Luận văn thạc sĩ giải pháp tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện yên phong tỉnh bắc ninh

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích giải pháp tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Đinh Thị Thu Hằng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Mậu Dũng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải pháp tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• THESIS ABSTRACT
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC TÀI CHÍNH TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 2.1. Khái niệm, nội dung, vai trò và ý nghĩa về xây dựng nông thôn mới
• 2.2. Khái niệm, vai trò và nguyên tắc huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới
• 2.3. Nội dung huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới
• 2.5. Cơ sở thực tiễn
• 2.5.1. Kinh nghiệm trong huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới ở một số nước trên thế giới
• 2.5.2. Kinh nghiệm trong huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới ở một số địa phương ở Việt Nam
• 2.5.3. Bài học kinh nghiệm rút ra cho huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên huyện Yên Phong
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đặc điểm chung về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Yên Phong
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
• 3.2.1. Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu
• 3.2.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.2.3. Phương pháp phân tích và xử lý thông tin
• 3.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát tình hình huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong
• 4.2. Khái quát tình hình xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong
• 4.3. Đánh giá công tác huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong
• 4.3.1. Đánh giá việc Ban hành các văn bản pháp lý về huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới
• 4.3.2. Đánh giá công tác tuyên truyền nhằm tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới
• 4.3.3. Đánh giá công tác xây dựng cơ chế huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới
• 4.3.4. Đánh giá công tác tổ chức thực hiện tiếp nhận, huy động nguồn lực tài chính
• 4.3.5. Đánh giá công tác kiểm tra, giám sát huy động và sử dụng nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới
• 4.4. Một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình huy động vốn xây dựng nông thôn mới
• 4.5. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong
• 4.5.1. Nhận thức của người dân về xây dựng nông thôn mới
• 4.5.2. Điều kiện kinh tế của các đối tượng được huy động nguồn lực tài chính
• 4.5.3. Lợi ích của các đối tượng đóng góp cho chương trình
• 4.5.4. Cơ chế chính sách của Nhà nước
• 4.5.5. Năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý địa phương
• 5. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC TÀI CHÍNH TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN YÊN PHONG
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 6.1. Kiến nghị với UBND tỉnh
• 6.2. Kiến nghị với Chương trình xây dựng nông thôn mới
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Huy Động Vốn Xây Dựng Nông Thôn Mới Yên Phong

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM) đã được triển khai rộng rãi, thu hút sự tham gia của cả hệ thống chính trị và người dân. Chương trình này có tác động sâu sắc đến đời sống kinh tế - xã hội ở các vùng nông thôn. Tuy nhiên, quá trình huy động và sử dụng nguồn lực tài chính vẫn còn nhiều bất cập, như ngân sách nhà nước hạn chế, tư tưởng trông chờ vào ngân sách, và khó khăn trong tiếp cận nguồn tín dụng. Để thành công, việc huy động mọi nguồn lực và cơ cấu huy động đóng vai trò then chốt. Chính phủ đã đưa ra công thức hướng dẫn về tỷ lệ vốn đóng góp từ dân, doanh nghiệp, tín dụng và ngân sách. Vốn ngân sách ban đầu rất quan trọng để tạo đà và niềm tin. Đầu tư tư nhân cũng rất quan trọng, nhưng các doanh nghiệp chưa mặn mà với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.

1.1. Tầm quan trọng của nguồn lực tài chính cho NTM

Nguồn lực tài chính đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các mục tiêu của chương trình xây dựng nông thôn mới. Nó không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ công mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn. Việc đảm bảo nguồn lực tài chính đầy đủ và ổn định là yếu tố quyết định sự thành công của chương trình. Theo tài liệu gốc, việc huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính là yếu tố then chốt để đạt được các mục tiêu của chương trình xây dựng nông thôn mới.

1.2. Thực trạng huy động vốn NTM tại huyện Yên Phong

Tại huyện Yên Phong, nguồn lực tài chính cho xây dựng nông thôn mới chủ yếu dựa vào ngân sách địa phương. Nguồn tài chính huy động từ doanh nghiệp và hộ gia đình còn hạn chế. Các doanh nghiệp chưa tích cực tham gia đóng góp, người dân còn trông chờ vào Nhà nước. Trong giai đoạn 2010-2015, tổng vốn huy động đạt 464,655 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương chỉ chiếm một phần nhỏ. Điều này dẫn đến tiến độ xây dựng nông thôn mới không đảm bảo so với kế hoạch đề ra. Giai đoạn 2016-2020, huyện cần huy động thêm 760 tỷ đồng để đạt mục tiêu tất cả các xã về đích nông thôn mới.

II. Thách Thức Huy Động Nguồn Lực Tài Chính Nông Thôn Mới Bắc Ninh

Huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, đã đạt được những thành công bước đầu trong chương trình xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, việc huy động nguồn lực tài chính vẫn còn nhiều thách thức. Nguồn ngân sách địa phương là chủ yếu, trong khi nguồn từ doanh nghiệp và cộng đồng còn hạn chế. Các doanh nghiệp chưa tích cực tham gia, người dân còn ỷ lại vào Nhà nước. Điều này gây khó khăn cho việc hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới cho các xã còn lại. Để giải quyết vấn đề này, cần có những giải pháp phù hợp, đồng bộ và có cơ sở khoa học để tăng cường huy động và nâng cao chất lượng quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính.

2.1. Sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước

Một trong những thách thức lớn nhất là sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước. Nguồn ngân sách này có thể không đủ để đáp ứng nhu cầu đầu tư cho tất cả các hạng mục công trình và hoạt động của chương trình xây dựng nông thôn mới. Điều này đòi hỏi cần có sự đa dạng hóa các nguồn lực tài chính, bao gồm cả nguồn vốn từ doanh nghiệp, cộng đồng và các tổ chức xã hội.

2.2. Thiếu sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng

Sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng còn hạn chế. Các doanh nghiệp có thể chưa thấy được lợi ích trực tiếp từ việc đầu tư vào nông thôn mới, hoặc gặp khó khăn trong việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ. Người dân có thể chưa nhận thức đầy đủ về vai trò và trách nhiệm của mình trong việc xây dựng nông thôn mới, hoặc không có khả năng tài chính để đóng góp.

2.3. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng

Việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng cũng là một thách thức đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp ở khu vực nông thôn. Các thủ tục vay vốn có thể phức tạp, yêu cầu về tài sản thế chấp cao, và lãi suất vay có thể không phù hợp với khả năng trả nợ của người dân. Điều này hạn chế khả năng đầu tư và phát triển sản xuất kinh doanh ở khu vực nông thôn.

III. Cách Huy Động Nguồn Lực Tài Chính Xây Dựng Nông Thôn Mới

Để tăng cường huy động nguồn lực tài chính cho xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong, cần có các giải pháp đồng bộ. Cần ban hành các văn bản pháp lý về huy động nguồn lực tài chính, xây dựng cơ chế huy động, tuyên truyền và phổ biến rộng rãi để tăng cường huy động, tổ chức thực hiện công tác tiếp nhận, huy động và kiểm tra, giám sát việc sử dụng nguồn lực tài chính. Tổng số vốn huy động năm 2018 là 136.186 triệu đồng, trong đó ngân sách Nhà nước chiếm phần lớn. Cần đa dạng hóa các nguồn huy động, tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng.

3.1. Hoàn thiện cơ chế chính sách huy động vốn

Cần rà soát và hoàn thiện các cơ chế chính sách liên quan đến huy động nguồn lực tài chính cho xây dựng nông thôn mới. Các chính sách cần đảm bảo tính minh bạch, công bằng và khuyến khích sự tham gia của các thành phần kinh tế. Cần có các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng và đất đai để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào khu vực nông thôn.

3.2. Đẩy mạnh xã hội hóa nguồn vốn NTM

Cần đẩy mạnh xã hội hóa việc huy động nguồn vốn cho xây dựng nông thôn mới. Điều này có nghĩa là khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội, các quỹ đầu tư và các cá nhân có tiềm lực tài chính. Cần tạo ra các kênh huy động vốn đa dạng, như phát hành trái phiếu, kêu gọi tài trợ và tổ chức các sự kiện gây quỹ.

3.3. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư

Cần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư cho xây dựng nông thôn mới. Điều này đòi hỏi cần có quy trình quản lý dự án chặt chẽ, từ khâu lập kế hoạch, thẩm định, phê duyệt đến triển khai và nghiệm thu. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát để đảm bảo vốn được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.

IV. Giải Pháp Tăng Cường Huy Động Vốn Xây Dựng Nông Thôn Mới

Để tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp. Cần có giải pháp huy động nguồn lực tài chính thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới và giải pháp sử dụng nguồn lực tài chính hiệu quả. Các yếu tố ảnh hưởng đến huy động nguồn lực tài chính bao gồm nhận thức của người dân, năng lực của cán bộ quản lý, lợi ích của các đối tượng đóng góp, cơ chế chính sách của Nhà nước và điều kiện kinh tế.

4.1. Nâng cao nhận thức về xây dựng NTM

Cần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò và ý nghĩa của chương trình xây dựng nông thôn mới. Cần tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ về lợi ích mà chương trình mang lại, từ đó tạo sự đồng thuận và ủng hộ trong cộng đồng. Cần có các hình thức tuyên truyền đa dạng, phù hợp với từng đối tượng, như tổ chức hội thảo, phát tờ rơi, sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng.

4.2. Tăng cường năng lực cán bộ quản lý

Cần tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý các cấp về kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng nông thôn mới. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ. Cần có cơ chế khuyến khích cán bộ học tập, nghiên cứu và áp dụng các kiến thức mới vào thực tiễn.

4.3. Tạo động lực cho các đối tượng đóng góp

Cần tạo động lực cho các đối tượng đóng góp nguồn lực tài chính cho xây dựng nông thôn mới. Cần có các chính sách ưu đãi, hỗ trợ để khuyến khích doanh nghiệp và người dân tham gia đóng góp. Cần công khai, minh bạch thông tin về việc sử dụng nguồn vốn để tạo niềm tin cho các nhà tài trợ.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Nguồn Vốn NTM

Nghiên cứu đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới. Nghiên cứu cũng xem xét kinh nghiệm thực tiễn ở một số địa phương trong nước và vận dụng vào nghiên cứu tại huyện Yên Phong. Đến năm 2018, huyện Yên Phong có 9/13 xã hoàn thành cơ bản 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Tổng số vốn huy động năm 2018 là 136.186 triệu đồng, trong đó ngân sách Nhà nước là 101.516 triệu đồng.

5.1. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn NTM

Cần đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cho từng hạng mục công trình và hoạt động của chương trình xây dựng nông thôn mới. Cần xác định rõ các tiêu chí đánh giá, như mức độ hoàn thành mục tiêu, tác động kinh tế - xã hội và môi trường. Cần có cơ chế phản hồi thông tin từ người dân để đánh giá tính phù hợp và hiệu quả của các dự án.

5.2. Bài học kinh nghiệm từ Yên Phong

Nghiên cứu về huy động nguồn lực tài chính cho xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm. Đó là sự cần thiết của việc đa dạng hóa các nguồn lực, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp, nâng cao năng lực quản lý của cán bộ và đảm bảo tính minh bạch trong sử dụng vốn.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Về Nguồn Lực Tài Chính Nông Thôn Mới

Để tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành. Cần có kiến nghị với UBND tỉnh và Chương trình xây dựng nông thôn mới để có các chính sách hỗ trợ phù hợp. Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá để có những giải pháp hiệu quả hơn trong tương lai.

6.1. Kiến nghị với UBND tỉnh Bắc Ninh

Cần kiến nghị với UBND tỉnh Bắc Ninh về việc tăng cường phân bổ ngân sách cho chương trình xây dựng nông thôn mới. Cần có các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng và đất đai để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào khu vực nông thôn. Cần có cơ chế hỗ trợ các xã khó khăn trong việc huy động nguồn lực tài chính.

6.2. Kiến nghị với Chương trình NTM Quốc gia

Cần kiến nghị với Chương trình xây dựng nông thôn mới quốc gia về việc hoàn thiện các tiêu chí đánh giá, bổ sung các tiêu chí về phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Cần có hướng dẫn cụ thể về việc huy động và sử dụng nguồn lực tài chính từ các nguồn ngoài ngân sách. Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của chương trình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là chủ trương chiến lược nhằm thay đổi diện mạo nông nghiệp, nông thôn và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Trong giai đoạn 2010 - 2015, tổng nguồn vốn huy động cho xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đạt 464,655 tỷ đồng. Bước sang giai đoạn 2016 - 2020, huyện đặt kế hoạch huy động bổ sung 760 tỷ đồng nhằm hoàn thiện đồng bộ các tiêu chí cơ sở hạ tầng và kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, tính đến hết năm 2018, nguồn lực tài chính thực tế huy động được trong năm đạt 136.186 triệu đồng và toàn huyện mới có 9/13 xã đạt chuẩn 19 tiêu chí nông thôn mới (chiếm 69,23%).

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là sự mất cân đối trong cơ cấu dòng vốn khi ngân sách nhà nước vẫn chiếm tỷ trọng chi phối, nguồn lực từ doanh nghiệp và cộng đồng dân cư chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng kinh tế địa phương. Mục tiêu cụ thể của luận văn nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng thu hút nguồn vốn giai đoạn 2016 - 2018, chỉ ra các yếu tố cản trở và xây dựng hệ thống giải pháp tài chính khả thi cho 13 xã trên địa bàn huyện Yên Phong. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn cấp thiết, cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách, tối ưu hóa danh mục dự án đầu tư công và hướng tới mục tiêu đưa 100% số xã của huyện Yên Phong về đích nông thôn mới bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng đồng bộ ba khung lý thuyết nền tảng trong quản lý kinh tế: lý thuyết quản trị tài chính công, lý thuyết phát triển nông thôn bền vững và lý thuyết xã hội hóa nguồn lực đầu tư. Trong xây dựng nông thôn mới, nguồn lực tài chính được xác định là tổng thể các quỹ tiền tệ và tài sản có thể quy đổi thành tiền từ ngân sách nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức tín dụng và cộng đồng dân cư. Khung định hướng phân bổ nguồn vốn theo tiêu chuẩn quốc gia xác lập tỷ lệ cơ cấu kỳ vọng gồm: ngân sách nhà nước 40%, vốn tín dụng 30%, doanh nghiệp 20% và người dân đóng góp 10%.

Nghiên cứu cũng tham chiếu mô hình phát triển Làng mới (Saemaul Undong) của Hàn Quốc giai đoạn 1971 - 1980, nơi người dân đóng góp tới 49,4% tổng kinh phí và tỷ lệ tham gia vốn xã hội hóa đạt 72,2%. Các khái niệm cốt lõi được làm rõ bao gồm: cơ chế lồng ghép vốn chương trình mục tiêu, quỹ phát triển đất từ đấu giá quyền sử dụng đất, mô hình đối tác công tư trong hạ tầng nông thôn và nguyên tắc tự nguyện trong huy động sức dân.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong giai đoạn từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 9 năm 2019. Cỡ mẫu khảo sát thực tế gồm 150 đối tượng, bao gồm 30 cán bộ chuyên trách cấp huyện, xã và 120 đại diện hộ gia đình. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên tại 3 xã đại diện cho các mức độ phát triển kinh tế và tiến độ nông thôn mới khác nhau của huyện Yên Phong gồm: xã Tam Giang, xã Long Châu và xã Tam Đa.

Phương pháp phân tích số liệu chủ đạo là thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm và phương pháp tổng hợp phân tích kinh tế. Việc lựa chọn phương pháp này giúp phản ánh chính xác cấu trúc dòng vốn, đánh giá định lượng sự biến động qua các năm 2016, 2017, 2018, đồng thời đo lường mức độ hài lòng và nhận thức của người dân đối với tính minh bạch trong quản lý tài chính cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng vốn huy động xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong năm 2018 đạt 136.186 triệu đồng với cơ cấu nguồn vốn có sự phân hóa mạnh mẽ:

Thứ nhất, dòng vốn từ ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo tuyệt đối với 101.516 triệu đồng, chiếm tới 74,54% tổng nguồn lực. Tỷ lệ này cao vượt trội so với định hướng chung 40% của Chính phủ, cho thấy tính phụ thuộc lớn vào bầu sữa ngân sách.

Thứ hai, nguồn vốn tín dụng và hợp tác xã đạt 15.460 triệu đồng, chiếm 11,35% tổng cơ cấu. Dư nợ cho vay phát triển sản xuất nông nghiệp công nghệ cao và xây dựng hạ tầng còn hạn chế do điều kiện tài sản bảo đảm khắt khe.

Thứ ba, đóng góp từ khu vực doanh nghiệp đạt 12.589 triệu đồng (chiếm 9,24%), trong khi nguồn vốn tự nguyện từ nhân dân địa phương đạt 5.550 triệu đồng (chiếm 4,08%) và các nguồn tài trợ khác đạt 1.071 triệu đồng (chiếm 0,79%).

Thứ tư, về tiến độ hoàn thành bộ tiêu chí, toàn huyện có 9/13 xã đạt chuẩn, 4 xã còn lại chưa đạt tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm (chiếm 30,77%), 2 xã chưa đạt tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa (chiếm 15,38%) do thiếu nguồn kinh phí đầu tư tập trung.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu phân tích thực trạng nguồn vốn có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cơ cấu hình tròn để làm nổi bật khoảng cách giữa mô hình thực tế tại Yên Phong và chuẩn định hướng quốc gia. Sự mất cân đối này bắt nguồn từ việc địa phương chưa khai thác triệt để nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất để tạo vốn cho ngân sách xã, đồng thời công tác truyền thông chưa làm thay đổi triệt để tâm lý trông chờ vào trợ cấp trung ương và tỉnh.

So sánh với bài học từ huyện Đan Phượng (thành phố Hà Nội) khi người dân tự nguyện đóng góp tới 130 tỷ đồng trên tổng số 450 tỷ đồng vốn giao thông (đạt tỷ lệ 28,88%), tỷ lệ đóng góp 4,08% của người dân Yên Phong còn rất khiêm tốn. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn, rào cản về thủ tục hành chính và thiếu cơ chế ưu đãi đất đai theo Nghị định 61/NĐ-CP đã hạn chế dòng vốn tư nhân đầu tư vào nông nghiệp sạch và hạ tầng dịch vụ nông thôn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thực hiện đồng bộ 4 nhóm giải pháp tài chính trọng tâm nhằm bảo đảm nguồn vốn hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới:

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế tạo vốn từ quỹ đất và phân cấp nguồn thu. Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh cần phê duyệt tăng tỷ lệ điều tiết tiền thu từ đấu giá quyền sử dụng đất để lại cho ngân sách cấp xã tối thiểu 80% đến 90%. Giải pháp này dự kiến tạo nguồn thu bổ sung từ 150 đến 200 tỷ đồng trong giai đoạn 2019 - 2020 phục vụ các công trình dân sinh.

Thứ hai, đa dạng hóa các kênh huy động vốn doanh nghiệp theo hình thức đối tác công tư. Ủy ban nhân dân huyện Yên Phong cùng Phòng Tài chính - Kế hoạch cần cắt giảm 30% thời gian giải quyết thủ tục hành chính về giao đất, áp dụng chính sách miễn giảm thuế kinh doanh cho các dự án chế biến nông sản, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng đóng góp của doanh nghiệp lên mức 18% - 20% vào năm 2020.

Thứ ba, đẩy mạnh huy động nội lực cộng đồng theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng. Ban chỉ đạo nông thôn mới các xã Tam Giang, Long Châu, Tam Đa cần áp dụng cơ chế công khai tài chính tại 100% nhà văn hóa thôn, vận động con em xa quê tài trợ các công trình phúc lợi, phấn đấu nâng mức đóng góp tự nguyện của nhân dân đạt 8% - 10% tổng nguồn vốn.

Thứ tư, mở rộng hạn mức tín dụng ưu đãi phục vụ phát triển sản xuất. Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Yên Phong cần đơn giản hóa điều kiện vay vốn, nâng mức vay không cần tài sản thế chấp cho hộ gia đình lên 50 - 100 triệu đồng, duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng nông nghiệp từ 12% đến 15%/năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu mang giá trị tham khảo và ứng dụng thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý: Các thành viên Ban Chỉ đạo nông thôn mới, cán bộ Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Yên Phong và 13 xã trực thuộc có thể ứng dụng các chỉ tiêu và biểu mẫu phân tích dòng vốn để xây dựng kế hoạch phân bổ ngân sách trung hạn chính xác.

Nhóm nhà nghiên cứu và học viên cao học: Giảng viên, sinh viên và học viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp có thể sử dụng hệ thống số liệu thực địa, khung lý thuyết phân cấp tài chính và bài học kinh nghiệm quốc tế làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu mở rộng.

Nhóm doanh nghiệp và nhà đầu tư nông nghiệp: Các hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có thể nắm bắt bức tranh tổng quan về chính sách ưu đãi đất đai, cơ chế hoàn vốn dự án công trình phụ trợ nông thôn.

Nhóm ban lãnh đạo thôn và cộng đồng dân cư: Trưởng thôn, ban giám sát đầu tư cộng đồng có thể tham khảo phương pháp tổ chức tiếp nhận đóng góp, quản lý quỹ tự nguyện minh bạch tại cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

Cơ cấu nguồn vốn xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong năm 2018 có điểm nghẽn gì lớn nhất?

Điểm nghẽn lớn nhất là sự phụ thuộc nặng nề vào ngân sách nhà nước khi chiếm tới 74,54% (101.516 triệu đồng trên tổng số 136.186 triệu đồng), trong khi định hướng chung chỉ là 40%, dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ và áp lực nợ công nếu ngân sách cấp trên bị cắt giảm.

Tại sao tỷ lệ huy động vốn từ các doanh nghiệp tại địa phương chỉ đạt 9,24%?

Nguyên nhân do cơ chế ưu đãi về thuế và mặt bằng sản xuất chưa đủ hấp dẫn; các thủ tục đầu tư theo hình thức đối tác công tư còn phức tạp, khiến các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn huyện chưa mặn mà đầu tư dài hạn vào hạ tầng nông nghiệp.

Kinh nghiệm huy động vốn của tỉnh Nam Định mang lại bài học gì cho huyện Yên Phong?

Nam Định đã áp dụng xuất sắc phương thức phân chia tỷ lệ 50% kinh phí xây dựng nhà văn hóa do dân tự đóng góp và 50% do ngân sách cùng doanh nghiệp tài trợ, đồng thời vinh danh người đóng góp trên bia đá công khai, giúp khơi dậy tối đa tinh thần tự giác của nhân dân.

Làm thế nào để hạn chế tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản trong quá trình thực hiện các tiêu chí nông thôn mới?

Địa phương cần quán triệt nguyên tắc kết hợp cải tạo với xây mới, không chạy theo thành tích để phê duyệt các dự án vượt quá khả năng cân đối ngân sách, đồng thời chỉ ký hợp đồng thi công khi đã xác định rõ nguồn vốn thanh toán theo đúng Luật Đầu tư công.

Người dân nông thôn có thể tham gia đóng góp nguồn lực qua những hình thức nào ngoài tiền mặt?

Người dân có thể đóng góp quyền sử dụng đất nông nghiệp hoặc đất thổ cư để mở rộng đường ngõ xóm, ủng hộ ngày công lao động trực tiếp, cung ứng vật tư xây dựng tại chỗ và tham gia vào Ban giám sát đầu tư cộng đồng để quản lý chất lượng thi công.

Kết luận

Năm kết luận trọng tâm rút ra từ luận văn gồm:

1. Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về quản lý và đa dạng hóa nguồn lực tài chính trong chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại cấp huyện đồng bằng sông Hồng.
2. Đánh giá chi tiết thực trạng huy động 136.186 triệu đồng năm 2018 tại huyện Yên Phong, chỉ rõ tỷ trọng ngân sách nhà nước chiếm 74,54% và đóng góp của cộng đồng đạt 4,08%.
3. Làm rõ 5 nhóm nhân tố ảnh hưởng trực tiếp gồm: nhận thức của người dân, tiềm lực kinh tế hộ, chính sách ưu đãi doanh nghiệp, năng lực cán bộ xã và cơ chế trích lập quỹ đất.
4. Đề xuất hệ thống 4 giải pháp tài chính mang tính đột phá nhằm tăng tỷ lệ để lại tiền đấu giá đất cho cấp xã lên 80% - 90% và đẩy mạnh vốn tín dụng ưu đãi.
5. Xác định lộ trình hành động giai đoạn 2019 - 2020 nhằm bảo đảm nguồn vốn 760 tỷ đồng đưa 100% số xã của huyện Yên Phong đạt chuẩn nông thôn mới toàn diện.

Kính mời các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và quý độc giả quan tâm tra cứu toàn văn tài liệu tại Thư viện Học viện Nông nghiệp Việt Nam để cùng thảo luận và đóng góp giải pháp phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐINH THỊ THU HẰNG GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC TÀI CHÍNH TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN PHONG, TỈNH BẮC NINH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học. Nguyễn Mậu Dũng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Đinh Thị Thu Hằng i c LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và rèn luyện tại trường Học viện Nông Nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong thời gian nghiên cứu và thực hiện luận văn tốt nghiệp cao học, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài trường.

Trước hết tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy giáo, cô giáo trong Ban giám đốc Học viện đã tạo điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Mậu Dũng, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ Phòng Nông Nghiệp& PTNT huyện Yên Phong, các cán bộ của UBND xã Tam Giang, cán bộ của UBND xã Long Châu, cán bộ của UBND xã Tam Đa, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh và các bà con trong xã, huyện đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để giúp tôi hoàn thành luận văn này. Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè đã khích lệ và ủng hộ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu của mình.

Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Đinh Thị Thu Hằng ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Đóng góp về lý luận. Đóng góp về thực tiễn.

Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới. Khái niệm, nội dung, vai trò và ý nghĩa về xây dựng nông thôn mới. Khái niệm, vai trò và nguyên tắc huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới. Nội dung huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới.

Các yếu tố ảnh hưởng đến huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm trong huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới ở một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm trong huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới ở một số địa phương ở Việt Nam.

Bài học kinh nghiệm rút ra cho huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên huyện Yên Phong.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Đặc điểm chung về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Yên Phong. Phương pháp nghiên cứu của đề tài. Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp phân tích và xử lý thông tin. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Khái quát tình hình huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện yên phong. Khái quát tình hình xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong. Khái quát tình hình huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong. Đánh giá công tác huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong.

Đánh giá việc Ban hành các văn bản pháp lý về huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới. Đánh giá công tác tuyên truyền nhằm tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới. Đánh giá công tác xây dựng cơ chế huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới. Đánh giá công tác tổ chức thực hiện tiếp nhận, huy động nguồn lực tài chính.

Đánh giá công tác kiểm tra, giám sát huy động và sử dụng nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới. Một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình huy động vốn xây dựng nông thôn mới. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong. Nhận thức của người dân về xây dựng nông thôn mới.

Điều kiện kinh tế của các đối tượng được huy động nguồn lực tài chính. Lợi ích của các đối tượng đóng góp cho chương trình. Cơ chế chính sách của Nhà nước. Năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý địa phương.

Giải pháp tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong. Giải pháp tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới. Kết luận và kiến nghị. Kiến nghị với UBND tỉnh.

Kiến nghị với Chương trình xây dựng nông thôn mới. 101 Tài liệu tham khảo. 105 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BCĐ Ban chỉ đạo CNH - HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa DN Doanh nghiệp HTX Hợp tác xã KHKT Khoa học kỹ thuật LĐ Lao động NN Nông nghiệp NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NSNN Ngân sách nhà nước NTM Nông thôn mới TC-KH Tài chính - Kế hoạch TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Ủy ban nhân dân XDNTM Xây dựng nông thôn mới vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình sử dụng đất huyện Yên Phong qua 3 năm 2016 - 2018.

Tình hình lao động của huyện Yên Phong năm 2016-2018. Cơ cấu kinh tế huyện Yên Phong. Chọn mẫu điều tra. Đánh giá của người dân về cơ sở vật chất văn hóa sau khi triển khai chương trình xây dựng NTM.

Các hạng mục công trình thủy lợi chính trên địa bàn huyện Yên Phong. Đánh giá của người dân về hệ thống thủy lợi sau khi triển khai chương trình xây dựng NTM. Đánh giá của người dân về hệ thống trạm y tế xã sau khi triển khai chương trình xây dựng NTM. Tình hình xây dựng NTM tại huyện Yên Phong năm 2016-2018.

Tình hình huy động tài chính trong xây dựng NTM tại huyện Yên Phong giai đoạn 2016-2018. Tổng hợp một số công trình đấu giá đất tạo vốn trên địa bàn huyện Yên Phong năm 2018. Số lượng doanh nghiệp tham gia các lĩnh vực kinh tế trên địa bàn huyện Yên Phong năm 2018. Đánh giá doanh nghiệp tham gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Yên Phong.

Một số văn bản pháp lý về nông thôn mới. Ý kiến đánh giá của cán bộ, người dân về văn bản pháp lý. Kết quả công tác tuyên truyền về xây dựng nông thôn mới. Ý kiến đánh giá công tác tuyên truyền về xây dựng NTM.

Ý kiến đánh giá của cán bộ và người dân về nguồn lực từ Ngân sách nhà nước phục vụ chương trình xây dựng NTM ở huyện Yên Phong. Cơ chế và kết quả huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng đường giao thông, thủy lợi năm 2018. Kết quả huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nhà văn hóa thôn, khu thể thao thôn, chợ nông thôn. Ý kiến của cán bộ, hộ dân về huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng đường giao thông, thủy lợi.

Ý kiến của cán bộ, hộ dân về chủ trương huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nhà văn hóa thôn, khu thể thao thôn, chợ nông thôn. Tổ chức tiếp nhận tiền của người dân đóng góp. Đánh giá của người được phỏng vấn về các biện pháp để huy động NLTC từ cộng đồng cho xây dựng nông thôn mới. Ý kiến đánh giá của DN vào môi trường đầu tư của địa phương.

Tổng hợp kết quả kiểm tra, giám sát về huy động và sử dụng nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM. Đánh giá tình hình kiểm tra, giám sát về huy động và sử dụng nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM. Kết quả điều tra ý kiến hiểu biết của cán bộ và người dân về xây dựng nông thôn mới. Quan hệ giữa nhận thức của người dân về Chương trình Xây dựng NTM và mức độ đóng góp tài chính.

Mức đóng góp của người dân cho chương trình xây dựng NTM. Tổng hợp trình độ của cán bộ tham gia Ban Chỉ đạo Xây dựng NTM huyện Yên Phong. Tổng hợp trình độ của cán bộ huy động Nguồn lực tài chính ở 03 xã năm 2018. 92 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tác giả: Đinh Thị Thu Hằng Tên Luận văn: Giải pháp tăng cường huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu chung: Trên cơ sở đánh giá thực trạng huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện và tăng cường huy động nguồn lực tài chính góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới.