Luận văn thạc sĩ Đỗ Văn Thắng: Nghiên cứu hang động Ma Lé, Đồng Văn, Hà Giang

Nghiên cứu đặc điểm hang động trong hệ thống dòng chảy ngầm Ma Lé, Đồng Văn, Hà Giang nhằm đánh giá tiềm năng du lịch và cấp nước.

• Tác giả: Đỗ Văn Thắng
• Người hướng dẫn: GS. Tạ Hòa Phƣơng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Địa chất học
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm hang động trong hệ thống dòng chảy ngầm tại khu vực Ma Lé, Đồng Văn, Hà Giang nhằm đánh giá tiềm năng du lịch và khả năng cấp nƣớc
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu Địa chất
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu hang động
• 1.3. Địa lý tự nhiên, dân cư
• 1.4. Phát triển du lịch
• 1.5. Nhu cầu về sử dụng nước
• 1.6. Đặc điểm địa chất, hang động và dòng chảy ngầm karst khu vực Ma Lé
• 1.6.1. Đặc điểm địa chất
• 1.6.2. Đặc điểm hệ thống hang động Ma Lé
• 1.6.3. Đặc điểm dòng chảy ngầm karst của hệ thống hang động Ma Lé
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các phương pháp nghiên cứu, khảo sát hang động
• 2.1.1. Phương pháp dây thừng đơn
• 2.2. Phương pháp SWOT
• 2.3. Phương pháp thí nghiệm với chất đánh dấu đối với hệ thống sông ngầm karst
• 2.3.1. Một số chất đánh dấu dùng cho thí nghiệm tracer
• 2.3.2. Lựa chọn các kiểu và khối lượng chất đánh dấu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm hình thái của hệ thống hang động Ma Lé
• 3.1.1. Đặc điểm hang Ma Lé 1
• 3.1.2. Đặc điểm hang Ma Lé 2
• 3.1.3. Đặc điểm hang Ma Lé 3
• 3.2. Đánh giá cơ hội phát triển du lịch các hang động bằng phương pháp SWOT
• 3.2.1. Đánh giá hang Ma Lé 1
• 3.2.2. Đánh giá hang Ma Lé 2
• 3.2.3. Đánh giá hang Ma Lé 3
• 3.2.4. Các chiến lược kết hợp trong phân tích SWOT
• 3.3. Kết quả thí nghiệm chất chỉ thị trong hệ thống hang động Ma Lé
• 3.3.1. Kết quả thí nghiệm chất đánh dấu tại hệ thống hang Ma Lé 1, Ma Lé 2, Ma Lé 3
• 3.4. Tiềm năng cung cấp nước của hệ thống hang động Ma Lé
• 3.5. Tiềm năng du lịch của hang Ma Lé 2
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám phá hệ thống hang động Ma Lé Đồng Văn Hà Giang

Khu vực Ma Lé, Đồng Văn, Hà Giang là một phần quan trọng trong Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn. Nơi đây sở hữu một hệ thống hang động và dòng chảy ngầm độc đáo, ẩn chứa nhiều giá trị về địa chất, thủy văn và du lịch. Luận văn thạc sĩ của Đỗ Văn Thắng (2017) đã tiến hành một nghiên cứu chuyên sâu về đặc điểm hang động trong hệ thống dòng chảy ngầm tại khu vực Ma Lé. Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá tiềm năng du lịch khám phá hang động và khảo sát khả năng cấp nước cho khu vực. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tìm hiểu không gian ngầm, nơi chứa đựng cả tài nguyên nước quý giá và vẻ đẹp hoang sơ, hứa hẹn trở thành một điểm đến mới hấp dẫn cho du lịch mạo hiểm Hà Giang.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu tại Công viên địa chất toàn cầu

Khu vực nghiên cứu thuộc xã Ma Lé, cách trung tâm huyện Đồng Văn khoảng 3,5 km, nằm trong vùng lõi của Cao nguyên đá Đồng Văn được UNESCO công nhận. Vị trí này có địa hình đá vôi phức tạp, vách dốc, thung lũng sâu, tạo nên cảnh quan kỳ vĩ. Sau khi được công nhận, hoạt động du lịch tại đây phát triển mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu lớn về nước sạch cho sinh hoạt và dịch vụ. Nghiên cứu hệ thống hang động Ma Lé không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn trực tiếp giải quyết các vấn đề thực tiễn của địa phương, góp phần vào chiến lược phát triển du lịch bền vững.

1.2. Đặc điểm địa mạo Ma Lé và địa hình karst độc đáo

Đặc điểm địa mạo Ma Lé nổi bật với các dạng địa hình karst điển hình như tháp, chóp, lũng, phễu karst. Hệ thống không gian kép bao gồm bề mặt và không gian ngầm là nét đặc trưng. Không gian ngầm chính là hệ thống hang động Ma Lé, đóng vai trò như các kênh dẫn nước tự nhiên. Các thành tạo địa chất chính trong khu vực bao gồm hệ tầng Bắc Sơn (C-Pbs) với thành phần chủ yếu là đá vôi hạt mịn, tạo nên các khối núi lớn nơi hệ thống hang phát triển. Sự tồn tại của các hệ thống sông suối như sông Ma Lé và sông Séo Hồ, cùng với các đặc điểm đứt gãy kiến tạo, đã tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hình thành và phát triển của hệ thống thủy văn karst phức tạp này.

II. Thách thức kép An ninh nguồn nước và du lịch Đồng Văn

Đồng Văn đối mặt với một nghịch lý lớn: một vùng đất có lượng mưa trung bình năm khá nhưng lại thường xuyên thiếu nước sinh hoạt, đặc biệt vào mùa khô. Nguyên nhân chính là do đặc điểm của địa hình karst Đồng Văn, nơi nước mưa nhanh chóng thấm xuống các hệ thống ngầm và thoát đi. Sự phát triển du lịch nhanh chóng sau khi cao nguyên đá Đồng Văn được công nhận đã làm trầm trọng thêm vấn đề này. Nhu cầu nước tăng vọt trong khi nguồn cung hiện tại chưa đáp ứng đủ, tạo ra áp lực lớn lên an ninh nguồn nước. Đồng thời, ngành du lịch cần những sản phẩm mới để giữ chân du khách, và việc khai thác các hang động một cách bền vững là một hướng đi tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức.

2.1. Nhu cầu sử dụng nước cấp bách tại cao nguyên đá

Theo luận văn, nguồn cấp nước hiện tại cho trung tâm huyện Đồng Văn chỉ đạt 654 m³/ngày. Trong khi đó, dự báo đến năm 2020, nhu cầu thực tế có thể lên đến 3.030 m³/ngày, bao gồm cả nước sinh hoạt, dịch vụ công cộng và du lịch. Lượng nước thiếu hụt dự kiến là 2.376 m³/ngày. Con số này cho thấy tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng, đòi hỏi phải có các giải pháp tìm kiếm và khai thác tài nguyên nước ngầm một cách hiệu quả. Hệ thống hang động Ma Lé, với các dòng sông ngầm Hà Giang chảy quanh năm, được xem là một nguồn tiềm năng để giải quyết bài toán này.

2.2. Tìm kiếm sản phẩm mới cho phát triển du lịch bền vững

Du lịch Đồng Văn đang trên đà phát triển, nhưng các sản phẩm hiện có chủ yếu tập trung vào cảnh quan bề mặt như Cột cờ Lũng Cú, Phố cổ Đồng Văn hay đèo Mã Pí Lèng. Việc thiếu các sản phẩm du lịch đa dạng, đặc biệt là các loại hình khám phá, mạo hiểm, có thể làm giảm sức hút của điểm đến trong dài hạn. Khai thác du lịch khám phá hang động là một hướng đi phù hợp, giúp đa dạng hóa sản phẩm, tăng thời gian lưu trú và chi tiêu của du khách. Tuy nhiên, việc này đòi hỏi phải có sự nghiên cứu kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn cho du khách và bảo tồn giá trị di sản địa chất nguyên vẹn.

III. Phương pháp khảo sát hang động Ma Lé chuyên sâu hiện đại

Để giải mã những bí ẩn của hệ thống hang động Ma Lé, nghiên cứu đã áp dụng các phương pháp khoa học tiên tiến và chuyên ngành. Việc khảo sát địa chất thủy văn không chỉ dừng lại ở việc quan sát bề mặt mà đi sâu vào lòng đất. Các nhà khoa học đã sử dụng phương pháp thám hiểm trực tiếp kết hợp với các công cụ phân tích hiện đại. Cách tiếp cận này giúp xây dựng một bức tranh toàn diện về hình thái, cấu trúc, và sự liên kết của các hang động, từ đó cung cấp cơ sở dữ liệu đáng tin cậy cho việc đánh giá tiềm năng du lịch và khả năng cấp nước. Đây là nền tảng cho mọi đề xuất khai thác sau này, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn.

3.1. Kỹ thuật dây thừng đơn trong thám hiểm hang động

Phương pháp dây thừng đơn (Single Rope Technique - SRT) là kỹ thuật chính được sử dụng để tiếp cận các khu vực sâu và dốc đứng trong hang. Đối với hệ thống Ma Lé, đặc biệt là hang Ma Lé 1 với vách dốc cao 50m, kỹ thuật này là không thể thiếu. Các nhà thám hiểm đã sử dụng các thiết bị chuyên dụng để đo vẽ chi tiết chiều dài, hướng phát triển, độ dốc, và mặt cắt của hang. Các số liệu sau khi thu thập được xử lý bằng phần mềm chuyên dụng như Compass để tạo ra mô hình 3D, giúp hình dung rõ ràng về cấu trúc hang động và không gian ngầm.

3.2. Phân tích SWOT để đánh giá tiềm năng du lịch Ma Lé

Để đánh giá tiềm năng du lịch mạo hiểm Hà Giang của hệ thống hang Ma Lé, phương pháp phân tích SWOT đã được áp dụng. Phương pháp này xem xét các Điểm mạnh (Strengths), Điểm yếu (Weaknesses), Cơ hội (Opportunities) và Thách thức (Threats). Các yếu tố như vẻ đẹp của thạch nhũ, sự độc đáo của dòng sông ngầm, và khả năng tiếp cận được phân tích kỹ lưỡng. Kết quả từ phân tích SWOT là cơ sở để lựa chọn hang động có tiềm năng nhất (trong trường hợp này là hang Ma Lé 2) và xây dựng các chiến lược phát triển sản phẩm du lịch phù hợp, giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa lợi ích.

IV. Bí quyết truy vết dòng chảy ngầm karst bằng chất chỉ thị

Một trong những câu hỏi lớn nhất trong nghiên cứu hệ thống thủy văn karst là xác định mối liên hệ giữa các điểm nước biến mất (cửa thu) và các điểm nước xuất hiện trở lại (nguồn lộ). Để trả lời câu hỏi này cho hệ thống Ma Lé, phương pháp thí nghiệm với chất đánh dấu (tracer test) đã được triển khai. Đây là một công cụ hiệu quả để truy vết đường đi của sông ngầm Hà Giang. Bằng cách thả một lượng chất chỉ thị màu an toàn tại cửa hang Ma Lé 1 và theo dõi sự xuất hiện của nó tại các điểm khác, nghiên cứu đã xác nhận sự liên thông thủy văn của toàn bộ hệ thống, cung cấp bằng chứng khoa học vững chắc về một hệ thống dòng chảy ngầm duy nhất.

4.1. Nguyên lý và quy trình thí nghiệm chất đánh dấu

Thí nghiệm chất đánh dấu được tiến hành trong khuôn khổ dự án hợp tác KAWATECH giữa Việt Nam và Đức. Chất chỉ thị màu (Uranine) được lựa chọn vì độ an toàn và khả năng phát hiện ở nồng độ rất thấp. Chất chỉ thị được thả tại điểm suối Ma Lé biến mất vào hang Ma Lé 1. Sau đó, các mẫu nước được thu thập định kỳ tại các nguồn lộ nghi ngờ, bao gồm cả dòng chảy trong hang Ma Lé 2 và Ma Lé 3, để phân tích nồng độ chất chỉ thị. Quy trình này đòi hỏi sự chính xác cao trong việc lựa chọn điểm thả, điểm lấy mẫu và thời gian quan trắc.

4.2. Kết quả xác nhận mối liên hệ của hệ thống sông ngầm

Kết quả phân tích từ thí nghiệm tháng 2/2014 đã khẳng định một cách rõ ràng: dòng nước từ hang Ma Lé 1 chảy ngầm và xuất hiện trở lại trong hang Ma Lé 2, sau đó tiếp tục hành trình đến hang Ma Lé 3 trước khi đổ ra suối Séo Hồ. Phát hiện này chứng minh rằng Ma Lé 1, 2 và 3 là các phần của cùng một hệ thống sông ngầm karst. Dữ liệu này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, cho thấy việc khai thác tài nguyên nước ngầm tại một điểm sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống, đồng thời mở ra khả năng quản lý tổng hợp nguồn nước một cách hiệu quả.

V. Giải mã giá trị kép của hệ thống hang động Ma Lé Hà Giang

Kết quả nghiên cứu của luận văn đã vẽ nên một bức tranh chi tiết về hệ thống hang động Ma Lé, hé lộ những giá trị to lớn về cả khả năng cấp nước và tiềm năng du lịch. Hệ thống này không chỉ là một mạng lưới thủy văn phức tạp mà còn là một kho tàng giá trị di sản địa chất. Các đặc điểm hình thái của từng hang động, từ cấu trúc hang động đến sự phát triển của hệ thống thạch nhũ, đều mang những nét riêng biệt. Việc đánh giá và lượng hóa được những giá trị này là bước đi quan trọng, tạo tiền đề cho việc xây dựng các kế hoạch khai thác bền vững, biến tiềm năng thành lợi ích kinh tế - xã hội cho Đồng Văn.

5.1. Đặc điểm hình thái chi tiết của hang Ma Lé 1 2 3

Hệ thống hang Ma Lé bao gồm ba hang chính. Hang Ma Lé 1 dài 218m, là một hang hoạt động với cửa hang thu toàn bộ nước từ suối Ma Lé. Hang Ma Lé 2 là hang dài và đẹp nhất, với tổng chiều dài 893m, sở hữu hệ thống thạch nhũ phát triển mạnh, đa dạng về hình thái và màu sắc. Dòng sông ngầm trong hang tạo ra nhiều thác nước nhỏ và bãi cuội đẹp mắt. Hang Ma Lé 3, theo mô tả trong luận văn, cũng là một phần của dòng chảy liên thông, nơi dòng sông ngầm lại xuất hiện trước khi lộ diện hoàn toàn. Cả ba hang đều hình thành trong đá vôi thuộc hệ tầng Bắc Sơn (C-Pbs).

5.2. Đánh giá tiềm năng tài nguyên nước ngầm dồi dào

Nghiên cứu đã tiến hành đo đạc lưu lượng dòng chảy trong hang Ma Lé qua nhiều thời điểm từ năm 2014 đến 2016. Kết quả cho thấy dòng sông ngầm chảy quanh năm với lưu lượng ổn định, là một nguồn tài nguyên nước ngầm rất lớn và đáng tin cậy. Luận văn chỉ ra rằng hệ thống hang động Ma Lé có khả năng cung cấp một lượng nước đáng kể, có thể giải quyết được tình trạng thiếu nước hiện nay của thị trấn Đồng Văn. Việc lắp đặt các thiết bị quan trắc trong hang Ma Lé 2 cũng cho thấy sự nghiêm túc trong việc theo dõi và quản lý nguồn nước quý giá này.

5.3. Hang Ma Lé 2 Viên ngọc thô cho du lịch khám phá hang động

Trong ba hang động được khảo sát, hang Ma Lé 2 nổi bật với tiềm năng du lịch vượt trội. Các cụm thạch nhũ lớn, màn đá, cột đá phát triển ở hai bên vách và trần hang tạo nên một không gian kỳ ảo. Dòng sông ngầm trong xanh chảy qua tạo nên sự sống động và hấp dẫn, phù hợp để phát triển loại hình du lịch khám phá hang động và du lịch mạo hiểm Hà Giang. Phân tích SWOT cũng chỉ ra điểm mạnh của hang Ma Lé 2 là vẻ đẹp độc đáo và giá trị thẩm mỹ cao, hứa hẹn sẽ là một điểm nhấn mới trên bản đồ du lịch của Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn.

VI. Hướng đi mới cho Đồng Văn Khai thác kép hang động Ma Lé

Nghiên cứu về hệ thống hang động Ma Lé không chỉ dừng lại ở các kết quả khoa học mà còn mở ra một hướng đi chiến lược cho sự phát triển của Đồng Văn. Đó là mô hình khai thác kép: vừa tận dụng nguồn nước ngầm để đảm bảo an ninh nguồn nước, vừa phát triển du lịch hang động để tạo ra sản phẩm mới, thúc đẩy kinh tế. Hướng đi này đòi hỏi một cách tiếp cận tổng thể, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Việc quản lý và khai thác giá trị di sản địa chất của hang động Ma Lé một cách khôn ngoan sẽ là chìa khóa cho sự phát triển du lịch bền vững của cả vùng cao nguyên đá.

6.1. Tóm lược kết quả và giá trị di sản địa chất nổi bật

Nghiên cứu đã thành công trong việc xác định đặc điểm hình thái, cấu trúc và sự liên thông của hệ thống hang động - sông ngầm Ma Lé. Kết quả khẳng định đây là một hệ thống karst đang hoạt động, có giá trị thủy văn và thẩm mỹ cao. Về mặt thủy văn, nó là một nguồn tài nguyên nước ngầm quan trọng. Về mặt du lịch, hang Ma Lé 2 với hệ thống thạch nhũ lộng lẫy là một di sản địa chất đặc sắc, có tiềm năng lớn để trở thành một điểm du lịch hấp dẫn, làm phong phú thêm các giá trị của Công viên địa chất toàn cầu.

6.2. Triển vọng kết hợp du lịch và đảm bảo an ninh nguồn nước

Tương lai của hệ thống hang động Ma Lé nằm ở khả năng khai thác song song hai tiềm năng. Một dự án cấp nước từ sông ngầm có thể được triển khai để giải quyết bài toán thiếu nước cho Đồng Văn. Song song với đó, một sản phẩm du lịch khám phá hang động tại Ma Lé 2 cần được thiết kế một cách chuyên nghiệp, chú trọng yếu tố an toàn và bảo tồn. Sự kết hợp này sẽ tạo ra một mô hình phát triển kiểu mẫu, nơi di sản thiên nhiên không chỉ được bảo vệ mà còn trực tiếp phục vụ đời sống người dân và thúc đẩy kinh tế địa phương, hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực huyện Đồng Văn thuộc tỉnh Hà Giang có địa hình núi đá vôi chiếm tới 73,49% diện tích tự nhiên, với độ cao trung bình khoảng 1.200 m so với mực nước biển. Nơi đây mang đặc trưng của cảnh quan karst với hệ thống không gian kép: địa hình bề mặt chia cắt hiểm trở và mạng lưới sông hang ngầm phức tạp trong lòng đất. Do đặc thù địa chất karst, toàn bộ nước mặt nhanh chóng thấm thoát qua các phễu và hố sụt, dẫn đến tình trạng khan hiếm nước sinh hoạt gay gắt trong mùa khô khi lượng mưa chỉ chiếm từ 16% đến 25% tổng lượng mưa cả năm (trung bình khoảng 1.500 mm/năm).

Sau khi Cao nguyên đá Đồng Văn được UNESCO công nhận là Công viên Địa chất Toàn cầu vào tháng 10 năm 2010, hoạt động du lịch chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc, đạt hơn 150.000 lượt khách vào năm 2015. Sự phát triển nhanh chóng của các cơ sở lưu trú và dịch vụ ăn uống đã tạo áp lực khổng lồ lên hệ thống hạ tầng cấp nước. Hiện trạng cấp nước sinh hoạt cho thị trấn Đồng Văn từ hai nguồn hang Tà Lủng và làng Nghiến chỉ đạt 654 m³/ngày (tương đương 238.710 m³/năm). Theo tính toán dự báo đến năm 2020, nhu cầu dùng nước thực tế cho đô thị và du lịch sẽ tăng lên mức 3.030 m³/ngày, tạo ra mức thiếu hụt lên tới 2.376 m³/ngày.

Trước thách thức cấp bách đó, đề tài tập trung nghiên cứu chi tiết đặc điểm hình thái hệ thống 3 hang động Ma Lé (Ma Lé 1, Ma Lé 2, Ma Lé 3), khảo sát sự liên thông của dòng chảy ngầm karst và ứng dụng ma trận SWOT nhằm đánh giá tiềm năng du lịch cùng khả năng cấp nước. Phạm vi nghiên cứu thuộc xã Ma Lé, huyện Đồng Văn (tọa độ trung tâm X1: 529.735, hệ tọa độ VN2000 kinh tuyến trục 105° múi 6°), cách trung tâm huyện 3,5 km về phía Tây - Tây Bắc. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp khai thác bền vững tài nguyên nước ngầm karst, đồng thời mở rộng không gian du lịch hang động với tổng chiều dài đo vẽ hơn 1.300 m.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết tiến hóa địa mạo karst và thủy văn địa chất vùng đá vôi Carbon - Permi thuộc hệ tầng Bắc Sơn (C-Pbs). Khung lý thuyết phân tích cơ chế hình thành các hang động hoạt động (active cave) dưới tác động hòa tan và xâm thực cơ học của các dòng chảy mặt bị biến mất vào lòng đất.

Mô hình khuếch tán đối lưu một chiều (Advection - Dispersion Equation - ADE) dựa trên định luật Fick được ứng dụng để mô phỏng sự dịch chuyển của chất chỉ thị màu trong môi trường ống dẫn karst ngầm. Bên cạnh đó, khung phân tích ma trận SWOT (Điểm mạnh - Điểm yếu - Cơ hội - Thách thức) được tích hợp để đánh giá giá trị địa di sản và tiềm năng khai thác du lịch mạo hiểm.

Nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm chuyên ngành then chốt:

1. Karst hoạt động (Active cave): Hệ thống hang ngầm đang trong quá trình mở rộng liên tục và có dòng sông ngầm chảy xuyên qua quanh năm.
2. Cửa thu nước (Sinkhole/Ponor): Vị trí dòng suối mặt biến mất hoàn toàn vào khối đá vôi ở chân vách núi.
3. Cửa xuất lộ karst (Karst spring): Điểm lộ của dòng sông ngầm thoát ra bề mặt tạo thành dòng chảy hở.
4. Xiphong (Siphon): Đoạn hang ngầm bị ngập nước hoàn toàn chạm tới trần hang, ngăn cản việc khảo sát trực tiếp bằng mắt thường.
5. Trầm tích travertine và vảy calcit: Các dạng thạch nhũ tái kết tinh thứ sinh giàu thẩm mỹ hình thành từ dung dịch bão hòa canxi cacbonat.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ chuỗi số liệu khí tượng thủy văn trạm Đồng Văn từ năm 1993 đến năm 2010, kết hợp kết quả khảo sát thực địa và dữ liệu đo lưu lượng thực tế giai đoạn 2014 - 2016 trong khuôn khổ dự án hợp tác quốc tế KAWATECH giữa Việt Nam và Cộng hòa Liên bang Đức.

Về phương pháp chọn mẫu và khảo sát, nhóm tác giả gồm từ 3 đến 4 thành viên đã tiếp cận toàn bộ 3 hang động thuộc hệ thống Ma Lé với tổng chiều dài đo vẽ chi tiết vượt 1.300 m. Phương pháp dây thừng đơn (Single Rope Technique - SRT) được lựa chọn làm giải pháp kỹ thuật bắt buộc để vượt qua các giếng đứng và vách tụt hiểm trở cao từ 15 m đến 50 m.

Phương pháp đo vẽ trắc đạc nội hang sử dụng thiết bị đo laser kết hợp địa bàn chuyên dụng ghi nhận góc dốc và phương vị. Số liệu thô sau đó được nhập và xử lý không gian 3D trên phần mềm Compass và tích hợp lên bản đồ số bằng công nghệ GIS (ArcView, MapInfo) nhằm kiểm soát nguy cơ sụt lún địa chất.

Phương pháp thí nghiệm chất đánh dấu huỳnh quang (Tracer test) sử dụng hợp chất Uranine và Eosin được tính toán liều lượng tối ưu theo công thức thực nghiệm của Kass:

$$M = L \cdot k \cdot B$$

Trong đó:

• $M$ là khối lượng chất đánh dấu (kg).
• $L$ là khoảng cách dẫn truyền (km).
• $k$ là hệ số chất chỉ thị ($k = 1$ đối với Uranine).
• $B$ là hệ số điều kiện địa chất thủy văn ($0,1 \le B \le 0,9$).

Thí nghiệm này là phương pháp phân tích tối ưu duy nhất cho phép xác định chính xác đường dẫn thủy lực qua các đoạn hang xiphong không thể tiếp cận.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm hình thái và cấu trúc không gian hệ thống hang động: Hệ thống hang động Ma Lé phát triển dọc theo đới dập vỡ kiến tạo phương Đông Bắc - Tây Nam dưới chân các vách đá vôi dựng đứng cao hơn 300 m. Hang Ma Lé 1 có tổng chiều dài 218 m, sâu 56 m, sở hữu phòng hang mở rộng 52 m² trước khi dòng chảy chui vào xiphong. Hang Ma Lé 2 là hang lớn nhất với chiều dài 893 m, sâu 44 m, vòm trần cao từ 7 m đến 25 m, chứa nhiều ghềnh thác ngầm cao từ 3 m đến 10 m. Hang Ma Lé 3 dài hơn 200 m, đóng vai trò là cửa dẫn thoát nước cuối cùng trước khi lộ ra mặt đất.

2. Chứng minh tính liên thông thủy lực toàn hệ thống ngầm qua thí nghiệm Tracer: Kết quả thả chất chỉ thị Uranine vào tháng 2 năm 2014 tại cửa hang Ma Lé 1 (nơi suối Ma Lé biến mất) đã xuất hiện mẫu phân tích dương tính tại các nhánh ngầm hang Ma Lé 2 và cửa ra hang Ma Lé 3. Thí nghiệm khẳng định 100% dòng suối mặt Ma Lé chảy luồn qua hệ thống hang ngầm dài gần 1,5 km trước khi xuất lộ đổ ra suối Séo Hồ cấp nước cho nhà máy thủy điện địa phương và hòa vào sông Nho Quế.

3. Đánh giá tiềm năng cấp nước đối lập sâu sắc theo mùa: Phân tích chuỗi số liệu thủy văn chỉ ra sự phân hóa cực đoan. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10 chiếm từ 75% đến 84% tổng lượng mưa năm, riêng 3 tháng cao điểm (tháng 6 - tháng 8) đạt 883 mm (chiếm 58,8%). Ngược lại, 3 tháng mùa khô (tháng 12 - tháng 2) chỉ đạt 71 mm (chiếm 4,71%). Mặc dù vậy, dòng sông ngầm trong hang Ma Lé 2 vẫn duy trì dòng chảy liên tục quanh năm với cột nước mùa khô đạt từ 30 cm đến 50 cm, tạo tiền đề khai thác ổn định để bù đắp lượng nước thiếu hụt 2.376 m³/ngày của huyện Đồng Văn.

4. Tiềm năng phát triển du lịch địa chất mạo hiểm tại hang Ma Lé 2: Đánh giá ma trận SWOT xác định hang Ma Lé 2 là đối tượng vượt trội nhất để khai thác du lịch. Hang sở hữu cửa vào rộng 23 m, cao 45 m, lòng hang bằng phẳng rải cuội sạn aluvi đa khoáng, kết hợp hệ thống thạch nhũ travertine màu nâu vàng óng ánh và vảy calcit lấp lánh phân bố rực rỡ suốt hành lang dài 893 m.

Thảo luận kết quả

Cơ chế tạo khoang và dòng ngầm tại Ma Lé bắt nguồn từ quá trình hòa tan hóa học trên các tầng đá vôi tinh khiết hệ tầng Bắc Sơn, bị chia cắt mạnh bởi các đứt gãy kiến tạo thuộc đới cấu trúc Sông Hiến. Sự tương đồng về cao độ phân bố (từ 950 m đến 1.225 m so với mực nước biển) hoàn toàn trùng khớp với các công trình nghiên cứu phân tầng hang động cấp 1 trên cao nguyên đá của các đoàn chuyên gia Bỉ và Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản.

Về phương thức trực quan hóa dữ liệu, sự tương phản dòng chảy được thể hiện rõ qua biểu đồ đường phân phối lượng mưa 12 tháng kết hợp biểu đồ cột so sánh tỷ trọng mùa mưa (84%) đối lập mùa khô (16%). Bên cạnh đó, mô hình mặt chiếu bằng, mặt chiếu đứng và không gian 3D xử lý từ phần mềm Compass cùng bản đồ đẳng cao GIS đã mô tả chi tiết đường đi của dòng sông ngầm, vị trí 4 thác nước ngầm và các nút thắt xiphong, hỗ trợ đắc lực cho việc định vị mũi khoan lắp đặt trạm bơm chìm khai thác nước.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống công trình khai thác nước ngầm thông minh: Lắp đặt trạm bơm chìm tại vị trí tích tụ nước ổn định trong hang Ma Lé 2 với công suất thiết kế đạt từ 2.500 m³ đến 3.000 m³/ngày. Dự án cần hoàn thành trong giai đoạn 2018 - 2020 do Sở Xây dựng tỉnh Hà Giang chủ trì phối hợp cùng Ban Quản lý Dự án KAWATECH triển khai, nhằm giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt nước sinh hoạt đô thị.

2. Thiết lập vùng bảo hộ vệ sinh nghiêm ngặt lưu vực thu nước: Khoanh định và cắm mốc vành đai bảo vệ cấp 1 với bán kính tối thiểu 500 m xung quanh cửa thu nước suối Ma Lé và cửa hang Ma Lé 1. Ban hành quy chế cấm xả thải nông nghiệp chưa qua xử lý, thu gom 100% bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại các thung lũng thượng nguồn từ năm 2018, giao UBND huyện Đồng Văn và UBND xã Ma Lé trực tiếp giám sát.

3. Quy hoạch tuyến du lịch thám hiểm hang động Ma Lé 2: Thiết kế sản phẩm du lịch địa chất mạo hiểm (caving tour) chuyên biệt tại hang Ma Lé 2 với lộ trình khám phá hành lang 893 m, vượt 4 cấp thác ngầm. Giới hạn nghiêm ngặt sức chứa du khách từ 20 đến 30 người/ngày nhằm bảo tồn nguyên trạng lớp nhũ đá travertine. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Giang chịu trách nhiệm thẩm định an toàn và cấp phép khai thác thử nghiệm giai đoạn 2020 - 2022.

4. Lắp đặt hệ thống quan trắc tự động lưu lượng và chất lượng nước: Trang bị mạng lưới cảm biến đo mực nước, độ đục và chỉ số vi sinh truyền dữ liệu tự động 24/7 tại cửa xuất lộ hang Ma Lé 3 trước năm 2019. Bàn giao quy trình vận hành kỹ thuật cho Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Hà Giang để chủ động điều tiết nguồn nước cấp trong các đợt hạn hán cực đoan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Địa chất, Địa mạo, Thủy văn: Tiếp cận quy trình phương pháp luận chuẩn mực về kỹ thuật khảo sát hang động bằng dây thừng đơn SRT, phương pháp đo vẽ mô hình 3D trên Compass và kỹ thuật tính toán nồng độ chất đánh dấu huỳnh quang trong môi trường karst.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách địa phương: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Giang, UBND huyện Đồng Văn sử dụng bộ số liệu dự báo thiếu hụt 2.376 m³/ngày để quy hoạch mạng lưới cấp nước sạch đô thị và ban hành chính sách bảo vệ tài nguyên nước ngầm vùng lõi Công viên Địa chất.

3. Doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư phát triển du lịch sinh thái: Sử dụng sơ đồ địa hình chi tiết dài 893 m và kết quả đánh giá SWOT của hang Ma Lé 2 để xây dựng tour du lịch khám phá mạo hiểm đẳng cấp, đảm bảo an toàn tuyệt đối và tính toán chuẩn xác tải lượng môi trường.

4. Kỹ sư công trình cấp thoát nước và ban quản lý các dự án tài nguyên quốc tế: Ứng dụng các thông số thủy lực, vị trí xiphong và biến động cột nước ngầm mùa khô (30 - 50 cm) để thiết kế hệ thống đường ống bơm dâng áp lực cao vượt qua địa hình núi đá dốc đứng trên 300 m.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống hang động Ma Lé có vị trí phân bố và quy mô chiều dài như thế nào?
Hệ thống gồm 3 hang karst hoạt động nằm tại xã Ma Lé, cách thị trấn Đồng Văn khoảng 3,5 km về phía Tây - Tây Bắc. Tổng chiều dài khảo sát đo vẽ đạt hơn 1.300 m, bao gồm hang Ma Lé 1 dài 218 m (sâu 56 m), hang Ma Lé 2 dài 893 m (sâu 44 m) và hang Ma Lé 3 dài hơn 200 m kết nối với dòng xuất lộ suối Séo Hồ.

2. Vì sao phương pháp thí nghiệm chất đánh dấu (Tracer test) lại mang tính quyết định trong nghiên cứu?
Do cấu trúc hang karst tồn tại nhiều đoạn xiphong ngập nước sâu và hang mù không thể thám hiểm trực tiếp, việc thả chất chỉ thị màu Uranine tại hang Ma Lé 1 và phát hiện mẫu tại hang Ma Lé 2, Ma Lé 3 đã chứng minh chính xác 100% mối liên hệ thủy lực liên tục của dòng chảy ngầm từ lưu vực suối Ma Lé ra suối Séo Hồ.

3. Dòng sông ngầm Ma Lé có thể đáp ứng bao nhiêu phần trăm nhu cầu thiếu hụt nước tại thị trấn Đồng Văn?
Theo dự báo, thị trấn Đồng Văn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt 2.376 m³/ngày vào năm 2020 khi nhu cầu đạt 3.030 m³/ngày nhưng nguồn cấp chỉ có 654 m³/ngày. Dòng sông ngầm hang Ma Lé 2 duy trì dòng chảy liên tục quanh năm với cột nước mùa khô 30 - 50 cm, hoàn toàn đủ trữ lượng để trạm bơm KAWATECH khai thác bù đắp 100% lượng nước thiếu hụt này.

4. Hang Ma Lé 2 có những giá trị cảnh quan đặc sắc nào để khai thác du lịch mạo hiểm?
Hang Ma Lé 2 sở hữu cửa hang vòm cao tới 45 m, trần hang rộng thoáng từ 7 m đến 25 m, dòng sông ngầm chảy xuyên suốt với 4 cấp thác nước tự nhiên cao từ 3 m đến 10 m. Toàn bộ vách và đáy hang phủ lớp thạch nhũ travertine màu nâu vàng óng ánh và vảy calcit lấp lánh, rất lý tưởng để phát triển tour caving thám hiểm chuyên nghiệp.

5. Những rủi ro lớn nhất cần kiểm soát khi khai thác đồng thời cấp nước và du lịch tại Ma Lé là gì?
Thách thức lớn nhất là nguy cơ ô nhiễm nguồn nước ngầm từ nước thải sinh hoạt thượng nguồn và du khách, kết hợp với sự biến động lưu lượng cực đoan giữa mùa mưa (chiếm 84% lượng mưa năm) và mùa khô (chỉ chiếm 16%). Do đó, địa phương bắt buộc phải khoanh vùng bảo hộ 500 m xung quanh cửa thu nước và giới hạn lượng khách dưới 30 người/ngày.

Kết luận

• Luận văn đã tiến hành đo vẽ, lập bản đồ không gian 3D chi tiết hệ thống 3 hang động Ma Lé với tổng chiều dài hơn 1.300 m, làm sáng tỏ cấu trúc hình thái karst ngầm độc đáo trong hệ tầng Bắc Sơn (C-Pbs).
• Thí nghiệm chất đánh dấu huỳnh quang Uranine đã xác thực thành công sự liên thông dòng chảy ngầm khép kín từ suối Ma Lé qua hang Ma Lé 1, hang Ma Lé 2 đến cửa xuất lộ hang Ma Lé 3 đổ ra suối Séo Hồ.
• Đưa ra giải pháp khoa học mang tính đột phá nhằm giải quyết triệt để nguy cơ thiếu hụt 2.376 m³/ngày nước sạch cho đô thị Đồng Văn thông qua công nghệ bơm khai thác nước ngầm karst bền vững.
• Đánh giá toàn diện tiềm năng du lịch mạo hiểm của hang Ma Lé 2 thông qua ma trận SWOT, mở ra hướng phát triển sản phẩm du lịch địa chất chất lượng cao cho Công viên Địa chất Toàn cầu.
• Đề xuất lộ trình triển khai công trình và giải pháp bảo vệ môi trường lưu vực nước ngầm đồng bộ giai đoạn 2018 - 2022.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu địa chất và nhà đầu tư du lịch quan tâm đến dữ liệu trắc đạc chi tiết cùng giải pháp công nghệ cấp nước ngầm karst vùng cao nguyên đá hãy liên hệ tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ khoa học giá trị này để ứng dụng vào thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Formatted: Space After: 0 pt 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong thời gian gần đây du lịch trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn đem Formatted: Indent: First line: 1.27 cm lại nhiều lợi nhuận cho đất nƣớc, góp phần đa dạng hóa nền kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và thúc đẩy các ngành khác cùng phát triển. Ở nƣớc ta hiện nay có một số diểm di sản sản nhƣ: Di sản Vịnh Hạ Long, Phong Nha-Kẻ Bàng, Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn, di sản Bái Đính-Tràng an, sắp tới có thể là Công viên Địa chất Cao Bằng, v.v…Điều đặc biệt là đa số các di sản này đều nằm trên các vùng có diện tích đá vôi chiếm một phần diện tích khá lớn, với đặc điểm đặc trƣng là có hệ thống không gian kép bao gồm không gian trên mặt và không gian ngầm. Trên bề mặt là các địa hình rất đặc trƣng của vùng kast đó là các dạng địa hình karst sót dạng tháp, chóp, cụm dỉnh, lũng, phễu karst v.

Không gian ngầm đó là hệ thống các hang động, các hệ thống dòng chảy ngầm karst cũng thực sự rất hấp dẫn, thu hút nhiều khách du lịch. Do đặc trƣng của vùng núi đá vôi có hệ thống không gian ngầm đó là hệ thống các hang động. Hệ thống các hang động này đóng vai trò nhƣ là một kênh dẫn 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nƣớc ngầm hay một dòng sông ngầm, chính vì vậy khi mƣa xuống, toàn bộ nƣớc mặt nhanh chóng chảy xuống các hệ thống hang động qua các hố sụt, cấc phễu thu nƣớc karst và thoát đi. Chính vì vậy, ở những vùng đá vôi rất khan hiếm nƣớc mặt, và đây chính là vấn đề rất kho khăn để giải quyết, đặc biệt là các khu vực di sản, khi mà mật độ khách du lịch ngày một tăng lên thì vấn đề nguồn cung cấp nƣớc trở nên rất quan trọng.

Đồng Văn là một trong bốn huyện nằm trong khu vực Công viên Địa chất toàn cầu Cao Nguyên đá Đồng Văn. Sau khi đƣợc UNESCO công nhận vào tháng 10 năm 2010, hoạt động du lịch trong khu vực Cao nguyên đá nói chung và khu vực Đồng Văn nói riêng từng bƣớc khởi sắc và ngày một phát triển mạnh, kéo theo là ngành dịch vụ phát triển mạnhtheo, một loạt các nhà hàng mở ra, các khách sạn đƣợc xây dựng mới với quy mô lớn. , lƣợng khách du lịch đến Đồng Văn ngày càng tăng. Do đó, nhu cầu sử dụng nguồn nƣớc sách ngày càng nhiều.

Comment [11]: Câu văn, kể cả dấu chấm câu phải rành mạch, rõ ràng. Và cúng nên nói có mức độ, dễ Trƣớc tình hình đó, một dự án tìm kiếm các nguồn nƣớc ngầm trong hệ chấp nhận, đường cường điệu hóa gì cả. Formatted: No widow/orphan control thống các hang động karst ra đời sự hợp tác giữa Viện Khoa học Địa chất và Formatted: Expanded by 0.2 pt Khoáng sản với Viện Công nghệ Karlsruhe, Cộng hòa Liên Bang Đức “ Nghiên cứu triển khai công nghệ khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên nước ở các vùng núi đá vôi Việt Nam, áp dụng thử nghiệm ở một số khu vực thuộc Công viên Địa Chất toàn cầu Cao Nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang (Kawatech)”, với mục đích bơm nƣớc từ dòng sông ngầm karst để đáp ứng nhu cầucung cấp nƣớc cho thị trấn Đồng Văn và khu vực lân cận,. Bên cạnh đó tác giả cũng nhận thấy hệ thống hang động Ma Lé có triển vọng để trở thành một điểm du lịch hang động cho khu vực Ma Lé, từ đó đã tiến hành nghiên cứu, đánh giá tiềm năng của chúng nhằm tìm kiếm thêm điểm du lịch mới, góp phần đánh giá tiềm năngbổ sung cho du sự phát triển du lịch hang động tại khu vực này.

Qua khảo sát thực địa, và tham khảo các tài liệu nghiên cứu về địa chất, địa mạo và hang động trƣớc đó cho thấy có một nguồn lộ nƣớc ngầm karst lớn xuất lộ từ trong hang động chảy ra suối Séo Hồ cung cấp nƣớc cho nhà máy thủy điện Séo Hồ, nguồn nƣớc chảy quanh năm, lƣu lƣợng thay đổi theo mùa. Hai bên đã quyết định lựa chọn khu vực Ma Lé thuộc xã Ma Lé, huyện Đồng Văn để 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] triển khai dự án. Trong dự án này học viên là một trong những thành viên tham gia trực tiếp khảo sát, đo vẽ hệ thống ba hang động Ma Lé, tiến hành thả chất chỉ thị màu và lấy mẫu phân tích nhằm xác định mối liên hệ của hệ thống dòng chảy ngầm của hệ thống hang động này. Với tiềm năng có thể phát triển về du lịch của hệ thống hang động và nguồn cung cấp nƣớc từ hệ thống dòng chảy ngầm trong chúng.

Học viên đã chọn đề tài “Nghiên cứu đặc điểm hang động trong hệ thống dòng chảy ngầm tại khu vực Ma Lé, Đồng Văn, Hà Giang nhằm đánh giá tiềm năng du lịch và khả năng cung cấp nước” cho luận văn cao học của mình. Mục tiêu của Đề tài Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, No widow/orphan control, Don't keep with next, Don't keep lines together - Đánh giá tiềm năng du lịch của hệ thống hang Ma Lé Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, - Đánh giá khả năng cung cấp nƣớc của hệ thống sông hang ngâm Ma Lé Line spacing: 1.5 lines, No widow/orphan control 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, No widow/orphan control, Don't keep with next, Đối tƣợng nghiên cứu: Don't keep lines together Hệ thống 3 hang động karst Ma Lé 1, Ma Lé 2, Ma Lé 3 và dòng chảy ngầm của chúng. Phạm vi nghiên cứu: Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt Phạm vi nghiên cứu là phần diện tích chứa toàn bộ hệ thống ba hang động Ma Lé thuộc xã Ma Lé, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, trong vùng lõi của Cao nguyên đá Đồng Văn (Hình 1) Formatted: Line spacing: 1.5 lines Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, Line spacing: 1.5 lines Formatted: Line spacing: 1.5 lines 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 Formatted: Space After: 0 pt : TỔNG QUAN Khu vực nghiện cứu thuộc xã Ma Lé, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, là Formatted: Line spacing: 1.5 lines một trong những nơi có địa hình đá vôi cao, vách dốc, thung lũng xâm thực sâu, xen kẽ các địa hình phi karst tạo nên những cảnh quan đẹp.

Tọa độ khống chế: X1: 529.735 Formatted: Line spacing: 1.5 lines Hệ tọa độ VN2000, 1050múi 60 Formatted: Line spacing: 1.5 lines 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hình Hình 11: Vị trí khu vực nghiên cứu Formatted: Level 1, Space Before: 0 pt, After: 0 pt, Line spacing: 1.5 lines Trong khu vực nghiên cứu đã phát hiện đƣợc một số hang động có cửa hang Field Code Changed Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, tại chân các vách núi đá vôi dựng đứng ở đáy các thung lũng. Các hang động này Line spacing: 1.5 lines thuộc loại hang hoạt động, hiện đang tiếp tục đƣợc hình thành và phát triển. Trong chúng có dòng sông ngầm chảy, một số hang có tiềm năng trở thành điểm du lịch hang động hấp dẫn. Sau khi Cao nguyên đá Đồng Văn đƣợc công nhận là Công viên Địa chất Toàn cầu thì hoạt động du lịch đã và đang phát triển mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu sử dụng nƣớc sạch ngày càng tăng lên.

Nghiên cứu đặc điểm hình thái các hang động và dòng chảy trong hang góp phần bổ sung những điểm du lịch mới và xem xét khả 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] năng cung cấp nƣớc của các dòng sông ngầm này đối với các tụ điểm dân cƣ xung quanh, vì nƣớc sinh hoạt và phục vụ sản xuất nông nghiệp luôn là vấn đề rất đƣợc quan tâm trong phạm vi Cao nguyên đá Đồng Văn. Lịch sử nghiên cứu Địa chất Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt Từ đầu thế kỷ 20 các nhà địa chất ngƣời Pháp đã đến vùng cao nguyên đá Đồng Formatted: Condensed by 0.2 pt Formatted: Indent: First line: 1.27 cm Văn nghiên cứu về cổ sinh, địa tầng và cấu trúc địa chất G.Zeil (1907) là ngƣời đầu tiên phát hiện ra các cấu trúc địa chất vòng cung Đông Bắc Bắc Bộ, tiếp theo là J. Deprat Formatted: Font color: Auto, Condensed by 0.2 pt (1915) với các công trình địa chất về vùng thƣợng du Bắc Bộ và Hà Giang Trong thời kỳ 1941-1952, J. Saurin đã xây dựng bản đồ địa chất Đông Dƣơng.

Một số yếu tố cấu trúc địa chất của lãnh thổ đƣợc xác lập, trong đó Hà Giang thuộc yếu tố Thƣợng Bắc Bộ.Dovjikov và nnk (1965) đã xây dựng bản đồ địa chất Miền BắcViệt Nam và xếp khu vực Đồng Văn – Hà Giang vào đới tƣớng cấu trúc Sông Hiến thuộc miền chuẩn uốn nếp Đông Việt Nam của các tác giả Về sau này, rất nhiều công trình nghiên cứu chuyên đề của Tạ Hòa Phƣơng, Formatted: Font color: Auto Formatted: Indent: First line: 1.27 cm, Space Đoàn Nhật Trƣởng v.v… đã đƣợc thực hiện trong khu vực và 2 công trình có tính Before: 0 pt, After: 0 pt tổng hợp cao nhất về địa tầng và địa chất nói chung là của Tống Duy Thanh, Vũ Khúc (chủ biên) 2006 và Trần Văn Trị, Vũ Khúc (chủ biên) 2009. Lịch sử nghiên cứu hang động Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt Công tác nghiên cứu hang động karst trong khu vực Cao nguyên đá Đồng Formatted: Indent: First line: 1.27 cm Văn, tỉnh Hà Giang đƣợc tiến hành từ năm 2003 đến nay, khi các nhà hang động Bỉ kết hợp với các nhà khảo sát hang động Việt Nam thuộc Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản. Trƣớc thời gian đó cũng có một số các nhà hang động Italia đã đến khảo sát ở khu vực Mèo Vạc, nhƣng họ cũng mới chỉ thám hiểm 1 hang ở xã Pải Lủng (theo ghi nhận đến thời điểm hiện tại). Các đợt khảo sát của các nhà hang động Bỉ và Việt Nam chủ yếu tập trung vào hai thời kỳ cuối năm 2003 - đầu năm 2004 và cuối năm 2005 - đầu năm 2006, là hai đợt khảo sát kéo dài nhất và khá quy mô, sau đó thì giảm dần về con ngƣời và thời gian khảo sát.

17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trong 2 thời kỳ kể trên hàng trăm hang động đã đƣợc khảo sát, đo vẽ khá chi tiết về hình thái và kích thƣớc, tổng chiều dài của các hang đã khảo sát đo vẽ lên đến vài chục kilômet.