Luận văn thạc sĩ về đánh giá tính đa dạng thực vật ở rừng đặc dụng Yên Tử, Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay đánh giá tính đa dạng thực vật ở rừng đặc dụng yên tử quảng ninh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Trường học: Trường Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Đánh giá đa dạng thực vật tại rừng đặc dụng Yên Tử, Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Quảng Ninh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ ĐA DẠNG THỰC VẬT
• 1.1. Quan điểm nhận thức về đa dạng sinh học
• 1.2. Nghiên cứu về đa dạng thực vật trên thế giới
• 1.3. Nghiên cứu về đa dạng thực vật ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá đa dạng thực vật tại rừng Yên Tử

Rừng đặc dụng Yên Tử, Quảng Ninh, là một trong những khu vực có giá trị sinh học cao tại Việt Nam. Đánh giá đa dạng thực vật tại đây không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hệ sinh thái mà còn góp phần bảo tồn các loài thực vật quý hiếm. Theo nghiên cứu, khu vực này có khoảng 12.000 loài thực vật bậc cao, trong đó nhiều loài đang bị đe dọa. Việc đánh giá này cần thiết để xác định tình trạng bảo tồn và phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm sinh thái của rừng đặc dụng Yên Tử

Rừng Yên Tử có hệ sinh thái phong phú với nhiều loại cây gỗ lớn và thực vật dưới tán. Đặc điểm khí hậu và địa hình đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của đa dạng sinh học. Nghiên cứu cho thấy, khu vực này có nhiều loài thực vật đặc hữu, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái.

1.2. Vai trò của đa dạng thực vật trong bảo tồn sinh thái

Đa dạng thực vật không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm cho động vật mà còn giúp duy trì chất lượng đất và nước. Việc bảo tồn đa dạng thực vật tại Yên Tử có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ môi trường sống cho nhiều loài động vật và thực vật khác.

II. Thách thức trong việc bảo tồn đa dạng thực vật tại Yên Tử

Mặc dù rừng Yên Tử có giá trị sinh học cao, nhưng việc bảo tồn đa dạng thực vật đang gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như khai thác gỗ, biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường đang đe dọa đến sự tồn tại của nhiều loài thực vật. Cần có các biện pháp bảo vệ hiệu quả để ngăn chặn tình trạng này.

2.1. Tác động của con người đến rừng Yên Tử

Khai thác gỗ và phát triển du lịch không bền vững đã gây áp lực lớn lên hệ sinh thái rừng. Nhiều loài thực vật quý hiếm đang bị đe dọa do mất môi trường sống. Cần có các chính sách quản lý và bảo vệ rừng hiệu quả hơn.

2.2. Biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến đa dạng thực vật

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi điều kiện sinh thái tại Yên Tử, ảnh hưởng đến sự phát triển của nhiều loài thực vật. Nhiệt độ tăng cao và lượng mưa không ổn định có thể dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học trong khu vực.

III. Phương pháp đánh giá đa dạng thực vật tại Yên Tử

Để đánh giá đa dạng thực vật tại rừng Yên Tử, các nhà nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc sử dụng công nghệ hiện đại như GIS và Remote Sensing giúp thu thập dữ liệu chính xác về phân bố và tình trạng của các loài thực vật. Các phương pháp khảo sát thực địa cũng được thực hiện để xác định sự phong phú của hệ thực vật.

3.1. Sử dụng công nghệ GIS trong nghiên cứu

Công nghệ GIS cho phép phân tích không gian và theo dõi sự thay đổi của đa dạng thực vật theo thời gian. Việc này giúp xác định các khu vực cần được bảo tồn và quản lý hiệu quả hơn.

3.2. Khảo sát thực địa và thu thập mẫu

Khảo sát thực địa là phương pháp quan trọng để thu thập thông tin về các loài thực vật. Các mẫu thực vật được thu thập và phân tích để xác định sự phong phú và tình trạng bảo tồn của chúng.

IV. Kết quả nghiên cứu về đa dạng thực vật tại Yên Tử

Kết quả nghiên cứu cho thấy rừng Yên Tử có sự phong phú về loài thực vật, với nhiều loài đặc hữu và quý hiếm. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, khu vực này có khoảng 1.500 loài thực vật có mạch, trong đó có nhiều loài đang bị đe dọa. Việc bảo tồn và phát triển bền vững là cần thiết để duy trì giá trị sinh học của khu vực.

4.1. Đánh giá tình trạng bảo tồn các loài thực vật

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiều loài thực vật tại Yên Tử đang trong tình trạng nguy cấp. Cần có các biện pháp bảo vệ cụ thể để ngăn chặn sự tuyệt chủng của chúng.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng vào các chương trình bảo tồn và phát triển bền vững tại Yên Tử. Việc này không chỉ giúp bảo vệ đa dạng thực vật mà còn nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của rừng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho bảo tồn đa dạng thực vật

Bảo tồn đa dạng thực vật tại rừng Yên Tử là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Các biện pháp bảo vệ hiệu quả cần được triển khai để đảm bảo sự tồn tại của các loài thực vật quý hiếm. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng và phát triển các chương trình bảo tồn bền vững.

5.1. Tăng cường nhận thức cộng đồng về bảo tồn

Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của đa dạng thực vật là rất quan trọng. Các chương trình giáo dục và truyền thông cần được triển khai để khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong công tác bảo tồn.

5.2. Phát triển các chương trình bảo tồn bền vững

Các chương trình bảo tồn bền vững cần được thiết kế để bảo vệ đa dạng thực vật và phát triển kinh tế địa phương. Việc kết hợp giữa bảo tồn và phát triển sẽ giúp duy trì giá trị sinh học của rừng Yên Tử.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé N«ng nghiÖp vµ pTNT Tr­êng §¹i häc L©m NghiÖp ------------------------ Phïng V¨n Phª §¸nh gi¸ tÝnh ®a d¹ng thùc vËt ë Rõng ®Æc dông yªn tö, qu¶ng ninh Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè : 60.60 LuËn v¨n Th¹c sü Khoa häc L©m nghiÖp hµ T©y - 8/2006 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 §Æt vÊn ®Ò Rõng lµ n¬i chøa ®ùng nguån tµi nguyªn sinh vËt v« cïng phong phó vµ ®a d¹ng. Gi¸ trÞ cña ®a d¹ng sinh häc (§DSH) ®èi víi ®êi sèng con ng­êi thËt lµ to lín c¶ vÒ ph­¬ng diÖn trùc tiÕp lÉn gi¸n tiÕp. ThËt khã cã thÓ ®¸nh gi¸ ®­îc hÕt gi¸ trÞ cña §DSH vÒ mäi mÆt. Ngoµi viÖc cung cÊp gç, d­îc liÖu, c¸c l©m s¶n kh¸c, rõng cßn cã gi¸ trÞ c¶nh quan, phßng hé b¶o vÖ m«i tr­êng sèng.

Ngoµi ra, rõng còng lµ n¬i diÔn ra c¸c ho¹t ®éng nghiªn cøu khoa häc. Tuy nhiªn, trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y tµi nguyªn thùc vËt rõng trªn thÕ giíi nãi chung vµ ViÖt Nam nãi riªng bÞ suy gi¶m nghiªm träng c¶ vÒ sè l­îng lÉn chÊt l­îng ®· g©y nªn nh÷ng t¸c h¹i to lín ®èi víi ®êi sèng con ng­êi nh­ h¹n h¸n, lò lôt, xãi mßn ®Êt, « nhiÔm m«i tr­êng. ViÖt Nam n»m trong khu vùc nhiÖt ®íi giã mïa víi tæng diÖn tÝch ®Êt liÒn kho¶ng 330.000 Km2, tr¶i dµi tõ 8o30’ ®Õn 23o40’ vÜ ®é B¾c vµ tõ 102o30’ ®Õn 109o40’ kinh ®é §«ng, trong ®ã cã 3/4 tæng diÖn tÝch lµ ®åi nói, víi ®Ønh cao nhÊt lµ ®Ønh Phan Si Pan 3143m ë T©y B¾c, lµ khu vùc ®­îc ®¸nh gi¸ cã tÝnh §DSH cao. TÝnh §DSH cña ViÖt Nam thÓ hiÖn ë sù phong phó cña hÖ gen, ë thµnh phÇn loµi sinh vËt, ë c¸c kiÓu c¶nh quan vµ hÖ sinh th¸i.

HiÖn nay ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ §DSH nãi chung vµ ®a d¹ng thùc vËt nãi riªng ë ViÖt Nam. C¸c nghiªn cøu ®ã ®· ph¸t hiÖn vµ bæ sung thªm nhiÒu loµi míi cho hÖ thùc vËt ViÖt Nam. Theo dù ®o¸n, ë ViÖt Nam cã kho¶ng 12.000 loµi thùc vËt bËc cao cã m¹ch. Tuy nhiªn, c¸c nghiªn cøu hiÖn nay míi chØ ph¸t hiÖn vµ c«ng bè 11.

ViÖc ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp hµng lo¹t c¸c V­ên Quèc gia, Khu B¶o tån thiªn nhiªn, c¸c khu Rõng §Æc dông kh¸c vµ phª duyÖt KÕ ho¹ch hµnh ®éng §DSH theo QuyÕt ®Þnh sè 485/TTg th¸ng 12 n¨m 1995 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ ®· kh¼ng ®Þnh sù quan t©m s©u s¾c cña ChÝnh phñ tíi c«ng t¸c b¶o tån §DSH ë ViÖt Nam. Khu Rõng ®Æc dông (R§D) Yªn Tö, thuéc ®Þa phËn x· Th­îng Yªn C«ng, thÞ x· U«ng BÝ, tØnh Qu¶ng Ninh, c¸ch thµnh phè H¹ Long 40 km, c¸ch thñ ®« Hµ Néi 150 Km. B¶y tr¨m n¨m vÒ tr­íc, Hoµng §Õ TrÇn Nh©n T«ng ®· chän n¬i ®©y ®Ó tu hµnh, khai sinh ra dßng thiÒn ViÖt Nam. Ngµy nay, Yªn Tö næi tiÕng c¶ n­íc bëi n¬i ®©y cßn l­u l¹i nhiÒu dÊu tÝch cña mét nÒn v¨n ho¸ PhËt gi¸o ViÖt Nam “ThiÒn Ph¸i Tróc L©m Yªn Tö”.

§Õn Yªn Tö, miÒn ®Þa linh cña Tæ quèc, du kh¸ch sÏ ®­îc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 chiªm ng­ìng vµ th­ëng ngo¹n mét c¶nh s¾c thiªn nhiªn hïng vÜ tuyÖt vêi, víi ®Ønh cao nhÊt lµ ®Ønh Yªn Tö (1068 m) cïng hÖ thèng th¸c n­íc, s«ng suèi, chïa chiÒn, am th¸p. Yªn Tö ®· thu hót hµng triÖu l­ît du kh¸ch tõ trong n­íc ®Õn ngoµi n­íc, tõ miÒn ng­îc ®Õn miÒn xu«i, tõ n«ng th«n ®Õn thµnh thÞ, tõ c¸c em nhá ®Õn c¸c cô giµ, tõ n«ng d©n ®Õn trÝ thøc, tõ c¸c nhµ khoa häc, nhµ th¬, nh¹c sü ®Õn c¸c nhµ chÝnh kh¸ch ®Õn th¨m viÕng, tham quan, häc tËp, nghiªn cøu. Víi ý nghÜa ®ã, ngµy 9 th¸ng 06 n¨m 1986 Chñ tÞch Héi ®ång Bé tr­ëng (nay lµ Thñ t­íng ChÝnh phñ) ra QuyÕt ®Þnh sè 194/CT vÒ viÖc x©y dùng Yªn Tö lµ Khu Rõng cÊm Quèc gia. Ngµy 30 th¸ng 9 n¨m 1992, khu vùc Chïa Yªn Tö vµ khu vùc danh th¾ng nói Yªn Tö ®· ®­îc Bé V¨n ho¸ Th«ng tin vµ ThÓ thao ký QuyÕt ®Þnh c«ng nhËn Khu Di tÝch LÞch sö V¨n ho¸.

§Ó tõng b­íc ®Çu t­, t«n t¹o, x©y dùng c¸c ®iÓm di tÝch, b¶o vÖ, x©y dùng vµ ph¸t triÓn hÖ thèng rõng, ngµy 10 th¸ng 4 n¨m 1996, Uû ban Nh©n d©n tØnh Qu¶ng Ninh (UBNN) ra QuyÕt ®Þnh sè 783 Q§/UB phª duyÖt Dù ¸n “Dù ¸n Rõng §Æc dông di tÝch lÞch sö v¨n ho¸, c¶nh quan m«i tr­êng Yªn Tö” giai ®o¹n (1996-2000) víi diÖn tÝch 2026 ha bao gåm hai tiÓu khu rõng sè 32 vµ 36 thuéc x· Th­îng Yªn C«ng, thÞ x· U«ng BÝ. Ban qu¶n lý R§D Yªn Tö ®­îc thµnh lËp kÓ tõ ®ã, trªn c¬ së Ban qu¶n lý Khu di tÝch. Rõng ®Æc dông Yªn Tö võa lµ rõng di tÝch, lÞch sö, v¨n ho¸, c¶nh quan; võa lµ n¬i chøa ®ùng nhiÒu nguån gen ®éng, thùc vËt quý hiÕm cã gi¸ trÞ nghiªn cøu khoa häc; võa lµ ®iÓm tham quan du lÞch næi tiÕng, g¾n víi C«n S¬n - KiÕp B¹c, thµnh phè du lÞch H¹ Long, ®iÓm ®Õn cña du lÞch thÕ kû 21. NhËn thøc ®­îc ý nghÜa ®ã, ngµy 23 th¸ng 4 n¨m 2001, UBND tØnh Qu¶ng Ninh ra QuyÕt ®Þnh sè 1068/Q§-UB phª duyÖt Dù ¸n “§Çu t­ Rõng ®Æc dông Yªn Tö” giai ®o¹n (2001-2010) víi diÖn tÝch 2668.5 ha ë 3 tiÓu khu 9, 32, 36 thuéc x· Th­îng Yªn C«ng, thÞ x· U«ng BÝ.

PhÝa B¾c gi¸p huyÖn S¬n §éng (B¾c Giang), phÝa T©y gi¸p x· Trµng L­¬ng (§«ng TriÒu), phÝa §«ng lµ phÇn cßn l¹i cña x· Th­îng Yªn C«ng, gi¸p ph­êng Vµng Danh (U«ng BÝ), phÝa Nam lµ phÇn cßn l¹i cña x· Th­îng Yªn C«ng. Môc tiªu lµ x©y dùng, b¶o vÖ vµ lµm giµu cho R§D Yªn Tö, b¶o vÖ nguån gen ®éng thùc vËt quý hiÕm cã trong khu vùc, gãp phÇn gi¶i quyÕt viÖc lµm, n©ng cao ®êi sèng cho nh©n d©n. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 §­îc sù quan t©m s©u s¾c cña ChÝnh phñ, Bé NN&PTNT, UBND tØnh Qu¶ng Ninh, UBND thÞ x· U«ng BÝ, Së NN&PTNT, th¸ng 6 n¨m 2002, Ph©n viÖn §TQHR T©y B¾c bé, thuéc ViÖn §TQHR, ®· phèi hîp víi Ban qu¶n lý R§D Yªn Tö x©y dùng Dù ¸n “ Dù ¸n n©ng cÊp Rõng ®Æc dông Yªn Tö thµnh V­ên Quèc gia Yªn Tö”. Rõng ®Æc dông Yªn Tö lµ khu vùc cã tiÒm n¨ng ®a d¹ng sinh häc to lín, víi khu hÖ ®éng thùc vËt phong phó ®a d¹ng, cã nhiÒu loµi quÝ hiÕm, ®Æc tr­ng cho hÖ ®éng thùc vËt §«ng B¾c.

Tuy nhiªn, cho ®Õn nay vÉn ch­a cã nh÷ng ®¸nh gi¸ ®Çy ®ñ, toµn diÖn vµ hÖ thèng vÒ hiÖn tr¹ng ®a d¹ng thùc vËt rõng, ngoµi c¸c b¸o c¸o cña XÝ nghiÖp §iÒu tra ThiÕt kÕ Qui ho¹ch Rõng Qu¶ng ninh (1993) vµ b¸o c¸o phóc tra cña Ph©n viÖn §TQHR T©y B¾c phèi hîp cïng Bé m«n Thùc vËt Rõng, Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp (§HLN) (2002). Tõ thùc tiÔn trªn ®©y, chóng t«i triÓn khai nghiªn cøu ®Ò tµi: “§¸nh gi¸ tÝnh ®a d¹ng thùc vËt ë Rõng §Æc dông Yªn tö - Qu¶ng Ninh ” lµm c¬ së cho c«ng t¸c b¶o tån §DSH vµ qu¶n lÝ sö dông hîp lÝ nguån tµi nguyªn thùc vËt cã trong khu vùc. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Ch­¬ng 1 Tæng quan nghiªn cøu vÒ ®a d¹ng thùc vËt 1. Quan ®iÓm nhËn thøc vÒ ®a d¹ng sinh häc Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, ng­êi ta th­êng ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò b¶o tån §DSH.

VËy §DSH lµ g×? Cho ®Õn nay, côm tõ “®a d¹ng sinh häc” cßn cã rÊt nhiÒu nghÜa. Theo IUCN (1994) ®· ®­a ra ®Þnh nghÜa §DSH nh­ sau: “§a d¹ng sinh häc lµ thuËt ng÷ chØ sù phong phó cña sù sèng trªn tr¸i ®Êt cña hµng triÖu loµi thùc vËt, ®éng vËt, vi sinh vËt cïng nguån gen cña chóng vµ c¸c hÖ sinh th¸i mµ chóng lµ thµnh viªn. Tõ ®ã, ®a d¹ng sinh häc ®­îc ®Þnh nghÜa lµ sù ®a d¹ng cña c¸c sinh vËt tõ tÊt c¶ c¸c nguån, trong ®ã bao gåm c¸c hÖ sinh th¸i trªn c¹n, d­íi biÓn, c¸c thuû vùc kh¸c vµ c¸c phøc hÖ sinh th¸i mµ chóng cÊu thµnh. §a d¹ng sinh häc bao gåm sù ®a d¹ng cña loµi, gi÷a c¸c loµi vµ c¸c hÖ sinh th¸i ” [3].

Quü B¶o tån Thiªn nhiªn Quèc tÕ - WWF (1989) ®Ò xuÊt ®Þnh nghÜa nh­ sau: “§a d¹ng sinh häc lµ sù phån thÞnh cña sù sèng trªn tr¸i ®Êt, lµ hµng triÖu loµi thùc vËt, ®éng vËt vµ vi sinh v©t, lµ nh÷ng gen chøa ®ùng trong c¸c loµi vµ lµ nh÷ng hÖ sinh th¸i v« cïng phøc t¹p cïng tån t¹i trong m«i tr­êng” [25]. Nh×n chung, c¸c nhµ sinh häc th­êng xem xÐt §DSH ë 3 møc ®é: ®a d¹ng di truyÒn, ®a d¹ng loµi vµ ®a d¹ng hÖ sinh th¸i. §a d¹ng di truyÒn: thÓ hiÖn b»ng nguån gen vµ genotyp n»m trong mçi loµi. Sù ®a d¹ng di truyÒn trong loµi th­êng bÞ ¶nh h­ëng bëi nh÷ng tËp tÝnh sinh s¶n cña c¸c c¸ thÓ trong quÇn thÓ.

§a d¹ng loµi: bao gåm toµn bé c¸c sinh vËt sèng trªn tr¸i ®Êt, tõ vi khuÈn ®Õn c¸c loµi ®éng, thùc vËt vµ c¸c loµi nÊm. §a d¹ng hÖ sinh th¸i: thÓ hiÖn b»ng sù kh¸c biÖt gi÷a c¸c quÇn x· mµ trong ®ã c¸c loµi sinh sèng, c¸c hÖ sinh th¸i n¬i mµ c¸c loµi còng nh­ c¸c quÇn x· tån t¹i vµ c¶ sù kh¸c biÖt cña c¸c mèi t­¬ng t¸c gi÷a chóng víi nhau. Mét quÇn x· sinh häc ®­îc x¸c ®Þnh bëi c¸c loµi sinh vËt ph©n bè trong mét sinh c¶nh x¸c ®Þnh vµ cã nh÷ng mèi t­¬ng t¸c lÉn nhau gi÷a nh÷ng loµi ®ã. Mét quÇn x· sinh häc cïng víi m«i tr­êng vËt lý bao quanh hîp thµnh mét hÖ sinh th¸i.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tæng quan nghiªn cøu vÒ ®a d¹ng thùc vËt 1. Nghiªn cøu vÒ ®a d¹ng thùc vËt trªn thÕ giíi Trªn thÕ giíi, nghiªn cøu vÒ thùc vËt ®· cã tõ rÊt l©u. Ng­êi ta ®· t×m thÊy c¸c tµi liÖu m« t¶ vÒ thùc vËt xuÊt hiÖn ë Ai CËp kho¶ng 3000 n¨m tr­íc C«ng nguyªn vµ ë Trung Quèc kho¶ng 2000 n¨m tr­íc C«ng nguyªn.

Theophraste (370-285 tr­íc C«ng nguyªn), ng­êi ®Çu tiªn ®Ò xuÊt ra mét ph­¬ng ph¸p ph©n lo¹i thùc vËt, trong c¸c t¸c phÈm “LÞch sö thùc vËt” vµ “C¬ së thùc vËt” ®· m« t¶ ®­îc gÇn 500 loµi c©y, ph©n thµnh c©y to, c©y nhì, c©y nhá, c©y cá, c©y sèng trªn c¹n, c©y sèng d­íi n­íc, c©y th­êng xanh hay rông l¸, c©y cã hoa hay kh«ng cã hoa, c©y trång hay c©y d¹i. Plinus (79-23 tr­íc C«ng nguyªn), nhµ b¸c häc La M·, trong t¸c phÈm “LÞch sö tù nhiªn” ®· m« t¶ ®Õn gÇn 1000 loµi c©y vµ ®Æc biÖt chó ý nhiÒu ®Õn c©y dïng lµm thuèc vµ c©y ¨n qu¶. Ray (1628- 1705), ng­êi Anh, trong t¸c phÈm “LÞch sö thùc vËt” ®· m« t¶ tíi 18.000 loµi thùc vËt.