phần mở đầu, kết luận, luận văn gồm 3 chƣơng Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÍNH GIÁ THÀNH PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP Chƣơng 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM NHẰM PHỤC VỤ CHO VIỆC QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY SỮA ĐẬU NÀNH – VINASOY Chƣơng 3: HOÀN THIỆN PHƢƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY SỮA ĐẬU NÀNH - VINASOY 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Quản trị chi phí là cung cấp các thông tin cần thiết cho công việc quản trị của một doanh nghiệp. Trong đó, tiết kiệm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm là mục tiêu phấn đấu của bất kỳ doanh nghiệp nào vì đó là con đƣờng chủ yếu làm tăng lợi nhuận, là tiền đề hạ giá bán, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trƣờng. Do vậy, công tác tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm đƣợc coi là vấn đề rất quan trọng liên quan trực tiếp đến lợi ích của doanh nghiệp.
Việc nghiên cứu về vấn đề liên quan đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nhằm phục vụ quản trị chi phí đƣợc nhiều tác giả 5 quan tâm nghiên cứu trong thời gian qua. Theo tác giả Võ Văn Nhị (2009), “Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của những chi phí sản xuất gắn liền với một kết quả sản xuất nhất định. Nhƣ vậy, giá thành sản phẩm là một đại lƣợng xác định, biểu hiện mối liên hệ tƣơng quan giữa hai đại lƣợng; chi phí sản xuất đã bỏ ra và kết quả sản xuất đã đạt đƣợc. Bản chất của giá thành là giá thành thể hiện mối tƣơng quan giữa chi phí với kết quả đạt đƣợc trong từng giai đoạn nhất định”.
Giá thành đƣợc xem là thƣớc đo mức chi phí tiêu hao phải bù đắp sau mỗi chu kỳ sản xuất kinh doanh, là một công cụ quan trọng để doanh nghiệp kiểm soát và đánh giá tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong nền kinh tế thị trƣờng, giá thành cùng với chất lƣợng sản phẩm luôn là hai vấn đề đƣợc quan tâm của các nhà sản xuất. Tác giả Nguyễn Thị Phƣơng Loan (2009), lập luận rằng “ Quản trị chi phí giúp doanh nghiệp tập trung năng lực của mình vào các điểm mạnh, tìm ra các cơ hội hay các vấn đề quan trọng trong sản xuất kinh doanh, có thể cải thiện chất lƣợng sản phẩm hay dịch vụ của mình mà không làm thay đổi chi phí. Quản trị chi phí giúp ngƣời ta quyết định nhận diện đƣợc các nguồn lực có chi phí thấp nhất trong việc sản xuất và cung ứng hàng hóa hoặc dịch vụ”.
Bên cạnh việc cải thiện chất lƣợng sản phẩm hay dịch vụ của mình mà không làm thay đổi chi phí thì giá thành sản phẩm luôn đƣợc coi là mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp. Phấn đấu cải tiến mẫu mã, hạ giá thành và nâng cao chất lƣợng sản phẩm là nhân tố quyết định nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa trên thị trƣờng và thông qua đó nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy hơn bao giờ hết, các doanh nghiệp phải nắm bắt đƣợc thông tin một cách chính xác về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Nhƣ vậy, chi phí và giá thành là các yếu tố quan trọng giúp các nhà quản trị có thể đƣa ra các quyết định hiệu quả cho doanh nghiệp.
6 Chi phí là toàn bộ hao phí các nguồn lực của doanh nghiệp dƣới hình thức tiền tệ, chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh. Nghiên cứu của tác giả Trịnh Thị Tuyết Nga (2011) cho thấy “Chi phí có các đặc điểm: vận động, thay đổi không ngừng, mang tính đa dạng và phức tạp gắn liền với tính đa dạng, phức tạp của ngành nghề sản xuất, quy trình sản xuất. Đối với ngƣời quản lý, chi phí là một trong những mối quan tâm hàng đầu vì lợi nhuận thu đƣợc nhiều hay ít chịu ảnh hƣởng trực tiếp bởi những chi phí đã chi ra, chi phí còn đƣợc xem là một trong những tiêu chí để đánh giá hiệu quả quản lý”. Đề tài của tác giả Thái Thị Thu Hiền (2009) về thực trạng công tác quản trị chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Thăng Long đã đề xuất một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí sản xuất tại công ty.
Luận văn phân tích thực trạng quản trị chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Thăng Long và đã chỉ ra đƣợc những hạn chế chủ yếu của Công ty trong quản trị chi phí chính là công tác lập dự toán về chi phí nguyên vật liệu chƣa xác thực và Công ty chƣa xây dựng một định mức về chi phí sản xuất chung, từ đó tác giả đƣa ra các kiến nghị, nhằm tăng cƣờng công tác lập kế hoạch để hoàn thiện quá trình tập hợp chi phí sản xuất và đồng thời quản lý chặt chẽ việc thực hiện chi phí góp phần hoàn thiện hơn công tác quản trị chi phí tại Công ty nhằm nâng cao lợi nhuận. Đề tài của tác giả Vũ Thị Thu Nga (2016) về ”Hoàn thiện công tác kế toán hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH TM và XNK DVD” đã trình bày đƣợc tầm quan trọng của việc tiết kiệm chi phí và hạ giá thành sản phẩm, Công ty đã tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm một cách chính xác và nghiêm túc. Nhƣ vậy, việc hoàn thiện chi phí sản xuất và tính giá thành trong bài viết của tác giả nhằm mục đích là tiết kiệm chi phí và hạ giá thành sản phẩm, còn mục đích phục vụ 7 quản trị chi phí thì không đƣợc tác giả đề cập đến. Tác giả Lê Thị Hồng Minh (2012), đã đƣa ra đƣợc các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán quản trị chi phí tại Công ty nhƣng chỉ phục vụ việc ra các quyết định trong ngắn hạn, tuy nhiên nội dung kế toán quản trị chi phí lại nhằm thu thập, xử lý và cung cấp thông tin cho nhà quản trị các cấp ra các quyết định ngắn hạn, dài hạn để huy động, khai thác, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực vào phát triển sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh trong nghiên cứu “ Tổ chức kế toán quản trị chi phí tại Công ty cổ phần thủy sản và thƣơng mại Thuận Phƣớc, TP.
Tác giả Lê Thị Thu Hiền (2010) nghiên cứu về “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát chi phí sản xuất tại Công ty giày Thƣợng Đình” đã đƣa ra đƣợc những giải pháp hoàn thiện hệ thống kiểm soát chi phí tại Công ty nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng chi phí, sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả chi phí phát sinh ở bộ phận mình và của toàn doanh nghiệp, qua đó cung cấp thông tin đúng đắn cho việc quản trị và kiểm soát chi phí sản xuất tại công ty. Tác giả đã nghiên cứu vấn đề kiểm soát chi phí sản xuất phục vụ quản trị chi phí và đƣa ra đƣợc các giải pháp phù hợp với thực trạng của công ty. Tuy nhiên tác giả chỉ đi sâu vào chi phí sản xuất mà không đề cập đến việc tính giá thành sản phẩm, một bộ phận quan trọng liên quan mật thiết đến chi phí sản xuất; điều này sẽ đến đến việc các nhà quản trị không kiểm soát đƣợc toàn bộ những thông tin liên quan đến tình hình hoạt động của doanh nghiệp để đƣa ra những quyết định hiệu quả cho doanh nghiệp. Nghiên cứu của tác giả Phạm Thị Tố Nhƣ (2012) về “ Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Xây lắp Điện cơ Thuận Phát” đã trình bày đƣợc tầm quan trọng của việc hạch toán đúng chi phí sản xuất, tính đúng giá thành sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn đúng đắn về thực trạng, khả năng của mình.
Trong hoạt động xây lắp, sẽ giúp 8 doanh nghiệp xác định đƣợc giá thành thực tế từng công trình, hiêu quả sản xuất của từng đội thi công cũng nhƣ của toàn doanh nghiệp. Tác giả đã nêu ra đƣợc một số ƣu khuyết điểm, đồng thời đƣa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm giúp nhà quản trị tìm ra những giải pháp cải tiến, đổi mới công nghệ sản xuất, phƣơng thứ tổ chức quản lý sản xuất nhằm tiết kiệm chi phí hạ giá thành sản phẩm tăng khả năng cạnh tranh trên thị trƣờng với mục tiêu cuối cùng là tối đa hóa lợi nhuận. Các nghiên cứu hầu hết đã nêu ra đƣợc những ƣu và nhƣợc điểm của hệ thống chi phí sản xuất của Công ty nghiên cứu, đồng thời đã đƣa ra đƣợc các giải pháp hoàn thiện hệ thống chi phí sản xuất nhằm phục vụ cho nhà quản trị trong công tác kiểm soát chi phí và ra quyết định. Tuy nhiên, nghiên cứu giá thành trong mối quan hệ với quản trị chi phí chƣa đƣợc nhấn mạnh trong các nghiên cứu trƣớc đây.
Từ đó đề tài này quan tâm đến vai trò của kế toán chi phí và giá thành phục vụ quản trị chi phí sẽ góp phần làm rõ hơn tầm quan trọng của giá thành, giúp cho Công ty nhìn nhận giá thành nhƣ là một công cụ quản trị chi phí hiệu quả. 9 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÍNH GIÁ THÀNH PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP 1. QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ VAI TRÒ CỦA GIÁ THÀNH SẢN PHẨM ĐỐI VỚI QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT Quá trình kinh doanh của doanh nghiệp là quá trình sử dụng các nguồn lực kinh tế tại doanh nghiệp để cung cấp các sản phẩm, dịch vụ có ích cho ngƣời tiêu dùng. Quá trình đó làm phát sinh các loại chi phí tại nhiều địa điểm khác nhau trong doanh nghiệp.
Do vậy, việc tập hợp chi phí và tính giá thành là một nội dung cơ bản và có tính truyền thống trong kế toán quản trị. Tính giá thành là một nội dung có tính xuất phát điểm cho nhiều công việc khác trong công tác quản trị, vì nó có mối quan hệ mật thiết với nhiều chức năng quản trị, nhƣ hoạch định, tổ chức kiểm soát và ra quyết định. Tính giá không chỉ là việc tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất, mà còn là giá phí của các hoạt động dịch vụ và nhiều hoạt động khác có nhu cầu quản trị chi phí.