phần mở đầu và kết luận đề tài gồm có 3 chương như sau: Chƣơng 1: Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH FRONTIER Việt Nam. Chƣơng 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH FRONTIER Việt Nam. 2 Sinh viên: Đặng Thu Hà Đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀTÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.
Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất Trong bất cứ hình thái kinh tế xã hội nào thì việc sản xuất đều phải gắn liền với sự vận động và tiêu hao các yếu tố cơ bản tạo nên quá trình sản xuất. Đó là tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp công nghiệp là quá trình người lao động sử dụng tư liệu lao động vào đối tượng lao động chế tạo ra sản phẩm để thoả mãn nhu cầu của xã hội. Vì thế sự hình thành nên các chi phí sản xuất để tạo ra giá trị sản phẩm sản xuất là tất yếu khách quan, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của con người sản xuất.
Quá trình sản xuất kinh doanh là sự kết hợp của 3 yếu tố: lao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động. Để tồn tại và phát triển thì hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp phải được duy trì liên tục, ngoài các yếu tố trên còn phải đầu tư cho các khoản chi phí nhất định khác như chi phí dịch vụ,… Các khoản chi phí đó phát sinh một cách thường xuyên, luôn vận động và thay đổi trong quá trình sản xuất kinh doanh. Do vậy, để đáp ứng nhu cầu quản lý chi phí, những hao phí doanh nghiệp đã chi ra đều được biểu hiện qua thước đo giá trị hay còn gọi là thước đo tiền tệ. Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp chi ra cho sản xuất trong một thời kì.
Hay nói cách khác, chi phí sản xuất là toàn bộ chi phí có liên quan đến việc chế tạo ra sản phẩm trong một thời kì nhất định. Tuy nhiên doanh nghiệp cũng cần phải phân biệt giữa chi phí sản xuất và chi tiêu của doanh nghiệp. Chi phí sản xuất là những khoản chi có liên quan trực tiếp đến sản xuất ra sản phẩm trong một kì. Trong khí đó không phải tất các các khoản chi tiều đều phục vụ cho việc sản xuất sản phẩm trong kì đó.
Các khoản chi tiêu trong kì vào việc mua sắm tài sản cố định hoặc mua sắm vật tư dự trữ trong kho cho nhiều kỳ sản xuất, không đồng nghĩa chi phí sản xuất trong kì đó. Chính vì vậy 3 Sinh viên: Đặng Thu Hà Đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp doanh nghiệp nên xác định đúng đắn để giảm thiểu sai sót không đáng có cho công ty. Về bản chất chi phí sản xuất dưới từng góc độ nghiên cứu như sau: - Đối với các nhà kế toán tài chính thì chi phí sản xuất là những khoản chi phí gắn liền với phân xưởng. - Đối với các nhà kế toán quản trị thì chi phí sản xuất là những khoản chi phí phát sinh theo chuỗi các hoạt động trong khâu sản xuất, bắt đầu bằng việc cung ứng nguyên liệu, và kết thúc bằng việc hoàn thành sản phẩm sẵn sàng đưa vào kho chứa với tên gọi là thành phẩm.
Chi phí đóng gói là chi phí sản xuất khi chúng liên quan với quá trình đóng gói “ban đầu”( hộp, giấy bọc, v. - Đối với các nhà kinh tế học thì chi phí sản xuất là phí tổn phải chịu khi sản xuất sản phẩm trong kì. - Đối với các nhà quản trị doanh nghiệp: chi phí sản xuất là khoản bỏ ra mua yếu tố cần thiết phục vụ quá trình sản xuất và mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp. Bản chất và chức năng của giá thành sản phẩm Bản chất của giá thành sản phẩm: Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan đến khối lượng công tác, sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành.
Hay nói cách khác giá thành sản phẩm là toàn bộ chi phí sản xuất chi ra để sản xuất một đơn vị sản phẩm. Giá thành sản phẩm là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh chất lượng sử dụng các nguồn lực, công nghệ và trình độ quản lý của doanh nghiệp. Hạch toán giá thành sản phẩm là tính toán, xác định chuyển dịch các yêu tố vật chất tham gia khối lượng sản phẩm vừa ra khỏi quá trình sản xuất và tiêu thụ nhằm mục đích thực hiện chức năng của giá thành sản phẩm. Tính giá thành sản phẩm là việc phân bổ, tổng hợp chi phí sản xuất đã phản ảnh ở các đối tượng chịu chi phí cho khối lượng sản phẩm hoàn thành.
4 Sinh viên: Đặng Thu Hà Đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp Chức năng của giá thành sản phẩm: - Chức năng lập giá: giá cả là biểu hiện mặt giá trị của sản phẩm, chứa đựng trong đó nội dung bù đắp hao phí vật dùng để sản xuất và tiêu thụ của sản phẩm vì vậy phải căn cứ vào giá thành mới xậy dựng được giá cả. - Chức năng thước đo bù đắp chi phí: giá thành biểu hiện cho những hao phí vật chất mà doanh nghiệp bỏ ra để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Những hao phí đó cần được bù đắp đầy đủ trong quá trình tái sản xuất, hay nói cách khác là tiêu thụ sản phẩm và thu lại lợi nhuận cho doanh nghiệp. - Chức năng đòn bảy kinh tế: giá thành sản phẩm trở thành đòn bẩy kinh tế quan trọng thúc đẩy các doanh nghiệp tăng cường sản xuất, và hiệu quả kinh doanh trong điều kiện cơ chế thị trường như hiện nay.
Phân loại chi phí sản xuất 1. Phân loại chi phí theo yếu tố chi phí (nội dung kinh tế của chi phí) Theo cách phân loại này người ta sắp xếp các chi phí sản xuất có cùng nội dung kinh tế vào cùng một nhóm, không phân biệt chi phí đó phát sinh ở lĩnh vực nào, mục tiêu và tác dụng của nó ra sao. Theo đó chi phí sản xuất được phân chia thành các yếu tố chi phí sau: - Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm toàn bộ chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ… - Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ tiền lương, phụ cấp, các khoản trích theo lương theo quy định phát sinh trong kỳ. - Chi phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ số tiền trích khấu hao TSCĐ sử dụng trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp trong kỳ.
- Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm toàn bộ số tiền doanh nghiệp phải chi trả về các loại dịch vụ mua ngoài, thuê ngoài phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như: tiền điện, nước, điện thoại… - Chi phí khác bằng tiền: Là toàn bộ chi phí bằng tiền phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ngoài các yếu tố nêu trên. Cách phân loại này cho biết kết cấu, tỷ trọng của từng yếu tố chi phí sản xuất dùng để phân tích, đánh giá tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất, làm căn cứ lập bản thuyết minh báo cáo tài chính (phần chi phí sản xuất kinh doanh theo yếu tố), 5 Sinh viên: Đặng Thu Hà Đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp cung cấp thông tin cho quản trị doanh nghiệp phân tích tình hình thực hiện dự toán chi phí, lập dự toán chi phí cho kỳ sau. Phân loại theo khoản mục chi phí ( theo công dụng kinh tế) Theo cách phân loại này những chi phí có cùng mục đích và công dụng kinh tế sẽ được xếp vào một loại gọi là các khoản mục chi phí. - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí về nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu sử dụng vào mục đích trực tiếp sản xuất sản phẩm.
- Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm chi phí tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ của công nhân trực tiếp sản xuất, không trích vào khoản mục này số tiền lương, các khoản trích theo lương của công nhân sản xuất chung, nhân viên quản lý, nhân viên bán hàng. - Chi phí sản xuất chung: Là những chi phí dùng cho hoạt động sản xuất chung ở các phân xưởng, tổ đội sản xuất ngoài hai khoản mục trực tiếp nêu trên. Chi phí sản xuất chung bao gồm: Chi phí nhân viên phân xưởng: gồm chi phí tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương như BHYT, BHXH, KPCĐ, BHTN của quản đốc, nhân viên phân xưởng tại bộ phận sản xuất. Chi phí vật liệu: gồm vật liệu các loại sử dụng cho nhu cầu sản xuất chung của phân xưởng sản xuất.
Chi phí khấu hao tài sản cố định: gồm số khấu hao của tài sản cố định hữu hình, tài sản cố định vô hình, khấu hao của tài sản cố định thuê tài chính sử dụng ở phân xưởng sản xuất. Chi phí dịch vụ mua ngoài: gồm các khoản chi về dịch vụ mua ngoài, thuê ngoài phục vụ cho nhu cầu sản xuất chung của bộ phận sản xuất. Chi phí khác bằng tiền: gồm các khoản chi bằng tiền ngoài các khoản kể trên sử dụng cho nhu cầu sản xuất chung của bộ phận sản xuất. Cách phân loại này có tác dụng phục vụ cho việc quản lý chi phí theo định mức, là cơ sở cho kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo khoản mục, là căn cứ để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và định mức chi phí sản xuất cho kỳ sau.
Phân loại chi phí theo quan hệ với quá trình sản xuất Khi phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với quá trình sản xuất, tổng hợp chi phí sản xuất được chia thành chi phí ban đầu và chi phí chuyển đổi. 6 Sinh viên: Đặng Thu Hà Đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp - Chi phí ban đầu gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp.
