Luận văn thạc sĩ phòng ngừa các tội phạm về tham nhũng ở việt nam

Luận văn thạc sĩ phân tích các biện pháp phòng ngừa tội phạm tham nhũng tại Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả công tác chống tham nhũng.

• Người hướng dẫn: GS. Đỗ Ngọc Quang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự
• Đề tài: Phòng ngừa các tội phạm về tham nhũng ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHẬN THỨC CHUNG VỀ PHÒNG NGỪA CÁC TỘI PHẠM VỀ THAM NHŨNG
• 1.1. Nhận thức chung về các tội phạm về tham nhũng
• 1.2. Lý luận phòng ngừa các tội phạm về tham nhũng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA CÁC TỘI PHẠM VỀ THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM
• 2.1. Số liệu tình hình các tội phạm về tham nhũng
• 2.2. Những đặc điểm nhân thân của những người phạm các tội phạm về tham nhũng
• 2.3. Nguyên nhân và điều kiện của các tội phạm về tham nhũng
• 2.4. Tình hình tổ chức các biện pháp phòng ngừa các tội phạm về tham nhũng
• 2.5. Đánh giá chung về thực tiễn áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm và tình hình tổ chức phòng ngừa tội phạm hiện nay ở nước ta
• 2.6. Những kết quả đạt được trong tổ chức các biện pháp phòng ngừa các tội phạm về tham nhũng
• 2.7. Những tồn tại, thiếu sót trong tổ chức các biện pháp phòng ngừa các tội phạm về tham nhũng
• 2.8. Nguyên nhân của những tồn tại, thiếu sót trong tổ chức các biện pháp phòng ngừa các tội phạm về tham nhũng
• 3. CHƯƠNG 3: NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC PHÒNG NGỪA CÁC TỘI PHẠM VỀ THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM
• 3.1. Một số dự báo tình hình các tội phạm về tham nhũng ở nước ta đến năm 2010
• 3.2. Nâng cao hiệu quả tổ chức các biện pháp phòng ngừa
• 3.2.1. Các biện pháp pháp luật
• 3.2.2. Các biện pháp về cơ chế, chính sách
• 3.2.3. Các biện pháp quản lý nhà nước về kinh tế
• 3.2.4. Các biện pháp thanh tra, kiểm tra, giám sát
• 3.2.5. Các biện pháp cải cách hành chính
• 3.3. Nâng cao hiệu quả tổ chức các biện pháp phòng ngừa riêng đối với cán bộ, công chức
• 3.3.1. Các biện pháp quản lý cán bộ, công chức
• 3.3.2. Các biện pháp quản lý thu nhập và kê khai tài sản của cán bộ, công chức
• 3.3.3. Các biện pháp giám sát của xã hội
• 3.3.4. Các biện pháp khác
• 3.4. Thành lập cơ quan chuyên trách chống tham nhũng
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phòng ngừa các tội phạm tham nhũng ở Việt Nam

Phòng ngừa các tội phạm về tham nhũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Nhà nước Việt Nam. Tham nhũng không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với chính quyền. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, cần phân tích các khái niệm, thực trạng và các biện pháp phòng ngừa hiện có.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của tội phạm tham nhũng

Tội phạm tham nhũng được hiểu là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi cá nhân. Đặc điểm của tội phạm này là tính chất phức tạp và khó phát hiện, thường diễn ra trong các lĩnh vực công và tư.

1.2. Tình hình tham nhũng tại Việt Nam hiện nay

Tình hình tham nhũng ở Việt Nam đang ở mức độ nghiêm trọng, với nhiều vụ án lớn được phát hiện. Các cơ quan chức năng đã nỗ lực nhưng vẫn chưa đạt hiệu quả cao trong việc ngăn chặn và xử lý.

II. Vấn đề và thách thức trong phòng ngừa tội phạm tham nhũng

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc phòng ngừa tham nhũng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Các vấn đề như thiếu minh bạch trong quản lý tài chính, sự thiếu trách nhiệm của cán bộ công chức là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng tham nhũng

Nguyên nhân chính của tham nhũng bao gồm sự thiếu minh bạch trong các quy trình quản lý, sự lạm dụng quyền lực và thiếu sự giám sát từ cộng đồng.

2.2. Những thách thức trong công tác phòng ngừa

Công tác phòng ngừa tham nhũng gặp nhiều khó khăn do sự phức tạp của các hành vi tham nhũng và sự thiếu đồng bộ trong các chính sách phòng ngừa.

III. Phương pháp phòng ngừa tội phạm tham nhũng hiệu quả

Để phòng ngừa tội phạm tham nhũng, cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm cải cách hành chính, tăng cường giám sát và nâng cao ý thức trách nhiệm của cán bộ công chức.

3.1. Cải cách hành chính và chính sách phòng ngừa

Cải cách hành chính là một trong những biện pháp quan trọng nhằm giảm thiểu tham nhũng. Cần xây dựng các quy trình rõ ràng và minh bạch để hạn chế cơ hội tham nhũng.

3.2. Tăng cường giám sát và kiểm tra

Việc tăng cường giám sát từ các cơ quan chức năng và cộng đồng là rất cần thiết để phát hiện và ngăn chặn các hành vi tham nhũng kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về phòng ngừa tham nhũng

Nghiên cứu về phòng ngừa tham nhũng đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực nhưng cũng tồn tại nhiều hạn chế. Cần có những đánh giá cụ thể để cải thiện hiệu quả phòng ngừa.

4.1. Kết quả đạt được trong công tác phòng ngừa

Một số biện pháp đã được áp dụng và đạt được kết quả nhất định trong việc giảm thiểu các vụ án tham nhũng, tuy nhiên vẫn cần nhiều cải cách hơn nữa.

4.2. Những tồn tại và hạn chế trong phòng ngừa

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng vẫn còn nhiều tồn tại trong việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa, cần phải có sự quyết tâm cao hơn từ các cấp lãnh đạo.

V. Kết luận và hướng đi tương lai trong phòng ngừa tham nhũng

Phòng ngừa tội phạm tham nhũng là một nhiệm vụ lâu dài và cần sự đồng lòng của toàn xã hội. Cần có những chính sách và biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả phòng ngừa trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển chính sách phòng ngừa

Cần xây dựng các chính sách phòng ngừa tham nhũng một cách đồng bộ và hiệu quả, phù hợp với tình hình thực tế của Việt Nam.

5.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong việc giám sát và phản ánh các hành vi tham nhũng là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội phạm tham nhũng là một trong những vấn đề xã hội cấp bách và phức tạp không chỉ tại Việt Nam mà còn ở nhiều quốc gia trên thế giới. Tại Việt Nam, theo số liệu thống kê từ năm 2000 đến 2004, có khoảng 1.715 vụ án tham nhũng được khởi tố với 3.111 bị can, chiếm trên 90% toàn bộ các tội phạm về chức vụ trong cùng giai đoạn. Mặc dù vậy, các cơ quan chức năng mới chỉ phát hiện một phần rất nhỏ so với thực tế diễn ra, tỷ lệ phát hiện dao động từ 10-20% theo điều tra xã hội học của Bộ Công an, cho thấy mức độ ẩn khuất và khó kiểm soát của loại tội phạm này. Vấn đề nghiên cứu đặt ra là làm thế nào để triển khai các biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhằm hạn chế và ngăn chặn triệt để các hành vi tham nhũng, bảo vệ hoạt động đúng đắn của bộ máy nhà nước và tăng cường niềm tin trong nhân dân.

Mục tiêu nghiên cứu trong luận văn tập trung xây dựng một hệ thống lý luận về phòng ngừa tội phạm tham nhũng, phân tích thực trạng từ năm 2000 đến 2004, nhận diện các nguyên nhân và điều kiện phát sinh, đánh giá hiệu quả các biện pháp phòng ngừa hiện hành và đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả trong tổ chức triển khai ở Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu chủ yếu là các vụ án tham nhũng đã được truy tố, xét xử trong giai đoạn này, kết hợp với việc xem xét các cơ sở pháp luật và chính sách liên quan. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao năng lực quản lý, củng cố thể chế pháp luật, giảm thiểu thiệt hại về kinh tế và xã hội do tham nhũng gây ra, đồng thời tăng cường công tác phòng chống tội phạm trong lĩnh vực quản lý nhà nước.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn sử dụng hai khung lý thuyết chủ đạo là:

1. Lý thuyết phòng ngừa tội phạm của chủ nghĩa Mác - Lênin: Trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác phòng ngừa hơn trừng phạt, coi đây là phương hướng chính trong đấu tranh chống tội phạm. Lý thuyết này cũng chỉ rõ nguyên nhân mang tính xã hội học của tội phạm và yêu cầu phòng ngừa phải có tính liên ngành, lâu dài và toàn diện.

2. Mô hình phòng ngừa tội phạm theo Liên Hợp Quốc: Đề cập đến việc xây dựng các quy định pháp luật nghiêm minh kèm theo các biện pháp hành chính, kinh tế và xã hội nhằm ngăn chặn tham nhũng trong khu vực công, đồng thời chú trọng vai trò thanh tra, giám sát và công khai minh bạch.

Các khái niệm chính bao gồm: chức vụ quyền hạn (đối tượng phạm tội tham nhũng), hành vi trái pháp luật lợi dụng chức vụ, động cơ vụ lợi, khách thể (hoạt động đúng đắn của bộ máy nhà nước và các tổ chức xã hội được pháp luật bảo vệ), và biện pháp phòng ngừa (giáo dục chính trị, pháp luật, kiểm soát tài sản, công khai minh bạch, kiểm tra thanh tra).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng phương pháp tổng hợp, lịch sử, phân tích thống kê, so sánh và đối chiếu để khảo sát tình hình tội phạm tham nhũng tại Việt Nam từ năm 2000 đến 2004. Nguồn dữ liệu gồm các báo cáo thống kê của Cục Thống kê VKSNDTC, các văn bản pháp luật hiện hành và kết quả khảo sát ý kiến điều tra xã hội học của Bộ Công an và Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào hàng ngàn vụ án đã được khởi tố trong giai đoạn trên, sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích để phân tích các đặc điểm nhân thân, phương thức thủ đoạn và hệ quả tội phạm. Phương pháp phân tích dữ liệu sử dụng kết hợp thống kê mô tả và phân tích định tính nhằm đưa ra hiểu biết toàn diện về thực tiễn phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ quá trình thu thập và phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2000-2004, bổ sung nghiên cứu định tính các văn bản pháp lý đến năm 2005.

---

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ phát hiện tội phạm tham nhũng còn thấp so với thực tế: Theo điều tra xã hội học, chỉ khoảng 10-20% các vụ tham nhũng được phát hiện, với tội tham ô phát hiện được trung bình 15%, tội nhận hối lộ khoảng 7,5%. Điều này cho thấy sự phức tạp và khó kiểm soát của loại tội phạm này.

2. Tội phạm tham nhũng chiếm tỷ lệ lớn trong nhóm tội phạm về chức vụ: Trong giai đoạn 2000-2004, ước trên 90% các vụ án về tội phạm chức vụ là các tội phạm tham nhũng, với số vụ án năm 2000 là 424 vụ, đến năm 2004 giảm còn 278 vụ nhưng vẫn chiếm tỷ lệ áp đảo.

3. Khó khăn trong công tác truy tố và xử lý: Tỷ lệ tạm đình chỉ và đình chỉ điều tra, truy tố là rất cao, trung bình khoảng 8-12% vụ án bị đình chỉ ở các giai đoạn đầu do nhiều lý do như thiếu chứng cứ, không xác định được bị can hoặc bao che, thiếu hợp tác từ các cơ quan liên quan.

4. Nguyên nhân chủ quan và khách quan làm tăng tỷ lệ ẩn tội tham nhũng: Chủ thể tội phạm đa phần là cán bộ có chức vụ cao, chuyên môn tốt, có mạng lưới quan hệ rộng, khả năng móc nối, che giấu và tiếp tay cho nhau, tạo ra “vòng tròn khép kín”. Thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng, cùng với hạn chế về nghiệp vụ và trang thiết bị hỗ trợ khiến việc phát hiện và xử lý các vụ án gặp nhiều khó khăn.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy công tác phòng ngừa tham nhũng tại Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế. Mặc dù có nhiều biện pháp quy định trong pháp luật như Pháp lệnh chống tham nhũng (1998), các nghị định và hướng dẫn chi tiết quản lý tài sản công, công khai minh bạch thủ tục hành chính, nhưng thực tiễn cho thấy việc thực thi chưa đồng bộ và thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan Thanh tra, Công an, Viện Kiểm sát và Tòa án. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, phần lớn các nước thành công trong phòng ngừa tham nhũng đều áp dụng mô hình kiểm soát toàn diện song song với sự giám sát chặt chẽ của xã hội dân sự và báo chí. Ở Việt Nam, công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức công vụ và bảo vệ người tố cáo vẫn chưa phát huy hết hiệu quả dẫn đến nhiều trường hợp tội phạm được giấu kín hoặc bị bưng bít.

Số liệu tạm đình chỉ vụ án ở các giai đoạn điều tra, truy tố và xét xử cho thấy sự thiếu chắc chắn trong quy trình xử lý pháp luật. Biểu đồ tổng hợp dễ dàng cho thấy xu hướng giảm nhưng vẫn duy trì mức cao so với số lượng vụ án khởi tố, phản ánh sự cần thiết tăng cường công tác xử lý từ gốc. Sự tham gia của các tổ chức xã hội, cơ chế dân chủ hóa rộng rãi trong công tác giám sát cán bộ công chức được xác định là tiền đề quan trọng để nâng cao hiệu lực phòng ngừa.

Qua đó, luận văn khẳng định công tác phòng ngừa tham nhũng phải được nhìn nhận như một quá trình liên tục, có sự phối hợp của nhiều yếu tố và các chủ thể khác nhau, đồng thời cần phải đồng bộ hoàn thiện hệ thống pháp luật hướng tới minh bạch, công khai và kỷ luật nghiêm minh.

---

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng và đạo đức công vụ

   • Triển khai các chương trình đào tạo thường xuyên cho cán bộ, công chức về đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm công vụ.
   • Mục tiêu: Giảm thiểu hành vi tham nhũng do thiếu ý thức đạo đức.
   • Timeline: 1-3 năm, chủ thể: Bộ Nội vụ, các trường đào tạo cán bộ nhà nước.

2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế kiểm soát thu nhập

   • Rà soát, bổ sung luật pháp liên quan đến phòng chống tham nhũng, bao gồm quy định kiểm soát tài sản, thu nhập và xử lý nghiêm minh vi phạm.
   • Tăng cường công khai kê khai tài sản và thu nhập cán bộ, công chức để xã hội giám sát.
   • Timeline: 2 năm, chủ thể: Quốc hội, Bộ Tư pháp, Thanh tra Chính phủ.

3. Tăng cường vai trò của các cơ quan Thanh tra, Kiểm toán và Điều tra

   • Thiết lập quy chế phối hợp liên ngành giữa các cơ quan chức năng để phát hiện và xử lý kịp thời hành vi tham nhũng.
   • Đầu tư nâng cao năng lực chuyên môn và trang thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ cho lực lượng này.
   • Timeline: 1-2 năm, chủ thể: Thanh tra Chính phủ, Bộ Công an, Viện kiểm sát.

4. Phát huy vai trò giám sát xã hội và báo chí trong phòng chống tham nhũng

   • Tạo cơ chế bảo vệ người tố cáo tham nhũng và phát triển môi trường thông tin đa chiều, công khai minh bạch.
   • Khuyến khích báo chí thực hiện vai trò phản biện xã hội tích cực và có trách nhiệm.
   • Timeline: Ngay lập tức và liên tục, chủ thể: Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo, các tổ chức xã hội.

5. Thực hiện quy chế dân chủ trong các cơ quan nhà nước

   • Áp dụng nguyên tắc “dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra” trong quản lý hành chính và kinh tế công.
   • Mục tiêu nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của cán bộ, tổ chức.
   • Timeline: 1 năm, chủ thể: Chính phủ, các cấp chính quyền địa phương.

---

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước

   • Lợi ích: Áp dụng các giải pháp cải cách hành chính, hoàn thiện pháp luật và tổ chức phòng chống tham nhũng hiệu quả.
   • Use case: Xây dựng các chương trình đào tạo và giám sát cán bộ, công chức.

2. Ngành tư pháp và thực thi pháp luật

   • Lợi ích: Nâng cao năng lực điều tra, xử lý vụ án tham nhũng, phối hợp liên ngành hiệu quả.
   • Use case: Thiết lập quy trình hợp tác giữa cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án.

3. Giảng viên, sinh viên và nhà nghiên cứu luật hình sự

   • Lợi ích: Mở rộng kiến thức chuyên sâu về tội phạm tham nhũng và biện pháp phòng ngừa theo quan điểm pháp luật Việt Nam.
   • Use case: Sử dụng làm tài liệu tham khảo cho bài giảng và khóa luận nghiên cứu sâu.

4. Các tổ chức xã hội dân sự và báo chí

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò giám sát và cổ vũ đấu tranh phòng ngừa tham nhũng, bảo vệ người tố cáo.
   • Use case: Tham gia vào các phong trào đấu tranh chống tội phạm và minh bạch hóa công khai hoạt động công quyền.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tội phạm tham nhũng khó phát hiện?
   Các đối tượng phạm tội tham nhũng thường là những người có chức vụ, quyền hạn và trình độ cao, biết cách che giấu hành vi, móc nối chặt chẽ với nhau. Họ sử dụng quyền lực và tiền bạc để bịt kín thông tin, đe dọa người chứng kiến, làm giả chứng từ nên rất khó bị phát hiện.

2. Những biện pháp pháp luật nào giúp phòng ngừa tham nhũng?
   Pháp luật Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản như Pháp lệnh chống tham nhũng, Bộ luật Hình sự năm 1999 quy định rõ các tội tham nhũng, các nghị định về kê khai tài sản, quản lý tài sản công… Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để phòng ngừa và xử lý.

3. Vai trò của Thanh tra trong phòng chống tham nhũng là gì?
   Thanh tra có nhiệm vụ kiểm tra, giám sát việc chấp hành chính sách, pháp luật, phát hiện các khuất tất, sai phạm trong quản lý, kinh tế. Qua đó giúp ngăn ngừa nguyên nhân gây ra tham nhũng, góp phần giảm thiểu các hành vi tiêu cực.

4. Tại sao cần sự tham gia của xã hội trong công tác phòng ngừa tham nhũng?
   Sự giám sát của xã hội, đặc biệt là báo chí và nhân dân giúp công khai, minh bạch các hoạt động của bộ máy nhà nước, phát hiện và tố giác tham nhũng kịp thời. Điều này tạo áp lực và răn đe các đối tượng có chức vụ, quyền hạn.

5. Dự báo tình hình tội phạm tham nhũng trong thời gian tới như thế nào?
   Dự báo đến năm 2010, nếu không có các biện pháp phòng ngừa tích cực và tổng thể, tội phạm tham nhũng sẽ còn có xu hướng tăng do tác động của hội nhập quốc tế và biến động kinh tế xã hội. Việc tăng cường chống tham nhũng phải được thực hiện đồng bộ để không làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển đất nước.

---

Kết luận

• Tội phạm tham nhũng tại Việt Nam chiếm tỷ lệ lớn trong nhóm tội phạm về chức vụ, nhưng tỷ lệ phát hiện và xử lý còn thấp, gây nhiều hệ lụy tiêu cực cho xã hội.
• Các biện pháp phòng ngừa hiện hành chưa phát huy tối đa hiệu quả do còn nhiều bất cập trong phối hợp liên ngành và quản lý nhà nước.
• Lý luận phòng ngừa tham nhũng được xây dựng trên nền tảng tư tưởng Mác - Lênin và mô hình phòng ngừa của Liên Hợp Quốc, nhấn mạnh sự phối hợp đa chiều và toàn diện.
• Đề xuất chính bao gồm tăng cường giáo dục đạo đức công vụ, hoàn thiện pháp luật, đầu tư nâng cao năng lực cơ quan chức năng, phát huy vai trò xã hội dân sự và minh bạch hóa công tác quản lý.
• Các bước tiếp theo là triển khai đồng bộ các giải pháp, giám sát và đánh giá hiệu quả, gắn chặt với các mục tiêu cải cách hành chính và phát triển bền vững đất nước.

Các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và toàn thể cán bộ công chức cần cam kết thực hiện nghiêm túc, phối hợp chặt chẽ để đưa các giải pháp phòng ngừa tham nhũng trở thành hiện thực, góp phần xây dựng nhà nước trong sạch, vững mạnh và xã hội công bằng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho cuộc đấu tranh chống tham nhũng do Bác 20 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] khởi xướng và lãnh đạo. Với lá thư Tháng mười và sau này là lá thư gửi các đồng chí Bắc bộ ngày 1/3/1947, Bác Hồ đã sớm cảnh báo cho Đảng và nhân dân ta về nguy cơ tha hóa của một bộ phận cán bộ - những người vừa mới đi ra từ cuộc đấu tranh gian khổ, anh dũng, luôn được dân đùm bọc, cưu mang, nay có chức quyền lại đè nén, đục khoét nhân dân, lợi dụng chức quyền để tham ô, hối lộ, tiêu sài công quỹ nhà nước, sống xa hoa, phè phỡn trên mồ hôi, công sức của người lao động. Bác viết: “Có những người trong lúc đấu tranh thì hăng hái, trung thành, không sợ nguy hiểm, không sợ cực khổ, không sợ quân địch, nghĩa là có công với cách mạng; song đến khi có ít nhiều quyền hạn trong tay thì đâm ra kiêu ngạo, xa xỉ, phạm vào tham ô, lãng phí, quan liêu, không tự giác cho nên lại biến thành người có tội với cách mạng. Chúng ta phải cứu vãn họ, giúp họ khôi phục lại đạo đức cách mạng.

Có những người miệng thì nói: phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, nhưng bị vật chất dỗ dành mà phạm vào tham ô, lãng phí, hại đến Tổ quốc, nhân dân. Chúng ta phải giáo dục họ, đưa họ vào con đường cách mạng” [60, tr. Là người sáng lập và lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước, Bác Hồ đã nêu tư tưởng: Nhà nước của dân, do dân và vì dân phải là Nhà nước trong sạch, liêm khiết, không chấp nhận, dung thứ tệ quan quyền, tham nhũng. Đó thực sự là chân lý - chân lý không cao xa mà thiết thực, không mị dân mà đi thẳng vào lòng người, tưởng như giản đơn mà thực sự là cuộc đấu tranh gian khổ, cho đến ngày nay vẫn bùng lên dữ dội.

Chân lý đó đòi hỏi các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng đều là đầy tớ của dân, nghĩa là để gánh vác chung cho dân, chứ không phải để đè đầu dân [60, tr. Tư tưởng về Nhà nước của dân, do dân và vì dân phải là Nhà nước trong sạch, liêm khiết vừa có ý nghĩa như một định hướng cho Nhà nước kiểu mới - Nhà nước mà Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng những mối quan hệ giữa Nhà nước với công dân vừa là chuẩn mực, thước đo đánh giá tính nhân dân, tính hữu ích xã hội của Nhà nước đó, vừa chính là nguyên tắc nền tảng quyết 21 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] định tính triệt để cách mạng, quyết định mục tiêu, yêu cầu, phương châm và các biện pháp cụ thể để tẩy trừ nạn tham nhũng. Chủ tịch Hồ Chí Minh chống tham nhũng trước hết bằng chính tấm gương trọn đời vì dân, vì nước, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư của mình. Bác nói: “Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân.

Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo là vì mục đích đó. Đến lúc quốc dân đoàn kết, được chính quyền ủy thác cho tôi gánh vác Chính phủ, tôi lo lắng đêm ngày, nhẫn nhục, cố gắng cũng vì mục đích đó” [60, tr. Bác khẳng khái tuyên bố trước Quốc Hội, trước quốc dân và thế giới: “Hồ Chí Minh không phải là người tham quyền, cố vị, mong được thăng quan, phát tài” [60, tr. Tấm gương đạo đức trong sáng của người là những giá trị vĩnh hằng của đạo đức cách mạng Việt Nam, có sức thôi thúc đến lạ kỳ con người vươn tới cái toàn thiện, toàn mỹ, làm cho từ cán bộ lãnh đạo đến toàn thể nhân viên ai cũng tích cực, hăng hái làm tròn nhiệm vụ.

Đó cũng là sức cải huấn, răn dạy đối với những người chót lỡ lầm làm những việc có hại cho dân, cho nước. Để cho nhân dân, cán bộ thấy được, biết vạch mặt và đấu tranh diệt trừ được tệ tham nhũng, Bác Hồ đã vạch ra một số hành vi tham nhũng mà công chức mắc phải là: tham ô của công; đục khoét của dân; lợi dụng của chung; ăn hối lộ. Và Bác đã chỉ rõ bản chất và tác hại của nó. Trong bài nói chuyện về thực hành tiết kiệm và chống tham ô, lãng phí chống bệnh quan liêu vào năm 1952, Bác coi “Tham ô là: ăn cắp của công làm của tư; đục khoét của nhân dân; ăn bớt của bộ đội; tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của Chính phủ để làm quỹ riêng cho địa phương mình, đơn vị mình cũng là tham ô.

Và đứng về phía nhân dân mà nói, tham ô là: ăn cắp của công, khai gian, lậu thuế”. Người cho rằng “những người trong các công sở từ làng cho đến Chính phủ trung ương đều có nhiều hoặc ít quyền hành, đều dễ tìm dịp phát tài hoặc xoay tiền của Chính phủ, hoặc đục khoét nhân dân. Nếu không giữ 22 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đúng cần, kiệm, liêm, chính thì dễ trở lên hủ hóa, biến thành sâu mọt của dân”. Và theo Bác thì: “Tham ô là hành động xấu xa nhất, tội lỗi nhất trong xã hội.

nó làm hại đến sự nghiệp xây dựng nước nhà, hại đến công việc cải thiện đời sống nhân dân, hại đến đạo đức cách mạng của cán bộ và công nhân”. Về tác hại của tham nhũng Bác chỉ rõ: tệ tham nhũng làm hỏng tinh thần trong sạch và ý chí vượt khó khăn của cán bộ, phá hoại đạo đức cách mạng của ta là cần, kiệm, liêm chính, làm phí phạm sức lực, tiêu hao của cải của Chính phủ và của nhân dân, làm chia rẽ nội bộ, làm lòng dân oán thán. Vì những lẽ đó Bác coi tham nhũng là người thù của nhân dân, là đồng minh của thực dân và phong kiến, tội lỗi của những người tham ô, lãng phí cũng nặng như tội lỗi của Việt gian, mật thám. Người chỉ ra rằng: “chống tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu cũng quan trọng và cần kíp như việc đánh giặc trên mặt trận.

Đây là mặt trận tư tưởng và chính trị. Muốn chống tham ô, lãng phí, quan liêu thì phải dân chủ, phê bình và tự phê bình, làm cho mọi người biết tự phê bình mình và dám phê bình người. Phải để cho người phụ trách thấy, để quần chúng thấy thì tham ô, lãng phí không thể nảy nở được”. Và vì quan liêu, tham ô, lãng phí có hại cho nhân dân, cho Chính phủ, cho Đoàn thể, cho kháng chiến và kiến quốc, nên mọi người có quyền và có nghĩa vụ phải chống.

Đã ăn cắp của công làm của tư thì dân phải biết, phải xử, đã là tham ô thì tập thể cũng phải trị. Trả lời phỏng vấn của Đại biểu Quốc hội khóa I trong phiên họp ngày 31/10/1946, Hồ Chủ Tịch nói: “Sẽ dùng pháp luật mà trị những người ăn hối lộ - đã trị, đương trị và sẽ trị cho kỳ hết”. Để đấu tranh có hiệu quả chống tệ tham ô, tội phạm chức vụ, ngày 17/11/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký ban hành Sắc lệnh số 223/SL quy định truy tố các tội hối lộ, phù lạm, biển thủ công quỹ. Trong Sắc lệnh này đã chỉ rõ: Tội đưa hối lộ cho công chức, tội công chức nhận hối lộ.

bị phạt từ từ 5 năm đến 20 năm và phạt bạc gấp đôi tang vật hối lộ. Công chức bao gồm nhân viên trong Chính phủ, trong các Uỷ ban hành chính các cấp, các cơ quan do nhân dân bầu lên, trong bộ đội và tất cả những người phụ trách một công vụ. Ngày 23 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 23/11/1946 với tư cách Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Hồ Chủ Tịch đã ký Sắc lệnh số 64/SL về việc thành lập Ban thanh tra đặc biệt, thành viên gồm cụ Bùi Bằng Đoàn và ông Cù Huy Cận. Theo Sắc lệnh này Ban Thanh tra đặc biệt có nhiệm vụ giám sát tất cả các công việc và các nhân viên của Uỷ ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ, được giao những quyền hành chính và tư pháp.

Điều II của Sắc lệnh quy định: “Ban Thanh tra đặc biệt có quyền: đình chỉ, bắt giam bất cứ nhân viên nào trong Uỷ ban nhân dân hay trong Chính phủ đã phạm lỗi trước khi mang ra Hội đồng Chính phủ hay Tòa án đặc biệt để xử; tịch biên hoặc niêm phong tang vật và dùng mọi cách điều tra để lập một hồ sơ mang một phạm nhân ra Tòa án đặc biệt”. Hoạt động của Ban Thanh tra đặc biệt đã góp phần quan trọng vào việc làm trong sạch bộ máy nhà nước, nâng cao hiệu lực uy tín của Chính phủ. Đến ngày 18/12/1949, Hồ Chủ Tịch lại ký Sắc lệnh số 138/SL về tổ chức Thanh tra Chính phủ quy định rõ thêm chức năng “thanh tra cả Uỷ ban kháng chiến Hành chính và viên chức về phương diện liêm khiết”. Như vậy, trong lịch sử xây dựng và phát triển Nhà nước cách mạng Việt Nam, để phục vụ cuộc đấu tranh chống tham nhũng, việc thành lập một tổ chức chuyên trách đặc biệt chống tham nhũng đã có tiền lệ.

Chính Ban Thanh tra đặc biệt đã tiến hành thanh tra vụ Trần Dụ Châu tham ô tài sản của Quân đội và đề nghị Hồ Chủ Tịch ra lệnh xử tử hình Trần Dụ Châu. Sau khi cân nhắc ký, Hồ Chủ Tịch đã ký bản án tử hình Trần Dụ Châu nguyên Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, Cục trưởng Cục quân nhu vì tội tham ô tài sản của Quân đội trong kháng chiến chống Pháp. Lần đầu tiên trong kháng chiến chống pháp ta xử bắn một Đại tá vì tội tham ô, cho thấy thái độ kiên quyết của Đảng và Nhà nước ta trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, được hầu hết cán bộ và chiến sĩ trong cả nước đồng tình. Để chống tham nhũng có kết quả Bác đòi hỏi phải có phương pháp đúng trong khi xem xét, đánh giá, xử lý hành vi tham nhũng.

Bác rộng lòng khoan dung, độ lượng nhưng cũng rất mực nghiêm minh, kiên quyết, nghiêm 24 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trị nhưng khi xét xử thì công bình, công, tội rạch ròi, xem xét đánh giá bao giờ cũng khách quan, chính xác, bao giờ cũng gắn với từng điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể, chủ trương kết hợp giữa giáo dục và nghiêm trị. Bác nhắc nhở cán bộ Thanh tra, tư pháp phải đặc biệt chú ý điều này. Quy trách nhiệm cho đúng cũng là đòi hỏi nghiêm khắc của Bác trong phương pháp xem xét, đánh giá, xử lý.