Luận văn Thạc sĩ Kinh tế: tài sản cố định tại viện hàn lâm khoa học xã hội

Luận văn thạc sĩ về kế toán tài sản cố định tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Nghiên cứu chuyên sâu về quản lý và hạch toán TSCĐ.

• Tác giả: Vũ Thị Chiên
• Người hướng dẫn: PGS,TS. Mai Ngọc Anh
• Trường học: Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán Tài sản cố định tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Phân tích luận văn kế toán tài sản cố định tại VASS

Luận văn thạc sĩ với chủ đề "Kế toán Tài sản cố định tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam" của tác giả Vũ Thị Chiên là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, có giá trị lý luận và thực tiễn cao. Nghiên cứu này tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và phân tích thực trạng công tác kế toán tài sản cố định (TSCĐ) tại VASS (Vietnam Academy of Social Sciences), một đơn vị hành chính sự nghiệp đặc thù. Bối cảnh nghiên cứu cho thấy, việc quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước hiệu quả là yêu cầu cấp thiết, trong đó, hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ đóng vai trò then chốt. Luận văn chỉ ra rằng, mặc dù đã có những kết quả nhất định, công tác kế toán tại Viện vẫn còn tồn tại các hạn chế cần được khắc phục. Thông qua việc khảo sát trực tiếp, phân tích tài liệu và so sánh, nghiên cứu không chỉ đánh giá được thực trạng mà còn đề xuất các giải pháp khả thi. Các giải pháp này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý TSCĐ, đảm bảo thông tin kế toán cung cấp là chính xác, kịp thời, hỗ trợ ban lãnh đạo trong việc ra quyết định mua sắm, sửa chữa và nâng cấp tài sản. Công trình này mở ra một hướng nghiên cứu quan trọng về kế toán trong khu vực công, đặc biệt là tại các viện nghiên cứu khoa học xã hội, nơi tài sản không chỉ là công cụ làm việc mà còn mang giá trị trí tuệ và lịch sử.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài trong quản lý tài sản công

Trong bối cảnh kinh tế phát triển, các đơn vị hành chính sự nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi chính sách và cung cấp dịch vụ công. Hoạt động của các đơn vị này chủ yếu dựa vào nguồn ngân sách nhà nước, đòi hỏi một cơ chế quản lý tài chính chặt chẽ và minh bạch. Quản lý tài sản công, đặc biệt là tài sản cố định, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Luận văn của Vũ Thị Chiên nhấn mạnh tính cấp thiết của việc nghiên cứu kế toán TSCĐ tại VASS xuất phát từ thực tiễn này. Một hệ thống kế toán TSCĐ hiệu quả không chỉ giúp bảo toàn và phát triển vốn của nhà nước mà còn là công cụ kiểm soát chi tiêu, chống lãng phí, tham nhũng. Nó cung cấp thông tin đáng tin cậy cho việc lập dự toán, quyết toán ngân sách và đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản. Nghiên cứu chỉ ra, việc hoàn thiện công tác này tại một viện hàn lâm hàng đầu như VASS sẽ tạo ra mô hình mẫu, góp phần cải thiện công tác quản lý tài sản công trên diện rộng.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn của luận văn

Mục tiêu chính của luận văn là đánh giá toàn diện thực trạng công tác kế toán tài sản cố định tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp mang tính hệ thống để hoàn thiện công tác kế toán. Cụ thể, nghiên cứu tập trung vào việc: hệ thống hóa lý luận về kế toán TSCĐ trong đơn vị hành chính sự nghiệp; phân tích các quy trình từ ghi nhận ban đầu, tính hao mòn, đến thanh lý; chỉ ra các ưu điểm và những tồn tại, hạn chế cùng nguyên nhân. Về mặt thực tiễn, ý nghĩa của luận văn thể hiện ở việc các giải pháp đề xuất có khả năng ứng dụng cao, giúp VASS khắc phục các bất cập hiện có. Các giải pháp này không chỉ giới hạn ở việc cải tiến sổ sách kế toán liên quan đến TSCĐ hay quy trình hạch toán kế toán TSCĐ, mà còn hướng đến việc tối ưu hóa quản lý, sử dụng tài sản một cách tiết kiệm và hiệu quả. Kết quả nghiên cứu là nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý, kế toán viên tại VASS và các đơn vị sự nghiệp công lập khác.

II. Những thách thức trong quản lý tài sản cố định tại VASS

Quá trình nghiên cứu thực trạng tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã chỉ ra nhiều thách thức và tồn tại trong công tác kế toán tài sản cố định. Những hạn chế này không chỉ ảnh hưởng đến tính chính xác của báo cáo tài chính mà còn làm giảm hiệu quả quản lý tài sản công. Một trong những vấn đề nổi cộm là việc phân loại và nhận biết TSCĐ chưa thực sự nhất quán, đặc biệt đối với các tài sản đặc thù như công trình nghiên cứu khoa học hay phần mềm ứng dụng. Việc xác định nguyên giá TSCĐ đôi khi còn gặp khó khăn, nhất là với tài sản được tài trợ, biếu tặng hoặc hình thành qua nhiều giai đoạn. Quy trình theo dõi, cập nhật biến động tài sản (tăng, giảm, sửa chữa lớn) chưa được thực hiện một cách đồng bộ và kịp thời trên toàn hệ thống các đơn vị trực thuộc. Bên cạnh đó, công tác kiểm kê tài sản cố định định kỳ tuy có thực hiện nhưng đôi khi còn mang tính hình thức, chưa phát hiện và xử lý triệt để các trường hợp thừa, thiếu, hoặc tài sản không còn sử dụng được. Những nguyên nhân chính được xác định bao gồm hệ thống văn bản pháp quy đôi khi chưa theo kịp thực tiễn, nhận thức của một bộ phận cán bộ về tầm quan trọng của quản lý tài sản chưa cao, và việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý còn hạn chế. Việc nhận diện và phân tích sâu sắc các thách thức này là tiền đề quan trọng để xây dựng các giải pháp hoàn thiện.

2.1. Bất cập trong ghi nhận nguyên giá TSCĐ và phân loại

Một trong những bất cập lớn được luận văn chỉ ra là sự thiếu nhất quán trong việc xác định nguyên giá TSCĐ. Theo Thông tư 162/2014/TT-BTC, nguyên giá phải bao gồm tất cả chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Tuy nhiên, thực tế tại một số đơn vị thuộc VASS cho thấy việc tập hợp chi phí vận chuyển, lắp đặt, chạy thử đôi khi bị bỏ sót, dẫn đến nguyên giá bị ghi nhận thấp hơn giá trị thực. Đối với kế toán tài sản cố định vô hình như bản quyền tác giả hay phần mềm, việc xác định giá trị còn phức tạp hơn. Thêm vào đó, việc phân loại tài sản đôi khi chưa tuân thủ chặt chẽ theo quy định, dẫn đến nhầm lẫn giữa công cụ, dụng cụ và TSCĐ, hoặc giữa các loại TSCĐ khác nhau. Điều này gây khó khăn cho việc quản lý, tính hao mòn tài sản cố định và lập báo cáo.

2.2. Hạn chế trong quy trình hạch toán và kiểm kê tài sản

Quy trình hạch toán kế toán TSCĐ tại Viện còn một số điểm chưa tối ưu. Luận văn cho thấy việc luân chuyển chứng từ giữa các phòng ban đôi khi còn chậm trễ, ảnh hưởng đến tính kịp thời của thông tin kế toán. Việc sử dụng phần mềm kế toán dù đã được triển khai nhưng chưa phát huy hết hiệu quả, dữ liệu chưa được liên kết đồng bộ giữa bộ phận kế toán và bộ phận quản lý tài sản. Công tác kiểm kê tài sản cố định hàng năm là bắt buộc, nhưng kết quả kiểm kê và số liệu trên sổ sách không phải lúc nào cũng khớp nhau. Việc xử lý chênh lệch sau kiểm kê còn chậm, chưa xác định rõ trách nhiệm của các cá nhân, tập thể liên quan. Những hạn chế này làm giảm độ tin cậy của số liệu trên báo cáo tài chính và ảnh hưởng đến khả năng ra quyết định của nhà quản lý.

III. Phương pháp hạch toán kế toán TSCĐ theo chuẩn mực hiện hành

Để hoàn thiện công tác kế toán, việc tuân thủ nghiêm ngặt các phương pháp hạch toán theo quy định hiện hành là yêu cầu tiên quyết. Luận văn đã hệ thống hóa một cách chi tiết các quy định về kế toán tài sản cố định trong đơn vị hành chính sự nghiệp, chủ yếu dựa trên Thông tư 162/2014/TT-BTC và các văn bản liên quan. Tiêu chuẩn nhận biết TSCĐ được xác định rõ ràng: tài sản phải có thời gian sử dụng từ 01 năm trở lên và có nguyên giá TSCĐ từ 10.000.000 đồng trở lên. Nguyên giá được xác định tùy theo nguồn gốc hình thành: mua sắm, đầu tư xây dựng, nhận điều chuyển, hay được tặng cho. Mỗi trường hợp đều có công thức tính và chứng từ đi kèm cụ thể. Công tác hạch toán kế toán TSCĐ được thực hiện thông qua hệ thống tài khoản kế toán quy định, như TK 211 (TSCĐ hữu hình), TK 213 (TSCĐ vô hình), TK 214 (Hao mòn TSCĐ) và TK 466 (Nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ). Luận văn trình bày chi tiết các bút toán ghi tăng, ghi giảm TSCĐ trong từng tình huống cụ thể, từ việc mua sắm bằng nguồn ngân sách, rút dự toán, đến việc thanh lý, nhượng bán TSCĐ. Việc nắm vững và áp dụng đúng các phương pháp này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ của số liệu kế toán mà còn là nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý TSCĐ.

3.1. Quy định về ghi nhận kế toán tài sản cố định hữu hình

Kế toán tài sản cố định hữu hình (TSCĐHH) là phần hành chiếm tỷ trọng lớn tại VASS. Việc ghi nhận TSCĐHH phải tuân thủ nguyên tắc giá gốc. Nguyên giá của TSCĐHH mua sắm là giá mua thực tế cộng các chi phí liên quan. Đối với TSCĐHH hình thành từ đầu tư xây dựng, nguyên giá là giá trị quyết toán công trình được phê duyệt. Khi ghi tăng TSCĐHH, kế toán phải đồng thời ghi tăng nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ. Ví dụ, khi rút dự toán chi hoạt động mua TSCĐ, bút toán được ghi: Nợ TK 211 / Có TK 461, đồng thời ghi Nợ TK 661 / Có TK 466. Mỗi TSCĐHH phải được lập thẻ tài sản và theo dõi chi tiết về số hiệu, tên tài sản, ngày đưa vào sử dụng, bộ phận sử dụng, nguyên giá, và tỷ lệ hao mòn. Việc tuân thủ quy trình này giúp quản lý chặt chẽ tài sản về mặt giá trị và hiện vật.

3.2. Nguyên tắc hạch toán kế toán tài sản cố định vô hình

Kế toán tài sản cố định vô hình (TSCĐVH) tại một viện nghiên cứu như VASS có những đặc thù riêng, bao gồm quyền sử dụng đất, bản quyền tác giả, phần mềm ứng dụng. Nguyên tắc hạch toán TSCĐVH cũng dựa trên giá gốc. Nguyên giá của TSCĐVH là toàn bộ chi phí mà đơn vị đã chi ra để có được tài sản đó. Chẳng hạn, nguyên giá phần mềm ứng dụng là chi phí mua hoặc tự phát triển. Việc hạch toán tăng TSCĐVH cũng tương tự như TSCĐHH, sử dụng tài khoản 213. Một điểm đáng lưu ý là không phải tất cả TSCĐVH đều tính hao mòn. Theo quy định, quyền sử dụng đất là loại tài sản không tính hao mòn. Việc xác định và hạch toán đúng giá trị TSCĐVH giúp phản ánh đầy đủ nguồn lực trí tuệ và tiềm năng phát triển của đơn vị.

IV. Bí quyết quản lý hao mòn và thanh lý nhượng bán TSCĐ

Quản lý vòng đời của tài sản cố định, từ khi đưa vào sử dụng đến khi thanh lý, là một nghiệp vụ phức tạp, đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ quy định. Luận văn đã làm rõ hai khái niệm quan trọng là hao mòn và khấu hao. Tại các đơn vị hành chính sự nghiệp như VASS, đối với tài sản dùng cho hoạt động sự nghiệp, đơn vị chỉ thực hiện tính hao mòn tài sản cố định, không trích khấu hao. Mức hao mòn được tính mỗi năm một lần vào tháng 12, dựa trên nguyên giá và tỷ lệ hao mòn quy định tại Thông tư 162/2014/TT-BTC. Số hao mòn này được hạch toán giảm nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ (Nợ TK 466 / Có TK 214). Đối với tài sản dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ (nếu có), đơn vị phải trích khấu hao tài sản cố định như doanh nghiệp. Bên cạnh đó, quy trình thanh lý, nhượng bán TSCĐ cũng được hướng dẫn chi tiết. Khi thanh lý tài sản, kế toán phải ghi giảm nguyên giá và giá trị hao mòn lũy kế, đồng thời hạch toán các khoản thu, chi liên quan. Chênh lệch thu chi từ thanh lý được xử lý theo quy chế tài chính hiện hành. Việc quản lý tốt các nghiệp vụ này giúp phản ánh đúng giá trị còn lại của tài sản và thu hồi tối đa giá trị khi tài sản hết hạn sử dụng.

4.1. Phương pháp tính hao mòn tài sản cố định hiệu quả

Việc tính hao mòn tài sản cố định phải được thực hiện một cách nhất quán và có hệ thống. Phương pháp phổ biến nhất là phương pháp đường thẳng, được tính bằng công thức: Mức hao mòn hàng năm = Nguyên giá TSCĐ x Tỷ lệ hao mòn (% năm). Tỷ lệ này được quy định cụ thể cho từng loại tài sản trong khung của Bộ Tài chính. Kế toán phải lập "Bảng tính hao mòn TSCĐ" vào cuối mỗi năm để làm căn cứ hạch toán. Luận văn lưu ý một số trường hợp đặc biệt: tài sản tăng, giảm trong năm thì bắt đầu hoặc ngừng tính hao mòn từ tháng tiếp theo; tài sản đã hao mòn hết giá trị nhưng vẫn còn sử dụng thì không tính hao mòn nữa nhưng vẫn phải quản lý trên sổ sách. Việc tính đúng, tính đủ hao mòn giúp báo cáo tài chính phản ánh trung thực giá trị còn lại của tài sản, là cơ sở để lập kế hoạch đầu tư, thay thế.

4.2. Quy trình đánh giá lại tài sản cố định và xử lý chênh lệch

Đánh giá lại tài sản cố định là một nghiệp vụ phát sinh khi có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hoặc khi thực hiện nâng cấp, tháo dỡ một phần tài sản. Việc này làm thay đổi nguyên giá TSCĐ và giá trị hao mòn lũy kế. Khi đánh giá lại, đơn vị phải thành lập hội đồng và lập biên bản ghi rõ căn cứ thay đổi. Phần chênh lệch tăng hoặc giảm do đánh giá lại được hạch toán vào tài khoản 412 - Chênh lệch đánh giá lại tài sản. Ví dụ, nếu nguyên giá tăng, kế toán ghi Nợ TK 211 / Có TK 412. Sau khi đánh giá lại, mức hao mòn hàng năm cũng phải được tính lại dựa trên giá trị còn lại và thời gian sử dụng còn lại của tài sản. Quy trình này đòi hỏi sự cẩn trọng và minh bạch để đảm bảo giá trị tài sản được phản ánh hợp lý.

4.3. Hướng dẫn kế toán thanh lý nhượng bán TSCĐ đúng quy định

Khi TSCĐ hư hỏng không thể sửa chữa hoặc không còn nhu cầu sử dụng, đơn vị tiến hành thanh lý, nhượng bán TSCĐ. Quy trình này phải tuân thủ pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công. Về mặt kế toán, khi có quyết định thanh lý, nhượng bán, kế toán phải ghi giảm TSCĐ bằng cách ghi: Nợ TK 214 (Giá trị hao mòn), Nợ TK 466 (Giá trị còn lại), và Có TK 211 (Nguyên giá). Các khoản thu từ việc bán tài sản được ghi nhận vào TK 5118 - Thu khác, còn chi phí liên quan đến thanh lý (tháo dỡ, vận chuyển) được hạch toán giảm trừ vào số thu đó. Phần chênh lệch cuối cùng sẽ được xử lý theo quy định, có thể nộp ngân sách nhà nước hoặc bổ sung vào quỹ của đơn vị. Việc hạch toán đầy đủ, chính xác nghiệp vụ này giúp quản lý chặt chẽ quá trình thu hồi vốn từ tài sản.

V. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tài sản cố định VASS

Trên cơ sở phân tích lý luận và thực trạng, luận văn đã đề xuất một hệ thống các giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện công tác kế toán tài sản cố định tại VASS. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào nghiệp vụ chuyên môn mà còn bao quát cả công tác quản lý và ứng dụng công nghệ. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao hiệu quả quản lý TSCĐ, đảm bảo tài sản được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của Viện. Một trong những giải pháp trọng tâm là xây dựng và ban hành quy chế quản lý, sử dụng tài sản nội bộ một cách chi tiết, rõ ràng, phân định rõ trách nhiệm của từng cá nhân và đơn vị. Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa lại hệ thống danh mục tài sản, đánh số hiệu một cách khoa học và thống nhất trên toàn hệ thống là cần thiết. Luận văn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ kế toán và cán bộ quản lý tài sản. Các giải pháp đề xuất được đánh giá là có tính khả thi cao, phù hợp với điều kiện thực tế của một đơn vị hành chính sự nghiệp lớn như Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, hứa hẹn mang lại những chuyển biến tích cực nếu được triển khai hiệu quả.

5.1. Cải tiến hệ thống sổ sách kế toán liên quan đến TSCĐ

Để thông tin quản lý được đầy đủ và chi tiết, luận văn đề xuất cần cải tiến hệ thống sổ sách kế toán liên quan đến TSCĐ. Ngoài các sổ tổng hợp và chi tiết theo mẫu quy định (Sổ TSCĐ, Thẻ TSCĐ), cần mở thêm các sổ theo dõi chi tiết hơn. Ví dụ, lập Sổ theo dõi TSCĐ tại nơi sử dụng, giao cho từng phòng, ban quản lý và đối chiếu định kỳ với phòng kế toán. Đối với các tài sản có giá trị lớn hoặc yêu cầu kỹ thuật phức tạp, cần có hồ sơ tài sản riêng, lưu trữ đầy đủ các chứng từ từ khi mua sắm, lắp đặt, đến các lần sửa chữa, nâng cấp. Việc tổ chức, sắp xếp sổ sách kế toán một cách khoa học, logic sẽ giúp việc tra cứu thông tin nhanh chóng, phục vụ hiệu quả cho công tác kiểm tra, thanh tra và lập báo cáo tài chính.

5.2. Tối ưu hóa quy trình kiểm kê tài sản cố định định kỳ

Công tác kiểm kê tài sản cố định cần được thực hiện một cách thực chất, không chỉ là đối chiếu về mặt số lượng. Luận văn đề xuất cần tối ưu hóa quy trình này bằng cách kết hợp kiểm kê số lượng với đánh giá tình trạng sử dụng thực tế của tài sản. Hội đồng kiểm kê nên có sự tham gia của cả bộ phận quản lý, bộ phận sử dụng và bộ phận kỹ thuật (nếu cần). Kết quả kiểm kê phải được lập thành biên bản, trong đó nêu rõ các trường hợp thừa, thiếu, tài sản không cần dùng, chờ thanh lý hoặc bị hư hỏng. Quan trọng nhất là phải có cơ chế xử lý dứt điểm các chênh lệch sau kiểm kê, quy trách nhiệm rõ ràng và cập nhật ngay vào sổ kế toán. Việc này giúp số liệu kế toán luôn phản ánh đúng thực trạng tài sản của đơn vị.

5.3. Nâng cao hiệu quả quản lý TSCĐ thông qua ứng dụng công nghệ

Ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp đột phá để nâng cao hiệu quả quản lý TSCĐ. Luận văn khuyến nghị VASS nên đầu tư nâng cấp hoặc xây dựng một phần mềm quản lý tài sản chuyên dụng. Phần mềm này cần có khả năng tích hợp với phần mềm kế toán, tạo ra một hệ thống dữ liệu đồng bộ. Các tính năng cần có bao gồm: quản lý tài sản theo mã vạch (barcode/QR code) để thuận tiện cho việc kiểm kê tài sản cố định; tự động tính hao mòn tài sản cố định hàng năm; cung cấp các báo cáo quản trị đa dạng theo nhiều tiêu chí (theo đơn vị sử dụng, theo loại tài sản, theo tình trạng...). Việc số hóa toàn bộ hồ sơ, dữ liệu tài sản sẽ giúp giảm thiểu sai sót do thao tác thủ công, tiết kiệm thời gian, nhân lực và cung cấp thông tin cho lãnh đạo một cách nhanh chóng, chính xác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 1. Lý luận chung về Tài sản cố định trong các đơn vị hành chính sự nghiệp 1. Khái niệm cơ bản về Tài sản cố định Để đảm bảo hoạt động của các đơn vị HCSN bình thường, hoàn thành các nhiệm vụ do nhà nước giao, các đơn vị HCSN phải có cơ sở vật chất kỹ thuật cần thiết. Phần lớn các tư liệu lao động tạo nên cơ sở vật chất kỹ thuật trong đơn vị HCSN là TSCĐ.

Như vậy, TSCĐ là những tư liệu lao động chủ yếu và các tài sản khác có giá trị lớn và thời gian sử dụng dài theo quy định trong chế độ quản lý TSCĐ hiện hành. Theo quy định tại Thông tư 162/2014/TT-BTC ngày 06/11/2014 của Bộ Tài chính có thể đưa ra khái niệm TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình như sau: Tài sản cố định hữu hình trong các đơn vị hành chính sự nghiệp là những tư liệu lao động đạt mức quy định tối thiểu về giá trị và thời gian sử dụng, nó tham gia vào nhiều chu kỳ hoạt động, giá trị của nó bị giảm dần, nhưng về mặt hiện vật vẫn giữ nguyên trạng thái ban đầu. Tài sản cố định vô hình là các TSCĐ không có hình thái vật chất, thể hiện một lượng giá trị đã được đầu tư, chi trả hoặc chi phí nhằm có được các lợi ích hoặc các nguồn có tính kinh tế, mà giá trị của chúng xuất phát từ các bản quyền hoặc đặc quyền của đơn vị, như giá trị quyền sử dụng đất, giá trị bằng phát minh sáng chế, bản quyền tác giả, chi phí phần mềm máy vi tính… 1. Đặc điểm Tài sản cố định Trong quá trình tham gia hoạt động sự nghiệp cũng như hoạt động SXKD, tài sản cố định có những đặc điểm sau: - TSCĐ tham gia vào nhiều năm hoạt động hành chính sự nghiệp, cũng như vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh mà không thay đổi hình thái vật chất ban đầu.

- Trong quá trình tham gia vào các hoạt động, TSCĐ bị hao mòn dần, giá trị hao mòn TSCĐ được ghi giảm nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ (đối với TSCĐ dùng vào hoạt động sự nghiệp), hoặc được tính vào chi phí SXKD (đối với chi dùng vào hoạt động SXKD). Phân loại Tài sản cố định TSCĐ trong đơn vị HCSN bao gồm nhiều loại khác nhau. Phân loại TSCĐ là việc phân chia tài sản cố định theo các nhóm, các loại khác nhau theo những tiêu thức nhất định. Tùy mục đích nghiên cứu để quản lý và tính hao mòn tài sản cố định mà người ta phân loại theo các tiêu thức khác nhau.

Thực hiện theo thông tư số 162/2014/TT-BTC ngày 06 tháng 11 năm 2014 của Bộ Tài chính để thuận lợi cho quản lý và kế toán, cần phải tiến hành phân loại theo các tiêu thức sau: 1.Phân loại theo tính chất, đặc điểm tài sản, bao gồm: a, Tài sản cố định hữu hình - Loại 1: Nhà gồm: Nhà làm việc, nhà kho, nhà hội trường, nhà câu lạc bộ nhà văn hóa, nhà tập luyện và thi đấu thể thao, nhà bảo tồn bảo tàng, nhà trẻ, nhà mẫu giáo, nhà xưởng, phòng học, nhà giảng đường, nhà ký túc xá, nhà khám bệnh, nhà an dưỡng, nhà khách, nhà ở, nhà công vụ, nhà công thự, nhà khác. - Loại 2: Vật kiến trúc, gồm: Kho chứa, bể chứa, bãi đỗ, sân phơi, sân chơi, sân chơi thể thao, sân vận động, bể bơi, trường bắn, kè, đập, đê, cống, kênh, mương máng, bến cảng, ụ tàu, giếng khoan, giếng đào, tường rào, vật kiến trúc khác. - Loại 3: Phương tiện vận tải, gồm: + Phương tiện vận tải đường bộ (xe ô tô, xe mô tô, xe gắn máy, phương tiện vận tải đường bộ khác); + Phương tiện vận tải đường thủy, gồm: Tàu biển chở hàng hóa; tàu biển chở khách; tàu tuần tra, cứu hộ, cứu nạn đường thủy; tàu chở hàng đường thủy nội địa; tàu chở khách đường thủy nội địa; phà đường thủy các loại; ca nô, xuồng máy các loại; ghe, thuyền các loại; phương tiện vận tải đường thủy khác. + Phương tiện vận tải đường không (máy bay); + Phương tiện vận tải đường sắt; + Phương tiện vận tải khác.

- Loại 4: Máy móc, thiết bị văn phòng, gồm: Máy vi tính để bàn; máy vi tính xách tay; máy in các loại; máy chiếu các loại; máy fax; máy hủy tài liệu; máy Photocopy; thiết bị lọc nước các loại; máy hút ẩm, hút bụi các loại; ti vi, đầu Video, 10 các loại đầu thu phát tín hiệu kỹ thuật số khác; máy ghi âm; máy ảnh; thiết bị âm thanh các loại; tổng đài điện thoại, điện thoại cố định, máy bộ đàm, điện thoại di động; thiết bị thông tin liên lạc khác; tủ lạnh, máy làm mát; máy giặt; máy điều hòa không khí; máy bơm nước; két sắt các loại; bộ bàn ghế ngồi làm việc; bộ bàn ghế tiếp khách; bàn ghế phòng họp, hội trường, lớp học; tủ, giá kệ đựng tài liệu hoặc trưng bày hiện vật; thiết bị mạng, truyền thông; thiết bị điện văn phòng các loại; thiết bị điện tử phục vụ quản lý, lưu trữ dữ liệu; các loại thiết bị văn phòng khác. - Loại 5: Thiết bị truyền dẫn, gồm: phương tiện truyền dẫn khí đốt, phương tiện truyền dẫn điện, phương tiện truyền dẫn nước, phương tiện truyền dẫn các loại khác. - Loại 6: Máy móc, thiết bị động lực. - Loại 7: Máy móc, thiết bị chuyên dùng.

- Loại 8: Thiết bị đo lường, thí nghiệm. - Loại 9: Cây lâu năm, súc vật làm việc và/hoặc cho sản phẩm. - Loại 10: Tài sản cố định hữu hình khác. b, Tài sản cố định vô hình - Loại 1: Quyền sử dụng đất.

- Loại 2: Quyền tác giả. - Loại 3: Quyền sở hữu công nghiệp. - Loại 4: Quyền đối với giống cây trồng. - Loại 5: Phần mềm ứng dụng.

- Loại 6: Tài sản cố định vô hình khác. Phân loại theo nguồn gốc hình thành tài sản, bao gồm: a, Tài sản cố định hình thành do mua sắm; b, Tài sản cố định hình thành do đầu tư xây dựng; c, Tài sản cố định được điều chuyển đến; d, Tài sản cố định được tặng cho; e, Tài sản cố định được hình thành từ nguồn khác. Phân loại TSCĐ theo mục đích và tình hình sử dụng. Theo cách phân loại này tài sản cố định của đơn vị được chia thành: a, Tài sản cố định dùng cho hoạt động HCSN.

b, Tài sản cố định chuyên dùng cho hoạt động SXKD, dịch vụ. c, Tài sản cố định dùng vào mục đích phúc lợi. d, Tài sản cố định chờ xử lý (không còn sử dụng được, hoặc không cần dùng) Cách phân loại này nhằm xác định tình trạng thực tế Tài sản cố định sử dụng vào các mục đích hoạt động của đơn vị. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của kế toán Tài sản cố định 1.

Yêu cầu quản lý - Mọi tài sản cố định hiện có tại cơ quan, tổ chức, đơn vị được quản lý chặt chẽ về hiện vật và giá trị theo đúng quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước. - Cơ quan, tổ chức, đơn vị có trách nhiệm lập thẻ tài sản cố định, hạch toán kế toán đối với toàn bộ tài sản cố định hiện có của đơn vị theo đúng quy định của chế độ kế toán hiện hành; thực hiện kiểm kê định kỳ hàng năm về tài sản cố định hiện có thực tế; báo cáo cơ quan tài chính cấp trên trực tiếp để thống nhất hạch toán điều chỉnh số liệu giữa kết quả kiểm kê và sổ kế toán (nếu có); thực hiện báo cáo tình hình quản lý, sử dụng tài sản theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước. - Tài sản cố định đã tính hao mòn đủ nhưng vẫn còn sử dụng được thì cơ quan, tổ chức, đơn vị vẫn phải tiếp tục quản lý theo quy định của pháp luật. Nhiệm vụ của kế toán - Tổ chức ghi chép phản ánh đầy đủ chính xác, kịp thời số lượng, giá trị, hiện trạng TSCĐ hiện có, tình hình tăng giảm trong kỳ, việc sử dụng TSCĐ trong đơn vị.

Thông qua đã giám đốc chặt chẽ việc mua sắm, đầu tư, sử dụng TSCĐ ở đơn vị. - Tham gia nghiệm thu và xác định nguyên giá TSCĐ trong các trường hợp: hoàn thành việc mua sắm, xây dựng, bàn giao, đưa vào sử dụng, tài sản được cơ quan quản lý cấp phát trừ vào kinh phí, tài sản tiếp nhận của các đơn vị khác bàn giao hoặc biếu tặng, viện trợ. 12 - Tham gia kiểm kê, kiểm tra định kỳ hay bất thường TSCĐ trong đơn vị, lập kế hoạch và theo dõi việc sửa chữa, thanh lý, khôi phục, đổi mới TSCĐ. - Phản ánh giá trị hao mòn TSCĐ, phân tích tình hình sử dụng TSCĐ tại đơn vị.

Kế toán Tài sản cố định trong các đơn vị hành chính sự nghiệp 1. Quy định Kế toán Tài sản cố định Theo Thông tư số 162/2014/TT-BTC ngày 06 tháng 11 năm 2014 của Bộ Tài chính về việc Quy định chế độ quản lý, tính hao mòn TSCĐ trong các cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức có sử dụng Ngân sách Nhà nước. Tiêu chuẩn nhận biết Tài sản cố định a, Tiêu chuẩn nhận biết TSCĐ hữu hình: TSCĐ hữu hình là tài sản mang hình thái vật chất, có kết cấu độc lập, hoặc là một hệ thống bao gồm nhiều tài sản riêng lẻ liên kết với nhau để cùng thực hiện một hoặc một số chức năng nhất định (nếu thiếu bất kỳ một bộ phận nào trong đó thì cả hệ thống không thể hoạt động được) thỏa mãn đồng thời cả 2 tiêu chuẩn dưới đây: - Có thời gian sử dụng từ 01 năm trở lên; - Có nguyên giá từ 10.000 đồng trở lên Riêng đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp có thu, cũng giống như các đơn vị sản xuất kinh doanh, TSCĐ là những tư liệu lao động phải đáp ứng đủ tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ theo chuẩn mực kế toán Việt Nam đã ban hành: - Chắc chắn thu lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó. - Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy.

- Thời gian sử dụng ước tính trên 01 năm - Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành.