Luận văn thạc sĩ những quy định đối với góp vốn thành lập công ty cổ phần ở việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu những quy định đối với góp vốn thành lập công ty cổ phần ở việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Trần Thị Hồng Minh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Quang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Những Quy Định Đối Với Góp Vốn Thành Lập Công Ty Cổ Phần Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI LUẬN VỀ GÓP VỐN THÀNH LẬP CÔNG TY CỔ PHẦN
• 1.1. Khái quát về góp vốn thành lập công ty
• 1.2. Khái niệm góp vốn thành lập công ty
• 1.3. Bản chất pháp lý của góp vốn thành lập công ty
• 1.4. Góp vốn thành lập công ty cổ phần
• 1.5. Khái quát về công ty cổ phần
• 1.6. Khái niệm công ty cổ phần
• 1.7. Đặc điểm pháp lý của công ty cổ phần
• 1.8. Những vấn đề chung về góp vốn thành lập công ty cổ phần
• 1.9. Khái niệm và đặc điểm pháp lý của góp vốn thành lập công ty cổ phần
• 1.10. Quyền và nghĩa vụ phát sinh khi góp vốn thành lập công ty cổ phần
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ GÓP VỐN THÀNH LẬP CÔNG TY CỔ PHẦN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM
• 2.1. Lịch sử phát triển của các quy định pháp luật về góp vốn thành lập công ty cổ phần và sự đảm bảo của nhà nước đối với góp vốn thành lập công ty cổ phần
• 2.2. Một số quy định cơ bản về vốn của công ty cổ phần
• 2.3. Vốn điều lệ
• 2.4. Vốn pháp định
• 2.5. Chủ thể góp vốn
• 2.6. Hình thức góp vốn
• 2.7. Góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất
• 2.8. Góp vốn bằng giá trị quyền sở hữu công nghiệp
• 2.9. Định giá tài sản góp vốn
• 2.10. Ý nghĩa của việc định giá tài sản góp vốn
• 2.11. Phương thức định giá tài sản góp vốn
• 2.12. Chuyển quyền sở hữu đối với tài sản góp vốn
• 2.13. Đối với trường hợp góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất
• 2.14. Đối với trường hợp góp vốn bằng giá trị quyền sở hữu trí tuệ
• 2.15. Những quy định về nghĩa vụ góp vốn đối với cổ đông sáng lập
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ GÓP VỐN THÀNH LẬP CÔNG TY CỔ PHẦN
• 3.1. Nhu cầu hoàn thiện những quy định pháp luật về góp vốn thành lập công ty cổ phần trong Luật Doanh nghiệp năm 2005
• 3.2. Định hướng hoàn thiện các quy định pháp luật về góp vốn thành lập công ty cổ phần
• 3.3. Một số ý kiến cụ thể nhằm hoàn thiện các quy định về góp vốn thành lập công ty cổ phần trong Luật Doanh nghiệp năm 2005
• 3.3.1. Về chủ thể góp vốn thành lập công ty cổ phần
• 3.3.2. Về tài sản góp vốn thành lập công ty cổ phần
• 3.3.3. Chuyển quyền sở hữu đối với tài sản góp vốn
• 3.3.4. Hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung, các quy định về góp vốn thành lập doanh nghiệp nói riêng và các thiết chế kinh tế, xã hội
• 3.3.5. Nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan đăng ký kinh doanh nói chung cũng như các cơ quan nhà nước khác
• 3.3.6. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân và nâng cao văn hóa pháp lý, đạo đức kinh doanh cho doanh nghiệp
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy định góp vốn thành lập công ty cổ phần ở Việt Nam

Công ty cổ phần là một trong những hình thức doanh nghiệp phổ biến tại Việt Nam. Việc góp vốn thành lập công ty cổ phần không chỉ là một bước khởi đầu quan trọng mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Các quy định pháp luật về góp vốn cần được hiểu rõ để đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho các cổ đông và sự phát triển của công ty.

1.1. Khái niệm và bản chất pháp lý của góp vốn

Góp vốn thành lập công ty cổ phần được định nghĩa là việc các nhà đầu tư đưa tài sản vào công ty để trở thành chủ sở hữu hoặc đồng sở hữu. Bản chất pháp lý của góp vốn không chỉ là việc chuyển giao tài sản mà còn là việc xác lập quyền lợi của các cổ đông trong công ty.

1.2. Các hình thức góp vốn phổ biến hiện nay

Có nhiều hình thức góp vốn khác nhau như góp vốn bằng tiền mặt, tài sản, hoặc quyền sử dụng đất. Mỗi hình thức đều có những quy định pháp lý riêng biệt, ảnh hưởng đến quyền lợi và nghĩa vụ của các cổ đông.

II. Những thách thức trong quy định góp vốn thành lập công ty cổ phần

Mặc dù có nhiều quy định pháp lý, nhưng việc thực hiện các quy định này vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như sự không đồng nhất trong các văn bản pháp luật, hay sự thiếu minh bạch trong quy trình góp vốn là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Sự không đồng nhất trong quy định pháp luật

Nhiều quy định về góp vốn chưa được thống nhất với các văn bản pháp luật khác, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng và thực thi. Điều này gây ra sự không chắc chắn cho các nhà đầu tư.

2.2. Thiếu minh bạch trong quy trình góp vốn

Quy trình góp vốn hiện tại còn thiếu sự minh bạch, khiến cho các cổ đông gặp khó khăn trong việc xác định quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Điều này có thể dẫn đến tranh chấp và xung đột giữa các cổ đông.

III. Phương pháp cải thiện quy định góp vốn thành lập công ty cổ phần

Để giải quyết những thách thức hiện tại, cần có những phương pháp cải thiện quy định pháp luật về góp vốn. Việc hoàn thiện các quy định này sẽ giúp tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và hiệu quả hơn.

3.1. Hoàn thiện khung pháp lý về góp vốn

Cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và đồng bộ hơn cho các quy định về góp vốn. Điều này sẽ giúp các nhà đầu tư dễ dàng hơn trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

3.2. Tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật

Cần có các chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp về quy định góp vốn. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và hiểu biết của họ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quy định góp vốn trong công ty cổ phần

Việc áp dụng các quy định về góp vốn trong thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho các công ty cổ phần. Tuy nhiên, vẫn cần có những điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn kinh doanh.

4.1. Kết quả nghiên cứu về góp vốn trong công ty cổ phần

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng đúng các quy định về góp vốn đã giúp nhiều công ty cổ phần phát triển mạnh mẽ, thu hút được nhiều nhà đầu tư và tạo ra giá trị gia tăng cho doanh nghiệp.

4.2. Những bài học từ thực tiễn góp vốn

Các công ty cần rút ra bài học từ những thành công và thất bại trong việc góp vốn để cải thiện quy trình và đảm bảo quyền lợi cho các cổ đông. Việc học hỏi từ thực tiễn sẽ giúp các công ty tránh được những sai lầm không đáng có.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quy định góp vốn

Quy định về góp vốn thành lập công ty cổ phần ở Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện. Tương lai, cần có những điều chỉnh để phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế và nhu cầu của thị trường.

5.1. Tương lai của quy định góp vốn

Dự báo rằng các quy định về góp vốn sẽ tiếp tục được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển của các công ty cổ phần. Điều này sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà đầu tư

Các nhà đầu tư cần nắm rõ các quy định pháp luật về góp vốn để bảo vệ quyền lợi của mình. Việc hiểu biết về pháp luật sẽ giúp họ đưa ra quyết định đầu tư chính xác và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công ty cổ phần là mô hình doanh nghiệp có lịch sử phát triển lâu đời và được xem là hình thức tổ chức kinh doanh linh hoạt, có khả năng huy động vốn rộng rãi và quy mô lớn. Ở Việt Nam, công ty cổ phần được coi là một hướng quan trọng trong đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, đáp ứng nhu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. Theo Luật Doanh nghiệp năm 2005, công ty cổ phần có địa vị pháp lý được hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý cho sự tồn tại và phát triển của loại hình này. Tuy nhiên, các quy định pháp luật về góp vốn thành lập công ty cổ phần còn nhiều hạn chế, chưa phản ánh đầy đủ các hình thức góp vốn đa dạng trong thực tế.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ các vấn đề pháp lý về góp vốn thành lập công ty cổ phần theo quy định của pháp luật Việt Nam, đặc biệt là Luật Doanh nghiệp năm 2005. Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng pháp luật, so sánh với pháp luật nước ngoài và đề xuất giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong các quy định pháp luật về góp vốn thành lập công ty cổ phần, không đi sâu vào khía cạnh tài chính hay cổ phần hóa doanh nghiệp.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cái nhìn hệ thống, toàn diện về quy định pháp luật góp vốn, góp phần nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật, bảo vệ quyền lợi các bên liên quan và thúc đẩy sự phát triển bền vững của công ty cổ phần tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp lý về doanh nghiệp, góp vốn và công ty cổ phần, bao gồm:

• Lý thuyết về góp vốn: Góp vốn được hiểu là hành vi chuyển giao tài sản hoặc quyền sử dụng tài sản vào công ty để trở thành chủ sở hữu hoặc đồng chủ sở hữu, nhằm tạo vốn cho hoạt động kinh doanh và bảo đảm quyền lợi cho các cổ đông.

• Lý thuyết về công ty cổ phần: Công ty cổ phần là doanh nghiệp có vốn điều lệ chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần, có nhiều cổ đông chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp, có tư cách pháp nhân độc lập và quyền tự do chuyển nhượng cổ phần.

• Khái niệm pháp lý về quyền và nghĩa vụ cổ đông: Cổ đông sáng lập và cổ đông phổ thông có các quyền và nghĩa vụ khác nhau, đặc biệt cổ đông sáng lập có quyền ưu đãi biểu quyết trong ba năm đầu và nghĩa vụ thanh toán cổ phần đã đăng ký.

Các khái niệm chính bao gồm: vốn điều lệ, cổ phần ưu đãi và phổ thông, trách nhiệm hữu hạn, quyền tự do chuyển nhượng cổ phần, tư cách pháp nhân của công ty cổ phần.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp truyền thống và hiện đại:

• Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu: Thu thập và phân tích các văn bản pháp luật Việt Nam như Luật Doanh nghiệp 2005, Bộ luật Dân sự 2005, Luật Đầu tư 2005, Luật Đất đai 2003, cùng các nghị định hướng dẫn thi hành.

• Phương pháp so sánh pháp luật: So sánh quy định pháp luật về góp vốn thành lập công ty cổ phần của Việt Nam với một số quốc gia như Anh, Mỹ, Singapore nhằm rút ra bài học kinh nghiệm.

• Phương pháp thống kê và phân tích số liệu: Sử dụng số liệu về vốn điều lệ, số lượng cổ đông, thời hạn góp vốn để đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật.

• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Đánh giá các trường hợp góp vốn thực tế tại Việt Nam, phân tích các vấn đề phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật, các công trình nghiên cứu khoa học, số liệu thống kê về công ty cổ phần tại Việt Nam trong giai đoạn 2005-2012. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tính đại diện và tính cập nhật của tài liệu. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến 2012, tập trung vào giai đoạn thi hành Luật Doanh nghiệp 2005.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Bản chất pháp lý của góp vốn thành lập công ty cổ phần: Góp vốn là hành vi chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản vào công ty để đổi lấy quyền lợi tài chính và quyền điều hành trong công ty. Ví dụ, góp vốn bằng quyền sử dụng đất không chuyển giao quyền sở hữu nhưng vẫn được pháp luật công nhận là góp vốn hợp pháp.

2. Quy định về vốn điều lệ và cổ phần: Vốn điều lệ là tổng giá trị mệnh giá cổ phần đã phát hành, được ghi trong Điều lệ công ty. Cổ đông sáng lập phải đăng ký mua ít nhất 20% tổng số cổ phần phổ thông được quyền chào bán và thanh toán đủ trong 90 ngày kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Số lượng cổ đông tối thiểu là 3, không giới hạn tối đa.

3. Trách nhiệm hữu hạn và quyền tự do chuyển nhượng cổ phần: Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn đã góp. Quyền tự do chuyển nhượng cổ phần phổ thông được bảo đảm, trừ cổ phần ưu đãi biểu quyết và cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập trong 3 năm đầu.

4. Sự bảo đảm của Nhà nước đối với góp vốn và công ty cổ phần: Hiến pháp và Luật Doanh nghiệp 2005 bảo hộ quyền sở hữu tài sản, vốn đầu tư và quyền kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp. Nhà nước không quốc hữu hóa hay tịch thu tài sản doanh nghiệp trái pháp luật, đồng thời quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan.

Thảo luận kết quả

Các quy định pháp luật về góp vốn thành lập công ty cổ phần tại Việt Nam đã có nhiều tiến bộ, đặc biệt là Luật Doanh nghiệp 2005 và các nghị định hướng dẫn. Việc quy định rõ ràng về vốn điều lệ, trách nhiệm cổ đông, quyền chuyển nhượng cổ phần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh và bảo vệ quyền lợi các bên.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy còn tồn tại một số hạn chế như chưa đồng bộ với các văn bản pháp luật khác, chưa dự liệu hết các hình thức góp vốn đa dạng, và thiếu chế tài xử lý trong trường hợp không bán hết cổ phần chào bán. So sánh với pháp luật các nước như Anh, Mỹ, Singapore cho thấy Việt Nam cần hoàn thiện hơn về quy định số lượng cổ đông tối thiểu, quyền biểu quyết của cổ đông sáng lập và cơ chế giám sát việc góp vốn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ cổ phần đăng ký và thanh toán của cổ đông sáng lập theo thời gian, bảng so sánh các quy định pháp luật góp vốn giữa Việt Nam và một số quốc gia để minh họa sự khác biệt và điểm cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định về vốn điều lệ và cổ phần: Cần làm rõ khái niệm vốn điều lệ là vốn đã góp thực tế, quy định cụ thể về thời hạn góp vốn và chế tài xử lý khi cổ đông không thanh toán đủ cổ phần đã đăng ký. Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp. Thời gian: 1-2 năm.

2. Tăng cường quản lý và giám sát việc góp vốn: Xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát tiến độ góp vốn của cổ đông sáng lập và cổ đông phổ thông, đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư các địa phương. Thời gian: 1 năm.

3. Đa dạng hóa hình thức góp vốn hợp pháp: Cập nhật và bổ sung các hình thức góp vốn mới phù hợp với thực tế kinh tế, như góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ. Thời gian: 2 năm.

4. Nâng cao nhận thức pháp luật cho các cổ đông và doanh nghiệp: Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về góp vốn và công ty cổ phần, nâng cao văn hóa pháp lý và đạo đức kinh doanh. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, các tổ chức đào tạo, hiệp hội doanh nghiệp. Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên, nghiên cứu sinh ngành Luật kinh tế: Giúp hiểu sâu sắc về quy định pháp luật góp vốn và công ty cổ phần, phục vụ học tập và nghiên cứu.

2. Luật sư, chuyên gia tư vấn pháp lý doanh nghiệp: Cung cấp cơ sở pháp lý và phân tích thực tiễn để tư vấn khách hàng về góp vốn và thành lập công ty cổ phần.

3. Nhà quản lý doanh nghiệp, cổ đông sáng lập: Nắm rõ quyền và nghĩa vụ khi góp vốn, hiểu rõ các quy định pháp luật để thực hiện đúng và bảo vệ quyền lợi.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về đăng ký kinh doanh và đầu tư: Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách, quản lý và giám sát hoạt động góp vốn thành lập công ty cổ phần.

Câu hỏi thường gặp

1. Góp vốn thành lập công ty cổ phần là gì?
   Góp vốn là việc các cổ đông chuyển giao tài sản hoặc quyền sử dụng tài sản vào công ty để trở thành chủ sở hữu chung, nhằm tạo vốn điều lệ cho công ty hoạt động. Ví dụ, góp vốn bằng tiền mặt hoặc quyền sử dụng đất đều được pháp luật công nhận.

2. Vốn điều lệ của công ty cổ phần được xác định như thế nào?
   Vốn điều lệ là tổng giá trị mệnh giá cổ phần đã phát hành và được ghi trong Điều lệ công ty. Cổ đông sáng lập phải đăng ký mua ít nhất 20% tổng số cổ phần phổ thông và thanh toán đủ trong 90 ngày kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

3. Cổ đông sáng lập có những quyền và nghĩa vụ gì?
   Cổ đông sáng lập có quyền ưu đãi biểu quyết trong ba năm đầu, quyền nhận cổ tức, quyền tham gia Đại hội đồng cổ đông và nghĩa vụ thanh toán đủ cổ phần đã đăng ký. Họ cũng chịu trách nhiệm liên đới trong phạm vi vốn góp chưa thanh toán.

4. Pháp luật Việt Nam có quy định gì về quyền tự do chuyển nhượng cổ phần?
   Cổ đông được tự do chuyển nhượng cổ phần phổ thông, trừ cổ phần ưu đãi biểu quyết và cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập trong ba năm đầu. Quy định này nhằm bảo đảm sự ổn định và kiểm soát công ty trong giai đoạn đầu.

5. Nhà nước bảo đảm quyền lợi của cổ đông và công ty cổ phần như thế nào?
   Hiến pháp và Luật Doanh nghiệp bảo hộ quyền sở hữu tài sản, vốn đầu tư và quyền kinh doanh hợp pháp. Nhà nước không quốc hữu hóa hay tịch thu tài sản doanh nghiệp trái pháp luật, đồng thời quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định.

Kết luận

• Góp vốn thành lập công ty cổ phần là hành vi pháp lý quan trọng, tạo nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của công ty cổ phần tại Việt Nam.
• Luật Doanh nghiệp năm 2005 đã có nhiều quy định chi tiết, hoàn thiện hơn về vốn điều lệ, cổ đông sáng lập, trách nhiệm hữu hạn và quyền chuyển nhượng cổ phần.
• Thực tiễn áp dụng còn tồn tại hạn chế, cần hoàn thiện pháp luật để phù hợp với thực tế và hội nhập quốc tế.
• Nhà nước có vai trò bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và cổ đông, tạo môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường quản lý, đa dạng hóa hình thức góp vốn và nâng cao nhận thức pháp luật cho các bên liên quan.

Các nhà làm luật, chuyên gia pháp lý và doanh nghiệp cần phối hợp nghiên cứu, đề xuất và thực thi các giải pháp nhằm hoàn thiện quy định pháp luật góp vốn thành lập công ty cổ phần, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI LUẬN VỀ GÓP VỐN THÀNH LẬP CÔNG TY CỔ PHẦN 1. KHÁI QUÁT VỀ GÓP VỐN THÀNH LẬP CÔNG TY 1. Khái niệm góp vốn thành lập công ty Theo Từ điển Luật học, góp vốn là việc nhà đầu tư đưa tài sản dưới các hình thức khác nhau vào doanh nghiệp để trở thành chủ sở hữu hoặc đồng chủ sở hữu doanh nghiệp [49, tr. Theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2005: Góp vốn là việc đưa tài sản vào công ty để trở thành chủ sở hữu hoặc các chủ sở hữu chung của công ty.

Tài sản góp vốn có thể là tiền Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, giá trị quyền sử dụng đất, giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, các tài sản khác ghi trong Điều lệ công ty do thành viên góp vốn tạo thành vốn của công ty [34, khoản 4 Điều 4]. Góp vốn cần được xem xét trên hai phương diện: kinh tế và pháp lý. Xét từ phương diện kinh tế, góp vốn là việc tạo ra tài sản cho công ty nhằm bảo đảm cho những chi phí trong hoạt động của công ty và bảo đảm quyền lợi cho các chủ nợ. Góp vốn vào công ty là điều kiện tiên quyết để cho ra đời một công ty.

Nếu không có sự tích tụ, tập trung tài sản với tính cách là các phần vốn góp thì: thứ nhất, công ty không có năng lực tài chính và do đó cũng không thể tự gánh vác nghĩa vụ; thứ hai, không góp vốn thì không thể đem lại lợi nhuận. Thực tế, sức mạnh tài chính của một công ty thông thường không chỉ căn cứ vào số vốn các cổ đông góp mà còn các khoản khác như lãi thu được, khoản vốn vay… Tuy nhiên, số vốn mà các thành viên hay các cổ đông góp vào công ty mới phản ánh khả năng tài chính thực sự của một công ty. 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Còn xét từ phương diện pháp lý, góp vốn là hành vi chuyển giao tài sản hay đưa tài sản vào công ty để đổi lấy quyền lợi đối với công ty. Nhìn nhận góp vốn ở góc độ pháp lý, ta nhận thấy sự tồn tại của thỏa thuận góp vốn giữa các thành viên và bản thân hành vi góp vốn thành lập công ty.

Trong đó, thỏa thuận góp vốn là thỏa thuận giữa các thành viên xoay quanh vấn đề liên quan đến góp vốn. Nội dung của thỏa thuận góp vốn không chỉ liên quan đến vấn đề mỗi thành viên góp bao nhiêu phần vốn góp mà còn giải quyết rất nhiều vấn đề khác như tài sản góp vốn, quyền rút vốn, định giá vốn góp, phương thức giải quyết tranh chấp, chuyển nhượng vốn góp… Thỏa thuận góp vốn thành lập công ty là trường hợp các bên của thỏa thuận góp vốn đồng thời là những người đầu tiên tạo dựng ra các quyền lợi trong công ty. Có khi để thành lập một công ty, các thành viên chỉ cần thống nhất với nhau thông qua thỏa thuận miệng; tuy nhiên điều này không phủ nhận rằng bất kỳ việc góp vốn thành lập công ty như thế nào, không phụ thuộc vào số vốn góp và số người tham gia, ta thấy phía sau nó là một quan hệ hợp đồng xoay quanh vấn đề góp vốn. Mục tiêu của thỏa thuận góp vốn thành lập công ty không chỉ là sự ra đời của một công ty mà còn giải quyết các vấn đề có tính nền tảng cho sự tồn tại, vận hành và phát triển của công ty đó sau này.

Ngoài ra, khái niệm góp vốn thành lập công ty còn được xem xét với tư cách là hành vi pháp lý. Theo đó, góp vốn là hành vi pháp lý đa phương, chỉ việc đưa tài sản vào công ty để đổi lấy một quyền lợi đối với công ty; bởi vì nó xuất phát từ thỏa thuận góp vốn giữa các thành viên. Một người chỉ có thể thực hiện hành vi góp vốn sau khi đã đạt được thỏa thuận về việc góp vốn với các thành viên khác. Mục đích của hành vi góp vốn là một quyền lợi nào đó đối với công ty.

Bản chất pháp lý của góp vốn thành lập công ty Góp vốn thành lập công ty là một hành vi chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền hưởng dụng tài sản. Khi tài sản được sử dụng làm vốn góp vào 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] công ty thì quyền sở hữu hoặc quyền hưởng dụng của người góp vốn được chuyển sang cho công ty. Theo đó, quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt đối với tài sản góp vốn được xác lập cho công ty theo quy định của pháp luật. Việc góp vốn vào công ty để trở thành chủ sở hữu hoặc các chủ sở hữu chung của công ty thực chất là hành vi đầu tư vốn để kinh doanh và nhằm mục đích kiếm lợi nhuận.

Do đó, quyền được chia lợi nhuận là một quyền lợi quan trọng của thành viên công ty. Như vậy, để nhận diện một hành vi góp vốn cần dựa trên ba yếu tố: một là, có sự chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền hưởng dụng tài sản cho công ty; hai là, người góp vốn có mong muốn trở thành thành viên của công ty; ba là, mục tiêu của người góp vốn là một quyền lợi đối với công ty. Trong đó, mục tiêu đổi lại một quyền lợi đối với công ty là căn cứ quan trọng nhất để phân biệt hành vi góp vốn với các hành vi thương mại khác như việc bán, cho thuê một tài sản nào đó cho công ty hoặc nhượng quyền thương mại, tặng cho tài sản. Để thấy rõ được bản chất của hành vi góp vốn thành lập công ty tôi xin so sánh hành vi góp vốn với một số hành vi thương mại khác như bán cho công ty một tài sản, nhượng quyền thương mại cho công ty.

Phân biệt góp vốn thành lập công ty cổ phần với bán một tài sản cho công ty: Trong quan hệ mua bán tài sản giữa bên bán với bên mua là một công ty, có tồn tại việc đưa tài sản vào công ty. Bởi vì thông qua một thỏa thuận mua bán tài sản thì tồn tại nghĩa vụ của bên bán phải đưa tài sản vào trong công ty. Tuy nhiên, trong quan hệ này thì bên bán tài sản không hề có ý định gánh vác các nghĩa vụ tài sản đối với các khoản nợ của công ty hay nói chính xác hơn bên bán không muốn trở thành cổ đông của công ty. Khi đã chuyển giao tài sản vào công ty, bên bán đoạn tuyệt quyền sở hữu đối với tài sản đã chuyển giao.

Và đổi lại cho việc chuyển giao quyền sở hữu đối với tài sản mua bán thì bên bán mong muốn nhận được không phải là một quyền lợi đối với công ty mà là một khoản giá trị đối ứng với nghĩa vụ chuyển giao tài 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] sản vào công ty. Công ty lúc đó có nghĩa vụ chuyển giao lại cho bên bán một khoản giá trị tương ứng. Ví dụ: A bán cho công ty cổ phần Z một chiếc xe ô tô con với giá là 700 triệu đồng, khi đó A có nghĩa vụ chuyển giao quyền sở hữu chiếc xe ô tô này cho công ty Z và ngược lại công ty có nghĩa vụ thanh toán cho A khoản tiền là 700 triệu đồng như thỏa thuận. Bất kể công ty làm ăn thua lỗ hay thành công thì A cũng chỉ nhận được khoản tiền là 700 triệu đồng mà thôi.

Và đồng thời anh ta cũng không phải chịu nghĩa vụ nào với chủ nợ của công ty. Điều này chứng tỏ A không có một quyền lợi nào (quyền tài chính hay quyền điều hành) đối với công ty mà chỉ có thể yêu cầu công ty Z thực hiện nghĩa vụ thanh toán như đã thỏa thuận. Phân biệt góp vốn thành lập công ty với nhượng quyền thương mại cho công ty: Nhượng quyền thương mại là trường hợp bên nhượng quyền (franchiser) cấp cho bên nhận nhượng quyền (franchisee) quyền sử dụng đối với tài sản trí tuệ, ví dụ như quyền sử dụng thương hiệu, bí mật kinh doanh, công nghệ, tên thương mại… Ta thấy, giữa hành vi góp vốn thành lập công ty và hành vi cấp nhượng quyền có một số điểm gây nhầm lẫn. Thứ nhất, trong hoạt động nhượng quyền, bên nhượng quyền cũng đưa tài sản mà cụ thể ở đây là quyền sử dụng tài sản trí tuệ vào công ty - bên nhận nhượng quyền.

Thứ hai, bên nhượng quyền cũng được nhận một khoản phí nhượng quyền bao gồm chi phí cố định và một loại phí tính trên cơ sở lợi nhuận mà công ty thu được từ hoạt động nhượng quyền. Thứ ba, bên nhượng quyền cũng có thể áp đặt một số quy tắc về hoạt động của công ty nhận nhượng quyền về các vấn đề như phương thức kinh doanh, nguyên tắc kế toán, các điều khoản chống cạnh tranh, bảo mật thông tin… Tuy nhiên, nhượng quyền thương mại không phải là hành vi góp vốn vì ba lý do sau: + Bên nhượng quyền không phải là cổ đông của công ty; + Khoản phí tính theo lợi nhuận mà bên nhượng quyền nhận được không vượt ra ngoài phạm vi số lợi nhuận có được từ hoạt động nhượng quyền; 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] + Những quy tắc kinh doanh mà bên nhượng quyền có thể áp đặt cho phía công ty nhận nhượng quyền chỉ giới hạn trong phạm vi của hợp đồng nhượng quyền chứ không phải các quy tắc áp đặt cho toàn bộ hoạt động kinh doanh của bên nhận nhượng quyền. Bằng việc so sánh góp vốn thành lập công ty với các hành vi khác dễ gây nhầm lẫn, một lần nữa ta đã làm rõ hơn bản chất của hành vi góp vốn thành lập công ty. Như vậy, bản chất của hành vi góp vốn là việc đưa tài sản vào công ty để đổi lấy quyền lợi đối với công ty.

GÓP VỐN THÀNH LẬP CÔNG TY CỔ PHẦN 1. Khái quát về công ty cổ phần 1. Khái niệm công ty cổ phần Ở các nước khác nhau, công ty cổ phần có thể có những tên gọi khác nhau.