Hình 1.
Sơ đồ tổ chức thi công hệ thống cơ điện hiện trường Phân công cán bộ có trình độ của công ty giúp Ban chỉ huy công trường hoàn thành nhiệm vụ. - Ban chỉ huy công trường chỉ đạo phân công các tổ triển khai thi công. - Kỹ sư trưởng phụ trách chung về kỹ thuật + Trách nhiệm: Chịu trách nhiệm về kỹ thuật, an toàn + Nhiệm vụ: Quản lý kỹ thuật, KCS, An toàn lao động khi thi công trên công trường - Chủ nhiệm công trình và các kỹ thuật viên phụ trách các đội 8 + Trách nhiệm: Chịu trách nhiệm về tổ chức thi công của các đội đảm bảo kỹ, mỹ thuật công trình + Nhiệm vụ: Trực tiếp chỉ đạo công nhân thi công, lập tiến độ tuần, ngày và lên kế hoạch điều động nhân lực, vật tư đáp ứng kịp tiến độ thi công công trường Trong quá trình thi công có sự kết hợp chặt chẽ, phối hợp giữa các tổ trong đội để đảm bảo tiến độ thi công nhanh, đạt chất lượng công trình cao nhất, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. Trong quá trình thi công hệ thống cơ điện cần coi trọng việc áp dụng công nghệ tiên tiến, khuyến khích và phát huy công tác sáng kiến và cải tiến kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn đúng tiến độ thi công công trình.2 Công tác chuẩn bị thi công hệ thống cơ điện 1.1Công tác văn phòng Làm việc với chủ đầu tư * Chủ đầu tư cung cấp các hồ sơ tài liệu: Hồ sơ thiết kế kỹ thuật bao gồm các tài liệu sau: + Tập bản vẽ: Bình đồ, trắc dọc.
+ Tập bản vẽ: Trắc ngang. + Tập bản vẽ công trình. + Tập thuyết minh thiết kế. + Tập hồ sơ địa chất, thuỷ văn.
+ Tập bản vẽ phạm vi mặt bằng xây dựng. + Tập hồ sơ tính toán chi tiết và tổng hợp khối lượng công trình. + Tập thuyết minh dự toán công trình. Các hồ sơ tài liệu này đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- Hồ sơ trúng thầu bao gồm các tài liệu sau (Tài liệu này được Nhà thầu nộp cho chủ đầu tư sau khi chủ đầu tư tuyên bố trúng thầu): 9 + Thuyết minh tổ chức thi công chi tiết và tổ chức thi công tổng thể của gói thầu (Biện pháp thi công, danh sách các thiết bị máy móc, danh sách nhân lực, biểu đồ tiến độ thi công) để thi công các hạng mục công trình trong phạm vi gói thầu. + Khối lượng xây dựng các hạng mục công trình.
