Luận văn thạc sĩ đánh giá việc thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 2018 huyện bá thước tỉnh thanh hóa

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá việc thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 2018 huyện bá thước tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Bùi Huy Đạt
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Thanh Thủy
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá việc thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2018 huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đánh Giá Quy Hoạch Sử Dụng Đất Bá Thước 2016 2018

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là tư liệu sản xuất đặc biệt không gì thay thế được của sản xuất nông, lâm nghiệp. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định: “Đất đai thuộc sở hữu của toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý theo quy hoạch và Pháp luật”. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là công cụ, biện pháp để nhà nước quản lý, tổ chức sử dụng đất đai có hiệu quả. Bá Thước là huyện miền núi phía tây tỉnh Thanh Hóa, có nhiều tiềm năng và thế mạnh để phát triển nhiều ngành nghề. Để có cơ sở khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên đất đai Bá Thước tiết kiệm và đạt hiệu quả cao phù hợp với yêu cầu thực tế, huyện Bá Thước đã đầu tư lập điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2020.

1.1. Tầm quan trọng của Quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất đóng vai trò then chốt trong việc quản lý tài nguyên đất. Việc này giúp đảm bảo sử dụng đất một cách hợp lý, tiết kiệm và bền vững. Đồng thời, nó tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành kinh tế phát triển, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương. Quy hoạch sử dụng đất giúp phân bổ tài nguyên một cách khoa học, giảm thiểu tranh chấp và xung đột về đất đai. Theo Luật Đất đai năm 2013, quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

1.2. Mục tiêu của Đánh Giá Quy Hoạch Sử Dụng Đất giai đoạn 2016 2018

Việc đánh giá quy hoạch sử dụng đất nhằm xác định hiệu quả của việc thực hiện quy hoạch trong thực tế. Nó giúp làm rõ những thành công, hạn chế và nguyên nhân của chúng. Đánh giá cũng là cơ sở để điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Mục tiêu chính của việc đánh giá quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016-2018 tại huyện Bá Thước là xác định mức độ phù hợp của quy hoạch với thực tế, đánh giá tác động của quy hoạch đến kinh tế - xã hội và môi trường, và đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai. Đây là nền tảng quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của huyện.

II. Thực Trạng Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Huyện Bá Thước

Trong nhiều năm qua, công tác quy hoạch sử dụng đất các cấp đã được tăng cường đẩy mạnh cả về quy mô và chất lượng. Quá trình thực hiện việc điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất những năm qua đã giúp cho công tác quản lý, sử dụng đất ở địa phương đi vào nề nếp và mang lại hiệu quả thiết thực, làm tăng giá trị và sử dụng bền vững tài nguyên đất đai, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành phát triển, góp phần quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội. Bá Thước đã đảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế, giữ vững ổn định tình hình xã hội. Tuy nhiên trong khi thực hiện còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, chưa thống nhất và có nhiều vấn đề phát sinh nằm ngoài quy hoạch.

2.1. Phân tích hiện trạng sử dụng đất tại Bá Thước

Phân tích hiện trạng sử dụng đất là bước quan trọng để hiểu rõ bức tranh toàn cảnh về tình hình sử dụng đất tại huyện Bá Thước. Nó bao gồm việc đánh giá diện tích, cơ cấu và hiệu quả sử dụng của các loại đất như đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất ở, đất chuyên dùng,... Phân tích cần tập trung vào việc xác định những khu vực sử dụng đất hiệu quả, những khu vực còn tiềm năng và những khu vực sử dụng đất chưa hợp lý, gây lãng phí tài nguyên. Thông tin này là cơ sở quan trọng để đánh giá tính phù hợp của quy hoạch đất Bá Thước hiện tại và đề xuất các giải pháp điều chỉnh.

2.2. Tác động của quy hoạch đến phát triển kinh tế xã hội

Quy hoạch sử dụng đất có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội của huyện Bá Thước. Việc quy hoạch hợp lý có thể thúc đẩy các ngành kinh tế mũi nhọn phát triển, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Ngược lại, quy hoạch không phù hợp có thể gây cản trở cho sự phát triển kinh tế, ảnh hưởng đến đời sống của người dân và gây ra các vấn đề xã hội. Cần đánh giá cụ thể tác động của quy hoạch đến các lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, du lịch,... để có cái nhìn toàn diện về hiệu quả của quy hoạch. Theo tài liệu, quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của huyện Bá Thước được phê duyệt, đã góp phần đảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế, giữ vững ổn định tình hình xã hội đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước.

2.3. Ảnh hưởng của quy hoạch đến môi trường tự nhiên

Việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế - xã hội mà còn tác động đến môi trường tự nhiên. Quy hoạch cần đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, tránh gây ra các tác động tiêu cực như ô nhiễm đất, ô nhiễm nguồn nước, suy giảm đa dạng sinh học,... Đánh giá tác động môi trường của quy hoạch là cần thiết để có các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu các tác động xấu. Cần xem xét các khía cạnh như việc sử dụng đất cho các mục đích khác nhau ảnh hưởng đến độ che phủ rừng, đến khả năng hấp thụ CO2, và đến các hệ sinh thái tự nhiên.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chi Tiết Quy Trình Quy Hoạch Đất Đai

Để góp phần giúp địa phương phân tích đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất đai cho công tác Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất hàng năm nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế xã hội của huyện và của tỉnh. Đề tài: “Đánh giá việc thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2018 huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa” được tiến hành.

3.1. Thu thập và Phân tích Dữ Liệu Quy Hoạch Sử Dụng Đất

Quá trình thu thập dữ liệu bao gồm việc thu thập các văn bản pháp lý liên quan đến quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, các báo cáo đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch, các bản đồ hiện trạng sử dụng đất, các số liệu thống kê về kinh tế - xã hội và môi trường. Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau như Sở Tài nguyên và Môi trường Thanh Hóa, UBND huyện Bá Thước, các phòng ban chuyên môn và các tổ chức, cá nhân liên quan. Dữ liệu thu thập được sau đó được xử lý và phân tích bằng các phương pháp thống kê, so sánh, đối chiếu để đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch và xác định những vấn đề còn tồn tại.

3.2. Sử dụng phương pháp khảo sát thực địa và phỏng vấn

Bên cạnh việc thu thập dữ liệu thứ cấp, việc khảo sát thực địa và phỏng vấn là cần thiết để thu thập thông tin trực tiếp từ những người chịu ảnh hưởng bởi quy hoạch. Khảo sát thực địa giúp kiểm tra tính chính xác của dữ liệu và quan sát trực tiếp tình hình sử dụng đất trên địa bàn huyện. Phỏng vấn cán bộ quản lý đất đai, người dân và các bên liên quan giúp thu thập ý kiến, đánh giá và phản hồi về quy hoạch và việc thực hiện quy hoạch. Các phương pháp này kết hợp với nhau giúp có cái nhìn toàn diện và khách quan về quy hoạch sử dụng đất tại Bá Thước.

IV. Kết Quả Đánh Giá Chi Tiết Thực Hiện Quy Hoạch Sử Dụng Đất

Đánh giá kết quả của việc thực hiện Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 – 2018 trên địa bàn huyện Bá Thước. Xác định được các yếu tố ảnh hưởng và những khó khăn, thuận lợi trong việc thực hiện Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất của huyện Bá Thước. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

4.1. So sánh kế hoạch và thực tế sử dụng đất

Việc so sánh kế hoạch và thực tế sử dụng đất giúp xác định mức độ phù hợp của quy hoạch với thực tế phát triển kinh tế - xã hội của huyện. So sánh cần tập trung vào các chỉ tiêu quan trọng như diện tích các loại đất, cơ cấu sử dụng đất, và các dự án đầu tư sử dụng đất. Phân tích sự khác biệt giữa kế hoạch và thực tế, xác định nguyên nhân của sự khác biệt, và đánh giá tác động của sự khác biệt đến phát triển kinh tế - xã hội và môi trường. Điều này giúp rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với tình hình thực tế.

4.2. Đánh giá tác động của việc thực hiện quy hoạch đến môi trường

Cần đánh giá cụ thể tác động của việc thực hiện quy hoạch đến các thành phần môi trường như đất, nước, không khí, và đa dạng sinh học. Xem xét việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất ảnh hưởng đến độ che phủ rừng, đến khả năng hấp thụ CO2, và đến các hệ sinh thái tự nhiên. Đánh giá mức độ ô nhiễm do các hoạt động sản xuất, kinh doanh và xây dựng gây ra, và đánh giá hiệu quả của các biện pháp bảo vệ môi trường đã được thực hiện. Từ đó, đề xuất các giải pháp để giảm thiểu các tác động tiêu cực và bảo vệ môi trường bền vững.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quy Hoạch Đất Đai Bá Thước

Để góp phần giúp địa phương phân tích đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất đai cho công tác Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất hàng năm nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế xã hội của huyện và của tỉnh.

5.1. Cải thiện cơ chế chính sách liên quan đến quy hoạch

Cần rà soát và sửa đổi các cơ chế, chính sách liên quan đến quy hoạch sử dụng đất để đảm bảo tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với thực tế. Xây dựng các chính sách khuyến khích sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả và bền vững. Nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong lĩnh vực đất đai. Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến đất đai để tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

5.2. Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quy hoạch

Đội ngũ cán bộ quy hoạch đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và thực hiện quy hoạch sử dụng đất. Cần nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ này. Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về quy hoạch, quản lý đất đai, và các lĩnh vực liên quan. Tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các hội thảo, diễn đàn khoa học để học hỏi kinh nghiệm và cập nhật kiến thức mới. Đồng thời, cần có cơ chế tuyển dụng, sử dụng và đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân những cán bộ giỏi.

5.3. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ vào quy hoạch

Ứng dụng khoa học công nghệ là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác quy hoạch sử dụng đất. Sử dụng các phần mềm chuyên dụng để lập quy hoạch, quản lý dữ liệu đất đai, và mô phỏng các kịch bản phát triển. Ứng dụng công nghệ viễn thám, GIS để thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu về hiện trạng sử dụng đất, tài nguyên thiên nhiên và môi trường. Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ, chính xác và cập nhật để phục vụ công tác quy hoạch và quản lý đất đai.

VI. Kết Luận Tương Lai của Quy Hoạch Sử Dụng Đất Bá Thước

Để có cơ sở khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên đất đai tiết kiệm và đạt hiệu quả cao phù hợp với yêu cầu thực tế, huyện Bá Thước đã đầu tư lập điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2020 và kế hoạch sử dụng đất hàng năm. Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của huyện Bá Thước được phê duyệt, đã góp phần đảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế, giữ vững ổn định tình hình xã hội đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước, đảm bảo sử dụng đất tiết kiệm, hợp lý, có hiệu quả, bảo vệ cảnh quan và môi trường sinh thái trong thời gian qua.

6.1. Tổng kết các vấn đề then chốt và bài học kinh nghiệm

Việc đánh giá quy hoạch sử dụng đất Bá Thước giai đoạn 2016-2018 giúp chúng ta nhận diện được các vấn đề then chốt và rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu. Cần tổng kết những thành công và hạn chế trong việc thực hiện quy hoạch, phân tích nguyên nhân của những hạn chế, và đánh giá tác động của quy hoạch đến phát triển kinh tế - xã hội và môi trường. Từ đó, rút ra bài học kinh nghiệm về quy trình lập quy hoạch, về cơ chế phối hợp giữa các bên liên quan, và về các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai.

6.2. Triển vọng và hướng đi mới cho quy hoạch đất Bá Thước

Dựa trên những kết quả đánh giá và bài học kinh nghiệm, cần xác định triển vọng và hướng đi mới cho quy hoạch sử dụng đất Bá Thước trong tương lai. Quy hoạch cần phải đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội bền vững, bảo vệ môi trường, và thích ứng với biến đổi khí hậu. Cần xem xét các yếu tố như xu hướng phát triển kinh tế, nhu cầu sử dụng đất của các ngành, và các thách thức về môi trường để xây dựng quy hoạch phù hợp và khả thi. Đồng thời, cần tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào quá trình lập quy hoạch để đảm bảo tính minh bạch và dân chủ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Đất đai và một số lý luận về đất đai 1. Những chức năng chủ yếu của đất đai - Khái niệm về đất đai: Theo định nghĩa của tổ chức FAO thì: “Đất đai là một tổng thể vật chất, bao gồm cả sự kết hợp giữa địa hình và không gian tự nhiên của thực thể vật chất đó”. Đất đai là một phạm vi không gian như một vật mang những giá trị theo ý niệm của con người.

Đất đai thường gắn với một giá trị kinh tế được thể hiện bằng giá tiền trên một đơn vị diện tích đất đai khi có sự chuyển quyền sở hữu. Cũng có những quan điểm tổng hợp hơn cho rằng đất đai là những tài nguyên sinh thái và tài nguyên kinh tế, xã hội của một tổng thể vật chất. Theo quan điểm này, đất đai là một phần diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm cả các yếu tố cấu thành môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đất như khí hậu, thổ nhưỡng, dạng địa hình, địa mạo, nước mặt (hồ, sông, suối, đầm lầy, v.), các lớp trầm tích sát bề mặt cùng với nước ngầm, tập đoàn động thực vật, trạng thái định cư của con người, những kết quả hoạt động của con người trong quá khứ và hiện tại để lại (san nền, hồ chứa nước, hệ thống tiêu thoát nước, đường xá, nhà cửa, v. Như vậy, đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông lâm nghiệp, là điều kiện tồn tại và phát triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất.

- Các chức năng của đất đai bao gồm: * Chức năng môi trường sống Đất đai luôn là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là cơ sở của mọi hình thái sinh vật sống trên lục địa thông qua việc cung cấp các môi trường sống cho sinh vật và gen di truyền để bảo tồn cho động thực vật và các cơ thể sống cả trên đất và dưới mặt đất.hoa 4 * Chức năng sản xuất Là cơ sở cho rất nhiều hệ thống phục vụ cuộc sống con người. Qua quá trình sản xuất, đất đai cung cấp lương thực, thực phẩm và rất nhiều sản phẩm sinh vật khác cho con người sử dụng trực tiếp hay gián tiếp qua chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại thuỷ hải sản. Không có đất đai thì không có bất kỳ một ngành sản xuất nào, không một quá trình lao động nào diễn ra và do đó cũng không thể có sự tồn tại của xã hội loài người. * Chức năng cân bằng sinh thái Đất đai và việc sử dụng đất đai là nguồn và là tấm thảm xanh, hình thành một thể cân bằng năng lượng trái đất - sự phản xạ, hấp thụ và chuyển đổi năng lượng phóng xạ từ mặt trời và của tuần hoàn khí quyển địa cầu.

* Chức năng tàng trữ và cung cấp nguồn nước Đất đai là kho tàng trữ nước mặt và nước ngầm có thể xem là vô tận, có tác động mạnh tới chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và có vai trò rất quan trọng là điều tiết nước. * Chức năng không gian sự sống Đất đai có chức năng tiếp thu, gạn lọc, là môi trường đệm và làm biến đổi hình thái, tính chất của các chất thải độc hại. * Chức năng dự trữ Đất đai là kho tài nguyên khoáng sản khổng lồ cung cấp cho nhu cầu sử dụng của con người. * Chức năng bảo tồn, bảo tàng lịch sử Đất đai là trung gian để bảo vệ, bảo tồn các chứng cứ lịch sử, văn hoá của loài người, là nguồn thông tin về các điều kiện khí hậu, thời tiết trong quá khứ và cả việc sử dụng đất đai trong quá khứ.

* Chức năng vật mang sự sống Đất đai cung cấp không gian cho sự chuyển vận của con người, cho đầu tư, sản xuất và cho sự dịch chuyển của động vật, thực vật giữa các vùng khác nhau của hệ sinh thái tự nhiên. Đất đai và sự phát triển kinh tế, xã hội Trong bất kỳ một quốc gia nào, đất đai đều giữ vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực, trong đó hình thức sở hữu đất đai là cơ sở cho mối quan hệ đất đai của mỗi chế độ xã hội đó. Đất đai tham gia vào tất cả các ngành sản xuất vật chất của xã hội như là một tư liệu sản xuất đặc biệt. Tuy nhiên đối với từng ngành cụ thể trong nền kinh tế quốc dân, đất đai cũng có những vị trí và vai trò khác nhau.

Với Việt Nam đất đai có ý nghĩa kinh tế - chính trị - xã hội sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Điều đó đã được khẳng định trong luật đất đai năm 2013. Những yếu tố quan hệ đến việc sử dụng đất - Về yếu tố tự nhiên: Đất đai có vị trí cố định không di chuyển được, với một số lượng có hạn trên phạm vi toàn cầu và phạm vi từng quốc gia. Tính cố định của đất đai đồng thời qui định tính giới hạn về quy mô theo không gian gắn liền với môi trường mà đất đai chịu chi phối.

Độ phì là một thuộc tính tự nhiên của đất, là yếu tố quyết định chất lượng đất. Độ phì là một đặc trưng về chất gắn liền với đất, thể hiện khả năng cung cấp thức ăn, nước cho cây trồng trong quá trình sinh trưởng và phát triển. Trong nông nghiệp độ phì hay độ màu mỡ của đất có vai trò cực kỳ quan trọng, quyết định việc tăng năng xuất và sản lượng cây trồng. Việc sử dụng và khai thác đất nông nghiệp phải bảo đảm nguyên tắc là không ngừng cải tạo, nâng cao độ phì.

Đất đai có tính đa dạng và phong phú là do đặc tính tự nhiên của đất đai và phân bố cố định trên trong vùng lãnh thổ nhất định gắn liền với điều kiện hình thành đất quyết định, mặt khác nó còn do yêu cầu và đặc điểm, mục đích sử dụng các loại đất khác nhau. Mỗi một loại đất có thể sử dụng theo nhiều mục đích khác nhau. Con người không tạo ra được đất đai, nhưng bằng lao động của mình mà cải thiện đất đai, làm cho đất đai từ xấu trở thành tốt hơn và tăng năng suất sử dụng đất. Như vậy đất đai không thể sản sinh thông qua sản xuất nhưng có khả năng phục hồi và tái tạo.hoa 6 - Về yếu tố kinh tế - xã hội: Vị trí của đất đai có ý nghĩa lớn về mặt kinh tế trong quá trình khai thác sử dụng đất.

Đất ở gần các đô thị, các đường giao thông, các khu dân cư được khai thác sử dụng triệt để hơn những vị trí đất ở các vùng xa xôi, hẻo lánh, và do đó có giá trị sử dụng và giá trị lớn hơn. Trong điều kiện kinh tế thị trường, đất đai trở thành đối tượng của sự trao đổi, mua bán, chuyển nhượng và hình thành một thị trường đất đai. Con người khi sử dụng đất đai phải biết khai thác triệt để lợi thế của mỗi loại đất một cách tiết kiệm và có hiệu quả nhất trên mỗi vùng lãnh thổ. Vì vậy cần phải xây dựng một quy hoạch tổng thể và chi tiết về việc sử dụng đất đai trên phạm vi cả nước và từng vùng lãnh thổ.

Cơ sở khoa học về quy hoạch sử dụng đất a. Khái niệm chung về quy hoạch Theo luật quy hoạch năm 2017: Quy hoạch là việc sắp xếp, phân bố không gian các hoạt động kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kết cấu hạ tầng, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường trên lãnh thổ xác định để sử dụng hiệu quả các nguồn lực của đất nước phục vụ mục tiêu phát triển bền vững cho thời kỳ xác định. Hoạt động quy hoạch bao gồm việc tổ chức lập, thẩm định, quyết định hoặc phê duyệt, công bố, thực hiện, đánh giá và điều chỉnh quy hoạch. Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất Theo luật đất đai năm 2013: Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế - xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định.

Quy hoạch sử dụng đất là một hoạt động vừa mang tính kỹ thuật, tính kinh tế và tính pháp lý. Căn cứ pháp lý của quy hoạch sử dụng đất - Ở nước ta, Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 luan.hoa 7 đã nêu: “Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật, đảm bảo sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả”. - Điều 4 Luật Đất đai năm 2013 nêu rõ: + Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu. + Nhà nước thực hiện quyền định đoạt đối với đất đai.

+ Nhà nước thực hiện quyền điều tiết các nguồn lợi từ đất đai thông qua các chính sách tài chính về đất đai. + Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất thông qua hình thức giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng đất ổn định; quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. - Điều 22 Luật Đất đai năm 2013, xác định một trong 15 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai là quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Việc thực hiện Quy hoạch và Kế hoạch sử dụng đất có ý nghĩa rất lớn trong quản lý và sử dụng đất.

Ngoài việc đảm bảo cho việc sử dụng đất đai hợp lý và tiết kiệm, đảm bảo các mục tiêu nhất định phù hợp với các quy định thì Nhà nước phải theo dõi, giám sát quá trình sử dụng đất. Đảng, nhà nước với nhiều cơ quan như: Quốc hội, Chính phủ, các Bộ ban ngành đã ban hành hàng loạt các văn bản luật, dưới luật dưới dạng các nghị định, chỉ thị, thông tư, hướng dẫn của ngành, liên ngành để chỉ đạo công tác quy hoạch sử dụng đất các cấp. Các văn bản hiện hành của Chính phủ và các Bộ bao gồm: - Luật Đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013. - Căn cứ Nghị định số 01/2017/NĐ-CP, ngày 06/01/2017 của Chính phủ về việc sử đổi, bổ sung một số Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai.