Luận văn Thạc sĩ Giáo dục: những tác nhân thúc đẩy xã hội hoá giáo dục ở

Luận văn thạc sĩ những tác nhân thúc đẩy xã hội hoá giáo dục ở các trường trung học cơ sở quận kiến an hải phòng cho giáo dục đào tạo chuyên nghiệp

• Tác giả: Phạm Thị Huyền
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Cao Đầm
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Những tác nhân thúc đẩy xã hội hoá giáo dục ở các trường trung học cơ sở quận Kiến An thành phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái Niệm Và Ý Nghĩa Của Xã Hội Hoá Giáo Dục

Xã hội hoá giáo dục là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực quản lý giáo dục hiện đại. Đây là quá trình huy động toàn xã hội tham gia vào công tác giáo dục, nâng cao chất lượng dạy học tại các trường trung học cơ sở. Xã hội hoá giáo dục không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là sự tham gia của các tầng lớp nhân dân, gia đình và cộng đồng. Theo quan điểm xã hội học giáo dục, đây là hiện thực hoá các mối quan hệ giữa nhà trường và xã hội, tạo nên một hệ thống giáo dục toàn diện. Ý nghĩa của xã hội hoá giáo dục nằm ở khả năng nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận nguồn lực từ cộng đồng và xã hội rộng lớn.

1.1. Định Nghĩa Xã Hội Hoá Giáo Dục

Xã hội hoá giáo dục (XHHGD) là hoạt động giáo dục của đời sống xã hội được lan tỏa rộng rãi, hoà nhập vào đời sống cộng đồng. Nó được xã hội tiếp nhận như công việc chính thức của họ, do họ và vì họ. Đây là nhu cầu bức xúc của ngành giáo dục hiện nay, nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội để phát triển giáo dục quốc dân dưới sự quản lý của nhà nước.

1.2. Tác Nhân Thúc Đẩy Xã Hội Hoá Giáo Dục

Các tác nhân thúc đẩy công tác xã hội hoá giáo dục bao gồm: tác nhân trung tâm (nhà trường), tác nhân ngoại vi (gia đình, cộng đồng), và tác nhân xúc tác (chính sách, pháp luật). Mỗi tác nhân đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy xã hội hoá và nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường trung học cơ sở.

II. Thực Trạng Xã Hội Hoá Giáo Dục Ở Quận Kiến An Hải Phòng

Theo luận văn ThS của Phạm Thị Huyền, thực trạng xã hội hoá giáo dục ở quận Kiến An, thành phố Hải Phòng cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng còn tồn tại những hạn chế. Công tác xã hội hoá giáo dục tại các trường trung học cơ sở đã có sự tham gia của nhiều tác nhân khác nhau như gia đình, cộng đồng địa phương và các cơ quan chính quyền. Tuy nhiên, sự huy động tổng thể của xã hội vẫn chưa đạt hiệu quả tối ưu. Các trường còn gặp khó khăn trong việc thu hút ngoại lực và tăng cường trách nhiệm xã hội của cộng đồng. Cần có những giải pháp cụ thể để phát huy vai trò của từng tác nhân và nâng cao hiệu quả xã hội hoá giáo dục.

2.1. Vai Trò Của Tác Nhân Trung Tâm

Tác nhân trung tâm là nhà trường, đóng vai trò lãnh đạo công tác xã hội hoá. Nhà trường cần phát huy nội lực, xây dựng kế hoạch xã hội hoá giáo dục hiệu quả, tạo mối liên kết mạnh mẽ với gia đình và cộng đồng. Đây là động lực chính để thúc đẩy xã hội hoá giáo dục bền vững.

2.2. Sự Tham Gia Của Tác Nhân Ngoại Vi

Tác nhân ngoại vi bao gồm gia đình, cộng đồng địa phương, các tổ chức xã hội. Sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng là rất quan trọng trong việc hỗ trợ giáo dục học sinh. Tuy nhiên, mức độ tham gia còn hạn chế, cần có những cơ chế để khuyến khích tham gia xã hội hoá.

III. Các Tác Nhân Chính Thúc Đẩy Xã Hội Hoá Giáo Dục

Nghiên cứu về tác nhân thúc đẩy xã hội hoá giáo dục xác định ba tác nhân chính tác động đến quá trình xã hội hoá. Thứ nhất, tác nhân chính sách pháp luật từ các nghị quyết của Đảng và chỉ đạo của chính quyền địa phương tạo nền tảng pháp lý cho xã hội hoá giáo dục. Thứ hai, tác nhân nhà trường phát huy nội lực để huy động ngoại lực từ xã hội. Thứ ba, tác nhân gia đình và cộng đồng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Các tác nhân này hoạt động liên kết với nhau, tạo hiệu ứng tổng hợp trong việc thúc đẩy xã hội hoá giáo dục tại các trường trung học cơ sở.

3.1. Tác Động Của Chính Sách Và Pháp Luật

Các chính sách giáo dục từ Nghị quyết trung ương và chỉ đạo của Bộ Giáo dục là tác nhân xúc tác quan trọng. Những chỉ đạo về xã hội hoá giáo dục tạo điều kiện pháp lý để các trường và cộng đồng tham gia xây dựng giáo dục. Các quy định cụ thể giúp chuẩn hóa công tác xã hội hoá.

3.2. Tác Động Của Giáo Dục Cộng Đồng

Giáo dục cộng đồng là tác nhân quan trọng trong xã hội hoá giáo dục. Việc huy động các tổ chức xã hội, tăng cường trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và các cơ quan khác giúp nâng cao chất lượng dạy học. Sự tham gia tích cực của cộng đồng tạo môi trường học tập tốt hơn cho học sinh.

IV. Giải Pháp Phát Huy Vai Trò Các Tác Nhân Trong Xã Hội Hoá Giáo Dục

Để phát huy vai trò các tác nhân và nâng cao hiệu quả xã hội hoá giáo dục, cần triển khai các giải pháp toàn diện. Thứ nhất, tăng cường nội lực nhà trường thông qua đào tạo cán bộ quản lý, xây dựng kế hoạch xã hội hoá rõ ràng. Thứ hai, huy động ngoại lực từ gia đình, cộng đồng và doanh nghiệp bằng cách tạo cơ chế hợp tác hiệu quả. Thứ ba, tạo môi trường pháp lý thuận lợi để các tác nhân tham gia xã hội hoá giáo dục. Cuối cùng, cần theo dõi đánh giá hiệu quả các biện pháp thúc đẩy xã hội hoá để điều chỉnh kịp thời và đạt mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục.

4.1. Giải Pháp Tăng Cường Vai Trò Nhà Trường

Nhà trường cần xây dựng chiến lược xã hội hoá rõ ràng, tập hợp đội ngũ cán bộ quản lý năng lực cao. Cần tập huấn về xã hội hoá giáo dục, cải thiện cơ sở vật chất, tạo tính hấp dẫn để thu hút tham gia xã hội hoá từ các tác nhân ngoài nhà trường.

4.2. Giải Pháp Huy Động Cộng Đồng Và Gia Đình

Cần tổ chức hoạt động tuyên truyền giúp gia đình và cộng đồng hiểu rõ tầm quan trọng của xã hội hoá giáo dục. Lập hội đồng giáo dục để tăng cường hợp tác, khuyến khích tham gia của phụ huynh học sinh trong các hoạt động giáo dục. Tạo chương trình khen thưởng cho những tác nhân tham gia tiêu cực vào xã hội hoá giáo dục.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA 5- PHAM PULAM THUY EN NHỮNG TÁC NHÂN THÚ DAY XA HOI GIAO DUC 0 CAc TROUNG TRUNG HOC CO SO QUAN KIEN AN HAI PHONG Chuyén nganh: Quan ly gido dục Mã số > 601405 LUAN VAN THAC Si QUAN LY GIAO DUC ÁNg- ði h— ứng dẫn khoa học: PGS. VŨ CAO ĐẦM HÀ NỘI - 2008 + ĐẠT HỌC QUỐC GIÁ HẢ NỘI KHOA S- PHAM PHẠM THỊ HUYỂN NHỮNG TÁC NHÂN THÚC ĐẨY XÃ HỘI BIÁ0 DỤC Ủ CÁC TR-ỪNB TRUNG Hoc cod SỬ QUẬN KIẾN AN HAI PHONG LUAN VAN THAC Si QUAN LY GIAO DUC Ng- oi h- ứng dẫn khoa học: PGS. HÀ NỘI - 2008 Loi cảm ơn Luận văn đ- ọc thực hiện và hoàn thành với sự giúp đỡ và h-óng dẫn của quý thầy giáo, cô giáo Khoa S- phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội, của bạn bè, đồng nghiệp và gìa đình, với sự cộng tác của ban lãnh đạo, chuyên viên phòng Giáo dục & Đào tạo, cán bộ quản lý, giáo viên ở các EX 1r- ờng trung học cơ sở trên địa bàn quận Kiến An thành phố Hải Phòng. Nhân dịp luận văn hoàn thành, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành tới ban lãnh đạo, các thầy giáo, cô giáo Khoa S- phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội, Quận uỷ- Hội đồng nhân dân - Uỷ ban nhan dân quận Kiến An, Đảng uỷ - Hội đồng nhân dân - uỷ ban nhân dân ph- ờng Ngọc Sơn Quận Kiến An thành phố.

Hải Phòng, Gia đình và những ng- ời đã cộng tác, tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn. Luận văn là sự thể hiện kết quả học tập nghiên cứa của tác giả và sự tận tâm giảng dạy, giúp đỡ của quý thầy giáo, cô giáo Khoa S- phạm - Đại học quốc gia Hà nội. Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đền PGS. TS Vũ Cao Dam, ng- oi da tan tam h-óng dẫn, trau dôi cho tác giả ph- ơng pháp nghiên cứa khoa học và những kiến thức hết sức bổ ích để tác giả hoàn thành luận văn này.

Mặc dà đã có rất nhiều cố gắng, song không tránh khỏi những thiến sót. Tác giả kính mong sự đóng góp § kiến của các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp để luận văn tiếp tục đ- ợc hoàn thiện tốt hơn, giúp cho tác giả vận dụng vào thực tiễn công tác. Hà Nội, tháng 12 năm 2008 Tác giả luận văn Phạm Thị Huyền CAC CHU VIET TAT TRONG ĐỂ TÀI Viết tất Viết đầy đủ xu Xã hội GD Giáo dục XHH Xã hội hoá XHHGD XA hoi hoa gido duc TH Tiéu hoc 'THCS “Trung học cơ sở 'THPU “Trung học phổ thông, Gbapr Giáo dục và Đào tạo HĐND Hội đồng nhân dân UBND Uỷ ban nhân dân CBQL Cán bộ quản lý GVCN Giáo viên chủ nhiệm. XIICN Xã hội chủ nghĩa HĐCĐ Huy động cộng đồng €SVC Cơ sở vật chất NXB Wha xuất bản CMHS Cha mẹ học sinh PHHS Phụ huynh học sinh NGTW4 Nghị quyết trung - ơng 4 NGTW2 Nghị quyết trung - ơng 2 DIIGD Đại hội giáo dục HDGD Hội đồng giáo dục Ch-ơng 2: Thực trạng vai trò của các tác nhân thúc dấy công tác xã hột hoá giáo dục ở quận Kiến An, thành phố Hải Phòng 2.

Khái quát vẻ Quận Kiến An 2. Đặc điểm địa lý, điều kiệu ly nhiên 2. Tình hình kinh tế xã hội 2. Tình hình phát triển Giáo dục Quận Kiến An 3.

Thực trạng xã hội hoá giáo dục ở quận Kiến Án 2. Thực trạng xã hội hoá giáo đục trong các tr- ðng trung học cơ sở quận Kiến An. Kết quả khảo sát công tác xã hội hoá giáo dục trung học cơ sở quận Kiếu An 26. Việc lác động ông tác xã hội hoá giáo dục Irung hục cơ sở quận Kiến An của các tắc nhân 2.

Đánh giá vai trò các tác nhân Kết luận ch ơng 2 Ch- ong 3: giải pháp Phát huy vai trò các (ác nhân Irong việc thúc đẩy xã hội hoá gián dục ở các tr- ờng trung học cơ sở quận Kiến Án thành phố hải phòng 58 3.2, Tác nhân trung Lâm. Tác động nội lực của tắc nhân trung tâm (nồi lực nhà tr- ờng) 6g 3. Dùng nhóm giải pháp phát huy nội lực của tác nhân trung tâm tác động thu hút ngoại lực là tác nhân ngoại vi và tác nhân xúc tác tăng c dng trách nhiệm xã hội hoá 76 giáo dục T6 3. Tác động của tác nhân ngoại vì 82 3.

Dũng nội lực của tác nhân ngoại vi tác động thức đẩy xã hội hoá giáo dục 82 3. Dùng nhóm giải pháp phát huy nội lực của tác nhân ngoai vi tác động ngoại 82 lực của tác nhân ngoại vỉ 83 3.4, Tác động của tác nhân xúc tắc 84 3. Tác động của nghị qnyết các cấp nỹ Đảng 85 3. Tác động của nghị quyết các cấp chính quyền địa ph ong sọ 3.

Tác động chỉ đạo của ngành giáo dục.5 Nhóm giải pháp 93 3. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi khả thi các biện pháp tác động của với tình hình thực tiên của đãi n- ớc. Chúng ta phải lầm tốt công tác XIIIGD, cầu. huy động sức mạnh tổng hợp của Toàn xã hội, của toàn dan, lam sao cho méi con ng oi đều d oc thu h ởng thành quả từ giáo dục và ng ợc lai moi ng Oi cũng phải có trách nhiệm chăm lo cho giáo dục, đóng góp sức lực, trí tnệ, tiền của cho.

Hiện nay XHHGI đang là nhu cầu bức xúc của ngành giáo dục. XHHGP đ- ức hiểu theo nhiều góc dộ khác nhan. » XHHGD là huạt động piáo dục của đùi sống xã hội d-ực lan toä, hoà nhập vào đời sống xã hội, vào cộng đồng, đ- ợc xã hội và cộng đồng tiếp nhận nh- chính công việc của họ, do họ và vì họ; " XHHGPD là huy động toàn xã hội làm giáo dục, động viên các tầng lớp nhân dân gốp sức xây dựng nền giáo dục quốc dân d ới sụ quầu lý của nhà n óc; " Xã hội hoá giáo dục theo quan điểm xã hội học giáo dục là hiện thực hoá các mối quan hệ nên trên, đặc biệt là mối quan hệ qua lại biện chứng giữa giáo dục và xã hội. XHHGD là quá trình phát huy mối quan hệ hai chiêu giáo dục - xã hội, cụ thể hơn: XHHCD là quá trình, một mặt GD&ĐT phải dáp ứng tốt nhất nhu cầu của xã hội và trêu cơ sử xã hội @mọi ug- di) d- ợc h- ởng thụ lợi ích của GD, mọi ng-ời phải có trách nhiệm về tỉnh thần và vặt chát để phát triển GD (Dé c- ong bai giang vai trd cha cộng đồng xã hội đối với GD và quảu lý GD- PGS.

Đặng Xuân Hải). , XHHGD đã góp phần nâng cao chất l ợng giáo dục trong nhà ír ong, song khái niệm XHHGD hiện nay vẫn đ ợc hiểu theo nhiều cách khác nhau. " Quận Kiến Au- Hải Phòng cong tie XHHGD da d- ge tiếu hành từ nhiều năm nay trên cơ sở tình hình, đặc điểm cụ thể của 1ừng fr- ờng; tuy nhiêu trong thực tiễn vẫn ch- a có cơ chế cụ thể chơ các tr- ờng về công tác XHHGD nêu hiệu quả vê công tắc mày vẫn cha cao. HĐND quận đã có Nghị quyết về công lác XIIIGD cụ thể cho phếp tr ờng TIICS L ơng Khánh Thiện, tr ờng tiểu học Ngọc Sơn, trường tiểu học Lê lỏng Phong xây dựng quỹ “Tấm lòng vàng”, hoc sinh khác ph ờng vào học ở các tr ờng trọng điểm phụ huynh có trách nhiệnL đóng góp với nhà tr- ờng.

Lhực tế ở quận Kiến Au Thành phố Hải Phòng công tác XHHGI còn gặp nhiều khó khăn bèn cạnh việc huy động các nguồn lực đáng góp với nhà n- ớc cần phải phát huy vai trò của xã hội, của chính quyển địa ph- ơng, của các tố chức chính trị- xã hội. Vậy tác nhân nào thúc đẩy quá trình các tắc nhân 96 Xết luận ch- ơng 3 98 Rết luận và khuyến nghị 1, Kết luận. Kh-yến nghị lanh mục thi liện tham khảo phụ lục “4 XIHIGD ở các Ir- ờng? Diễu này ch- a đ- ợc lầm rõ một cách hệ thống và cụ thể rong các công trình nghiên cứu. Chính vì vậy việc nghiên cứu các tác nhân thúc đẩy XHHGD là vấn để cần thiết và cấp bách.

Với lý do đó tôi chọn để tài luận văn của mình theo b- Gag: Những tác nhân thúc đẩy xã hội hoá giáo dục ở các tr- ởng trung học cơ sở quận Kiến An - Hải Phòng. Lịch sử nghiên cứu XHHŒD đã đ-ực nghiên cứu đến lừ lâu; đã có để áu, ubiéu tac giả nghiên cứu ở mức độ chung cũng nh- ở từng khía cạnh của vấn dê. Có dẻ án của Chính phủ, của Bộ Giáo dục và Đào tạo về XHHGDP. Đề án XHHGD dã d- ợc dễ cập trong Chiến l-ợc phát triểu giáo đục 2001-2010.

Trên các tạp chí chuyên ngành và các sách đã in, các nhà nghiên cứu, các tác giá cũng đã đẻ cập tới công, tác XHHGD. Pham Minh Hac. X hội hoá công tác giáo dục. Nhà xuất bản giáo dục, 1997 đã tổng kết lí luận và thực tiễn sinh động của các dịa ph cng trong cản 6c về công tác XHHGD.

Kinh nghiệm của các tính thành, quận huyện xã ph ờng đã làm tốt công tác XHHGI) ở các vùng , miễn , Đặng Xuân Hải. Vai trò của cộng dông xã hội với giáo dục và quản lý giáo dục, 2002 đã phân tích QLGD trong mối quan hệ với cộng đông xã hội. Xã hội học tập và vai trò của xã hội dối với sự phát triểu giáo dục. Tư duy “câu bằng động “ và những biện pháp tăng cường mới quan bệ giáo dục - xã hội.

Vấn dé huy động nguồn lực Bùủi Minh IIiền (Chủ biên), Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo trong Cuốn" Quan Ìí giáo đuc " (Nhà xuất bản Dại học S phạm) đá dễ cập vấn để XIHIGD Nội dung nghiên cứu XHHGD tập trung vào câc mảng huy động nguồn lực, nhiệm vụ XXHGD, quản lý công tác XHHGD. Lẻ Ngọc Hùng Z hội học giáo dục đã nghiên cứu về XHHGD và các biện pháp tảng « ờng XHHGD (nhà xuất bản lý luận chính trị 2006) Trần Kiẻ X# hội hóa công tác giáo dục nhận thúc tà hành động tác giả đã nghiên cứn XHH công tác C2 là gì,vï sao phải thực hiện công tác XHHGD.nội dung của XHHCD là gì, vì sao XHHGD góp phầu nâng cao chất ]- gng GD& Đào tạo (Viện khoa học giáo dục xuất bản ) "Trần Kiểm - Đán chú về giáo dục, cơ sớ của XHHGD (Tap chí thong tin 10 XIHIGD ở các Ir- ờng?