Luận văn thạc sĩ nghiên cứu xác định mức độ tồn lưu chất độc da cam dioxin và đánh giá hiệu quả thử nghiệm công nghệ hóa cơ xử lý dioxin tại khu vực sân bay biên hòa

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu xác định mức độ tồn lưu chất độc da cam dioxin và đánh giá hiệu quả thử nghiệm công nghệ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Trần Hồng Cơ
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hùng Minh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu, Xác Định Mức Độ Tồn Lưu Chất Độc Da Cam/Dioxin Và Đánh Giá Hiệu Quả Thử Nghiệm Công Nghệ Hóa Cơ Xử Lý Dioxin Tại Khu Vực Sân Bay Biên Hòa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về tình hình ô nhiễm dioxin tại Việt Nam
• 1.2. Tình hình sử dụng chất diệt cỏ có chứa dioxin trong thời gian chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam
• 1.3. Thực trạng ô nhiễm dioxin tại các điểm nóng
• 1.4. Các phương pháp xử lý dioxin
• 1.4.1. Giải hấp nhiệt trong mố (In Situ Thermal Desorption- ISTD/IPTD)
• 1.4.2. Công nghệ Sinh học
• 1.4.3. Biên pháp chôn lấp
• 1.5. Kinh nghiệm trên thế giới áp dụng công nghệ cơ hóa trong xử lý dioxin
• 2. CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tính toán khối lượng đất nhiễm dioxin cần phải xử lý tại sân bay Biên Hòa
• 2.3. Công nghệ Hóa-Cơ (MCD) xử lý đất bị ô nhiễm tại sân bay Biên Hòa
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp kế thừa, thu thập và tổng hợp tài liệu
• 2.4.2. Phương pháp lấy mẫu
• 2.4.3. Phương pháp điều tra và nghiên cứu ngoài thực địa
• 2.4.4. Phương pháp chuyên gia
• 2.4.5. Phương pháp tính toán
• 2.4.6. Phương pháp phân tích tổng hợp đánh giá
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Nghiên cứu, xác định mức độ ô nhiễm tại khu vực phía tây nam sân bay Biên Hòa (khu vực Pacer Ivy)
• 3.1.1. Nhiễm độc dioxin trong đất bề mặt
• 3.1.2. Nhiễm độc trong đất và trầm tích sâu
• 3.2. Đánh giá hiệu quả của công nghệ Hóa-Cơ xử lý dioxin
• 3.2.1. Kết quả phân tích đất trước và sau xử lý
• 3.2.2. Đánh giá hiệu quả xử lý
• 3.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình xử lý
• 3.3. Đề xuất giải pháp công nghệ xử lý dioxin tại Sân bay Biên Hòa
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu mức độ tồn lưu chất độc da cam dioxin

Chất độc da cam dioxin đã để lại những hậu quả nghiêm trọng cho môi trường và sức khỏe con người tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm xác định mức độ tồn lưu của dioxin tại khu vực sân bay Biên Hòa, nơi được coi là một trong những điểm nóng ô nhiễm. Việc hiểu rõ về tình hình ô nhiễm dioxin là cần thiết để có những biện pháp xử lý hiệu quả.

1.1. Tình hình ô nhiễm dioxin tại Việt Nam

Việt Nam đã trải qua một thời kỳ dài bị ô nhiễm dioxin do chiến tranh. Các nghiên cứu cho thấy nồng độ dioxin tại nhiều khu vực, đặc biệt là sân bay Biên Hòa, vượt xa ngưỡng cho phép, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.

1.2. Tác động của chất độc da cam đến môi trường

Chất độc da cam không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn gây tổn hại đến hệ sinh thái. Nhiều loài động thực vật đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học tại các khu vực ô nhiễm.

II. Vấn đề ô nhiễm dioxin tại sân bay Biên Hòa

Sân bay Biên Hòa là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ chất độc da cam. Việc xác định mức độ ô nhiễm và tìm kiếm giải pháp xử lý là rất cấp thiết.

2.1. Các khu vực ô nhiễm chính tại sân bay

Khu vực Pacer Ivy và các khu vực xung quanh sân bay Biên Hòa được xác định là những điểm nóng về ô nhiễm dioxin. Nồng độ dioxin tại đây cao hơn nhiều lần so với ngưỡng cho phép.

2.2. Thách thức trong việc xử lý ô nhiễm

Việc xử lý ô nhiễm dioxin tại sân bay Biên Hòa gặp nhiều khó khăn do tính chất phức tạp của ô nhiễm và sự thiếu hụt công nghệ phù hợp. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để tìm ra giải pháp hiệu quả.

III. Phương pháp nghiên cứu xác định mức độ tồn lưu dioxin

Nghiên cứu sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để xác định mức độ tồn lưu dioxin trong đất và nước tại khu vực sân bay Biên Hòa. Các phương pháp này bao gồm phân tích mẫu đất và nước, cũng như đánh giá hiệu quả của các công nghệ xử lý.

3.1. Phương pháp lấy mẫu và phân tích

Mẫu đất và nước được lấy từ nhiều vị trí khác nhau tại sân bay Biên Hòa để đảm bảo tính đại diện. Các mẫu này sau đó được phân tích để xác định nồng độ dioxin.

3.2. Đánh giá hiệu quả công nghệ xử lý

Nghiên cứu cũng đánh giá hiệu quả của các công nghệ xử lý dioxin đã được áp dụng tại sân bay Biên Hòa, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các biện pháp xử lý trong tương lai.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy nồng độ dioxin tại sân bay Biên Hòa vẫn ở mức cao, cần có các biện pháp xử lý kịp thời. Các công nghệ xử lý hiện tại đã cho thấy một số hiệu quả nhất định.

4.1. Kết quả phân tích mẫu đất

Kết quả phân tích cho thấy nồng độ dioxin trong đất tại khu vực Pacer Ivy lên tới hàng trăm ngàn ppt TEQ, vượt xa ngưỡng cho phép. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp xử lý ngay lập tức.

4.2. Ứng dụng công nghệ hóa cơ trong xử lý

Công nghệ hóa cơ đã được thử nghiệm tại sân bay Biên Hòa và cho thấy hiệu quả trong việc giảm nồng độ dioxin. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình xử lý.

V. Kết luận và hướng đi tương lai trong nghiên cứu dioxin

Nghiên cứu về dioxin tại sân bay Biên Hòa đã chỉ ra mức độ ô nhiễm nghiêm trọng và cần thiết phải có các biện pháp xử lý hiệu quả. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc phát triển công nghệ xử lý và nâng cao nhận thức cộng đồng.

5.1. Tầm quan trọng của việc xử lý dioxin

Việc xử lý dioxin không chỉ bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn góp phần phục hồi môi trường. Cần có sự hợp tác giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để đạt được mục tiêu này.

5.2. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu để tìm ra các công nghệ xử lý mới, hiệu quả hơn. Đồng thời, việc theo dõi và đánh giá tình hình ô nhiễm cũng cần được thực hiện thường xuyên để có những biện pháp kịp thời.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn chiến tranh Mỹ tại Việt Nam (1961-1971), hơn 74 triệu lít chất diệt cỏ chứa dioxin đã được phun rải tại miền Nam, với khoảng 366 kg dioxin được thải ra môi trường. Sau gần 5 thập kỷ, dioxin vẫn tồn lưu và gây ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt tại các điểm nóng như sân bay Biên Hòa, Đà Nẵng và Phù Cát. Sân bay Biên Hòa được xác định là khu vực ô nhiễm dioxin nặng nhất với nồng độ dioxin trong đất và trầm tích vượt ngưỡng cho phép hàng trăm đến hàng nghìn lần (ngưỡng cho phép là 1000 ppt TEQ đối với đất).

Mục tiêu nghiên cứu là xác định mức độ tồn lưu dioxin tại khu vực phía Tây Nam sân bay Biên Hòa (khu vực Pacer Ivy), tính toán khối lượng đất cần xử lý và đánh giá hiệu quả thử nghiệm công nghệ Hóa-Cơ (Mechano Chemical Destruction - MCD) trong xử lý đất nhiễm dioxin. Nghiên cứu được thực hiện trong bối cảnh dự án xử lý ô nhiễm dioxin tại các điểm nóng ở Việt Nam, với phạm vi khảo sát và thử nghiệm tại sân bay Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, trong giai đoạn 2012-2014.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp số liệu chính xác về mức độ ô nhiễm và khối lượng đất cần xử lý, đồng thời đánh giá hiệu quả công nghệ xử lý mới, góp phần xây dựng kế hoạch tổng thể xử lý ô nhiễm dioxin tại sân bay Biên Hòa, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết tồn lưu và lan truyền dioxin trong môi trường đất và trầm tích: Dioxin có tính bền vững cao, dễ tích tụ trong đất và trầm tích, lan truyền theo hệ thống thủy văn, ảnh hưởng đến sinh vật và con người.
• Mô hình công nghệ Hóa-Cơ (Mechano Chemical Destruction - MCD): Quá trình nghiền bi tạo ra năng lượng cơ học phá vỡ các liên kết hóa học của dioxin, chuyển hóa thành các sản phẩm không độc hại.
• Khái niệm nồng độ độc tương đương (TEQ): Đơn vị đo lường tổng nồng độ dioxin và furan dựa trên độc tính tương đương của các đồng phân.
• Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 8183:2009: Quy định ngưỡng dioxin trong đất (1000 ppt TEQ) và trầm tích (150 ppt TEQ) để làm căn cứ khoanh vùng và xử lý ô nhiễm.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Tổng hợp số liệu từ 104 mẫu đất và trầm tích lấy tại khu vực Pacer Ivy, sân bay Biên Hòa, bao gồm 43 mẫu bề mặt, 48 mẫu theo chiều sâu và 13 mẫu kiểm soát chất lượng. Dữ liệu phân tích được thực hiện tại Phòng thí nghiệm Dioxin thuộc Tổng cục Môi trường và phòng thí nghiệm AXYS.
• Phương pháp lấy mẫu: Sử dụng sơ đồ tuyến lấy mẫu dày đặc, lấy mẫu đất bề mặt và theo chiều sâu đến 3,2 m bằng thiết bị lấy mẫu đa chiều, đảm bảo đại diện và tránh nhiễm chéo. Vị trí lấy mẫu được xác định chính xác bằng GPS.
• Phương pháp phân tích: Phân tích nồng độ dioxin theo TEQ, kiểm soát chất lượng mẫu (QA/QC), sử dụng phương pháp hồi quy đa tuyến tính để đánh giá mối tương quan các thông số ảnh hưởng đến hiệu quả xử lý.
• Phương pháp thử nghiệm công nghệ: Thử nghiệm xử lý 110 tấn đất nhiễm dioxin qua 42 mẻ bằng công nghệ Hóa-Cơ, với các điều kiện vận hành khác nhau, tập trung xử lý đất có nồng độ dioxin cao (>10.000 ppt), trung bình (2.000 ppt) và thấp (<2.000 ppt). Mỗi mẻ lấy mẫu trước và sau xử lý để đánh giá hiệu quả.
• Timeline nghiên cứu: Khảo sát và lấy mẫu năm 2008-2012, thử nghiệm công nghệ năm 2012-2013, phân tích và tổng hợp kết quả đến năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ ô nhiễm dioxin tại khu vực Pacer Ivy: Trong 43 mẫu đất bề mặt, 79% mẫu có nồng độ dioxin vượt ngưỡng 1000 ppt TEQ, với nồng độ cao nhất lên đến 962.560 ppt TEQ. Dioxin tập trung chủ yếu tại góc Tây Nam và phía Đông khu vực Pacer Ivy, lan tỏa theo hệ thống kênh rạch và ao hồ.
2. Phân bố dioxin theo chiều sâu: Dioxin thấm sâu đến 180 cm, có điểm nồng độ dioxin tại lớp đất 30-60 cm đạt 392.000 ppt TEQ, giảm dần theo độ sâu nhưng vẫn vượt ngưỡng xử lý. Sự phân bố không đồng nhất giữa các điểm lấy mẫu, cho thấy cấu trúc địa tầng phức tạp.
3. Khối lượng đất cần xử lý: Diện tích đất nhiễm vượt ngưỡng khoảng 75.000 m², với độ sâu nhiễm trung bình giả định 1,2 m, ước tính khối lượng đất cần xử lý hơn 90.000 m³, lớn hơn khối lượng đất xử lý tại sân bay Đà Nẵng (73.000 m³).
4. Hiệu quả xử lý công nghệ Hóa-Cơ: Trong 16 mẻ xử lý đất nhiễm dioxin nồng độ cao (tổng 28 tấn), hiệu suất phá hủy dioxin đạt trung bình 94,05%, giảm nồng độ từ 111.392 ppt TEQ xuống còn 49.238 ppt TEQ. Các mẻ xử lý đất nhiễm trung bình và thấp cũng cho hiệu quả tương tự, với mục tiêu đưa nồng độ dioxin xuống dưới 1.000 ppt TEQ.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy ô nhiễm dioxin tại sân bay Biên Hòa là nghiêm trọng, với mức độ và phạm vi lan tỏa rộng, đặc biệt tại khu vực Pacer Ivy. Sự phân bố dioxin theo chiều sâu không đồng đều phản ánh tính phức tạp của địa chất và quá trình lan truyền ô nhiễm qua hệ thống thủy văn. Khối lượng đất cần xử lý lớn đòi hỏi giải pháp công nghệ hiệu quả và khả thi về kinh tế.

Công nghệ Hóa-Cơ thể hiện hiệu quả cao trong việc phá hủy dioxin, phù hợp với mục tiêu quốc gia và quốc tế. So sánh với các nghiên cứu và dự án xử lý dioxin tại sân bay Đà Nẵng và Phù Cát, công nghệ này có ưu điểm về thời gian xử lý nhanh và khả năng xử lý đất có độ ẩm thấp (<2%). Tuy nhiên, cần lưu ý các yếu tố ảnh hưởng như kích thước hạt đất, tốc độ quay lò, và tỷ lệ bổ sung cát thạch anh để tối ưu hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố nồng độ dioxin theo vị trí và chiều sâu, bảng tổng hợp hiệu quả xử lý từng mẻ, giúp minh họa rõ ràng xu hướng giảm ô nhiễm và phạm vi ô nhiễm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Triển khai xử lý đồng bộ diện tích lớn: Áp dụng công nghệ Hóa-Cơ kết hợp với các biện pháp xử lý bổ sung (chôn lấp an toàn, sinh học) để xử lý hơn 90.000 m³ đất nhiễm dioxin tại sân bay Biên Hòa trong vòng 5 năm tới, nhằm giảm thiểu ô nhiễm triệt để.
2. Tăng cường giám sát và lấy mẫu định kỳ: Thiết lập hệ thống quan trắc môi trường liên tục tại các khu vực ô nhiễm và vùng lân cận để đánh giá hiệu quả xử lý và phát hiện sớm nguy cơ lan tỏa ô nhiễm.
3. Đào tạo và chuyển giao công nghệ: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho cán bộ kỹ thuật và chuyên gia môi trường về vận hành công nghệ Hóa-Cơ, đảm bảo nhân lực đủ năng lực vận hành và bảo trì hệ thống xử lý.
4. Nghiên cứu tối ưu hóa quy trình xử lý: Tiếp tục nghiên cứu các thông số vận hành như tốc độ quay, tỷ lệ bổ sung vật liệu, độ ẩm đất để nâng cao hiệu suất xử lý và giảm chi phí vận hành.
5. Tăng cường hợp tác quốc tế và huy động nguồn lực: Kêu gọi hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ các tổ chức quốc tế, quỹ môi trường toàn cầu để mở rộng quy mô xử lý và áp dụng công nghệ tiên tiến.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý môi trường và Bộ Quốc phòng: Sử dụng kết quả để xây dựng chính sách, kế hoạch xử lý ô nhiễm dioxin tại các điểm nóng, đảm bảo an toàn môi trường và sức khỏe cộng đồng.
2. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia môi trường: Tham khảo phương pháp khảo sát, phân tích và đánh giá hiệu quả công nghệ xử lý dioxin, phục vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ mới.
3. Doanh nghiệp công nghệ môi trường: Áp dụng công nghệ Hóa-Cơ trong xử lý đất ô nhiễm dioxin, nâng cao năng lực kỹ thuật và mở rộng thị trường xử lý chất thải nguy hại.
4. Cộng đồng dân cư và tổ chức phi chính phủ: Nắm bắt thông tin về mức độ ô nhiễm và các biện pháp xử lý, tham gia giám sát và bảo vệ môi trường tại các khu vực bị ảnh hưởng.

Câu hỏi thường gặp

1. Dioxin là gì và tại sao nó nguy hiểm?
   Dioxin là nhóm hợp chất hữu cơ bền vững, có độc tính cao, tích tụ trong môi trường và sinh vật, gây ung thư, dị tật bẩm sinh và suy giảm miễn dịch. Ví dụ, tại sân bay Biên Hòa, nồng độ dioxin trong đất vượt ngưỡng cho phép hàng nghìn lần.

2. Công nghệ Hóa-Cơ hoạt động như thế nào?
   Công nghệ sử dụng máy nghiền bi tạo lực cơ học phá vỡ liên kết hóa học của dioxin trong đất, chuyển hóa thành các chất không độc hại. Thử nghiệm tại Biên Hòa cho thấy hiệu quả phá hủy dioxin đạt trên 90%.

3. Khối lượng đất nhiễm dioxin cần xử lý tại Biên Hòa là bao nhiêu?
   Ước tính hơn 90.000 m³ đất cần xử lý tại khu vực Pacer Ivy, với diện tích khoảng 75.000 m² và độ sâu nhiễm trung bình 1,2 m.

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả xử lý dioxin bằng công nghệ Hóa-Cơ?
   Bao gồm kích thước hạt đất, độ ẩm, tốc độ quay lò, tỷ lệ bổ sung vật liệu như cát thạch anh. Điều chỉnh các thông số này giúp tối ưu hiệu quả xử lý.

5. Làm thế nào để đảm bảo an toàn trong quá trình xử lý dioxin?
   Quá trình xử lý được kiểm soát nghiêm ngặt về bụi, khí thải qua hệ thống lọc than hoạt tính, đồng thời giám sát môi trường xung quanh để tránh phát tán ô nhiễm.

Kết luận

• Dioxin tồn lưu tại sân bay Biên Hòa với mức độ ô nhiễm nghiêm trọng, nồng độ vượt ngưỡng xử lý lên đến gần 1 triệu ppt TEQ.
• Khối lượng đất nhiễm dioxin cần xử lý ước tính hơn 90.000 m³, lớn hơn nhiều so với các điểm nóng khác tại Việt Nam.
• Công nghệ Hóa-Cơ thể hiện hiệu quả cao, phá hủy trên 90% dioxin trong đất, phù hợp với mục tiêu quốc gia và quốc tế.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp xử lý, giám sát và đào tạo để đảm bảo thành công dự án xử lý ô nhiễm dioxin tại Biên Hòa.
• Khuyến nghị tiếp tục nghiên cứu, tối ưu công nghệ và huy động nguồn lực để mở rộng quy mô xử lý trong thời gian tới.

Các cơ quan chức năng và nhà nghiên cứu nên phối hợp triển khai kế hoạch xử lý, đồng thời cập nhật kết quả nghiên cứu để hoàn thiện giải pháp bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Tổng quan về tình hình ô nhiễm dioxin tại Việt Nam 1.1 Tình hình sử dụng chất diệt cỏ có chứa dioxin trong thời gian chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam Bảng 1.1: Số lượng các chất diệt cỏ đã được sử dụng tại miền Nam Việt Nam trong thời gian chiến tranh với Mỹ Đơn vị: lít Các chất: Tác giả Chất da cam Chất trắng Chất xanh tím, hồng, Tổng cộng xanh lá mạ Westing (1976) 44.920 Trong bảng này số liệu của Westing không bao gồm các chất tím, hồng và xanh mạ là những chất có hàm lượng dioxin rất cao (Bảng 1. Theo Young (2009), thì con số 74.920 lít là tổng số Mỹ đưa vào Việt Nam, đến năm 1972 theo kế hoạch Pacer Ivy đã đưa về nước 25.200 phi (loại 208 lít) chất da cam, tương đương 5.600 lít, còn lượng đã sử dụng là 74. Theo số liệu của Stellman (2003) thì số lượng tổng các chất diệt cỏ là 76.806 lít(~77 triệu) các chất, tương đương với 95.688 kg (~ 95 triệu kg), trong đó có 67% các chất chứa dioxin, mà chủ yếu là chất da cam với khối lượng 49,27 triệu lít, tương đương 63.688 kg các chất diệt cỏ này được phun rải lên 2,63 triệu ha chiếm 15,2% diên tích toàn miền Nam Việt Nam (172.000 ha, theo SIPRI, 1971). Nếu chỉ tính riêng các chất có hoạt chất 2,4,5-T, thì diện tích bị phun rải loại các chất này, cũng theo Stellman và cộng sự là 1,68 triệu ha, chiếm 9,7 % diện tích toàn miền Nam.

Từ các số liệu trên đây, có thể đánh giá mật độ phun rải như sau: Tất cả các chất là ~ 36 kg/ha, riêng các chất da cam với khối lượng 49.937 lít tương đương TIEU LUAN MOI download : 3skknchat@gmail.240 kg, rải trên 1,68 triệu ha thì mật độ 37,5 kg/ ha, gấp 17 lần liều sử dụng trong nông nghiệp theo hướng dẫn của bộ lục quân mỹ năm 1969 là 2,2 kg/ha. Với mật độ này thì các chất diệt cỏ trở thành những chất độc phát quang và phá hoại mùa màng có tính hủy diệt. Theo ước tính có hơn 2,5 triệu ha rừng bị tác độc ở nhiều mức khác nhau gây ảnh hưởng nặng nề đến sinh thái rừng ở nam Việt Nam (Văn phòng 33,2007). Và hàng triệu nạn nhân chất độc da cam/dioxin với nhiều loại chứng bệnh khác nhau: ung thư, suy giảm miễn dịch, tai biến sinh sản, dị tật bẩm sinh, v.

Đặc biệt, ở một số sân bay như Biên Hòa, Đà Nẵng và Phù Cát, có những điểm bị ô nhiễm chất độc da cam/dioxin rất nặng (những “điểm nóng” về môi trường), hàm lượng dioxin trong đất, trong bùn ở đây cao hơn hàng trăm, có nơi hàng ngàn lần ngưỡng cho phép (TCVN 8183: 2009, 1000 ppt TEQ đối với đất, 150 ppt TEQ với trầm tích, bùn).2 Thực trạng ô nhiễm dioxin tại các điểm nóng Theo các kết quả nghiên cứu từ trước đến nay do Việt Nam và quốc tế phối hợp thực hiện đã xác định các sân bay quân sự Đà Nẵng, Phù Cát và Biên Hòa là ba điểm nóng ô nhiễm nặng dioxin trong đất, trầm tích, động vật thủy sinh, chủ yếu là TCDD có nguồn gốc từ chiến tranh ở Việt Nam vốn được quân đội Mỹ sử dụng làm kho chứa, tập kết chất da cam/dioxin trước khi đi phun rải. Hai điểm nóng sân bay Đà Nẵng hiện đang được Bộ Quốc phòng Việt Nam phối hợp với Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) bằng ngân sách của Chính phủ Mỹ thực hiện; sân bay Phù Cát đã được xử lý trong năm 2012 bằng tài trợ của Quĩ Môi trường toàn cầu thông qua Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc tại Việt Nam (gọi tắt là Dự án GEF/UNDP Dioxin). Riêng đối với sân bay Biên Hòa, do qui mô và tính chất ô nhiễm phức tạp và không đồng nhất. Vì vậy, đến nay vẫn chưa có biện pháp cụ thể xử lý đất nhiễm dioxin tại sân bay Biên Hòa.

Tình trạng ô nhiễm dioxin tại khu vực sân bay Biên Hòa Các khu ô nhiễm trong sân bay quân sự Biên Hòa bao gồm Khu vực Pacer Ivy (Góc phía Tây sân bay); Khu vực Tây Nam (Góc Tây Nam sân bay); Khu Nam Z1 (bao gồm bãi chôn lấp Z1 và vùng xung quanh); Các hồ bên trong và bên ngoài TIEU LUAN MOI download : [e-mail] sân bay được xem là các nguồn ô nhiễm thứ cấp, các khu vực ô nhiễm được mô tả trong hình 1.1 Từ năm 2000, các nghiên cứu được mở rộng và với sự tài trợ của UNDP (Quỹ Ford), GEF (Quỹ môi trường toàn cầu), Ban 10-80/Hatfield (2007), TTNĐVNg/Hatfield (2009), Văn phòng 33/Hatfield/UNDP (2007,2010). Kết quả của các đợt khảo sát cho thấy nồng độ dioxin trong đất và trầm tích của khu vực Z1 là rất cao, với nồng độ cao nhất là 410.000 ppt TEQ trong đất và 5470 ppt (theo trọng lượng khô) trong trầm tích. Các đợt khảo sát tiếp theo vào năm 2004-2005 cho thấy nồng độ vẫn cao trong một vài mẫu trầm tích tại hồ 2, với nồng độ cao nhất trong mẫu trầm tích là 833 ppt TEQ. Trong chương trình khảo sát gần đây nhất vào tháng 1 năm 2008, hiện trạng ô nhiễm dioxin tại khu Z1 vẫn còn cao, với nồng độ TEQ của mẫu cao nhất là 262.

Ngoài ra, các khu vực phía tây nam sân bay và khu vực vành đai của Z1, nồng độ dioxin trong nhiều mẫu vượt quá ngưỡng 1. Đặc biệt các mẫu lấy tại vùng đất thấp ở cuối dốc của khu Z1 bao gồm các kênh rạch thoát nước, ao hồ tại đầu phía Nam của sân bay tiếp tục bị ô nhiễm dioxin với nồng độ cao. Cần có thêm các chương trình lấy mẫu và phân tích mẫu để có thể xác định chính xác thể tích đất và trầm tích cần được xử lý. Nồng độ dioxin tại khu vực Pacer Ivy (địa điểm do Bộ Quốc phòng Mỹ đề nghị khảo sát, nằm ở phía Tây Nam của sân bay) là tương đối cao, cho thấy khu vực này có thể đã được sử dụng để phun thuốc diệt cỏ trong chiến tranh Mỹ - Việt Nam.

Tuy nhiên số lượng mẫu lấy tại khu vực này còn hạn chế. Vì đây là một khu vực có diện tích lớn và có khả năng lan truyền ô nhiễm đến các hệ sinh thái nước qua hệ thống kênh rạch, nên cần thiết phải có những đánh giá kỹ lưỡng về mức độ ô nhiễm.Kết quả nghiên cứu được tổng hợp trong bảng 1. TIEU LUAN MOI download : 5skknchat@gmail.2: Tổng hợp các kết quả nghiên cứu từ năm 2000 của Bộ Quốc phòng, Văn phòng 33 và Ban 10-80. Số Nồng độ trung Khoảng nồng độ Tên dự án Vị trí Loại mẫu mẫu bình (tổng (n) TEQ) (tổng TEQ) Dự án Z1 Khu vực Z1 Đất 50 18750 ppt nd – 410000 ppt & Chương Trầm tích 3 2990 ppt 1380 – 5470 ppt trình 33; 2000, Hồ Cổng 2 Trầm tích 6 339 ppt 236 – 508 ppt 2001 Khu ruộng gần hồ Đất 12 137 ppt nd – 412 ppt Cổng 2 Trầm tích 2 52 ppt 44 – 50 ppt Hồ Biên Hùng Đất 8 83 ppt 5 – 256 ppt Trầm tích 9 107 ppt 59 – 210 ppt Đất 7 50 ppt 26 – 108 ppt Khu ruộng phường Quang Vinh Trầm tích 7 88 ppt 17 – 149 ppt Công ty Trầm tích - - 36 – 833 ppt Hatfield & Hồ phía Nam và hồ Ban 10- Biên Hùng 80, 2004- Đất - - nd - 425 ppt 05 Khu Z1 Đất 8 115390 ppt 109 – 262000 ppt Công ty Góc Tây Nam Đất 16 4617 ppt 4.12 – 65500ppt Hatfield & Khu vực Pacer Ivy Đất 11 2583 ppt 80,3 – 22800 ppt Văn phòng (Góc Tây Nam của 33, tháng đường bay) Trầm tích 4 2835 ppt 1090 – 5970 ppt 1 năm 2008 Vành đai khu Z1 Đất 30 1119 ppt 6,15 – 13300 ppt Trầm tích 1 413 ppt Ao hồ xung quang Trầm tích 5 966 ppt 20,9 – 2240 ppt khu Z1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Các khu vực ô nhiễm dioxin tại sân bay Biên Hòa b. Tình trạng ô nhiễm dioxin tại sân bay Đà Nẵng Kết quả các nghiên cứu của Trung tâm Tư vấn Việt - Nga, Văn phòng Ban Chỉ đạo 33; Ban 10-80 phối hợp với công ty tư vấn Hatfield thực hiện từ năm 1997 đến năm 2012 Văn phòng 33/Hatfield/UNDP/Ban 10-80 (Hatfield/Ban 10-80 (1998, 2000, 2003, 2006, 2007,2011) tại khu vực sân bay Đà Nẵng như sau: - Khu kho chứa, khu rửa và khu nạp. Nồng độ TEQ lớn nhất trong đất được ghi nhận vào năm 2006 là 365.000 ppt trong các mẫu lấy tại khu trộn và nạp cũ, nồng độ này vượt giá trị giới hạn cao nhất (1. Ba mẫu phân tích có nồng độ TCDD > 100.000 ppt và 17 trong số 23 mẫu đất (74%) lấy tại sân bay có nồng độ > 1000 ppt.

- Nồng độ TCDD đo được trong tháng 1 năm 2009 lấy tại trung tâm và phía nam sân bay Đà Nẵng thấp hơn đáng kể so với các mẫu lấy tại phía bắc; trừ trường hợp ở khu kho chứa Pacer Ivy (PISA). Nồng độ TCDD cao chỉ bắt gặp ở một mẫu đất lấy tại vị trí gần khu vực PISA (20.600 ppt; 65% TCDD), và trong một mẫu cá (25,4 ppt TEQ) lấy tại hồ D phía nam sân bay vào năm 2009. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Tại khu nhiễm sân bay Đà Nẵng, dioxin đã thấm sâu vào đất đến 150 cm: lớp đất 120-150 cm, có nồng độ TEQ là 952 ppt (n=5). Nghiên cứu hiện nay và các nghiên cứu trước đây của Hatfield/Ban 10-80 đã xác nhận rằng, nồng độ chất độc da cam dioxin cao nhất ở Việt Nam được tìm thấy trong đất ở lớp bề mặt 10 cm trên cùng; tại một số điểm nồng độ cao được tìm thấy ở độ sâu lớn hơn (ví dụ > 30 cm), nhưng chỉ trong các vùng bị giới hạn tại khu nạp và trộn cũ, khu kho chứa cũ, và PISA ở sân bay thành phố Đà Nẵng.

Trong nghiên cứu này, mặt cắt đứng ở khu kho chứa Pacer Ivy chỉ ra rằng nồng độ TEQ tăng theo độ sâu: 0-10 cm và 10-30 cm. - Theo hướng lan tỏa, dioxin tích tụ trong hồ Sen, trong bùn, động vật, thực vật thủy sinh: trong 3 hồ: hồ Sen A bị ô nhiễm dioxin nặng cần có biện pháp xử lý. Hồ B và hồ C: trong các mẫu bùn và cá nồng độ dioxin không cao, dưới 100 ppt TEQ. - Khu vực ngoài sân bay theo hướng lan tỏa: Đất khu dân cư, bùn trong các hồ Xuân Hà, hồ 29-3, sông Hàn, sông Cẩm Lệ, sông Phú Lộc có nồng độ dioxin thấp, dưới mức cho phép.

- Động vật, thực vật thủy sinh trong hồ Sen A có hàm lượng dioxin cao, trên ngưỡng cho phép, cần xử lý và không được sử dụng làm thực phẩm và thức ăn cho chăn nuôi.