Luận văn thạc sĩ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản ph m tại công ty cổ phần sứ hải dương

Luận văn thạc sĩ phân tích chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương, đánh giá hiệu quả quản lý chi phí trong doanh nghiệp.

• Tác giả: Phạm Trường Giang
• Người hướng dẫn: PGS, TS. Đỗ Minh Thành - Phó Hiệu Trưởng Trường Đại Học Thương Mại
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• TÓM LƯỢC
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Chi phí SX và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất
• 1.1.1. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.2. Giá thành sản phẩm và phân loại giá thành sản phẩm
• 1.1.3. Quan hệ giữa chi phí SX và giá thành sản phẩm
• 1.2. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong DN sản xuất
• 1.2.1. Vai trò của kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.2.2. Kế toán chi phí SX và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất theo quan điểm KTTC
• 1.2.3. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí SX trong các DN SX
• 1.2.4. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo quan điểm KTQT
• 1.3. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo hệ thống kế toán các nước và bài học kinh nghiệm cho việc nghiên cứu đối với DN Việt Nam
• 1.3.1. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo hệ thống kế toán cộng hòa Pháp
• 1.3.2. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo hệ thống kế toán Mỹ
• 1.3.3. Bài học kinh nghiệm cho việc nghiên cứu kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SỨ HẢI DƯƠNG
• 2.1. Tổng quan về công ty cổ phần sứ Hải Dương
• 2.1.1. Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh và tổ chức quản lý của Công ty
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh của công ty
• 2.1.3. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán của công ty
• 2.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần sứ Hải Dương
• 2.2.1. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty
• 2.2.2. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty dưới góc độ KTTC
• 2.2.2.1. Kế toán tổng hợp chi phí SX
• 2.2.2.2. Tính giá thành sản phẩm tại Công ty Sứ Hải Dương
• 2.2.3. Kế toán chi phí SX và giá thành sản phẩm dưới góc độ KTQT
• 2.3. Đánh giá thực trạng về kế toán chi phí SX và giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương
• 2.3.1. Những vấn đề còn tồn tại và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SỨ HẢI DƯƠNG
• 3.1. Dự báo triển vọng phát triển của Công ty
• 3.2. Quan điểm hoàn thiện kế toán chi phí SX và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Sứ Hải Dương
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí SX và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Sứ Hải Dương
• 3.3.1. Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dưới góc độ kế toán tài chính
• 3.3.2. Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dưới góc độ KTQT
• 3.4. Điều kiện thực hiện các giải pháp hoàn thiện
• 3.4.1. Về phía Nhà nước
• 3.4.2. Về phía công ty
• 3.5. Những hạn chế và vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 3.5.1. Những hạn chế nghiên cứu của đề tài
• 3.5.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Chương này trình bày các khái niệm cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Các nội dung bao gồm phân loại chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm, và mối quan hệ giữa hai yếu tố này. Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và kiểm soát chi phí, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận. Phần này cũng đề cập đến các phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành theo cả góc độ kế toán tài chính và kế toán quản trị.

1.1. Phân loại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, và chi phí sản xuất chung. Việc phân loại này giúp doanh nghiệp dễ dàng quản lý và kiểm soát từng loại chi phí, từ đó đưa ra các quyết định kinh tế hiệu quả.

1.2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm

Các phương pháp tính giá thành sản phẩm bao gồm phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số, và phương pháp loại trừ. Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng, phù hợp với từng loại hình sản xuất. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp giúp doanh nghiệp tính toán chính xác giá thành, từ đó định giá sản phẩm hợp lý.

II. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương

Chương này phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương. Công ty đã áp dụng các phương pháp kế toán truyền thống, nhưng vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong việc quản lý chi phí và tính giá thành. Phần này cũng đánh giá hiệu quả của hệ thống kế toán hiện tại và chỉ ra các vấn đề cần cải thiện.

2.1. Tổ chức công tác kế toán tại công ty

Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương có hệ thống kế toán được tổ chức theo mô hình tập trung. Các phòng ban kế toán thực hiện việc thu thập, xử lý và báo cáo thông tin chi phí và giá thành. Tuy nhiên, việc phân bổ chi phí và tính giá thành còn chưa linh hoạt, dẫn đến sai sót trong báo cáo tài chính.

2.2. Đánh giá thực trạng kế toán chi phí và giá thành

Thực trạng kế toán chi phí và giá thành tại công ty cho thấy sự thiếu đồng bộ trong việc áp dụng các phương pháp tính toán. Các báo cáo kế toán chưa phản ánh đầy đủ và chính xác chi phí thực tế, ảnh hưởng đến quyết định quản lý của ban lãnh đạo.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Chương này đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương. Các giải pháp bao gồm việc áp dụng công nghệ thông tin, cải tiến phương pháp tính toán, và đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ kế toán. Những giải pháp này hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và giá thành, giúp công ty cạnh tranh tốt hơn trên thị trường.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin

Việc áp dụng các phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa quy trình thu thập và xử lý thông tin chi phí. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong tính toán và báo cáo.

3.2. Đào tạo nâng cao năng lực kế toán

Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho đội ngũ kế toán là yếu tố quan trọng để đảm bảo việc thực hiện các phương pháp kế toán mới một cách hiệu quả. Công ty cần tổ chức các khóa đào tạo định kỳ để cập nhật kiến thức và kỹ năng cho nhân viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và áp lực cạnh tranh gia tăng sau cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu từ năm 2009, các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp phải đối mặt với bài toán tối ưu hóa chi phí để duy trì lợi nhuận biên từ 15% đến 20%. Tại các đơn vị sản xuất gốm sứ, chi phí sản xuất thường chiếm từ 70% đến 80% giá bán sản phẩm, đóng vai trò quyết định đến năng lực cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, hệ thống kế toán chi phí tại nhiều doanh nghiệp còn mang tính chất thụ động, chủ yếu phục vụ mục đích lập báo cáo tài chính định kỳ mà chưa phát huy được vai trò của kế toán quản trị trong việc hoạch định và kiểm soát dòng tiền.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong quy trình tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm sứ dân dụng tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương. Mục tiêu cụ thể của luận văn gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí và giá thành; phân tích, đánh giá thực trạng công tác hạch toán tài chính và kế toán quản trị chi phí; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện nhằm giảm thiểu chi phí phát sinh ngoài định mức và nâng cao hiệu quả quản trị giá thành.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương, khảo sát toàn diện nguồn dữ liệu kế toán thực tế trong giai đoạn hơn 3 năm, từ năm 2011 đến hết quý I năm 2014. Đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp mô hình kế toán chi phí toàn diện giúp doanh nghiệp kiểm soát sai lệch định mức trong biên độ dưới 2%, đồng thời nâng cao độ chính xác của giá thành đơn vị lên trên 95% cho hơn 50 chủng loại sản phẩm sứ gia dụng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết kế toán tài chính theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 - Chuẩn mực chung) và Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02 - Hàng tồn kho) làm nền tảng pháp lý để nhận diện và ghi nhận chi phí sản xuất. Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết kế toán quản trị hiện đại với 2 mô hình cốt lõi: Mô hình xác định chi phí theo hoạt động (Activity-Based Costing - ABC) và Mô hình chi phí mục tiêu (Target Costing). Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm nền tảng trong quản trị chi phí:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (Tài khoản 621): Giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ và nhiên liệu tham gia trực tiếp cấu thành nên thực thể sản phẩm gốm sứ.
• Chi phí nhân công trực tiếp (Tài khoản 622): Tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương gồm 24% bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn trả cho công nhân sản xuất trực tiếp.
• Chi phí sản xuất chung (Tài khoản 627): Toàn bộ chi phí gián tiếp phát sinh tại phân xưởng, được phân loại qua 6 tài khoản cấp hai từ Tài khoản 6271 đến Tài khoản 6278.
• Giá thành sản xuất sản phẩm: Biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa phục vụ hoàn thành một khối lượng sản phẩm nhất định trong kỳ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm các báo cáo tài chính, bảng cân đối số phát sinh, sổ chi tiết các Tài khoản 621, 622, 627, 154 và bảng tính giá thành của 12 quý liên tục từ năm 2011 đến quý I năm 2014. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua quan sát thực tế quy trình công nghệ tạo hình, tráng men, nung lò tại các phân xưởng và phỏng vấn chuyên sâu.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 15 nhân sự quản lý chủ chốt, bao gồm Phó Tổng Giám đốc phụ trách tài chính, Trưởng phòng Kỹ thuật, Kế toán trưởng và các kế toán viên phần hành chi phí. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling) nhằm đảm bảo thông tin thu thập phản ánh chính xác các điểm nghẽn nghiệp vụ thực tế.

Phương pháp phân tích được lựa chọn gồm phương pháp so sánh số đối tuyệt đối, số tương đối để đánh giá xu hướng biến động chi phí qua các năm, kết hợp phương pháp tổng hợp số liệu trên phần mềm bảng tính. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm bóc tách định mức hao hụt vật tư thực tế so với tiêu chuẩn, kiểm tra tính hợp lý của các tiêu thức phân bổ chi phí gián tiếp và đánh giá mức độ tin cậy của chỉ tiêu giá thành sản phẩm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thực trạng hạch toán tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương bộc lộ 4 phát hiện trọng tâm:

1. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng áp đảo từ 60% đến 65% trong tổng giá thành sản xuất, tuy nhiên việc quản lý phế liệu thu hồi từ công đoạn mộc và tạo hình chưa được theo dõi riêng biệt trên sổ sách, gây thất thoát ước tính khoảng 3% đến 5% khối lượng đất luyện mỗi tháng.
2. Chi phí nhân công trực tiếp chiếm khoảng 18% đến 22% cơ cấu chi phí, công ty áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm nhưng chưa hạch toán chi tiết biến phí nhân công theo từng công đoạn, làm giảm động lực tăng năng suất lao động ở các khâu tạo mẫu phức tạp.
3. Chi phí sản xuất chung chiếm tỷ trọng từ 15% đến 20%, hiện đang được phân bổ cho các nhóm sản phẩm theo một tiêu thức giản đơn duy nhất là chi phí nhân công trực tiếp, dẫn đến hiện tượng trợ cấp chéo giá thành giữa dòng sản phẩm sứ cao cấp và sứ thông dụng với mức sai lệch từ 8% đến 12%.
4. Phân hệ kế toán quản trị chưa được thiết lập độc lập; 100% biểu mẫu và báo cáo giá thành hiện hành (như Biểu 2.7, Biểu 2.9) chỉ thuần túy phục vụ kế toán tài chính và quyết toán thuế, hoàn toàn thiếu vắng các báo cáo phân tích biến phí, định phí hoặc báo cáo chênh lệch chi phí phục vụ việc ra quyết định điều hành ngắn hạn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của các hạn chế trên xuất phát từ việc công ty duy trì mô hình kế toán tập trung truyền thống, ưu tiên tính tuân thủ quy định pháp luật kế toán nhà nước hơn là tối ưu hóa thông tin quản trị nội bộ. Hạ tầng phần mềm kế toán chưa được tích hợp các thuật toán phân bổ chi phí đa tầng, khiến bộ phận kế toán gặp khó khăn khi xử lý khối lượng dữ liệu phát sinh từ 3 phân xưởng sản xuất liên tục.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu trong ngành sản xuất công nghiệp cùng thời kỳ, điển hình như nghiên cứu ngành than của tác giả Vũ Thị Thanh Huyền (2011) hay nghiên cứu ngành chế biến của tác giả Vũ Thị Chung Hậu (2012), kết quả cho thấy tình trạng thiếu vắng phân hệ kế toán quản trị là điểm nghẽn phổ biến tại các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam. Việc phân bổ chi phí chung theo một tiêu thức đơn nhất làm sai lệch giá thành đơn vị, khiến giá bán niêm yết không phản ánh đúng hao phí thực tế.

Về mặt trực quan hóa dữ liệu, cơ cấu chi phí sản xuất tại công ty có thể được mô tả hiệu quả qua biểu đồ tròn với 3 lát cắt chính: 62% cho nguyên vật liệu, 20% cho nhân công và 18% cho sản xuất chung. Đồng thời, bảng ma trận đối chiếu sai lệch giữa giá thành định mức và giá thành thực tế cho thấy các sản phẩm bát đĩa tráng men cao cấp đang bị tính thiếu khoảng 7.5% chi phí sản xuất chung do tiêu hao nhiên liệu lò nung cao hơn mức trung bình của phân xưởng.

Khoản mục chi phí	Tỷ trọng trong giá thành	Tiêu thức phân bổ hiện tại	Tồn tại chính	Sai lệch chi phí ước tính
Chi phí NVLTT (TK 621)	60% - 65%	Trực tiếp theo lệnh sản xuất	Chưa kiểm kê phế liệu mộc thu hồi	Thất thoát 3% - 5% vật tư
Chi phí NCTT (TK 622)	18% - 22%	Trực tiếp theo khối lượng	Chưa tách biến phí ca kíp	Không đo lường được hiệu suất
Chi phí SXC (TK 627)	15% - 20%	Gián tiếp theo chi phí NCTT	Trợ cấp chéo giữa các dòng sản phẩm	Sai lệch 8% - 12% giá thành
Đánh giá SP dở dang	Toàn bộ quy trình	Sản lượng ước tính tương đương	Tỷ lệ hoàn thành ước lượng cảm tính	Biến động giá thành cuối kỳ

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương, 4 nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất:

1. Hoàn thiện chứng từ và quy trình hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (Tài khoản 621): Thiết lập bổ sung Bảng kê vật liệu còn lại cuối kỳ (mẫu Biểu 3.3) và Biên bản kiểm kê, đánh giá giá trị phế liệu thu hồi (mẫu Biểu 3.4). Mục tiêu giảm tỷ lệ lãng phí đất sét và men xuống dưới 2% tổng lượng nhập kho. Trưởng phòng Kế toán phối hợp cùng Quản đốc phân xưởng triển khai áp dụng ngay trong quý I.
2. Cải tiến phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung (Tài khoản 627) theo mô hình ABC: Thay thế tiêu thức phân bổ theo tiền lương trực tiếp bằng tiêu thức phân bổ theo số giờ máy chạy đối với chi phí khấu hao (Tài khoản 6274) và theo lượng tiêu hao điện, khí đốt đối với chi phí dịch vụ mua ngoài (Tài khoản 6277). Đích đến là đưa độ chính xác của giá thành sản phẩm lên mức 98%, hoàn thành cấu hình trên hệ thống trong thời gian 6 tháng do Kế toán trưởng chủ trì.
3. Thiết lập hệ thống báo cáo kế toán quản trị chi phí định kỳ: Xây dựng đồng bộ Phiếu tính giá thành công việc (Biểu 3.6), Báo cáo giá thành phân tích theo biến phí - định phí (Biểu 3.7) và Báo cáo phân tích chi phí chênh lệch (Biểu 3.8). Cung cấp dữ liệu quản trị hàng tuần cho Ban Giám đốc, triển khai thực hiện trong lộ trình 3 đến 9 tháng.
4. Chuẩn hóa hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật: Định kỳ rà soát 100% định mức tiêu hao nguyên liệu chính và đơn giá tiền lương cho từng công đoạn tạo hình, nung, vẽ men. Giữ mức sai lệch giữa giá thành thực tế và định mức không vượt quá ngưỡng 2%, giao Phòng Kỹ thuật phối hợp Phòng Kế toán thẩm định định kỳ mỗi quý một lần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn và phương pháp luận sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban Giám đốc và Giám đốc Tài chính (CFO) các doanh nghiệp gốm sứ: Nắm bắt phương pháp nhận diện các khoản lãng phí vô hình, tái cấu trúc chi phí để hạ giá thành từ 5% đến 8%, từ đó xây dựng chiến lược giá bán linh hoạt cho từng phân khúc thị trường.
• Kế toán trưởng và Chuyên viên kế toán chi phí ngành sản xuất: Sử dụng trọn bộ hệ thống chứng từ, sổ chi tiết tài khoản và biểu mẫu báo cáo giá thành (từ Biểu 3.1 đến Biểu 3.8) làm tài liệu chuẩn hóa quy trình kế toán tại doanh nghiệp mình.
• Học viên cao học và Giảng viên khối ngành Kinh tế - Kế toán: Tiếp cận một công trình nghiên cứu tình huống điển hình về sự kết hợp giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị trong một ngành công nghiệp có chu trình sản xuất phân bước liên tục.
• Chuyên gia tư vấn tái cấu trúc và triển khai phần mềm ERP: Hiểu rõ đặc thù luân chuyển dòng chi phí gốm sứ để thiết kế, cấu hình các phân hệ tính giá thành tự động trên phần mềm quản trị doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao doanh nghiệp sản xuất sứ cần bóc tách chi tiết 6 tiểu khoản của chi phí sản xuất chung?

Chi phí sản xuất chung trong ngành sứ phát sinh rất đa dạng, từ khấu hao lò nung nhiệt độ cao đến chi phí bảo hộ lao động. Việc chi tiết hóa từ Tài khoản 6271 đến Tài khoản 6278 giúp doanh nghiệp nhận diện chính xác nguồn phát sinh lãng phí, kiểm soát chi phí sửa chữa máy móc và ngăn ngừa hiện tượng đội chi phí gián tiếp lên giá thành.

Phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung theo số giờ máy chạy có ưu điểm gì so với phân bổ theo chi phí nhân công?

Công đoạn nung và tạo hình sứ hiện đại tiêu hao năng lượng và khấu hao lò nung chiếm hơn 40% chi phí sản xuất chung. Phân bổ theo số giờ máy phản ánh đúng mức độ tiêu hao nguồn lực của từng loại sản phẩm, loại bỏ sai lệch trợ cấp chéo so với cách tính theo tiền lương truyền thống.

Phế liệu thu hồi trong quá trình làm mộc sứ được xử lý kế toán như thế nào để giảm giá thành?

Đất mộc hỏng và men thừa trong khâu tạo hình được thu gom, kiểm kê qua biên bản chuyên dụng và định giá tái chế. Giá trị này được hạch toán giảm trừ trực tiếp vào chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (bên Có Tài khoản 621 hoặc bên Có Tài khoản 154), giúp giá thành thực tế của lô thành phẩm giảm từ 2% đến 3%.

Kế toán quản trị chi phí hỗ trợ Ban Giám đốc ra quyết định kinh doanh như thế nào?

Thông qua việc phân loại chi phí thành biến phí và định phí trong Báo cáo giá thành (Biểu 3.7), nhà quản trị xác định được điểm hòa vốn, biên đóng góp của từng dòng sứ và đưa ra quyết định nhận thêm đơn hàng ngoài kế hoạch với mức giá bán tối ưu mà không bị lỗ.

Doanh nghiệp quy mô vừa có nên áp dụng hoàn toàn mô hình tính giá thành ABC không?

Mô hình ABC đòi hỏi hệ thống theo dõi dữ liệu chi tiết và chi phí vận hành lớn. Doanh nghiệp quy mô vừa nên áp dụng mô hình ABC từng phần, tập trung bóc tách các trung tâm chi phí lớn như nhiên liệu lò nung và khấu hao thiết bị trước khi triển khai toàn diện trên toàn bộ hệ thống.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành theo cả hai phân hệ kế toán tài chính và kế toán quản trị trong doanh nghiệp sản xuất gốm sứ.
• Đánh giá thực trạng công tác kế toán chi phí tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương giai đoạn 2011 đến quý I năm 2014, chỉ rõ các điểm nghẽn về phân bổ chi phí chung và quản lý phế liệu thu hồi.
• Đóng góp hệ thống 8 biểu mẫu kế toán và báo cáo quản trị chuyên sâu (Biểu 3.1 đến Biểu 3.8) nhằm chuẩn hóa quy trình tập hợp chi phí và tính giá thành thực tế.
• Thiết lập lộ trình 4 giải pháp khả thi với mục tiêu kiểm soát sai lệch chi phí trong ngưỡng 2% và nâng cao độ chính xác của giá thành lên 98%.
• Đề ra định hướng 12 tháng tiếp theo để doanh nghiệp tiến hành số hóa công tác kế toán quản trị và hoàn thiện hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật.

Doanh nghiệp sản xuất gốm sứ và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể áp dụng ngay mô hình kế toán quản trị chi phí này để tối ưu hóa nguồn lực sản xuất, cắt giảm chi phí ẩn và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.Chi phí SX và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất. Để tiến hành sản xuất sản phẩm, các DN cần có các yếu tố đầu vào và các nguồn lực ban đầu cần thiết khác.

Các yếu tố này chính là tư liệu sản xuất. Tư liệu SX bao gồm đối tượng lao động (như các loại nguyên vật liệu) và tư liệu lao động (máy móc, công cụ dụng cụ. Tư liệu sản xuất không phải do tự nhiên mà có. Đó chính là các sản phẩm, kết quả lao động trong quá khứ.

Trong quá trình SX, người công nhân sử dụng sức lao động của mình tác động vào đối tượng lao động, thông qua các tư liệu lao động theo một quy trình nhất định, tạo ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu của xã hội. Sự tiêu hao, chuyển hoá các nguồn lực đầu vào này vào trong thành phẩm được xem xét dưới hình thức (thước đo) giá trị chính là chi phí sản xuất. Theo chuẩn mực kế toán số 01 - Chuẩn mực chung, tại đoạn 31 "Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu". Theo định nghĩa này, chi phí được xem xét theo từng kỳ kế toán và là các khoản mục trong báo cáo tài chính.

Theo cách này thì chi phí được ghi nhận, phản ánh theo những nguyên tắc nhất định. Định nghĩa này hoàn toàn phù hợp khi đứng trên góc độ của đối tượng sử dụng thông tin kế toán tài chính, chủ yếu là các đối tượng bên ngoài DN. Theo Giáo trình kế toán tài chính (Học viện tài chính, 2010, trang 275) “Chi phí được xác định là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu”. Trên góc độ KTTC: “ Chi phí được nhìn nhận như những khoản phí tổn phát 10 sinh gắn liền với hoạt động của DN để đạt được một sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định.

Chi phí được xác định bằng tiền của những hao phí về lao động sống, lao động vật hóa,… trên cơ sở chứng từ, tài liệu bằng chứng chắc chắn”. Theo quan điểm này thì chi chí gồm hai bộ phận: hao phí về lao động sống và hao phí về lao động vật hóa mà các doanh nghiệp đã bỏ ra cho quá trình SX kinh doanh. Như vậy, chi phí thực chất là sự dịch chuyển vốn và các yếu tố đầu vào của quá trình SX nhằm thực hiện mục đích SX kinh doanh bao gồm hao phí về lao động sống và lao động vật hóa. Trong quá trình SX cần phải có sự kết hợp của 3 yếu tố: Tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động.

Từ đó hình thành nên chi phí SX tương ứng là chi phí nguyên vật liệu, chi phí tiền công trả cho người lao động, khấu hao tư liệu lao động. Ba yếu tố chi phí này cấu thành nên giá trị sản phẩm vì vậy có thể hiểu: “Chi phí SX của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và các chi phí khác mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm)” (Giáo trình kế toán tài chính, Học viện tài chính, 2010, trang 251). Qua khái niệm trên cho thấy: Thứ nhất, chi phí sản xuất luôn được xem là sự kết tinh và hao phí sức lao động của con người (lao động quá khứ và lao động hiện tại). Ở những góc độ nghiên cứu khác nhau, ta có những loại chi phí khác nhau.

Song, bản chất của chi phí SX vẫn là sự hao phí sức lao động của con người. Thứ hai, chi phí SX phát sinh luôn gắn với mục đích và đối tượng nhất định. Điều này nói lên rằng, chi phí SX luôn gắn với không gian, địa điểm, con người hay các quan hệ giao dịch cụ thể của quá trình SX, qua đó, ta biết chi phí SX phát sinh nhằm đạt được mục đích gì. Thứ ba, chi phí SX được xem xét và ghi nhận trong một khoảng thời gian nhất định.

Trên thực tế, chi phí SX có thể phát sinh tại một thời điểm hoặc trong một khoảng thời gian cụ thể nào đó. Các khoảng thời gian được đặt ra thường là do yêu cầu của quản lý kinh tế của chủ thể quản lý. Nó thường gắn với thời kỳ lập các báo cáo về tình hình SX kinh doanh của DN. 11 Trên góc độ KTQT: mục đích của KTQT chi phí là cung cấp thông tin chi phí thích hợp, hữu ích, kịp thời cho việc ra quyết định của nhà quản trị DN.

Vì vậy, đối với KTQTchi phí không chỉ đơn thuần nhận thức chi phí như KTTC, chi phí còn nhận thức theo phương diện thông tin ra quết định: chi phí có thể là phí tổn ước tính để thực hiện dự án, những phí tổn mất đi khi lựa chọn phương án, bỏ qua cơ hội kinh doanh. Khi đó trong KTQT lại cần chú ý đến sự lựa chọn, so sánh theo mục đích sử dụng, môi trường kinh doanh hơn là chú trọng vào chứng minh các chứng cứ, chứng từ. Xét về mặt bản chất thì chi phí SX là sự chuyển dịch vốn vào đối tượng tính giá nhất định, vốn này được DN bỏ ra trong quá trình SX. Xuất phát từ mục đích và nguyên tắc kinh doanh thì mọi sản phẩm tạo ra luôn được DN quan tâm đến hiệu quả mang lại.

Phân loại chi phí sản xuất. Chi phí SX trong các DN sản xuất gồm nhiều loại, có nội dung kinh tế, công dụng khác nhau. Để đáp ứng yêu cầu cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra chi phí cũng như phục vụ cho việc ra các quyết định kinh doanh, chi phí SX cần phải được phân loại theo những tiêu thức phù hợp. - Phân loại chi phí theo nội dung, tính chất ban đầu của chi phí Theo cách phân loại này, cần căn cứ vào tính chất kinh tế ban đầu của các khoản chi phí để nhóm các khoản chi phí có cùng tính chất kinh tế với nhau, không phân biệt địa điểm, thời gian và mục đích mà chi phí đó phát sinh.

Với quan điểm này, người ta phân loại chi phí SX thành các yếu tố: + Chi phí nguyên liệu, vật liệu: gồm toàn bộ các chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phù tùng thay thế, vật liệu (thiết bị xây dựng cơ bản) khác dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. + Chi phí nhân công: bao gồm tiền lương, tiền công, các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ và các khoản phải trả khác cho người lao động. 12 + Chi phí khấu hao TSCĐ: là toàn bộ số tiền trích khấu hao TSCĐ (trong phạm vi các xí nghiệp, phân xưởng, tổ đội SX) dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. + Chi phí dịch vụ mua ngoài: gồm toàn bộ chi phí liên quan đến các loại dịch vụ mua ngoài (dùng cho SX, chế tạo sản phẩm, thực hiện lao vụ, dịch vụ) như: tiền điện, tiền nước, điện thoại.

phục vụ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. + Chi phí khác bằng tiền: là những chi phí khác dùng cho sản xuất kinh doanh (chế tạo sản phẩm ngoài các yếu tố trên) Phân loại chi phí SX theo nội dung kinh tế có tác dụng cho biết kết cấu, tỷ trọng từng yếu tố chi phí trong toàn bộ chi phí trong toàn bộ chi phí SX DN đã chi ra; Cung cấp số liệu cho việc đánh giá phân tích tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất làm cơ sở cho việc lập kế hoạch, dự toán chi phí kỳ sau; Để tính toán, xác định thu nhập quốc dân, lập thuyết minh báo cáo tài chính. - Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí Theo cách phân loại này, các chi phí có cùng mục đích, công dụng được xếp vào cùng loại gọi là khoản mục, Cụ thể: + Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: Gồm toàn bộ các loại chi phí về nguyên liệu vật liệu dùng trực tiếp cho sản xuất sản phẩm, chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện các công việc lao vụ, dịch vụ (Khoản mục này bao gồm cả nửa thành phẩm mua ngoài) + Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các chi phí về tiền lương, tiền công, các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) và các khoản phải trả khác cho người lao động (lao động trực tiếp SX). + Chi phí sản xuất chung: Bao gồm các chi phí liên quan đến việc phục vụ quản lý SX tại các phân xưởng, tổ đội SX.

Bao gồm các điều khoản sau: * Chi phí nhân viên phân xưởng: gồm tiền lương, phụ cấp phải trả và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) và các khoản phải trả khác của nhân viên phân xưởng (nhân viên quản lý, nhân viên thống kê, nhân viên tiếp liệu,. tại các phân xưởng, xí nghiệp SX) 13 * Chi phí vật liệu: gồm vật liệu sử dụng cho nhu cẩu sản xuất chung của phân xưởng, như dùng để sửa chữa TSCĐ, dùng cho công tác quản lý tại phân xưởng. * Chi phí dụng cụ sản xuất: Chi phí về các loại công cụ, dụng cụ dùng cho SX chung ở phân xưởng như: khuôn mẫu, dụng cụ gá lắp, dụng cụ cầm tay, dụng cụ bảo hộ lao động. * Chi phí khấu hao TSCĐ: Bao gồm toàn bộ số khấu hao TSCĐ dùng cho xí nghiệp, phân xưởng, tổ đội SX (Khấu hao máy móc thiết bị, khấu hao nhà xưởng.) * Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm các chi phí dịch vụ mua ngoài, thuê ngoài sử dụng cho nhu cầu sản xuất chung của phân xưởng như: chi phí về điện, nước, điện thoại, thuê sửa chữa TSCĐ,.

* Chi phí khác bằng tiền: gồm các khoản chi bằng tiền ngoài các khoản kể trên, sử dụng cho nhu cầu sản xuất chung của phân xưởng. Phân loại chi phí theo mục đích, công dụng của chi phí có tác dụng trong việc tập hợp chi phí SX và tính giá thành sản phẩm theo khoản mục; làm căn cứ để phân tích, đánh giá tình hình thực hiện định mức, dự toán chi phí SX, kế hoạch giá thành và hạ giá thành sản phẩm.