CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE CHI PHÍ VÀ QUAN LÝ CHI PHÍ SAN XUẤT KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP.1 Khí ệm, phân loại chỉ phí sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp.1 Khái niệm chỉ phí sân xuất kink doanh trong doanh nghĩ “Quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là qué tinh biến cúc yếu tổ đầu vào thành các yếu tố đầu ra nhằm cung cấp sản phẩm hàng hoá, dịch vụ thoả mãn nhu cầu của khách hàng và thy được lợi nhuận. Doanh nghiệp sản xuất là nơi trực ti tiến hành các hoạt động sản xuất để tạo ra của cải vật chất nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội. Bắt ky hoạt động sản xuất nào cũng cần phải có ba yếu tổ cơ bản và trong quả trình sản xuất ba yếu tổ này sẽ dần bị tiêu hao đi đó là: đối tượng lao động (nguyên nhiên vật liệu), tư liệu lao động (máy móc thiết bị, nhà xưởng) va sức lao động (con người), Sự kết hợp và tiên hao của ba yêu tổ cơ bản trên chính là bản chit của quả trình sân xuất và cũng chính là các chỉ phi sàn xuất edn bỏ ra, Do đặc điểm của chỉ phí sản xuất là chỉ phí hàng ngày gắn liền với từng vị tí sản xuất, từng loại sản phẩm và từng loại hoạt động sản suắt kinh doanh. Việc tổng hợp, tính toán chỉ phí sản xuất để đưa ra các biện pháp quản lý tốt nhất cần được ti hình trong timg khoảng thời gian nhất định không phân biệt các sản phẩm sản xuất hoàn thành "hay chưa hoàn thành.
Ngoài ra các doanh nghiệp khi tên hành kinh doanh đều phải nộp các khoản thuế gián thu cho nhà nước theo luật định như: thuế giá tr gi ting, thuế thu nhập doanh nghiệp. thuế tải nguyên. ˆĐối với doanh nghiệp những khoản thu đỏ là những khoản doanh nghiệp phải bộ ra trong kỳ kinh doanh, nên nó mang tính chit là các khoản chỉ phí kinh doanh của doanh nghiệp. "Như vậy chỉ phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống.
lao động vật hoá và các chỉ phí cần thiết khác mà doanh nghiệp chỉ ra trong quá trình. sản xuất ở một thời ky kinh doanh nhất định. Chỉ phí sin xuất phát sinh thường xuyên trong suốt quá trình tồn tại và hoạt động của doanh nghiệp, nhưng việc tip hợp và tính chỉ phi phải phù hợp với từng thời kỳ: hàng thing, hàng quý, hing năm phải phủ hop với kỳ báo cáo. 1-1-2 Phân loại chi phí sản xuất kink doanh trong doanh nghiệp Phân loại chỉ phí sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp là việc sắp xếp chỉ phí sin xuất kinh doanh trong doanh nghiệp vào từng loại, từng nhóm theo những đặc trưng ất định.
Một yêu cầu quan trọng trong công tác quản lý, kế hoạch, hoạch toán và tính giá thành sản phẩm là phân loi chỉ phí một cách khoa học và hợp lý 1.1 Phân loi the yêu tố chỉ phí Phân loại chỉ phí theo yêu tổ chi phi tức là phân loại theo nội dune, nh chất knh tế của chỉ phi, cách phân loại này cho biết kết cfu, tỷ trọng của timg loại chỉ phí mà doanh nghiệp đã chỉ ra, giúp cho việc xây dựng và phân tích định mức vốn lưu động cũng như việc lập, kí n tra và phân tích dự toán chỉ phí để phục vụ cho việc tập hợp. quản lý các chỉ phí theo nội dung kinh tế ban đầu đồng nhất của nó. Theo cách phân loại này chí phí sản xuất kinh doanh được chỉ hành các chỉ phí sa “hi phí nguyên, vật liệu: bao gồm toàn bộ chỉ phí v8 đối tượng lao động như nguyễn vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ ting thay thể, dụng cy, vật liệu thiết bị xây dựng cơ bản .được sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh (loại trừ giả trị ding không hết nhập lại kho va phế liệu thu hỗi cùng với nhiên liệu động lực). - Chỉ phí nhiên liệu, động lực mua ngoài sử dụng vào quá tình sin xuất kinh doanh trong kỳ (trừ số dùng không hết nhập lại kho và phé liệu thu hồi.) + Chỉ phí tiền lương và các khoản phụ cấp lương: phản ảnh tổng số tiễn lương và phụ cắp chủ doanh nghiệp phải tr cho cán bộ công nhân viên chức và người lao động: - Chi phi BHXH, BHYT, KPCĐ: Phản ánh phần BHXH, BHYT, KPCD trích theo ty lệ quy định trên tổng số tiễn lương và phụ cấp phải trả cho công nhân viên ~ Chi phí khấu hao Ts CĐ: phan ánh tổng số khấu hao tài sản cổ định phải trích trong kỹ của tắt cả TSC sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong kỷ: = Chỉ phí dịch vụ mua ngoài: là số tiền trả cho dich vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.
- Chi phí bằng tiền khác: là toàn bộ các chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tổ trên dùng vào quá trình sản xuất kinh doanh trong kỷ.2 Phân loại theo khoản mục chỉ phí “Theo cách phân loi này, những khoản chỉ phí có công công dung kinh tổ, công mục dich sử đụng được xếp thành một khoản mục, không phân biệt tinh chất kin tế, Phân loại chi phí sản xuất theo cách này giúp quản lý định mức chỉ ph, cung cắp sổ liệu cho công tác tinh giá thành sản phẩm của doanh nghiệp, có các khoản mục chỉ phí sau - Chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp: gồm các chỉ phí về nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu trực dũng vào sản xuất kính doanh. ~ Chỉ phí nhân công trực tiếp: là các chỉ phí phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất sản phim như tin lương, các khoản phụ cp, các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y kinh phí công đoàn ích theo tiền lương của công nhân trực tiếp. ~ Chỉ phí sản xuất chung: là những chỉ phí phát sinh trong phạm vi phân xưởng sản xuất trừ chỉ phí vật liệu và nhân công trực tgp). ~ Chi phí bán hàng: là chi phí lưu thông, chi phí tiếp thị phát sinh trong quá trình ti thụ sin phim, hing hóa dich vụ bao gồm: chỉ phí xúc tiến kỷ kết hợp đồng, chỉ phí bin ‘giao quyết toán công trình Chỉ phi quả lý doanh nghiệp bao gdm: bao gồm chỉ phí quản lý nh doanh, chỉ phí "hành chính, các chi phí khác liên quan đến hoạt động sin xuất của toàn doanh nghiệp.
Cụ thể khoán mục chỉ phí này gồm: chỉ phí tiền lương và các khoản phụ cấp, các khoản trích theo lương theo quy định của nhà nude của cán bộ quản lý, cần bộ bảnh chính, tiễn khẩu hao tai sản cổ định dùng cho doanh nghiệp, thuế, lệ phí, chỉ phí dự phòng, chỉ phí dịch vụ mua ngoài, chỉ phí bằng tiễn khác.3 Phân loại chỉ phí theo mỗi quan hệ giữa chỉ phí sản xuất với khỏi lượng sảm sản phẩm c phân loại chỉ phi theo tiêu thức trên có ÿ nghĩa lớn trong công tác quán lý doanh. nghiệp, nó giúp nhà quản lý tim ra các biện pháp quản lý thích ứng với từng loại chi phi dé hạ thấp giá thành sản phẩm. - Chỉ phicổ định: là những chi phí không thay đỗi về tổng số khi tổng khối lượng sản phẩm thay đổi. Nhưng chi phí cố định chỉ giữ nguyên trong mức độ phạm vi phù.
ịnh phí một đơn vị sản phim thay đổi khi sản lượng thay đi. 3 - Chỉ phí biển đổi là những chỉ phi bị biển động một cách trực tiếp theo sự thay đổi của khối lượng sản xuất sản phẩm các chỉ phí. này cũng tăng theo tỷ lệ tương ứng. Chỉ phí kha biến bao gồm: chỉ phí vật liệu trực tiếp, chỉ phí nhân công trực tiếp.
= Chi phí chim: (còn gọi là khoản chi phí khác biệt) là khoản chỉ phí đã bỏ ra trong quá khứ và sẽ hiển hiện ở tất cá mọi phương án với giá trị như nhau hay hiểu một cách khác, chỉ phí chìm được xem như là một khoản chỉ phí không thể tránh được cho div người quản lý quyết định lựa chọn thực hiện theo phương án nào. Nhu chỉ phí hiểu và khảo sat dự án - Chỉ phí chênh lệch: xuất hiện khi so sánh chỉ phi gắn liền với các phương ấn trong quyết định lựa chọn phương án tối ưu. Chi phí chênh lệch được hiểu là phần giá trị khác nhau của các loại chi phí của một phương án này so với một phương án khác. phí cơ hội chỉ phí cơ hội à những thu nhập iểm tàng bị mắt đi hi lựa chọn thục hiện phương én này thay cho phương án khắc.
~ Chỉ phi bắt biển và khả biển hỗn hợp: Là loại chỉ phí có một phần là chỉ phí bắt biến và một phần là chỉ phí khả biển như chỉ phí tiễn điện thoại, điện. C6 nhiều cách phân loại chỉ phí sản xuất, mỗi cách có đặc điểm riêng nhưng các cách phân loại lại có mỗi quan hệ mật thiết với nhau. Tuy vào đặc điểm sin xuất kính doanh mi các doanh nghiệp sẽ lựa chọn cho đơn vị mình một cách phân loi phù hợp nhất phục vụ cho công tác quản lý chỉ phí cũng như kiểm tra và ra quyết định tại doanh nghiệp.2 Nội dung và phương pháp quản lý chỉ phí sản xuấ kinh doanh trong đoanh nghiệp 1.1 Nội dung quân lý chỉ phi sản xuất kinh doanh: Nội dung quan trọng của việc quản lý chỉ phí sản xuất kinh doanh là phải lập kế hoạch chỉ phí hang năm (lập bảng dự toán chỉ phí theo yé 6) và theo dõi, chấp hành đúng. dự toán chi phí.
‘DE quản lý chỉ phí sản xuất được hiệu qua, đòi hỏi việc đầu tiên mà các nhà quan lý phải làm là ác định đối tượng hạch oán chỉ phí sản xuất. Hoch toán chỉ phí sản xuất chính là tổ chúc hạch toán quá trình sản xuất. Tổ chúc hạch toán quá trình sản xuất bao gdm hai 4 sii đoạn kế tip nhau: giả đoạn hạch toán chỉ tiết sin xuất phát sinh theo từng sin phẩm, đơn đặt hàng, giai đoạn công nghệ, phân xưởng. gai đoạn tính giá tinh sản phẩm chỉ tiết theo đơn vị tính giá thành sản phẩm quy định.
Việc phân chia này xuất phat từ yêu cầu quản lý kiểm trả và phân tích chỉ phí sản xuất, yêu cầu hạch toán kinh doanh nội bộ và theo đặc điểm tổ chức sin xuất, đặc điểm quy trình công nghệ của từng cđoanh nghiệp và yêu cầu tinh giá thành sản phẩm theo đơn vị tinh giá thành quy định. “Chỉ phi sản xuất được hình thành do sự chuyển dịch giá trị của các yếu tổ; ~ Về mặt định tính: đó là bản thân yếu tổ vật chất phát sinh, tiêu hao vào quá trình sản xuất va đạt được mục đích là tạo nên sản phẩm.