Luận văn thạc sĩ: Nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ Cloud tại Viettel-CHT

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ cloud của Viettel-CHT trong bối cảnh kinh tế mới.

• Tác giả: Lê Hải Yến
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Yến
• Trường học: Trường Đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Kinh doanh thương mại
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ Cloud tại Công ty TNHH Viettel-CHT
• Loại tài liệu: Đề án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và Ý nghĩa Năng lực Cạnh tranh Dịch vụ Cloud

Năng lực cạnh tranh dịch vụ Cloud là khả năng của doanh nghiệp trong việc cung cấp các giải pháp điện toán đám mây vượt trội so với các đối thủ cạnh tranh trên thị trường. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển công nghệ thông tin nhanh chóng, dịch vụ Cloud Computing đã trở thành yếu tố cốt lõi giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí hoạt động và nâng cao hiệu suất kinh doanh. Đối với Viettel-CHT, việc nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ Cloud không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là chiến lược phát triển bền vững trong kỷ nguyên số. Phân tích năng lực cạnh tranh giúp doanh nghiệp nhận diện điểm mạnh, hạn chế và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường.

1.1. Định nghĩa Năng lực Cạnh tranh

Năng lực cạnh tranh được định nghĩa là tập hợp các nguồn lực, khả năng và kỹ năng của doanh nghiệp trong việc tạo ra giá trị vượt trội cho khách hàng. Trong lĩnh vực dịch vụ Cloud, năng lực cạnh tranh phụ thuộc vào: chất lượng dịch vụ, giá cả cạnh tranh, độ tin cậy hạ tầng, hỗ trợ khách hàng 24/7 và khả năng đổi mới công nghệ. Viettel-CHT cần tập trung vào các yếu tố này để xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững.

1.2. Ý nghĩa của Phân tích Năng lực Cạnh tranh

Phân tích năng lực cạnh tranh dịch vụ Cloud giúp Viettel-CHT xác định vị trí hiện tại trên thị trường và lập kế hoạch phát triển hợp lý. Qua đó, công ty có thể tối ưu hóa nguồn lực, cải thiện chất lượng dịch vụ và phát triển các sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả và bền vững.

II. Mô hình 5 Áp lực Cạnh tranh trong Ngành Dịch vụ Cloud

Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter là công cụ phân tích chiến lược quan trọng giúp Viettel-CHT đánh giá toàn diện môi trường cạnh tranh trong ngành dịch vụ Cloud. Mô hình này xác định 5 lực lượng chính: áp lực từ đối thủ cạnh tranh trực tiếp, sức mạnh của nhà cung cấp, sức mạnh của khách hàng, mối đe dọa từ sản phẩm thay thế và khả năng của đối thủ tiềm ẩn. Bằng cách phân tích chi tiết từng áp lực, Viettel-CHT có thể xác định các cơ hội và thách thức, từ đó xây dựng chiến lược cạnh tranh phù hợp để duy trì và tăng cường vị thế trên thị trường.

2.1. Áp lực Cạnh tranh từ Đối thủ Trực tiếp

Trong ngành dịch vụ Cloud Việt Nam, Viettel-CHT phải đối mặt với cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp như FPT Cloud, CMC Cloud và các đối thủ quốc tế như AWS, Microsoft Azure. Áp lực này yêu cầu công ty phải không ngừng đổi mới công nghệ, cải thiện chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa chiến lược giá cạnh tranh để duy trì thị phần.

2.2. Sức mạnh Nhà cung cấp và Khách hàng

Sức mạnh nhà cung cấp phần cứng và phần mềm ảnh hưởng đến chi phí và chất lượng dịch vụ của Viettel-CHT. Đồng thời, khách hàng ngày càng có những yêu cầu cao về độ tin cậy, bảo mật dữ liệu và hỗ trợ kỹ thuật. Viettel-CHT cần xây dựng các đối tác chiến lược vững chắc để nâng cao năng lực.

2.3. Mối đe dọa từ Sản phẩm Thay thế

Các giải pháp on-premise, edge computing và hybrid cloud là những sản phẩm thay thế đe dọa thị phần của dịch vụ Cloud truyền thống. Viettel-CHT phải theo dõi xu hướng công nghệ mới và linh hoạt điều chỉnh chiến lược để đáp ứng nhu cầu khách hàng đa dạng.

III. Thực trạng Năng lực Cạnh tranh Dịch vụ Cloud tại Viettel CHT

Viettel-CHT là một công ty cung cấp dịch vụ Cloud hàng đầu tại Việt Nam với hạ tầng công nghệ hiện đại và đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh của công ty vẫn còn những hạn chế cần khắc phục. Kết quả kinh doanh giai đoạn 2019-2023 cho thấy Viettel-CHT có tăng trưởng ổn định, nhưng tốc độ tăng trưởng chưa đạt mục tiêu đề ra. Thị phần dịch vụ Cloud của Viettel-CHT vẫn thấp so với FPT Cloud và các công ty khác. Những điểm mạnh bao gồm: hạ tầng server mạnh mẽ, dịch vụ hỗ trợ khách hàng tốt, giá cạnh tranh. Tuy nhiên, công ty còn thiếu đổi mới sản phẩm, khó cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài và có hạn chế trong phát triển thị trường quốc tế.

3.1. Điểm Mạnh trong Năng lực Cạnh tranh

Viettel-CHT sở hữu những điểm mạnh đáng kể: hạ tầng công nghệ hiện đại với Data Center tại múc địa chiến lược, dịch vụ hỗ trợ khách hàng 24/7 chuyên nghiệp, giá cạnh tranh hợp lý, và sự tin tưởng của các khách hàng doanh nghiệp. Công ty cũng có lợi thế từ brand Viettel - một tên tuổi quen thuộc trong lĩnh vực viễn thông Việt Nam.

3.2. Hạn chế trong Năng lực Cạnh tranh

Những hạn chế chính của Viettel-CHT bao gồm: thiếu đổi mới công nghệ AI/ML, thị phần quốc tế còn rất nhỏ, khó cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài, nhân lực chuyên sâu còn thiếu, và chiến lược marketing chưa hiệu quả. Các vấn đề này cần được giải quyết để tăng cường lợi thế cạnh tranh.

IV. Giải pháp Nâng cao Năng lực Cạnh tranh Dịch vụ Cloud đến 2030

Để nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ Cloud, Viettel-CHT cần thực hiện một loạt giải pháp toàn diện và chiến lược. Trước hết, công ty phải đầu tư vào công nghệ mới như AI, machine learning và big data analytics để nâng cao chất lượng dịch vụ. Thứ hai, cần đổi mới chính sách nhân lực bằng cách tuyển dụng và đào tạo những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Cloud. Thứ ba, hợp tác chiến lược với các đối tác công nghệ toàn cầu như AWS, Microsoft Azure để tận dụng hệ sinh thái quốc tế. Cuối cùng, công ty cần nâng cao hiệu quả marketing và đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào khách hàng trong nước. Các giải pháp này sẽ giúp Viettel-CHT đạt mục tiêu trở thành nhà cung cấp dịch vụ Cloud hàng đầu tại khu vực Đông Nam Á vào năm 2030.

4.1. Áp dụng Công nghệ Mới

Viettel-CHT cần đầu tư mạnh mẽ vào R&D để phát triển các dịch vụ Cloud mới như serverless computing, containerization và edge computing. Tích hợp AI và machine learning vào các sản phẩm hiện có sẽ tạo ra giá trị bổ sung cho khách hàng và giúp nâng cao độ cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Hợp tác Chiến lược Quốc tế

Hợp tác với các đối tác công nghệ lớn như AWS, Google Cloud hay Microsoft sẽ giúp Viettel-CHT tận dụng hệ sinh thái toàn cầu, tiếp cận công nghệ tiên tiến và mở rộng thị trường quốc tế. Những đối tác chiến lược này cung cấp giải pháp tích hợp mạnh mẽ cho khách hàng doanh nghiệp.

4.3. Marketing và Mở rộng Thị trường

Công ty cần nâng cao hiệu quả marketing qua các kênh kỹ thuật số, xây dựng thương hiệu mạnh trong lĩnh vực Cloud. Đồng thời, mở rộng thị trường quốc tế bằng cách tham gia các hội chợ công nghệ và xây dựng mối quan hệ với khách hàng nước ngoài sẽ giúp giảm phụ thuộc vào thị trường nội địa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ CLOUD CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 1. Khái niệm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là một khái niệm được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, phản ánh sự thay đổi của môi trường kinh doanh trong từng giai đoạn lịch sử. Những nguồn lực này là nền tảng để doanh nghiệp đạt được lợi thế cạnh tranh bền vững, đặc biệt trong các ngành công nghiệp công nghệ cao.

Ví dụ, các tập đoàn công nghệ như Amazon Web Services (AWS) đã duy trì vị thế dẫn đầu nhờ sở hữu cơ sở hạ tầng toàn cầu và công nghệ tiên tiến, giúp tối ưu hóa các giải pháp điện toán đám mây. Khái niệm này cho thấy tầm quan trọng của các tài sản chiến lược và vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh Trong khi đó, Porter (1990) đưa ra định nghĩa toàn diện hơn, nhấn mạnh rằng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không chỉ dựa vào các yếu tố nội tại mà còn phụ thuộc vào vị trí chiến lược của doanh nghiệp trong ngành. Ông đề xuất ba chiến lược cơ bản để duy trì năng lực cạnh tranh, bao gồm dẫn đầu về chi phí (Cost Leadership), khác biệt hóa (Differentiation) và tập trung hóa (Focus). Mỗi chiến lược đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ tối ưu hóa nguồn lực mà còn phải xây dựng các yếu tố khác biệt để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

Chẳng hạn, trong lĩnh vực dịch vụ Cloud, các nhà cung cấp như Microsoft Azure đã tạo nên lợi thế cạnh tranh thông qua tích hợp hệ sinh thái sản phẩm, giúp gia tăng giá trị cho khách hàng. Ngoài các quan điểm học thuật, khía cạnh pháp lý cũng là một yếu tố quan trọng khi phân tích năng lực cạnh tranh. Theo Luật Cạnh tranh Việt Nam (2018), năng lực cạnh tranh được định nghĩa là khả năng của doanh nghiệp trong việc duy trì vị thế trên thị trường, vượt qua đối thủ và tối ưu hóa lợi ích kinh tế. Định nghĩa này đặt trọng tâm vào mối quan hệ giữa doanh nghiệp và môi trường pháp lý, nhấn mạnh sự cần thiết phải tuân thủ các quy định của pháp luật và khai thác hiệu quả các chính 8 sách hỗ trợ từ chính phủ.

Trong bối cảnh nền kinh tế số hóa, các chính sách như hỗ trợ đầu tư vào công nghệ và chuyển đổi số đã góp phần giúp các doanh nghiệp Việt Nam như Viettel-CHT phát triển mạnh mẽ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Khái niệm năng lực cạnh tranh hiện đại cũng đã được mở rộng, bao gồm khả năng thích nghi với những biến động của thị trường và ứng dụng công nghệ tiên tiến. Theo Forrester (2023), trong thời đại số hóa, doanh nghiệp không chỉ cần sở hữu nguồn lực nội tại mạnh mẽ mà còn phải xây dựng các hệ sinh thái chiến lược, hợp tác với các đối tác để tạo ra giá trị gia tăng. Điển hình, các doanh nghiệp dịch vụ Cloud tại Việt Nam đã tận dụng những tiến bộ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) để cung cấp các giải pháp tối ưu cho khách hàng, đồng thời tạo ra lợi thế cạnh tranh vượt trội trên thị trường.

Đối với một doanh nghiệp hoặc một ngành, một sản phẩm, năng lực cạnh tranh chính là gắn với mục tiêu duy trì sự tồn tại và thu được lợi nhuận trên thị trường (nội địa và quốc tế) và nó được thể hiện cụ thể bằng lợi thế cạnh tranh của sản phẩm. Đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Cloud, năng lực cạnh tranh không chỉ bao gồm năng lực chung về tài chính, công nghệ hay nhân lực mà còn phụ thuộc vào chất lượng hạ tầng trung tâm dữ liệu, khả năng cung cấp dịch vụ đa dạng (IaaS, PaaS, SaaS…), mức độ tin cậy, bảo mật và khả năng đáp ứng yêu cầu khắt khe từ khách hàng doanh nghiệp. Các đặc thù này khiến năng lực cạnh tranh dịch vụ Cloud mang tính chuyên ngành cao và chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố công nghệ, tốc độ đổi mới cũng như xu hướng chuyển đổi số của thị trường. Tổng hợp từ các quan điểm trên, có thể đưa ra định nghĩa chung rằng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng duy trì, phát triển và gia tăng giá trị trong môi trường cạnh tranh thông qua việc tận dụng tối đa các nguồn lực, năng lực cốt lõi và chiến lược phù hợp.

Năng lực này không chỉ được thể hiện qua khả năng duy trì thị phần, gia tăng lợi nhuận mà còn ở sự sáng tạo và khả năng thích ứng linh hoạt với các biến động của thị trường. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, năng lực cạnh tranh ngày càng trở thành yếu tố quyết định sự sống còn của doanh nghiệp, đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ, đổi mới quy trình và hợp tác chiến lược. Từ đó, nâng cao năng lực cạnh tranh của một doanh nghiệp hay ngành chính là việc ta 9 tạo ra, duy trì, tận dụng và phát triển lợi thế cạnh tranh nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu của thị trường, thông qua đó đạt được các mục tiêu mà doanh nghiệp đã đề ra. Ý nghĩa của việc phân tích năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Trước đây, trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, khái niệm nâng cao năng lực cạnh tranh hầu như không được nhắc đến.

Nguyên nhân là vì trong cơ chế này, các doanh nghiệp không phải cạnh tranh với nhau. Thay vào đó, nhiệm vụ chính của các doanh nghiệp là thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch do Nhà nước giao phó. Nhà nước chịu trách nhiệm đảm bảo mọi khía cạnh của quá trình sản xuất kinh doanh, từ nguồn lực, đầu ra đến giá cả và phân phối sản phẩm. Hệ thống sở hữu chủ yếu là sở hữu toàn dân hoặc sở hữu tập thể, không tồn tại các thành phần kinh tế cạnh tranh với nhau, dẫn đến việc doanh nghiệp không có nhu cầu hoặc động lực để phân tích và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Hiện nay, nền kinh tế Việt Nam đã chuyển đổi sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với sự quản lý vĩ mô của Nhà nước. Trong cơ chế này, các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đều vận hành theo các quy luật khách quan của thị trường, bao gồm quy luật giá trị, quy luật cung cầu và đặc biệt là quy luật cạnh tranh. Khi nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, cạnh tranh trở thành yếu tố tất yếu, và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp quyết định trực tiếp đến sự sống còn và phát triển của họ. Thêm vào đó, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng với các cam kết như Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN (AFTA), gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đã mở ra cơ hội nhưng cũng đặt ra những thách thức lớn.

Các rào cản thương mại như thuế quan dần được xóa bỏ, đồng thời sự hiện diện của các doanh nghiệp nước ngoài với nguồn lực dồi dào và kinh nghiệm quốc tế gia tăng áp lực cạnh tranh trong nước. Các doanh nghiệp nội địa không chỉ phải cạnh tranh với nhau mà còn đối mặt với sự cạnh tranh từ các tập đoàn đa quốc gia có tiềm lực mạnh. Trước thực trạng này, việc phân tích năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trở nên vô cùng cần thiết, mang ý nghĩa chiến lược cả trong ngắn hạn và dài hạn. Phân tích năng lực cạnh tranh giúp doanh nghiệp nhận diện điểm mạnh và điểm yếu trong 10 các khía cạnh như chất lượng sản phẩm, giá cả, dịch vụ khách hàng, công nghệ, và nguồn lực nội tại.

Doanh nghiệp có thể phát huy lợi thế cạnh tranh và khắc phục các yếu điểm để đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phân tích năng lực cạnh tranh cho phép doanh nghiệp đánh giá khả năng đối đầu với các đối thủ quốc tế, từ đó xây dựng chiến lược phù hợp để bảo vệ thị phần nội địa và mở rộng ra thị trường quốc tế. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp tận dụng lợi thế từ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, như ưu đãi thuế và các chương trình xúc tiến thương mại. Trong bối cảnh khách hàng ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng sản phẩm, dịch vụ hậu mãi, cũng như tính cá nhân hóa, phân tích năng lực cạnh tranh giúp doanh nghiệp hiểu rõ nhu cầu khách hàng và định vị mình tốt hơn trên thị trường, cũng như giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược dài hạn.

Các yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác nhau, có thể được phân loại thành các yếu tố nội tại và ngoại cảnh. Các yếu tố này quyết định khả năng tồn tại, phát triển và duy trì lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh không ngừng thay đổi. Về các yếu tố nội tại, đầu tiên là nguồn lực doanh nghiệp - nền tảng cơ bản quyết định năng lực cạnh tranh. Theo lý thuyết nguồn lực doanh nghiệp (Resource- Based View - RBV), năng lực cạnh tranh phụ thuộc vào việc sở hữu các nguồn lực có giá trị, hiếm có, khó bắt chước và không thể thay thế (Barney, 1991).

Các nguồn lực này bao gồm tài sản hữu hình (như cơ sở hạ tầng, công nghệ, tài chính) và tài sản vô hình (như thương hiệu, bằng sáng chế, hoặc văn hóa doanh nghiệp). Sự phối hợp hiệu quả giữa các nguồn lực sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững, giúp doanh nghiệp chiếm lĩnh thị trường và vượt qua các đối thủ. Thứ hai, công nghệ là yếu tố cốt lõi, đặc biệt trong các ngành công nghiệp hiện đại. Theo Schumpeter (1942), đổi mới sáng tạo là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng và năng lực cạnh tranh.

Việc áp dụng các công nghệ tiên tiến, chẳng hạn như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), và tự động hóa, không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động mà còn cung cấp các sản phẩm và dịch vụ vượt trội. Hơn nữa, 11 đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) là chìa khóa để duy trì khả năng đổi mới và đáp ứng nhanh chóng các xu hướng thị trường. Thứ ba, chất lượng sản phẩm và dịch vụ là yếu tố trực tiếp tác động đến sự hài lòng và lòng trung thành của khách hàng. Theo Parasuraman et al.