Luận Văn Thạc Sĩ Về Phân Tích Tình Hình Tai Nạn Lao Động Tại Công Ty Than Mạo Khê TKV

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu kỹ thuật phân tích tình hình tai nạn lao động 10 năm 2007 2016 và dự báo tần suất tai nạn theo kế, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Trường học: Trường Đại Học Kỹ Thuật
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Kỹ Thuật Phân Tích Tình Hình Tai Nạn Lao Động 10 Năm 2007 2016 Và Dự Báo Tần Suất Tai Nạn Theo Kế Hoạch Phát Triển Của Công Ty Than Mạo Khê TKV Đến Năm 2025
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Mạo Khê

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TAI NẠN LAO ĐỘNG TRONG MỎ HẦM LÒ TRÊN THẾ GIỚI, Ở VIỆT NAM VÀ MỎ MẠO KHÊ NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
• 1.1. Tổng quan về tình hình sản xuất than hầm lò trên thế giới
• 1.2. Trữ lượng than hầm lò trên thế giới
• 1.3. Tình hình sản xuất than hầm lò trên thế giới
• 1.4. Tình hình tiêu thụ và sử dụng than
• 1.5. Dự báo sản lượng và tiêu thụ than trong thời gian tới

Tóm tắt

I. Tổng quan về tình hình tai nạn lao động 2007 2016 tại Công ty than Mạo Khê

Trong giai đoạn 2007-2016, tình hình tai nạn lao động tại Công ty than Mạo Khê - TKV đã có những diễn biến phức tạp. Số liệu thống kê cho thấy, mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện kỹ thuật an toàn lao động, nhưng số vụ tai nạn vẫn ở mức cao. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc khai thác xuống sâu, dẫn đến nhiều rủi ro như cháy nổ khí mỏ và bục nước. Việc phân tích tình hình này là cần thiết để đưa ra các giải pháp hiệu quả nhằm giảm thiểu tai nạn trong tương lai.

1.1. Thống kê tai nạn lao động tại Công ty than Mạo Khê

Trong giai đoạn 2007-2016, Công ty than Mạo Khê ghi nhận hàng chục vụ tai nạn lao động nghiêm trọng. Các số liệu cho thấy, trung bình mỗi năm có khoảng 5-10 vụ tai nạn, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Các vụ tai nạn chủ yếu liên quan đến cháy nổ khí mỏ và sập lò, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện quy trình an toàn.

1.2. Nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn lao động

Nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn lao động tại Công ty than Mạo Khê bao gồm việc khai thác xuống sâu, điều kiện làm việc khắc nghiệt và thiếu sót trong công tác đào tạo an toàn. Các yếu tố này đã làm gia tăng nguy cơ tai nạn, đặc biệt là trong các ca làm việc đêm và trong điều kiện thời tiết xấu.

II. Vấn đề và thách thức trong công tác an toàn lao động

Công tác an toàn lao động tại Công ty than Mạo Khê đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Việc khai thác than hầm lò xuống sâu không chỉ gia tăng nguy cơ tai nạn lao động mà còn làm cho công tác quản lý rủi ro trở nên phức tạp hơn. Các thách thức này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời để đảm bảo an toàn cho người lao động.

2.1. Thách thức trong việc quản lý rủi ro

Quản lý rủi ro trong khai thác than hầm lò là một thách thức lớn. Các yếu tố như địa chất phức tạp và sự thay đổi của lớp vỉa đã làm cho việc dự đoán và kiểm soát rủi ro trở nên khó khăn. Điều này đòi hỏi phải có các phương pháp quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

2.2. Thiếu hụt nguồn lực và công nghệ

Công ty than Mạo Khê đang gặp khó khăn trong việc đầu tư vào công nghệ mới và đào tạo nhân lực. Việc thiếu hụt nguồn lực này đã ảnh hưởng đến khả năng áp dụng các biện pháp an toàn hiện đại, làm gia tăng nguy cơ tai nạn lao động.

III. Phương pháp phân tích tai nạn lao động hiệu quả

Để phân tích tình hình tai nạn lao động tại Công ty than Mạo Khê, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thống kê. Việc sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu sẽ giúp nhận diện các xu hướng và nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn, từ đó đề xuất các giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

3.1. Phương pháp thu thập và phân tích số liệu

Phương pháp thu thập số liệu từ các báo cáo tai nạn lao động và thống kê hàng năm là rất quan trọng. Việc phân tích số liệu này sẽ giúp xác định các xu hướng và nguyên nhân chính của tai nạn lao động.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong phân tích

Sử dụng công nghệ thông tin trong phân tích dữ liệu sẽ giúp tăng cường độ chính xác và hiệu quả. Các phần mềm phân tích số liệu có thể giúp nhận diện các yếu tố rủi ro và đưa ra các dự báo về tần suất tai nạn trong tương lai.

IV. Dự báo tần suất tai nạn lao động đến năm 2025

Dự báo tần suất tai nạn lao động tại Công ty than Mạo Khê đến năm 2025 là một phần quan trọng trong việc lập kế hoạch phát triển. Việc dự báo này sẽ giúp công ty có những chuẩn bị cần thiết để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn cho người lao động.

4.1. Dự báo dựa trên dữ liệu lịch sử

Dựa trên dữ liệu lịch sử từ giai đoạn 2007-2016, có thể dự báo rằng tần suất tai nạn lao động sẽ tiếp tục gia tăng nếu không có các biện pháp can thiệp kịp thời. Việc phân tích các xu hướng sẽ giúp đưa ra các dự báo chính xác hơn.

4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến tần suất tai nạn

Các yếu tố như sự thay đổi trong quy trình sản xuất, điều kiện làm việc và công nghệ sẽ ảnh hưởng đến tần suất tai nạn lao động. Việc nhận diện và đánh giá các yếu tố này là cần thiết để đưa ra các giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

V. Giải pháp phòng ngừa tai nạn lao động tại Công ty than Mạo Khê

Để giảm thiểu tai nạn lao động, Công ty than Mạo Khê cần áp dụng các giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ bao gồm việc cải thiện quy trình làm việc mà còn cần đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực.

5.1. Cải thiện quy trình làm việc

Cải thiện quy trình làm việc là một trong những giải pháp quan trọng nhất. Việc áp dụng các tiêu chuẩn an toàn mới và quy trình làm việc an toàn sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ tai nạn.

5.2. Đầu tư vào công nghệ an toàn

Đầu tư vào công nghệ an toàn hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác phòng ngừa tai nạn. Các thiết bị an toàn và công nghệ mới sẽ giúp giảm thiểu rủi ro trong quá trình khai thác.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của công tác an toàn lao động

Công tác an toàn lao động tại Công ty than Mạo Khê cần được cải thiện để đảm bảo an toàn cho người lao động. Việc áp dụng các giải pháp phòng ngừa hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu tai nạn lao động trong tương lai. Triển vọng tương lai phụ thuộc vào sự đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực.

6.1. Tầm quan trọng của an toàn lao động

An toàn lao động không chỉ là trách nhiệm của công ty mà còn là quyền lợi của người lao động. Đảm bảo an toàn sẽ giúp nâng cao năng suất và hiệu quả làm việc.

6.2. Hướng đi tương lai cho Công ty than Mạo Khê

Công ty than Mạo Khê cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và cải thiện quy trình làm việc để đảm bảo an toàn cho người lao động. Hướng đi này sẽ giúp công ty phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khai thác than hầm lò giữ vai trò là ngành năng lượng trụ cột bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia với quy hoạch phát triển bền vững theo Quyết định số 60/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Tại bể than Quảng Ninh, tổng trữ lượng antraxit xác định đạt 3,222 tỷ tấn, trong đó trữ lượng khai thác hầm lò chiếm gần 80%. Tuy nhiên, việc gia tăng sản lượng buộc các đơn vị phải mở rộng diện khai thác xuống sâu dưới mức thông thủy từ mức -150m xuống đến -400m, đối mặt với những hiểm họa tự nhiên cực kỳ phức tạp. Thống kê toàn vùng than Quảng Ninh giai đoạn 2007 - 2016 ghi nhận 216 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm chết 272 người.

Được đánh giá là một trong những mỏ hầm lò có điều kiện địa chất phức tạp và xếp loại nguy hiểm siêu hạng về khí mêtan, Công ty than Mạo Khê - TKV phải đối diện với nguy cơ tụt lở đất đá, bục nước và cháy nổ khí ngày càng nghiêm trọng. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm rõ quy luật biến động của các vụ sự cố nhằm tìm ra căn nguyên gây mất an toàn lao động.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là thu thập, xử lý dữ liệu và phân tích toàn diện 236 vụ tai nạn lao động xảy ra tại Công ty than Mạo Khê trong giai đoạn 10 năm từ năm 2007 đến năm 2016 gắn liền với quy mô sản lượng 16,938 triệu tấn than. Trên cơ sở đó, đề tài xây dựng mô hình toán học xác suất để dự báo tần suất tai nạn lao động theo kế hoạch phát triển của đơn vị đến năm 2025. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp hệ thống giải pháp kỹ thuật và quản trị khả thi, hướng tới mục tiêu giảm thiểu tối đa tai nạn lao động trên từng triệu tấn than khai thác.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết áp lực mỏ và cơ học đất đá ngầm để giải thích quá trình phá hủy, biến dạng của các lớp vách trực tiếp, vách cơ bản và trụ vỉa khi mỏ khai thác xuống sâu. Đi kèm với đó là lý thuyết khí động lực học mỏ và cơ chế phát tán khí cháy nổ trong không gian ngầm, đặc biệt áp dụng cho mỏ có độ xuất khí mêtan phân cấp siêu hạng theo Quyết định số 1144/QĐ-BCT với độ thoát khí đo được đạt mức 15,30 m³/tấn ngày. Đồng thời, nghiên cứu ứng dụng lý thuyết toán học xác suất thống kê để xác định phân phối tần suất và quy luật lặp lại của các hiểm họa lao động.

Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa xuyên suốt đề tài bao gồm: áp lực mỏ cục bộ, hộ chiếu chống giữ lò chợ, hệ số thoát khí tương đối, hiện tượng bán mái trong quá trình phá hỏa và chỉ số tần suất tai nạn trên 1 triệu tấn than. Toàn bộ khung phân tích được đặt trong bối cảnh cấu trúc nếp lồi Mạo Khê - Tràng Bạch với 18 đứt gãy kiến tạo phân cắt 106 vỉa than phức tạp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác từ hệ thống báo cáo an toàn và thống kê kỹ thuật sản xuất của Công ty than Mạo Khê cùng Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam trong chuỗi thời gian liên tục từ năm 2007 đến năm 2016. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 236 trường hợp tai nạn lao động gắn liền với tổng sản lượng khai thác 16,938 triệu tấn than, kết hợp với bộ dữ liệu quan trắc khí liên tục từ 148 đầu đo chuyên dụng trong hầm lò.

Phương pháp chọn mẫu được thực hiện theo nguyên tắc hồi cứu toàn diện 100% các vụ sự cố xảy ra trong giai đoạn 10 năm, bảo đảm tính bao trùm và loại bỏ sai số do chọn mẫu ngẫu nhiên. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê kết hợp toán học xác suất là vì công cụ này cho phép lượng hóa chính xác mối quan hệ phi tuyến giữa các yếu tố mùa vụ, công nghệ đào chống lò, áp lực địa chất với tần suất tai nạn. Timeline nghiên cứu được thiết lập từ dữ liệu cơ sở 2007 - 2016 để hoạch định mô hình dự báo và giải pháp ứng dụng đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, phân tích cơ cấu nguyên nhân tai nạn lao động cho thấy sự cố sập lò và tụt lở đất đá chiếm tỷ lệ áp đảo với 88 người bị nạn, tương đương 37,3% tổng số vụ và đạt tỷ lệ 5,20 vụ trên 1 triệu tấn than. Nhóm nguyên nhân khác xếp thứ hai với 74 người, chiếm 31,4% (tương ứng 4,36 vụ/triệu tấn), và tai nạn do vận tải, đi lại, trượt ngã chiếm 21,2% với 50 người (đạt 2,95 vụ/triệu tấn). Các nguyên nhân do điện giật chiếm 4,7% (11 người), nổ mìn chiếm 4,2% (10 người), nổ khí và ngạt khí chiếm 0,8% (2 người), bục nước chiếm 0,4% (1 người).

Thứ hai, nghiên cứu phát hiện quy luật biến thiên rõ nét của tai nạn lao động theo chu kỳ các quý trong năm. Quý III luôn là thời điểm có tần suất tai nạn cao nhất với 74 vụ (chiếm 31,35%), đạt tỷ lệ 4,37 vụ trên 1 triệu tấn than, cao hơn 61,3% so với Quý IV chỉ ghi nhận 46 vụ (tỷ lệ 2,71 vụ/triệu tấn). Quý II và Quý I lần lượt xảy ra 60 vụ (3,54 vụ/triệu tấn) và 56 vụ (3,31 vụ/triệu tấn).

Thứ ba, điều kiện địa chất biến đổi khi khai thác xuống sâu làm gia tăng áp lực mỏ. Các vỉa than có góc dốc lớn từ 40 đến 80 độ cùng sự hiện diện của các lớp sét kết mềm yếu dày từ 1m đến 2m có cường độ chịu nén chỉ 270 kG/cm² là nguồn gốc trực tiếp gây sập đổ vách lò. Độ chứa khí mêtan tự nhiên tại một số diện khai thác như Vỉa 9 Tây Bắc II mức -150/-80 lên tới 16,11 m³/tấn ngày, tiềm ẩn hiểm họa bùng phát khí rất lớn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến sự cố sập lò chiếm tỷ trọng cao nhất xuất phát từ việc vi phạm hộ chiếu chống giữ, sử dụng cột chống gỗ chịu lực kém, không kiểm soát được áp lực mỏ cục bộ và công đoạn phá hỏa thu hồi than nóc không triệt để dẫn đến hiện tượng bán mái. Sự gia tăng tai nạn đột biến trong Quý III được lý giải trực tiếp bởi yếu tố khí tượng thủy văn mùa mưa lũ nhiệt đới. Nước mặt từ hệ thống suối Tràng Bạch và suối Bình Minh với lưu lượng lũ lên tới 28.930 lít/giây thẩm thấu qua các đứt gãy kiến tạo, làm suy yếu liên kết đất đá vách trụ và đẩy áp lực nước ngầm lên cao.

Toàn bộ các chuỗi dữ liệu định lượng này được trình bày trực quan và khoa học trong công trình nghiên cứu thông qua hệ thống 20 bảng số liệu chi tiết và 19 biểu đồ chuyên khảo, kết hợp giữa đồ thị phân bố tỷ lệ hình quạt và biểu đồ cột so sánh tần suất sự cố trên từng triệu tấn than.

So với bức tranh an toàn chung của ngành than Quảng Ninh trong cùng thời kỳ, tỷ lệ tai nạn do khí mêtan tại Mạo Khê được khống chế ở mức thấp nhờ vận hành 148 đầu đo cảnh báo tự động, song rủi ro cơ học đá vách và vận chuyển trong lò dốc vẫn đòi hỏi các biện pháp kiểm soát kỹ thuật nghiêm ngặt hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện và hiện đại hóa công nghệ chống giữ lò chợ. Đơn vị cần khẩn trương thay thế hoàn toàn hệ thống chống gỗ tạm thời bằng các tổ hợp giá khung thủy lực di động, giàn chống tự hành và công nghệ neo bê tông phun tại các đường lò chuẩn bị. Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ sự cố tụt lở đá vách từ mức 5,20 vụ/triệu tấn xuống dưới 2,0 vụ/triệu tấn than vào năm 2025. Chủ thể chịu trách nhiệm thực thi là Phòng Kỹ thuật Khai thác phối hợp cùng các phân xưởng khai thác hầm lò.

Thứ hai, nâng cấp đồng bộ mạng lưới quan trắc và thông gió tự động. Doanh nghiệp cần duy trì hoạt động liên tục của 148 đầu đo khí thuộc các hệ thống kiểm soát THY-2000, Mitsushima và MineSCADA, kết hợp điều chỉnh tối ưu góc lắp cánh quạt tại 5 trạm quạt gió chính như trạm mức +69 và trạm mức +120. Mục tiêu đặt ra là duy trì tỷ lệ 0 vụ nổ khí mêtan khi mở rộng diện khai thác xuống mức -230m và -400m. Thời hạn triển khai rà soát định kỳ trước quý II hàng năm do Phòng Cơ điện đảm nhiệm.

Thứ ba, chủ động kiểm soát địa chất thủy văn và phòng chống bục nước mùa mưa bão. Hàng năm, công ty cần hoàn thành nạo vét 2,2 km dòng chảy suối Bình Minh và suối Văn Lôi trước tháng 6, đồng thời nâng công suất trạm bơm thoát nước dự phòng tại các hầm bơm trung tâm mức -25m, -80m và -150m thêm 30% để sẵn sàng ứng phó trong Quý III. Chủ thể triển khai là Phân xưởng Thông gió Thoát nước.

Thứ tư, đổi mới quy trình quản lý lao động và chuyển đổi số khâu an toàn. Doanh nghiệp cần bắt buộc 100% công nhân quẹt thẻ từ nhận diện tự động tại cửa lò -25m và -80m, đồng thời tổ chức đào tạo lại kỹ năng nhận biết áp lực mỏ cho thợ lò với tần suất 2 đợt mỗi năm. Ban Giám đốc và Phòng An toàn chịu trách nhiệm giám sát trực tiếp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là Ban lãnh đạo, cán bộ quản lý an toàn và kỹ sư mỏ tại các công ty khai thác than hầm lò thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Luận văn cung cấp phương pháp phân tích định lượng nguyên nhân tai nạn và mô hình dự báo tần suất sự cố dựa trên sản lượng, giúp doanh nghiệp chủ động lập phương án phòng ngừa rủi ro hàng năm.

Nhóm thứ hai là các chuyên gia quy hoạch mỏ và kỹ sư thiết kế công nghệ khai thác hầm lò. Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực chứng chi tiết về 18 đứt gãy kiến tạo, đặc tính cơ lý của các lớp sét kết, cát kết và thông số thoát khí mêtan thực tế tại khai trường Mạo Khê, phục vụ đắc lực cho việc lập hộ chiếu chống giữ các mức sâu từ -150m đến -400m.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên cao học và sinh viên các chuyên ngành Khai thác mỏ, Kỹ thuật trắc địa mỏ và Kỹ thuật an toàn - Môi trường lao động. Luận văn là tài liệu tham khảo mẫu mực về việc ứng dụng phương pháp toán học xác suất trong nghiên cứu an toàn mỏ với hệ thống dữ liệu thực nghiệm phong phú trong 10 năm.

Nhóm thứ tư là các cơ quan quản lý nhà nước như Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp thuộc Bộ Công thương. Báo cáo cung cấp căn cứ thực tiễn để hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn đối với các mỏ than hầm lò phân cấp siêu hạng khí mêtan tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Thứ nhất, vì sao Công ty than Mạo Khê được xếp vào mỏ có khí mêtan cấp siêu hạng? Theo Quyết định số 1144/QĐ-BCT của Bộ Công thương, mỏ Mạo Khê có độ thoát khí mêtan tương đối vượt mức 15,30 m³/tấn ngày tại các vỉa 6, 7, 8, 9 cánh Bắc và cánh Nam. Thậm chí tại Vỉa 9 Tây Bắc II mức -150/-80, độ thoát khí đo được lên tới 16,11 m³/tấn ngày, đòi hỏi chế độ kiểm soát phòng nổ nghiêm ngặt nhất.

Thứ hai, nguyên nhân chính khiến tai nạn lao động tập trung nhiều nhất vào Quý III là gì? Quý III ghi nhận 74 vụ tai nạn (chiếm 31,35%) do trùng với mùa mưa bão nhiệt đới tại Quảng Ninh. Nước mưa tập trung với lưu lượng lũ suối lên tới 28.930 lít/giây thẩm thấu qua các đới phá hủy của 18 đứt gãy, làm giảm cường độ chịu nén của đất đá vách trụ và gây gia tăng áp lực mỏ đột ngột dẫn đến sập lò.

Thứ ba, loại hình tai nạn lao động nào chiếm tỷ lệ cao nhất và do yếu tố nào gây ra? Tai nạn do sập lò và tụt lở đất đá chiếm tỷ lệ cao nhất với 37,3% tổng số vụ (88 người bị nạn, đạt 5,20 vụ/triệu tấn than). Căn nguyên trực tiếp do áp lực mỏ phân bố không đều, điều khiển đá vách bằng phá hỏa chưa triệt để và hộ chiếu chống giữ bằng cột gỗ đơn chưa thích ứng kịp với biến động địa chất.

Thứ tư, phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu của luận văn có bảo đảm độ tin cậy khoa học không? Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu hồi cứu toàn diện 100% trên toàn bộ 236 trường hợp tai nạn lao động trong suốt 10 năm (2007 - 2016) ứng với sản lượng 16,938 triệu tấn than. Cỡ mẫu bao quát kết hợp 148 đầu đo khí chuyên dụng giúp loại bỏ sai số ngẫu nhiên và nâng cao độ chính xác của mô hình xác suất.

Thứ năm, giải pháp kỹ thuật đột phá nào giúp mỏ Mạo Khê kiểm soát an toàn đến năm 2025? Giải pháp đột phá là cơ giới hóa đồng bộ công nghệ chống giữ thông qua các tổ hợp giàn chống tự hành, giá thủy lực di động 2ANSH kết hợp duy trì mạng lưới quan trắc khí số hóa gồm 115 đầu đo mêtan và 33 đầu đo khí CO, hướng tới mục tiêu giảm tần suất tụt lở vách nóc xuống dưới 2,0 vụ/triệu tấn than.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích hệ thống và toàn diện 236 vụ tai nạn lao động gắn liền với 16,938 triệu tấn than khai thác tại Công ty than Mạo Khê trong giai đoạn 10 năm từ 2007 đến 2016.
• Đề tài chỉ rõ sập lò và tụt lở đất đá là nguy cơ hàng đầu (chiếm 37,3% với tỷ lệ 5,20 vụ/triệu tấn than) và Quý III là giai đoạn rủi ro cao nhất trong năm (chiếm 31,35%, tỷ lệ 4,37 vụ/triệu tấn).
• Nghiên cứu làm sáng tỏ tác động của điều kiện địa chất phức tạp với 18 đứt gãy và tính chất mỏ siêu hạng khí mêtan có độ thoát khí lên đến 16,11 m³/tấn ngày đến công tác an toàn mỏ.
• Luận văn xây dựng thành công mô hình toán học xác suất dự báo tần suất tai nạn và đề xuất 4 nhóm giải pháp kỹ thuật, quản lý đồng bộ có tính khả thi cao đến năm 2025.
• Đóng góp chính của công trình là cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng chuẩn xác và công cụ quản trị rủi ro khoa học cho ngành khai thác than hầm lò Việt Nam khi khai thác xuống sâu.

Các đơn vị mỏ cần nhanh chóng áp dụng mô hình dự báo và hoàn thành nâng cấp hệ thống chống giữ cơ giới hóa trước năm 2025. Các nhà quản lý và kỹ sư an toàn hãy khai thác ngay toàn văn luận văn thạc sĩ này để hoàn thiện phương án phòng ngừa sự cố cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TAI NẠN LAO ĐỘNG TRONG MỎ HẦM LÒ TRÊN THẾ GIỚI, Ở VIỆT NAM VÀ MỎ MẠO KHÊ NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY 1. Tổng quan về tình hình sản xuất than hầm lò trên thế giới Cùng với sự gia tăng dân số trên toàn thế giới, lượng tiêu thụ năng lượng tự nhiên của thế giới cũng phát triển theo. Theo báo cáo của quỹ dân số thế giới Liên Hợp Quốc đến năm 2020 dân số thế giới sẽ đạt đến mức 7,85 tỷ người và đạt 8,9 tỷ người vào năm 2050. Ở các nước đang phát triển bao gồm các nước ở: Châu Á (Trừ Nhật Bản), Châu phi, Mỹ La tinh… sự gia tăng dân số quá nhanh, cộng với sự phát triển của các ngành công nghiệp có mối quan hệ mật thiết với sự tiêu thụ các nguồn năng lượng, đã làm cho mức tiêu thụ tăng cao.

Ước tính theo đà phát triển trên trong tương lai với tỷ lệ gia tăng dân số cao hơn sẽ khiến lượng tiêu thụ năng lượng tự nhiên tăng không ngừng. Cụ thể mối quan hệ giữa sự gia tăng dân số và mức tiêu thụ năng lượng dự báo đến năm 2025 được thể hiện theo bảng 1. Nguồn năng lượng tự nhiên bao gồm: Dầu lửa, than đá, khí thiên nhiên, năng lượng nguyên tử và điện. Nếu không tính tới các nguồn năng lượng có khả năng tái sinh thì nguồn năng lượng tự nhiên hóa thạch chiếm khoảng 90%, trong đó than đá là một nguồn năng lượng quan trọng chiếm khoảng một phần tư nguồn năng lượng tự nhiên của thế giới.

Thống kê sự gia tăng dân số và mức tiêu thụ năng lượng tự nhiên trên thế giới và dự báo đến năm 2025 STT Năm Dân số Năng lượng Tỷ lệ tiêu thụ/người (100 triệu người) (100 triệu Kilolitre) 1 1980 44 77 1.75 Học viên: Nguyễn Đức Hiệp Chuyên ngành: Khai thác mỏ 4 Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh Luận văn Thạc sĩ 2 1985 49 84 1.21 Học viên: Nguyễn Đức Hiệp Chuyên ngành: Khai thác mỏ 5 Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh Luận văn Thạc sĩ Hình 1. Biểu đồ thống kê sự gia tăng của dân số và mức tiêu thụ năng lượng tự nhiên trên thế giới và dự báo đến năm 2025 1. Trữ lượng than hầm lò trên thế giới Trữ lượng xác minh than thế giới được thống kê tại thời điểm cuối năm 2015 vào khoảng 891.531 triệu tấn, gồm than antraxit, bitum là 403. Còn than đá bitum và than nâu là 488.

Trong đó, ở khu vực châu Âu và Eurasia (Liên Xô trước đây): 310.538 triệu tấn (chiếm 34,8%); châu Á - Thái Bình Dương 288.328 triệu tấn (chiếm 32,3%); khu vực Bắc Mỹ 245.088 triệu tấn (chiếm 27,5%); khu vực Trung Đông - châu Phi 32.936 triệu tấn (chiếm 3,7%); Trung - Nam Mỹ 14. Trong tổng trữ lượng than khu vực châu Âu và Eurasia 310.538 triệu tấn, gồm than á bitum, than non 217.981 triệu tấn (70,2%) và than antraxit, bitum 92. Trữ lượng than phân bố chủ yếu ở Liên bang Nga 157.010 triệu tấn (chiếm 17,6%), trong đó, antraxit và bitum 31,3%.548 triệu tấn (chiếm 4,5%), trong đó, antraxit và bitum 0,12%.873 triệu tấn (chiếm 3,8%), trong đó, antraxit và bitum 45,3%.600 triệu tấn (chiếm 3,8%), trong đó, antraxit và bitum 64%.411 triệu tấn (chiếm 1,5%), toàn bộ là than á bitum và than non. Thổ Nhĩ Kỳ 8.702 triệu tấn (chiếm 1,0%,0), trong đó, antraxit và bitum 3,7% và Ba Lan 5.465 triệu tấn (chiếm 0,6%), trong đó antraxit và bitum 76,5%.

Trữ lượng than khu vực châu Á - Thái Bình Dương 288.328 triệu tấn, trong đó than antraxit và bitum 157.803 triệu tấn (54,7%), á bitum, than non 130. Trữ lượng than phân bố chủ yếu tại các nước: Trung Quốc 114.500 triệu tấn (chiếm 12,8%), trong đó, antraxit và bitum 54,3%.400 triệu tấn (chiếm 8,6%), trong đó antraxit và bitum 48,6%.600 triệu tấn (chiếm 6,8%), trong đó antraxit và bitum 92,6% và Indonesia 28.017 triệu tấn (chiếm 3,1%), toàn bộ là than á bitum và than non. Trữ lượng than khu vực Bắc Mỹ 245.088 triệu tấn, trong đó antraxit và bitum 112.835 triệu tấn (46,0%), á bitum, than non 132. - Trữ lượng than phân bố chủ yếu tại các nước: Mỹ 237.295 triệu tấn (chiếm 26,6%), trong đó antraxit và bitum 45,7%.582 triệu tấn (chiếm 0,7%), trong đó antraxit, bitum 52,8%.

Với mức sản lượng năm 2015, trữ lượng than thế giới đảm bảo khai thác trong 114 năm tiếp theo và hiện đứng đầu trong số các nhiên liệu hóa thạch trên thế giới. Tuy nhiên, thời hạn khai thác của từng khu vực có sự chênh lệch khá lớn phản ánh phần nào chính sách Học viên: Nguyễn Đức Hiệp Chuyên ngành: Khai thác mỏ 6 Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh Luận văn Thạc sĩ và tốc độ khai thác tài nguyên than của các châu lục và từng nước. Cụ thể là tại khu vực châu Âu và Eurasia 273 năm, Bắc Mỹ 276 năm, châu Á - Thái Bình Dương 53 năm. Trữ lượng than thế giới đã giảm từ 1.610 triệu tấn xuống 909.064 triệu tấn năm 2005 và 891.

Tình hình sản xuất than hầm lò trên thế giới Từ năm 1991 đến 2015, tình hình khai thác than thế giới có những mốc sụt giảm đáng chú ý với nguyên nhân chính từ các cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính lớn trên thế giới. Cụ thể là: Giai đoạn 1991÷1993: Tăng trưởng khai thác than thế giới bị âm (-3,9%; -0,8% và -2,7%) do ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng trong lĩnh vực ngân hàng (tác động đến giao dịch thương mại quốc tế) và khủng hoảng của nền kinh tế Ấn Độ (một quốc gia khai thác, sử dụng than lớn trên thế giới). Giai đoạn 1997÷1998: Một lần nữa khai thác than tăng trưởng âm (-1,7%) khi châu Á - tiêu thụ than lớn nhất thế giới lâm vào cuộc khủng hoảng tài chính. Giai đoạn 2002÷2003: Tốc độ tăng trưởng khai thác than thế giới giảm xuống dưới 1% khi kinh tế Nam Mỹ khủng hoảng.

Giai đoạn 2008÷2009: Tốc độ tăng trưởng khai thác than thế giới giảm 0,02% khi cả thế giới rơi vào cuộc khủng hoảng tài chính. Giai đoạn 2014÷2015: Tốc độ tăng trưởng khai thác than thế giới giảm 4,0%, chủ yếu do tác động của giá dầu giảm và suy giảm kinh tế làm cho nhu cầu than giảm. Châu Á dẫn đầu thế giới về sản lượng khai thác than gần như trong toàn giai đoạn 1991÷2015. Xu hướng sản xuất than trong 25 năm qua giữa các khu vực cũng có sự khác nhau.

Khu vực Bắc Mỹ giảm, Trung Đông và châu Âu và Eurasia có xu hướng giảm. Trong khi khu vực châu Á - Thái Bình Dương, châu Phi, Trung - Nam Mỹ có xu hướng tăng mạnh, nhưng đến 2015 thì giảm. Sản lượng than thế giới năm 2015 đạt 3.830,1 triệu TOE (tương ứng khoảng 7.820 triệu tấn), giảm 4,0% so với năm 2014. Trong đó, châu Á - Thái Bình Dương chiếm 70,6%; khu vực Bắc Mỹ chiếm 12,9%; khu vực châu Âu và Eurasia chiếm 11% và châu Phi chiếm 3,9%.

Trong đó, sản lượng than khu vực châu Á - Thái Bình Dương đạt 2.702,6 triệu TOE (tương ứng khoảng 5.440 triệu tấn), giảm 2,9% so với năm 2014. Trong đó, Trung Quốc 1.827 triệu TOE (bằng 3.693 triệu tấn, chiếm 47,7%). Tiếp theo là Ấn Độ, Australia, Indonesia lần lượt là 283,9 triệu tấn TOE (681 triệu tấn); 275 triệu TOE (483,5 triệu tấn) và 241,1 triệu TOE (394,6 triệu tấn). Học viên: Nguyễn Đức Hiệp Chuyên ngành: Khai thác mỏ 7 Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh Luận văn Thạc sĩ Sản lượng than khu vực châu Âu và Eurasia đạt 419,8 triệu TOE (tương ứng khoảng 1.137,5 triệu tấn), giảm 3,1% so với năm 2014.

Trong đó, Nga 184,5 triệu TOE (tương ứng khoảng 372 triệu tấn). Tiếp theo là Đức, Ba Lan và Kazacxtan lần lượt là 42,9; 53,7 và 45,8 triệu TOE (tương ứng khoảng 184,3; 136,6 và 106,3 triệu tấn). Sản lượng than Bắc Mỹ đạt 494,3 triệu TOE (tương ứng khoảng 888 triệu tấn), giảm 10,3% so với năm 2015. Trong đó, Mỹ 455,2 triệu TOE (tương ứng khoảng 812 triệu tấn), Canada 32,1 triệu TOE (tương ứng khoảng 60,9 triệu tấn).3 Tình hình tiêu thụ và sử dụng than Năm 2013 và 2015 tiêu thụ than thế giới ổn định trong giai đoạn 1991÷2002, trung bình toàn giai đoạn vào khoảng 4,4 tỷ tấn/năm.

Tuy nhiên, bước qua giai đoạn 2003÷2011, tổng lượng tiêu thụ than thế giới tăng vọt với lượng tiêu thụ trung bình toàn giai đoạn vào khoảng 6,2 tỷ tấn/năm (gấp gần 1,5 lần giai đoạn trước). Từ năm 2012 tiếp tục có xu hướng tăng, trong giai đoạn 2012-2014 lượng than tiêu thụ trung bình khoảng 7,34 tỷ tấn, tăng 18,4% so với bình quân giai đoạn 2003-2011. Trong đó, tăng chủ yếu tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương - đặc biệt là tại Trung Quốc. Tổng lượng than tiêu thụ thế giới năm 2015 đạt 3.839,9 triệu TOE (tương ứng khoảng 7.320 triệu tấn), giảm 1,8% so với năm 2014.

Trong đó khu vực châu Á - Thái Bình Dương 2.798,5 triệu TOE (tăng 0,2% so với 2014), chiếm 72,9%; khu vực Bắc Mỹ, châu Âu và Eurasia lần lượt là 429,0 và 467,9 triệu TOE (giảm 12,1% và 2,7% so với 2014), tương ứng chiếm 11,2% và 12,2% sản lượng than tiêu thụ toàn thế giới. Trong tổng lượng than tiêu thụ khu vực châu Á - Thái Bình Dương năm 2015, các nước tiêu thụ than lớn gồm: Trung Quốc (1.920,4 triệu TOE, tương ứng khoảng 3.545,4 triệu tấn, chiếm 50% tổng than tiêu thụ toàn thế giới ); Ấn Độ (407,2 triệu TOE); Nhật Bản (119,4 triệu TOE); Hàn Quốc (84,5 triệu TOE); Indonesia (80,3 triệu TOE); Úc (46,6 triệu TOE), Đài Loan (37,8 triệu TOE); Việt Nam (22,2 triệu TOE); Malaixia và Thái Lan (đều là 17,6 triệu TOE). Riêng Trung Quốc sau thời kỳ dài liên tục tăng cao, từ năm 2014 sản lượng than tiêu thụ có xu hướng giảm (năm 2014 giảm so với 2013 là 0,76% và 2015 giảm so với 2014 là 1,5%). Tại Bắc Mỹ, lượng tiêu thụ than của Mỹ đạt 396,3 triệu TOE, tương ứng khoảng 777,2 triệu tấn, chiếm 10,3% tổng tiêu thụ thế giới.

Tại châu Âu và Eurasia, tổng lượng tiêu thụ than các nước Nga, Đức, Ba Lan lần lượt là: 88,7; 78,3; và 49,8 triệu TOE, tương ứng khoảng 166,0; 150,1 và 102,7 triệu tấn; chiếm tương ứng 2,3%; 2,0% và 1,3% tổng than tiêu thụ thế giới. Vì những ưu điểm của khoáng sản than như nguồn tiềm năng dồi dào, giá thành rẻ nên than chiếm 29,2%, đứng thứ hai trong tổng tiêu thụ năng lượng sơ cấp của toàn thế giới năm Học viên: Nguyễn Đức Hiệp Chuyên ngành: Khai thác mỏ 8 Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh Luận văn Thạc sĩ 2015 (dầu 33,0%; khí tự nhiên 23,0%; thủy điện 6,8%; năng lượng hạt nhân 4,4% và năng lượng tái tạo khác 2,8%). Nhìn chung, việc sử dụng than chủ yếu tùy thuộc vào tiềm năng các nguồn tài nguyên năng lượng và khả năng tiếp cận nguồn dầu mỏ, khí đốt của từng nước.