Nghiên cứu thiết kế định mức dự toán xây dựng kênh bê tông đúc sẵn áp dụng dự án WB7 tại tỉnh Vĩnh Phúc - Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật

Định mức dự toán xây dựng kênh bê tông dự án WB7 Vĩnh Phúc. Hướng dẫn tính toán chi phí, lắp đặt và thông tin kỹ thuật công trình chi tiết.

• Tác giả: Huỳnh Tuấn Anh
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Kỹ thuật cấp nước
• Đề tài: Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cấp và quản lý mạng lưới cấp nước đáp ứng tốc độ đô thị hóa khu vực Quận 2 - TPHCM
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về định mức dự toán kênh bê tông đúc sẵn dự án WB7 Vĩnh Phúc

Định mức dự toán xây dựng công trình là cơ sở pháp lý quan trọng trong quản lý chi phí xây dựng. Đối với công tác sản xuất và lắp đặt kênh bê tông đúc sẵn, hệ thống định mức hiện hành còn nhiều bất cập. Dự án WB7 tại tỉnh Vĩnh Phúc là dự án thủy lợi trọng điểm do Ngân hàng Thế giới tài trợ. Dự án bao gồm hệ thống kênh mương kiên cố hóa phục vụ tưới tiêu nông nghiệp. Kênh bê tông đúc sẵn là giải pháp kỹ thuật tiên tiến, rút ngắn thời gian thi công và nâng cao chất lượng công trình. Tuy nhiên, định mức cho loại công tác này chưa được ban hành đầy đủ trong hệ thống định mức nhà nước. Luận văn tập trung nghiên cứu đề xuất định mức mới, phù hợp với điều kiện thi công thực tế tại địa phương. Kết quả nghiên cứu phục vụ trực tiếp cho việc lập dự toán dự án WB7 và có thể áp dụng rộng rãi cho các dự án tương tự tại tỉnh Vĩnh Phúc và các tỉnh lân cận trong vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ.

1.1. Khái niệm và vai trò của định mức dự toán xây dựng công trình

Định mức dự toán xây dựng là mức hao phí về vật liệu, nhân công và máy thi công được xác định cho một đơn vị khối lượng công tác xây dựng. Đây là công cụ thiết yếu để lập giá dự toán, kiểm soát chi phí và thanh quyết toán công trình. Hệ thống định mức được Bộ Xây dựng và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành theo từng thời kỳ. Đối với ngành thủy lợi, định mức được quy định tại các thông tư chuyên ngành, làm cơ sở pháp lý cho công tác lập và thẩm định dự toán công trình đầu tư công.

1.2. Đặc điểm kỹ thuật của kênh bê tông đúc sẵn trong công trình thủy lợi

Kênh bê tông đúc sẵn được chế tạo tại xưởng theo tiêu chuẩn kỹ thuật, sau đó vận chuyển đến công trường để lắp đặt. Loại kết cấu này có ưu điểm về độ bền cao, chống thấm tốt và thi công nhanh so với kênh đổ tại chỗ. Tại dự án WB7 tỉnh Vĩnh Phúc, kênh bê tông đúc sẵn được sử dụng cho hệ thống kênh nội đồng cấp 3 và cấp 4. Quá trình thi công gồm hai giai đoạn chính: sản xuất cấu kiện tại xưởng và lắp đặt tại hiện trường, mỗi giai đoạn có định mức hao phí riêng biệt cần được nghiên cứu xác định.

II. Phân tích thực trạng hệ thống định mức kênh bê tông đúc sẵn hiện hành

Hệ thống định mức xây dựng Việt Nam hiện nay bao gồm nhiều tập định mức do Bộ Xây dựng và Bộ Nông nghiệp ban hành. Tuy nhiên, đối với công tác sản xuất và lắp đặt kênh bê tông đúc sẵn, các định mức chuyên biệt còn thiếu hoặc chưa cập nhật theo thực tế. Nhiều dự án thủy lợi phải áp dụng định mức tương tự từ các công tác khác, dẫn đến sai lệch trong tính toán chi phí. Dự án WB7 tại Vĩnh Phúc gặp khó khăn tương tự khi lập dự toán. Các đơn vị thi công phải tự xây dựng định mức nội bộ hoặc sử dụng hao phí thực tế để lập dự toán. Điều này tạo ra sự không thống nhất giữa các gói thầu và khó khăn trong công tác thẩm tra, phê duyệt. Nghiên cứu phân tích chi tiết từng hao phí trong quá trình sản xuất tại xưởng và lắp đặt tại hiện trường, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động và mức tiêu hao vật liệu theo điều kiện thực tế tại địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.

2.1. Những bất cập trong định mức hiện hành áp dụng cho thủy lợi

Định mức dự toán công trình thủy lợi hiện hành được ban hành theo Thông tư 10/2019/TT-BNN và các văn bản sửa đổi bổ sung. Tập định mức này chưa có đầy đủ mã công tác cho sản xuất và lắp đặt kênh bê tông đúc sẵn dạng chữ U và dạng máng. Khi áp dụng định mức tương tự, sai số có thể lên đến 15-25% so với chi phí thực tế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tính chính xác của tổng mức đầu tư và dự toán công trình, gây khó khăn cho công tác đấu thầu và quản lý tài chính dự án WB7.

2.2. Điều kiện thi công đặc thù tại tỉnh Vĩnh Phúc và dự án WB7

Tỉnh Vĩnh Phúc có địa hình đa dạng gồm vùng đồng bằng, trung du và miền núi. Dự án WB7 triển khai trên nhiều địa bàn huyện với điều kiện thi công khác nhau. Khoảng cách vận chuyển cấu kiện từ xưởng đến công trường ảnh hưởng lớn đến chi phí và định mức. Điều kiện đường sá nông thôn, khả năng tiếp cận công trình và yếu tố thời tiết là các đặc thù cần tính đến khi xây dựng định mức địa phương. Luận văn khảo sát thực tế tại nhiều công trình để thu thập dữ liệu đầu vào tin cậy cho định mức đề xuất.

III. Phương pháp xây dựng định mức dự toán kênh bê tông đúc sẵn tại WB7 Vĩnh Phúc

Phương pháp nghiên cứu định mức được thực hiện theo quy trình khoa học gồm ba bước chính. Bước một là khảo sát thực tế, thu thập số liệu hao phí tại các công trình đang thi công. Bước hai là phân tích, xử lý số liệu theo phương pháp thống kê. Bước ba là tổng hợp, lập định mức đề xuất và so sánh với định mức hiện hành. Số liệu khảo sát được thu thập tại nhiều công trình kênh bê tông đúc sẵn trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc và các tỉnh lân cận. Phương pháp bấm giờ và chụp ảnh ngày công được sử dụng để đo đạc năng suất lao động thực tế. Mức hao phí vật liệu được xác định qua kiểm tra khối lượng thực tế trước và sau thi công. Đối với máy thi công, năng suất ca máy được theo dõi liên tục trong nhiều ngày làm việc để đảm bảo tính đại diện của số liệu. Toàn bộ quy trình tuân thủ hướng dẫn xây dựng định mức theo văn bản pháp lý hiện hành của Nhà nước.

3.1. Phương pháp khảo sát và thu thập số liệu hao phí thực tế

Khảo sát hao phí được tiến hành tại 5 công trình kênh bê tông đúc sẵn thuộc dự án WB7. Nhóm nghiên cứu sử dụng phiếu quan sát tiêu chuẩn để ghi nhận số liệu theo từng ca làm việc. Dữ liệu bao gồm: số lượng công nhân, thời gian thực hiện từng thao tác, khối lượng vật liệu sử dụng và năng suất máy thi công. Kết quả được kiểm định bằng phương pháp thống kê, loại bỏ các giá trị ngoại lai trước khi tính toán định mức trung bình có điều chỉnh hệ số hoàn cảnh phù hợp điều kiện địa phương tỉnh Vĩnh Phúc.

3.2. Xây dựng và hiệu chỉnh định mức đề xuất cho dự án WB7 Vĩnh Phúc

Định mức đề xuất được lập theo cấu trúc của Thông tư 10/2019/TT-BNN, gồm ba thành phần: hao phí vật liệu, hao phí nhân công và hao phí máy thi công. Các hệ số điều chỉnh được áp dụng để phản ánh điều kiện địa hình và khoảng cách vận chuyển tại Vĩnh Phúc. Định mức đề xuất được đối chiếu với định mức các tỉnh có điều kiện tương tự để đánh giá tính hợp lý. Kết quả cho thấy định mức đề xuất chênh lệch khoảng 8-12% so với định mức áp dụng tương tự, phản ánh đúng thực tế chi phí sản xuất và lắp đặt kênh bê tông đúc sẵn tại địa phương.

IV. Kết luận và ứng dụng định mức dự toán cho công trình thủy lợi tỉnh Vĩnh Phúc

Luận văn đã đạt được mục tiêu đề ra là xây dựng hệ thống định mức dự toán cho công tác sản xuất và lắp đặt kênh bê tông đúc sẵn áp dụng tại dự án WB7, tỉnh Vĩnh Phúc. Các định mức đề xuất được kiểm chứng qua số liệu thực tế và có cơ sở khoa học vững chắc. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng ngay trong công tác lập dự toán các gói thầu còn lại của dự án WB7. Về lâu dài, các định mức này có thể được đề xuất để ban hành chính thức, bổ sung vào hệ thống định mức quốc gia ngành thủy lợi. Việc có bộ định mức chuyên biệt cho kênh bê tông đúc sẵn giúp nâng cao tính minh bạch trong đấu thầu và quản lý chi phí. Các công trình thủy lợi tương tự tại các tỉnh đồng bằng và trung du Bắc Bộ có thể tham khảo và áp dụng với hệ số điều chỉnh phù hợp. Đây là đóng góp thực tiễn có giá trị cho ngành xây dựng thủy lợi Việt Nam trong giai đoạn hiện đại hóa hạ tầng nông nghiệp nông thôn.

4.1. Giá trị thực tiễn của định mức đề xuất trong quản lý dự án WB7

Định mức đề xuất giúp giảm thời gian lập dự toán và tăng độ chính xác cho các gói thầu kênh bê tông đúc sẵn còn lại của WB7. Ban quản lý dự án có cơ sở rõ ràng để thẩm tra, phê duyệt dự toán và kiểm soát chi phí thi công. Nhà thầu có thể sử dụng định mức để lập đơn giá dự thầu sát với thực tế, giảm rủi ro tài chính. Cơ quan tài trợ Ngân hàng Thế giới cũng có thêm cơ sở để kiểm tra tính hợp lý của chi phí, đảm bảo sử dụng vốn ODA hiệu quả và đúng mục đích.

4.2. Khuyến nghị ban hành và hướng nghiên cứu tiếp theo về định mức thủy lợi

Kiến nghị Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Vĩnh Phúc xem xét ban hành định mức đề xuất làm định mức địa phương cho các công trình thủy lợi trên địa bàn. Bộ Nông nghiệp và PTNT nên rà soát, bổ sung các mã định mức cho kênh bê tông đúc sẵn vào tập định mức thủy lợi quốc gia. Hướng nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng khảo sát sang các dạng tiết diện kênh khác như hình thang và hình tròn, đồng thời xây dựng phần mềm hỗ trợ lập dự toán tự động cho loại công tác đặc thù này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Tổng quan quản lý cấp nước đô thị 1.1 Tổng quan về lưu lượng, áp lực, chất lượng nước và khó khăn trong công tác quản lý cấp nước đô thị Tính đến năm 2016, cả nước có khoảng 100 doanh nghiệp cung cấp nước sạch, quản lý vận hành trên 500 hệ thống cấp nước tại các đô thị với tổng công suất cấp nước đạt hơn 7 triệu m3/ngày đêm; tỷ lệ dân cư thành thị được cung cấp nước qua hệ thống cấp nước tập trung đạt hơn 80%, tỷ lệ thất thoát, thất thu bình quân khoảng 25,5%, mức sử dụng nước sinh hoạt bình quân đạt 105 lít/người/ngàyđêm [2]. Mạng lưới đường ống cấp nước: Tổng chiều dài đường ống làm nhiệm vụ truyền tải và phân phối nước trên toàn bộ hệ thống cấp nước trong cả nước vào khoảng 15. Trong đó có tới trên 30% đã được lắp đặt trên 30 năm [2]. Ống cũ mục là vấn đề lớn nhất hiện nay của mạng lưới cấp nước các đô thị.

Mạng lưới cấp nước hiện tại đáp ứng được 80% nhu cầu dùng nước. Nhiều đường ống vẫn tiếp tục xuống cấp và hư hỏng. Tình trạng đục đấu trái phép đường ống vẫn chưa chấm dứt. Thêm vào đó, mạng lưới đường ống xây dựng trước đây phần lớn chưa có quy hoạch hợp lý, đồng bộ còn chồng chéo qua một số giai đoạn nâng cấp, cải tạo.

Chất lượng ống không đồng đều, nhiều tuyến ống cũ đã xuống cấp nghiêm trọng xen kẽ với các đường ống mới lắp đặt, gây khó khăn cho công tác quản lý. Thiết bị kỹ thuật sử dụng trên mạng lưới còn thiếu và lạc hậu. Các thiết bị trên mạng lưới như: van xả khí, van xả cặn, họng cứu hoả, gối đỡ, van khoá, đồng hồ khu vực còn thiếu và chưa đảm bảo chất lượng, lạc hậu. Các thiết bị điều khiển từ xa chưa được tăng cường, nên việc quản lý mạng lưới hầu hết mang tính chất thủ công.

Chưa có nhiều giải pháp hữu hiệu trong quản lý và vận hành tự động hoá mạng lưới cấp nước. Công suất thiết kế của một số nơi chưa phù hợp với thực tế: Nhiều nơi thiếu nước, nhưng cũng có đô thị thừa nước, không khai thác hết công suất, như tại một số thị xã chỉ khai thác khoảng 15-20% công suất thiết kế. 4 Áp lực nước: Chỉ có một số ít đô thị hiện nay cung cấp nước cho người dân đảm bảo áp lực và lưu lượng cho 24 giờ trong ngày. Còn lại, đa số các đô thị áp lực trong mạng lưới mới đạt được cấp nước cho tầng 1, còn các tầng cao phải sử dụng bơm và bồn.

Chất lượng nước: Chất lượng nước cấp của các nhà máy nước hiện nay tuân thủ theo QCVN 01:2009/BYT với tổng số 109 chỉ tiêu xét nghiệm. Ngoài Hà Nội và Hồ Chí Minh, các tỉnh/thành phố khác chưa có phòng thí nghiệm hoặc có nhưng không đủ các trang thiết bị để xét nghiệm 109 chỉ tiêu, nếu đầu tư các trang thiết bị thì đòi hỏi một nguồn kinh phí lớn để trang bị các máy móc, thiết bị cũng như hoá chất, nhân lực, đào tạo có thể gây biến động về giá nước do tăng chi phí xét nghiệm. Phần lớn nước cung cấp cho người dân chưa đạt tiêu chuẩn cho phép, một số chỉ tiêu lý, hoá và vi trùng còn cao hơn giới hạn cho phép (như: hàm lượng cặn, sắt, amôniăc, nitrit, coliform…). Hiện nay vấn đề ô nhiễm nguồn nước đang gia tăng, đặc biệt là hàm lượng amôni xuất hiện và gia tăng trong nhiều nguồn nước, dẫn đến chất lượng nước ăn uống sinh hoạt ở nhiều đô thị chưa thể kiểm soát được.

Ảnh hưởng đến sức khoẻ của nhân dân. Tỷ lệ thất thoát thất thu nước còn cao như: Thái Nguyên, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Nam Định, Hà Tĩnh, Vinh… Quản lý cấp nước còn chịu thách thức do tốc độ đô thị hóa ngày càng tăng nhanh, sự gia tăng dân số, sự tập trung, chuyển dịch dân số từ nông thôn vào thành thị, gây mất cân bằng, phá vỡ quy hoạch nên việc đầu tư phát triển cấp nước chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu, tỉ lệ dân cư thành thị được cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung còn thấp (chỉ có khoảng 80%), chất lượng dịch vụ cấp nước cũng chưa ổn định. Chất lượng nước của một số trạm cấp nước quy mô nhỏ tại khu đô thị mới, khu chung cư hay tại giếng khoan khai thác quy mô nhỏ lẻ còn hạn chế, chưa đạt yêu cầu quy định như: chỉ số clo dư thấp, ô nhiễm asen, amôni, chỉ tiêu vi sinh và một số chỉ tiêu khác.

Mạng lưới đường ống cấp nước đô thị trải qua nhiều giai đoạn đầu tư đã cũ, rò rỉ, gây tỷ lệ thất thoát nước cao, thậm chí có thể có sự xâm nhập của chất thải. Nguồn nước đã và đang bị suy thoái cả về chất lượng và trữ lượng. Nguồn nước mặt bị ô nhiễm do chất thải, nước thải sinh hoạt và đặc biệt là nước thải công nghiệp. Nước dưới đất (nước ngầm) đang bị cạn kiệt do khai thác nước quá mức dẫn đễn ô nhiễm nguồn nước, gây sụt lún.

5 Ngoài ra do sự biến đổi đổi khí hậu, xâm nhập mặn đặc biệt trong mùa khô, nước mặn xâm nhập sâu vào đất liền ảnh hưởng đến nguồn nước ngọt cũng như đất canh tác, sản xuất nông nghiệp của người dân, các khu vực chịu ảnh hưởng mạnh là vùng đồng bằng sông Cửu Long và vùng duyên hải miền Trung. Giá nước sạch ở các đô thị được ban hành theo hướng tính đúng, tính đủ, nhưng nhìn chung giá nước còn thấp so với yêu cầu đặt ra. Giá bán nước sạch chưa bao gồm đầy đủ các chi phí đầu tư đảm bảo cấp nước an toàn, giảm thất thoát nước, khấu hao một số hạng mục đầu tư công trình; lợi nhuận doanh nghiệp thấp; việc điều chỉnh giá nước chưa phù hợp với sự biến động giá của thị trường. Nhìn chung, giá tiêu thụ nước sạch chưa thực sự khuyến khích được doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư phát triển cấp nước.

Công tác khảo sát nguồn nước chưa sát với tình hình thực tế, chưa dự báo được những biến động về mặt trữ lượng cũng như về mặt thuỷ địa hoá. Công nghệ xử lý nước tại một số nhà máy nước chưa đồng bộ và hoàn chỉnh. Một số dự án công nghệ do tư vấn nước ngoài thiết kế chưa phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.2 Thực trạng công tác quản lý nhà nước về cấp nước đô thị Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hoạt động cấp nước trên lãnh thổ Việt Nam; ban hành và chỉ đạo thực hiện các chiến lược, định hướng phát triển cấp nước ở cấp quốc gia. Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hoạt động cấp nước tại các đô thị và khu công nghiệp trên phạm vi toàn quốc: Nghiên cứu, xây dựng các cơ chế, chính sách về cấp nước đô thị và khu công nghiệp trình Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền; xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ ban hành và tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch phát triển cấp nước đô thị và khu công nghiệp ở cấp quốc gia; ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật về cấp nước đô thị và khu công nghiệp; hướng dẫn, chỉ đạo và kiểm tra hoạt động cấp nước đô thị và khu công nghiệp trên phạm vi toàn quốc.

6 Bộ Y tế chịu trách nhiệm thực hiện chức năng quản lý nhà nước về sức khoẻ cộng đồng, ban hành quy chuẩn nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt, tổ chức kiểm tra và giám sát việc thực hiện quy chuẩn nước sạch trên phạm vi toàn quốc. Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Nghiên cứu, xây dựng cơ chế chính sách nhằm khuyến khích, huy động các nguồn vốn đầu tư trong nước và nước ngoài đầu tư cho các công trình cấp nước; làm đầu mối vận động nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho đầu tư phát triển cấp nước theo thứ tự ưu tiên đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Bộ Tài chính: Thống nhất quản lý về tài chính đối với nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho đầu tư phát triển cấp nước; Phối hợp với Bộ Xây dựng hướng dẫn nguyên tắc, phương pháp xác định giá tiêu thụ nước sạch, ban hành khung giá nước sạch và tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện trên phạm vi đô thị và khu công nghiệp toàn quốc. Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm trong việc thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động cấp nước trên địa bàn do mình quản lý; qui định chức năng, nhiệm vụ, phân cấp quản lý về hoạt động cấp nước cho các cơ quan chuyên môn và Uỷ ban nhân dân các cấp do mình quản lý.

Sở Xây dựng các tỉnh và Sở Giao thông công chính các thành phố trực thuộc trung ương là cơ quan chuyên môn tham mưu, giúp Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về cấp nước đô thị và khu công nghiệp; Uỷ ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tổ chức và phát triển các dịch vụ cấp nước cho các nhu cầu khác nhau theo địa bàn quản lý, phối hợp với sự phát triển cộng đồng và tham gia vào quy hoạch chung của vùng về cấp ước; khi có nhu cầu về cấp nước, Uỷ ban nhân dân các cấp phải áp dụng các biện pháp thích hợp để lựa chọn hoặc thành lập mới đơn vị cấp nước, hỗ trợ, tạo điều kiện và tổ chức giám sát việc thực hiện Thoả thuận thực hiện dịch vụ cấp nước của đơn vị cấp nước trên địa bàn do mình quản lý, bảo đảm các dịch vụ cấp nước đầy đủ, có sẵn để sử dụng, đáp ứng nhu cầu sử dụng nước của cộng đồng. 7 Hiện nay, 63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đều thành lập công ty cấp nước hoặc công ty cấp thoát nước, giao cho các Sở Giao thông công chính quản lý đối với thành phố trực thuộc trung ương (trừ TP. Hà Nội) và các Sở Xây dựng quản lý đối với các tỉnh. Vai trò chủ đầu tư phát triển cấp nước ở một số đô thị chưa rõ.

Có nơi thực hiện và quản lý dự án cấp nước từ vốn vay nước ngoài gặp nhiều khó khăn. Về cơ chế, chính sách quản lý cấp nước đô thị: Việc xây dựng cơ chế chính sách, văn bản pháp quy, tiêu chuẩn, quy trình, quy phạm, định mức kinh tế kỹ thuật, xây dựng chiến lược qui hoạch cấp nước cho yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội nói chung đã có, nhưng còn thiếu.