Luận văn Thạc sĩ: Xây dựng mô hình nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố

Tài liệu luận văn Thạc sĩ phân tích chi tiết về xây dựng mô hình nhượng quyền thương mại. Bao gồm cơ sở lý luận, thực trạng và kinh nghiệm thực tế.

• Tác giả: Nguyễn Đình Văn
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Tấn Bửu
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Thương Mại
• Đề tài: Xây Dựng Mô Hình Nhượng Quyền Thương Mại Cửa Hàng Sinh Tố Và Khoáng Chất Tại Tp. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CAM ĐOAN
• CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ CÁC TỪ ĐƯỢC SỬ DỤNG THAY THẾ LẪN NHAU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tìm hiểu mô hình kinh doanh nhượng quyền thương mại
• 1.1.1. Khái niệm về nhượng quyền thương mại
• 1.1.2. Lịch sử nhượng quyền thương mại
• 1.1.3. Tại sao nên bán franchise
• 1.1.4. Tại sao nên mua franchise
• 1.2. Các phương thức mua bán franchise
• 1.2.1. Đại lý nhượng quyền thương mại độc quyền (master franchise)
• 1.2.2. Nhượng quyền thương mại phát triển khu vực (area development franchise)
• 1.2.3. Mua bán franchise riêng lẻ (single unit franchise)
• 1.2.4. Mua bán franchise thông qua công ty liên doanh (joint venture)
• 1.3. Lợi ích của nhượng quyền thương mại
• 1.4. Các yếu tố cơ bản của kinh doanh franchise
• 1.5. Kinh nghiệm kinh doanh franchise của café Trung Nguyên và Phở 24
• 1.5.1. Kinh nghiệm kinh doanh franchise của café Trung Nguyên
• 1.5.2. Kinh nghiệm kinh doanh franchise của Phở 24
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KINH DOANH CỦA CÁC CỬA HÀNG SINH TỐ TẠI TP. HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Tổng quan về kinh doanh nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố và khoáng chất trên thế giới và VN
• 2.2. Thực trạng kinh doanh của các cửa hàng sinh tố tại TP.HCM
• 2.2.1. Phân tích môi trường kinh tế TP.HCM
• 2.2.2. Thực trạng kinh doanh của các cửa hàng sinh tố tại TP.HCM
• 2.2.3. Cơ sở pháp lý để thực hiện kinh doanh nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố và khoáng chất tại VN
• 2.2.4. Những thuận lợi và khó khăn khi kinh doanh nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố và khoáng chất tại TP.HCM
• 2.3. Lợi ích của phương thức kinh doanh nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố và khoáng chất tại TP.HCM
• 2.3.1. Lợi ích kinh tế
• 2.3.2. Lợi ích về sức khỏe
• 2.3.3. Lợi ích văn hóa – xã hội
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG MÔ HÌNH NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI CỬA HÀNG SINH TỐ VÀ KHOÁNG CHẤT TẠI TP. HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Xây dựng mô hình cửa hàng sinh tố và khoáng chất tại TP.HCM
• 3.1.1. Xác định mô hình kinh doanh (cửa hàng mẫu) sẽ như thế nào?
• 3.1.1.1. Nhận định cơ hội
• 3.1.1.2. Thiết kế mô hình cửa hàng mẫu
• 3.1.2. Xây dựng cửa hàng mẫu sinh tố và khoáng chất
• 3.1.2.1. Xác định mô hình kinh doanh có phù hợp với kinh doanh franchise?
• 3.1.2.2. Xây dựng cửa hàng mẫu sinh tố và khoáng chất
• 3.1.2.2.1. Vẽ bản thiết kế cửa hàng
• 3.1.2.2.2. Bảo vệ tài sản trí tuệ
• 3.1.2.2.3. Xây dựng cẩm nang hoạt động
• 3.1.2.2.4. Xây dựng nhân sự cho việc điều hành cửa hàng mẫu
• 3.1.2.2.5. Sơ đồ tổ chức của cửa hàng mẫu
• 3.1.2.2.6. Chứng minh dự án kinh doanh cửa hàng mẫu là sinh lời
• 3.1.2.2.7. Thi công xây dựng cửa hàng mẫu
• 3.1.2.2.8. Tuyển nhân viên và huấn luyện
• 3.1.2.2.9. Khai trương và vận hành cửa hàng mẫu theo cẩm nang hoạt động
• 3.2. Xây dựng mô hình kinh doanh nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố và khoáng chất
• 3.2.1. Xác định lại mô hình cửa hàng sinh tố và khoáng chất có thích hợp để kinh doanh nhượng quyền thương mại tại TP.HCM
• 3.2.2. Lập mô hình kinh doanh nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố và khoáng chất
• 3.2.2.1. Thiết lập hệ thống franchise
• 3.2.2.2. Chứng minh tính khả thi của mô hình kinh doanh nhượng thương mại (doanh nghiệp kinh doanh nhượng quyền có lời)
• 3.2.2.2.1. Ước tính chi phí đầu tư thành lập công ty nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố và khoáng chất
• 3.2.2.2.2. Ước tính lãi/lỗ trước thuế của công ty qua các năm (trong 5 năm)
• 3.2.2.3. Thành lập công ty nhượng quyền thương mại
• 3.2.2.4. Sơ đồ tổ chức và nhiệm vụ phòng ban của công ty kinh doanh nhượng quyền
• 3.3. Xây dựng chiến lược quảng bá thương hiệu
• 3.4. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• Menu của cửa hàng sinh tố và khoáng chất
• Thông báo tìm kiếm đối tác mua franchise của Kinh Đô
• Các chuỗi nhượng quyền trong nước: café Trung Nguyên, Kinh Đô, Phở 24
• Tham khảo về một số nội dung bán single unit franchise của Smoothie King (tiếng Anh)
• Trích luật nhượng quyền thương mại trong Luật thương mại 2005
• Nghị định 35/2006/ NĐ-CP ngày 31/03/2006 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động thượng quyền thương mại
• Thông tư số 09/2006/TT-BTM ngày 25/05/2006 của Bộ Thương mại
• Công văn hướng dẫn thủ tục đăng ký nhượng quyền thương mại tại TP.HCM của Sở Thương mại TP.
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và lịch sử phát triển mô hình nhượng quyền thương mại

Nhượng quyền thương mại là một hình thức kinh doanh hiện đại, trong đó chủ sở hữu thương hiệu (nhượng quyền) cấp phép cho các đối tác (người nhận quyền) sử dụng tên thương hiệu, công thức, quy trình kinh doanh và các tài sản trí tuệ khác. Mô hình này đã trở thành một xu hướng kinh doanh phổ biến trên toàn thế giới. Lịch sử franchise bắt đầu từ những năm 1930 tại Mỹ, khi các công ty lớn nhận thấy cơ hội mở rộng mà không cần đầu tư vốn khổng lồ. Tại Việt Nam, mô hình kinh doanh nhượng quyền đã phát triển mạnh mẽ trong hai thập kỷ qua, với sự xuất hiện của các thương hiệu nổi tiếng như café Trung Nguyên, Phở 24 và các chuỗi quốc tế. Mô hình này mang lại lợi ích đôi chiều: chủ thương hiệu có thể mở rộng kinh doanh nhanh chóng, còn người nhận quyền được tận dụng thương hiệu đã có uy tín và hệ thống kinh doanh đã được kiểm chứng.

1.1. Định nghĩa nhượng quyền thương mại

Nhượng quyền thương mại là hợp đồng giữa hai bên, trong đó nhượng quyền cấp cho người nhận quyền quyền sử dụng thương hiệu, logo, công thức kinh doanh và các tài sản trí tuệ. Người nhận quyền phải tuân theo quy định, tiêu chuẩn chất lượng, cách quản lý và thanh toán tiền nhượng quyền định kỳ cho nhượng quyền. Đây là cơ chế giúp mở rộng chuỗi cửa hàng mà không cần đầu tư trực tiếp toàn bộ vốn từ chủ thương hiệu.

1.2. Lợi ích của mô hình franchise

Mô hình franchise mang lại nhiều lợi ích cho cả hai bên. Nhượng quyền có thể mở rộng thị trường nhanh chóng, tăng doanh thu từ tiền nhượng quyền, royalty và các dịch vụ hỗ trợ. Người nhận quyền lợi dụng thương hiệu đã có uy tín, giảm rủi ro kinh doanh so với kinh doanh độc lập. Khách hàng cũng hưởng lợi khi được sử dụng sản phẩm, dịch vụ chất lượng ổn định từ các cửa hàng khác nhau.

II. Thực trạng kinh doanh cửa hàng sinh tố và khoáng chất tại Thành phố Hồ Chí Minh

Thị trường cửa hàng sinh tố và khoáng chất tại Thành phố Hồ Chí Minh đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng về sức khỏe và thực phẩm lành mạnh. Các cửa hàng này có vị trí chiến lược trong các khu thương mại, trường học, công ty để phục vụ lực lượng lao động trẻ tuổi. Mô hình cửa hàng sinh tố hiện tại còn khá đơn giản, tập trung vào bán các loại nước ép, sinh tố tươi và nước khoáng chất. Tuy nhiên, để xây dựng một mô hình nhượng quyền thương mại bền vững, cần thiết phải chuẩn hóa quy trình, thiết kế cửa hàng, huấn luyện nhân viên và xây dựng chiến lược marketing hiệu quả. Thị trường này có tiềm năng lớn với nhu cầu liên tục tăng về các sản phẩm dinh dưỡng, uống lành mạnh trong cộng đồng Việt.

2.1. Tình hình kinh doanh hiện tại

Hiện nay, các cửa hàng sinh tố tại TP.HCM hoạt động chủ yếu theo mô hình kinh doanh độc lập hoặc nhỏ lẻ, chưa có chuỗi nhượng quyền chuyên nghiệp và phổ biến. Các cửa hàng này tập trung ở các vị trí như trường học, công viên, khu thương mại với doanh thu hàng ngày ổn định. Tuy nhiên, chúng vẫn thiếu hệ thống quản lý chặt chẽ, quy trình chuẩn hóa cần thiết để mở rộng theo mô hình nhượng quyền.

2.2. Cơ hội thị trường và thách thức

Cơ hội của mô hình franchise sinh tố là nhu cầu cao về thực phẩm lành mạnh, ý thức sức khỏe tăng và sự sẵn sàng chi tiêu của người tiêu dùng trẻ. Thách thức bao gồm cạnh tranh từ các thương hiệu nước ngoài, vốn đầu tư cửa hàng, chi phí nhân viên và tiêu chuẩn vệ sinh-an toàn thực phẩm ngày càng cao.

III. Cơ sở pháp lý và quy định kinh doanh nhượng quyền tại Việt Nam

Việt Nam có khung pháp lý hoàn chỉnh cho hoạt động nhượng quyền thương mại, bao gồm Luật Thương mại 2005, Nghị định 35/2006/NĐ-CP và các Thông tư hướng dẫn từ Bộ Thương mại. Những quy định này quy định rõ ràng về quyền, nghĩa vụ của nhượng quyền và người nhận quyền, điều kiện ký kết hợp đồng, yêu cầu công bố thông tin, bảo vệ quyền lợi cả hai bên. Theo pháp luật Việt Nam, nhượng quyền phải đăng ký tại cơ quan thương mại địa phương trước khi hoạt động. Các công ty muốn kinh doanh franchise cửa hàng sinh tố phải tuân thủ quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, cấp phép kinh doanh, thuế và các quy định lao động. Cơ sở pháp lý vững chắc này tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển mô hình nhượng quyền thương mại bền vững tại Việt Nam, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

3.1. Các văn bản pháp luật chính

Luật Thương mại 2005 là văn bản pháp luật chủ yếu quản lý hoạt động nhượng quyền tại Việt Nam, quy định chi tiết về hợp đồng nhượng quyền, trách nhiệm của các bên. Nghị định 35/2006/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết cách đăng ký, công bố thông tin về nhượng quyền. Thông tư 09/2006 của Bộ Thương mại cung cấp hướng dẫn thủ tục hành chính cụ thể cho các doanh nghiệp kinh doanh franchise.

3.2. Yêu cầu tuân thủ cho cửa hàng sinh tố

Cửa hàng sinh tố phải tuân thủ quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, cấp phép thực phẩm từ Sở Y tế. Cần đăng ký kinh doanh, cấp phép môi trường, đóng bảo hiểm xã hội cho nhân viên. Phải công bố thông tin về hợp đồng nhượng quyền tại Sở Thương mại TP.HCM theo quy định pháp luật.

IV. Xây dựng chiến lược mô hình nhượng quyền cho cửa hàng sinh tố

Để xây dựng mô hình nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố thành công, cần thiết phải thực hiện các bước chiến lược: thứ nhất, xây dựng cửa hàng mẫu hoạt động hiệu quả để chứng minh tính khả thi và sinh lợi. Thứ hai, chuẩn hóa các quy trình kinh doanh, bao gồm thiết kế cửa hàng, menu sản phẩm, quy trình pha chế, huấn luyện nhân viên. Thứ ba, phát triển cẩm nang hoạt động chi tiết giúp người nhận quyền dễ dàng sao chép mô hình. Thứ tư, bảo vệ tài sản trí tuệ như tên thương hiệu, logo, công thức. Thứ năm, xây dựng hệ thống hỗ trợ bao gồm cung cấp nguyên liệu, đào tạo, marketing. Thứ sáu, phát triển chiến lược marketing để xây dựng nhận diện thương hiệu mạnh mẽ. Mô hình thành công sẽ giúp mở rộng nhanh chóng, tạo lợi nhuận từ tiền nhượng quyền, royalty và tăng giá trị thương hiệu café sinh tố tại Việt Nam.

4.1. Xây dựng cửa hàng mẫu và quy trình chuẩn hóa

Cửa hàng mẫu là nơi kiểm chứng tính khả thi của mô hình, cần được thiết kế, quản lý chuyên nghiệp. Phải xác định rõ vị trí, diện tích, thiết bị, quy trình pha chế, dịch vụ khách hàng. Cần ghi chép chi tiết mọi hoạt động để tạo thành cẩm nang. Phải tính toán chi phí, doanh thu, lợi nhuận để chứng minh mô hình sinh lời cho những người quan tâm nhượng quyền.

4.2. Chiến lược quảng bá thương hiệu và mở rộng

Chiến lược quảng bá phải tập trung vào xây dựng nhận diện thương hiệu mạnh, hướng tới khách hàng trẻ tuổi, quan tâm sức khỏe. Sử dụng social media, quảng cáo trực tuyến, khoá quan hệ PR để tăng nhận diện. Cần kết nối với những người quan tâm franchise, chuẩn bị tài liệu giới thiệu, mô hình kinh doanh, cơ cấu chi phí rõ ràng để thu hút đối tác nhượng quyền.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn dẫn đầu cả nước với mức tăng GDP đạt 12,2% trong giai đoạn 2005 - 2006, đưa GDP bình quân đầu người chạm mốc 1.850 USD/năm (cao gấp 3 lần mức bình quân toàn quốc) và đóng góp xấp xỉ 33,3% vào tổng GDP quốc gia. Cùng với sự phát triển kinh tế vượt bậc và lượng khách du lịch quốc tế vượt 2 triệu lượt mỗi năm, thói quen tiêu dùng của cư dân đô thị có sự chuyển biến mạnh mẽ hướng tới các sản phẩm thức uống có nguồn gốc tự nhiên, bổ sung vitamin và vi chất dinh dưỡng cho cơ thể.

Tuy nhiên, thực trạng kinh doanh đồ uống giải khát tại địa bàn vẫn mang tính tự phát, phân tán ở các quán cóc vỉa hè hoặc cơ sở nhỏ lẻ thiếu quy chuẩn kiểm định vệ sinh an toàn thực phẩm. Trong khi trên thế giới, các chuỗi thương hiệu lớn như Smoothie King hay Jamba Juice đã phát triển hàng trăm điểm bán thông qua mô hình nhượng quyền thương mại (Franchise), thì tại Việt Nam vẫn chưa xuất hiện bất kỳ hệ thống nhượng quyền chuyên nghiệp nào về cửa hàng sinh tố và khoáng chất.

Trước bối cảnh đó, đề tài tập trung giải quyết bài toán xây dựng mô hình cửa hàng mẫu (Model Unit) sinh tố và khoáng chất chuẩn hóa, sau đó thiết lập hệ thống nhượng quyền thương mại hoàn chỉnh nhằm mở rộng mạng lưới kinh doanh bền vững. Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại 19 quận nội thành Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn kinh tế hội nhập WTO (2006 - 2007). Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi định lượng chính xác các chỉ số tài chính với mức vốn đầu tư ban đầu 480.000.000 đồng và xác lập điểm hòa vốn đồ uống ở ngưỡng 65.000.000 đồng/tháng, mở ra hướng đi tiên phong cho ngành F&B nội địa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết Nhượng quyền thương mại (Franchising Theory) và Quản trị chuỗi cung ứng dịch vụ ăn uống hiện đại. Đề tài phân định rõ ràng giữa hai phương thức nhượng quyền cơ bản:

• Nhượng quyền phân phối sản phẩm (Product Distribution Franchise): Phương thức cấp phép sử dụng nhãn hiệu và phân phối sản phẩm đơn thuần mà không ràng buộc sâu về quy trình vận hành nội bộ, tương tự giai đoạn mở rộng nhanh chóng đạt 500 điểm bán của Café Trung Nguyên nhưng gặp trở ngại về đồng bộ chất lượng.
• Nhượng quyền sử dụng công thức kinh doanh toàn diện (Business Format Franchise): Phương thức chuyển giao trọn gói mô hình kinh doanh, bao gồm nhãn hiệu, bí quyết công nghệ, cẩm nang quản trị và tiêu chuẩn phục vụ nghiêm ngặt theo chuẩn mực của chuỗi Phở 24.

Khung lý thuyết vận dụng hệ thống 5 khái niệm nòng cốt: Bên nhượng quyền (Franchisor), Bên nhận quyền (Franchisee), Phí nhượng quyền ban đầu (Initial Fee), Phí duy trì bản quyền định kỳ (Royalty Fee dao động từ 3% đến 6% doanh thu) và Cẩm nang vận hành tiêu chuẩn (Operations Manual). Các cơ sở lý luận này được đối chiếu chặt chẽ với khung pháp lý của Luật Thương mại năm 2005 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2006) và Nghị định số 35/2006/NĐ-CP của Chính phủ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu kết hợp giữa dữ liệu thứ cấp từ Cục Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Nhượng quyền Quốc tế (IFA) và dữ liệu sơ cấp thu thập từ khảo sát thực địa. Cỡ mẫu điều tra người tiêu dùng bao gồm 150 khách hàng tại các quận trung tâm như Quận 1, Quận 3, Quận 10 và Phú Nhuận, được thực hiện theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện kết hợp ngẫu nhiên phân tầng theo độ tuổi và thu nhập. Song song đó, nghiên cứu tiến hành quan sát trực tiếp và đánh giá đối chuẩn tại 40 điểm bán sinh tố thuộc 3 nhóm hình thức: quán vỉa hè, cửa hàng độc lập và chuỗi café cao cấp.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tầng là nhằm bóc tách chính xác hành vi của phân khúc khách hàng mục tiêu từ 14 đến 40 tuổi có nhu cầu sử dụng thức uống dinh dưỡng hàng ngày. Về mặt định lượng, phương pháp phân tích điểm hòa vốn (Break-Even Point Analysis - BEP) được áp dụng để xác định tương quan giữa định phí, biến phí và ngưỡng sản lượng tối thiểu. Timeline nghiên cứu được triển khai đồng bộ từ quý 3 năm 2006 đến giữa năm 2007 nhằm nắm bắt kịp thời các chuyển dịch sau khi Việt Nam ban hành Thông tư số 09/2006/TT-BTM hướng dẫn đăng ký nhượng quyền.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng về thị trường và bài toán tài chính:

• Hành vi và nhân khẩu học khách hàng: Khoảng 89% người tiêu dùng khẳng định thương hiệu uy tín là yếu tố chi phối quyết định chọn mua sản phẩm ăn uống. Khách hàng tiềm năng tập trung ở độ tuổi 14 - 40 tuổi, trong đó nữ giới chiếm tỷ lệ áp đảo 65%, chủ yếu là học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng có nhu cầu gặp gỡ, bổ sung năng lượng hàng ngày.
• Phân khúc giá và thị trường cạnh tranh: Mức giá sinh tố vỉa hè dao động thấp từ 5.000 đến 6.000 đồng/ly nhưng tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh; các cửa hàng chuyên nghiệp bán từ 8.000 đến 11.000 đồng/ly; quán café cao cấp bán từ 20.000 đến 30.000 đồng/ly (thậm chí 50.000 đồng/ly như Gloria Jean's Coffee). Mô hình đề xuất mức giá trung bình 10.000 đồng/ly với chi phí nguyên liệu chiếm tỷ trọng 40% doanh thu.
• Cơ cấu vốn đầu tư cửa hàng mẫu: Tổng chi phí thành lập một cửa hàng mẫu đạt chuẩn là 480.000.000 đồng, bao gồm 150.000.000 đồng cải tạo không gian máy lạnh, 34.000.000 đồng bảng hiệu, 14.000.000 đồng thiết bị máy móc chuyên dụng, 20.000.000 đồng đăng ký sở hữu trí tuệ và website, cùng 15.000.000 đồng tiền thuê mặt bằng tháng đầu.
• Cấu trúc chi phí và điểm hòa vốn: Định phí vận hành hàng tháng của cửa hàng là 48.000.000 đồng (gồm 15.000.000 đồng mặt bằng, 8.000.000 đồng khấu hao tài sản 5 năm, 5.000.000 đồng điện nước viễn thông và chi phí nhân sự). Phân tích hòa vốn chỉ ra doanh thu hòa vốn hàng tháng của mảng thức uống là 65.000.000 đồng (tương đương 6.500 ly/tháng hoặc 217 ly/ngày) và mảng thức ăn nhẹ là 22.500.000 đồng/tháng (với biến phí đầu vào chiếm 60%).

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch giữa các mô hình kinh doanh truyền thống và chuỗi nhượng quyền bắt nguồn từ việc tổ chức quy trình. Quán sinh tố vỉa hè có lợi thế giá rẻ nhờ chi phí nhân công thấp nhưng bị giới hạn nghiêm trọng về không gian, phụ thuộc thời tiết khi mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10 (lượng mưa trung bình trên 200 mm/tháng) và không thể xây dựng giá trị thương hiệu dài hạn. Ngược lại, việc ứng dụng mô hình nhượng quyền kinh doanh toàn diện giúp nâng cao giá trị gia tăng, tạo niềm tin tuyệt đối về an toàn thực phẩm thông qua quy trình sơ chế khép kín.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua bảng đối chuẩn các tiêu chí giữa cửa hàng độc lập và chuỗi nhượng quyền quốc tế, kết hợp đồ thị phân tích hòa vốn BEP với giao điểm giữa đường tổng doanh thu và tổng chi phí tại mốc 217 ly/ngày. So sánh với bài học của Phở 24 cho thấy, việc chuẩn hóa hình ảnh không gian máy lạnh và áp dụng hình thức phục vụ nhanh (Fast Food) với ly giấy/nhựa chuyên dụng (giá thành 600 đồng/ly) cho phép thương hiệu định giá sản phẩm cao hơn 25% - 40% so với thị trường tự do mà vẫn duy trì lượng tiêu thụ ổn định.

Đề xuất và khuyến nghị

• Đăng ký xác lập quyền sở hữu trí tuệ và chuẩn hóa cẩm nang vận hành: Bên nhượng quyền (Franchisor) cần tiến hành đăng ký nhãn hiệu, khẩu hiệu và kiểu dáng công nghiệp tại Cục Sở hữu trí tuệ với mức kinh phí khoảng 5.000.000 đồng, đồng thời hoàn thiện cẩm nang vận hành chi tiết cho danh mục 60 món thức uống và 40 món ăn phụ trong thời hạn 6 tháng đầu triển khai.
• Kiểm soát định mức chi phí và tối ưu hóa điểm hòa vốn: Quản lý cửa hàng và bộ phận thu mua cần ký hợp đồng trực tiếp với các nhà vườn cung cấp trái cây tươi, duy trì tỷ lệ biến phí nguyên liệu thức uống dưới 40% và biến phí thức ăn dưới 60%, hướng tới mục tiêu duy trì doanh số vượt 100.000.000 đồng/tháng để đạt tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên 25%/năm.
• Hoàn thiện chính sách chuyển giao và phát triển mạng lưới: Bên nhượng quyền áp dụng biểu phí bản quyền hàng tháng (Royalty Fee) từ 3% đến 5% trên doanh thu của Bên nhận quyền, cam kết đào tạo nhân sự định kỳ và hỗ trợ hoạt động tiếp thị vùng; đặt mục tiêu mở rộng từ 2 cửa hàng mẫu lên 8 điểm nhượng quyền trong vòng 2 năm.
• Thực thi nghiêm ngặt thủ tục pháp lý nhượng quyền: Bộ phận pháp chế doanh nghiệp phối hợp cùng Sở Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại theo đúng quy định tại Nghị định số 35/2006/NĐ-CP và Thông tư số 09/2006/TT-BTM, bảo đảm điều kiện hệ thống vận hành thử nghiệm tối thiểu 01 năm trước khi cấp phép cho bên thứ ba.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Nhà đầu tư cá nhân và doanh nhân khởi nghiệp ngành F&B: Tiếp cận bản kế hoạch kinh doanh chi tiết từ bảng dự toán 480.000.000 đồng, mô hình quản trị chi phí đến phương pháp xác định điểm hòa vốn 217 ly/ngày để giảm thiểu rủi ro khi gia nhập thị trường.
• Chủ doanh nghiệp kinh doanh chuỗi ẩm thực và thức uống: Ứng dụng khung lý thuyết và bài học kinh nghiệm từ Trung Nguyên, Phở 24 để đóng gói quy trình, chuyển đổi mô hình từ cửa hàng đơn lẻ sang hệ thống nhượng quyền kinh doanh toàn diện.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Kinh tế Thương mại: Khai thác nguồn tài liệu thực chứng về phương pháp định lượng tài chính, phân tích điểm hòa vốn BEP và các quy định pháp lý về thương mại dịch vụ tại thị trường Việt Nam.
• Chuyên viên tư vấn và cơ quan quản lý nhà nước: Tham khảo các phân tích thực tiễn để hoàn thiện khung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, nâng cao hiệu quả quản lý thuế và thúc đẩy thị trường nhượng quyền thương mại phát triển minh bạch.

Câu hỏi thường gặp

• Câu 1: Tại sao mô hình cửa hàng sinh tố cần áp dụng hình thức nhượng quyền kinh doanh toàn diện thay vì nhượng quyền phân phối? Trả lời: Nhượng quyền kinh doanh toàn diện giúp chuyển giao đồng bộ từ công thức 60 món thức uống, cẩm nang vận hành đến thiết kế không gian. Mô hình này đảm bảo kiểm soát 100% chất lượng sản phẩm đồng nhất tại mọi điểm bán, khắc phục triệt để tình trạng lệch chuẩn thương hiệu mà chuỗi 500 quán cà phê Trung Nguyên từng gặp phải.

• Câu 2: Cơ cấu vốn đầu tư 480.000.000 đồng cho một cửa hàng mẫu bao gồm những danh mục chính nào? Trả lời: Khoản ngân sách 480.000.000 đồng được phân bổ chi tiết gồm: 150.000.000 đồng cải tạo mặt bằng máy lạnh; 34.000.000 đồng thi công bảng hiệu nhận diện; 14.000.000 đồng trang bị máy ép, máy xay sinh tố chuyên dụng; 20.000.000 đồng thiết kế website và đăng ký bảo hộ thương hiệu; 15.000.000 đồng tiền thuê nhà cùng các chi phí đồng phục, giấy phép và dự phòng.

• Câu 3: Mức doanh thu hòa vốn hàng tháng của một cửa hàng sinh tố và khoáng chất được tính toán như thế nào? Trả lời: Căn cứ vào định phí cố định 48.000.000 đồng/tháng (gồm 39.000.000 đồng cho đồ uống và 9.000.000 đồng cho đồ ăn) và tỷ lệ biến phí 40% với giá bán 10.000 đồng/ly nước, cửa hàng đạt điểm hòa vốn khi đạt doanh thu thức uống 65.000.000 đồng/tháng (tương đương 217 ly/ngày) và doanh thu đồ ăn đạt 22.500.000 đồng/tháng.

• Câu 4: Khung pháp lý hiện hành tại Việt Nam quy định điều kiện gì để doanh nghiệp được phép bán franchise? Trả lời: Theo Nghị định số 35/2006/NĐ-CP và Thông tư số 09/2006/TT-BTM của Bộ Thương mại, hệ thống kinh doanh dự kiến nhượng quyền phải hoạt động thực tế tối thiểu 01 năm tại Việt Nam, đồng thời Bên nhượng quyền phải đăng ký hoạt động tại cơ quan quản lý có thẩm quyền trước khi ký kết hợp đồng chính thức với đối tác.

• Câu 5: Lợi ích kinh tế của việc đưa 40 món ăn kèm vào thực đơn cửa hàng sinh tố là gì? Trả lời: Việc bán kèm bánh mì và bánh ngọt chất lượng cao giúp tối ưu hóa công suất mặt bằng trong các khung giờ sáng, trưa và tối, gia tăng giá trị đơn hàng trung bình và mang lại nguồn doanh thu bổ sung ước tính hơn 22.500.000 đồng/tháng, bù đắp hiệu quả sự sụt giảm tiêu thụ đồ uống trong mùa mưa.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng thành công mô hình nhượng quyền thương mại cửa hàng sinh tố và khoáng chất đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh, đáp ứng xu hướng tiêu dùng vì sức khỏe.
• Khẳng định tính khả thi tài chính của mô hình cửa hàng mẫu với tổng mức đầu tư 480.000.000 đồng, định phí 48.000.000 đồng/tháng và sản lượng hòa vốn 217 ly/ngày.
• Đóng gói trọn bộ giải pháp vận hành với thực đơn 100 món, ứng dụng phong cách phục vụ nhanh hiện đại và sử dụng bao bì tiện lợi có chi phí 600 đồng/ly.
• Đóng góp luận cứ thực tiễn gắn kết hài hòa giữa lý thuyết kinh tế thương mại với các văn bản pháp luật như Luật Thương mại 2005 và Nghị định 35/2006/NĐ-CP.
• Kế hoạch hành động trong giai đoạn 24 - 36 tháng tới tập trung vận hành kiểm chứng 2 cửa hàng mẫu, hoàn thiện thủ tục sở hữu trí tuệ và mở rộng mạng lưới 5 đến 10 điểm nhận quyền; các nhà đầu tư và chuyên gia F&B có thể khai thác trực tiếp luận văn để hiện thực hóa dự án kinh doanh chuỗi đồ uống giàu tiềm năng này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG THỨC KINH DOANH NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI 1.1 Tình hiểu mô hình kinh doanh nhượng quyền thương mại 1.1 Khái niệm về nhượng quyền thương mại Nhượng quyền thương mại là một phương thức nhân rộng thương hiệu, nhân rộng mô hình kinh doanh có xuất xứ từ Châu Âu cách đây cả trăm năm nhưng lại phát triển rất mạnh tại Mỹ. Đến nay nhượng quyền thương mại đã trở thành một phương thức kinh doanh hiện đại, rất phổ biến. Theo Luật Thương mại của nước CHXHCN VN số 36/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005 có hiệu lực từ ngày 01/01/2006: nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện sau đây: 1. Việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hoá, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền; 2.

Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh. Theo Awalan Abdul A., tác giả quyển sách ‘A guide to franching in Malaysia’: Nhượng quyền thương mại là một phương thức tiếp thị và phân phối sản phẩm hay dịch vụ dựa trên mối quan hệ giữa hai đối tác: một bên gọi là franchisor (người bán franchise) và một bên gọi là franchisee (người mua franchise). Bên mua franchise được cấp phép sử dụng thương hiệu của bên bán franchise để kinh doanh tại một địa điểm hay một khu vực nhất định, trong một khoảng thời gian nhất định. Theo Hội đồng Thương mại Liên bang Hoa Kỳ (Federal Trade Commission) định nghĩa nhượng quyền thương mại như sau: Nhượng quyền thương mại là một hợp đồng document, khoa luan11 of 98.

tai lieu, luan van12 of 98. hay một thỏa thuận giữa ít nhất hai người, trong đó: người mua franchise được cấp quyền bán hay phân phối sản phẩm, dịch vụ theo cùng một kế hoạch hay hệ thống tiếp thị của người chủ thương hiệu. Hoạt động của nguời mua franchise phải triệt để tuân theo kế hoạch hay hệ thống marketing này, gắn liền với nhãn hiệu, thương hiệu, biểu tượng, khẩu hiệu, quảng cáo và những biểu tượng thương mại khác của chủ thương hiệu. Người mua franchise phải trả một khoản phí, trực tiếp hay gián tiếp, gọi là phí franchise.

Mặt dù chưa có định nghĩa thống nhất trên thế giới, nhưng khái quát chung, nhượng quyền thương mại là phương thức kinh doanh mà theo đó, Bên nhượng quyền cho phép Bên nhận quyền sử dụng nhãn hiệu hàng hóa, khẩu hiệu kinh doanh và bí quyết kinh doanh hoặc quy trình vận hành hệ thống kinh doanh. Ngược lại, Bên nhận quyền phải trả phí ban đầu (initial fee) và phí franchise hàng tháng (royalty fee/montly fee). Hình thức kinh doanh nhượng quyền thương mại vẫn thường nằm một trong hai loại điển hình sau đây: nhượng quyển phân phối sản phẩm và nhượng quyền sử dụng công thức kinh doanh (hay gọi tắc là nhượng quyền kinh doanh). Đối với hình thức nhượng quyền phân phối sản phẩm (product distribution franchise), bên mua franchise thường không nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ phía chủ thương hiệu ngoại trừ được phép sử dụng tên nhãn hiệu (trade mark), thương hiệu (trade name), biểu tượng (logo), khẩu hiệu (slogan) và phân phối sản phẩm hay dịch vụ của bên chủ thương hiệu trong một phạm vi khu vực và thời gian nhất định.

Điều này có nghĩa là bên mua franchise sẽ quản lý điều hành cửa hàng nhượng quyền của mình khá độc lập, ít bị ràng buộc nhiều bởi những quy định từ phía chủ thương hiệu. Bên mua franchise trong trường hợp này thậm chí có thể chế biến cung cách phục vụ và kinh doanh theo ý mình. Hình thức nhượng quyền này tương tự với kinh doanh cấp phép (licensing) mà trong đó chủ thương hiệu quan tâm nhiều đến việc phân phối sản phẩm của mình và không quan tâm nhiều đến hoạt động hàng ngày hay tiêu chuẩn hình thức của cửa hàng nhượng quyền. Do đó, mối quan hệ giữa chủ thương hiệu và người mua franchise là mối quan hệ giữa nhà cung cấp và nhà phân phối.

Đối với hình thức nhượng quyền sử dụng công thức kinh doanh (business format franchise) thì hợp đồng nhượng quyền bao gồm thêm việc chuyển giao kỹ thuật kinh doanh và công thức điều hành quản lý. Các chuẩn mực của mô hình kinh doanh phải document, khoa luan12 of 98. tai lieu, luan van13 of 98. tuyệt đối được giữ đúng.

Mối quan hệ và hợp tác giữa bên bán và bên mua franchise phải rất chặt chẽ và liên tục, và đây là hình thức nhượng quyền phổ biến và hiệu quả nhất hiện nay. Bên mua franchise thường phải trả một khoản phí cho bên bán franchise.2 Lịch sử nhượng quyền thương mại Franchise có xuất xứ từ Châu Âu cách đây hàng trăm năm và sau đó lan rộng và bùng nổ tại Mỹ. Từ ‘’franchise’’ có nguồn gốc từ tiếng Pháp là ‘’franc’’ có nghĩa là ‘’freedom’’ (tự do). Vào thời đó, người được nhượng quyền là một người rất quan trọng, được trao quyền hạn và quyền tự do để thay mặt nhà nước điều hành, triển khai các luật lệ tại một số lãnh thổ nhất định, ví dụ như việc ấn định mức thuế và thu thuế.

Khái niệm trao quyền này được áp dụng trong ngành kinh doanh và khu vực kinh tế tư nhân. Hầu hết các tài liệu, sách vở về franchise cho rằng hình thức franchise hiện đại có lẽ bắt đầu từ việc phát triển ồ ạt các trạm xăng dầu và các gara buôn bán xe hơi ngay sau Thế chiến thứ nhất kết thúc. Sự lớn mạnh của mô hình kinh doanh franchise thật sự chỉ bắt đầu sau Thế chiến thứ hai khi hàng loạt thương hiệu trong các ngành dịch vụ, bán lẻ, chuỗi khách sạn, nhà hàng thức ăn nhanh ra đời như McDonald’s, Burger King, Subway, 7-Eleven …. Mô hình kinh doanh franchise sau đó ngày càng phát triển và phổ biến khắp thế giới và đặc biệt là trong thập niên 90.3 Tại sao nên bán franchise -Nhân rộng mô hình kinh doanh: có lẽ hầu như các doanh nghiệp nào cũng muốn nhân rộng mô hình kinh doanh của mình một khi đã chứng minh là thành công.

Khó khăn lớn nhất thường liên quan đến ngân sách hay khả năng tài chính vì doanh nghiệp nào thành công đến đâu cũng có một giới hạn, đặc biệt là khi doanh nghiệp muốn đưa thương hiệu của mình vươn ra khỏi ranh giới một thành phố hay quốc gia. Ngoài vấn đề ngân sách, các yếu tố khác như yếu tố địa lý, con người, kiến thức và văn hóa địa phương … cũng là những trở ngại không nhỏ. Phương thức nhượng quyền kinh doanh sẽ giúp chủ thương hiệu chia sẻ những khó khăn nêu trên cho bên mua franchise, bên sẽ chịu toàn bộ phần đầu tư của cải vật chất và tự quản trị lấy tài sản của mình. Và một khi mô hình kinh doanh của doanh nghiệp được nhân rộng nhanh chóng thì giá trị của công ty hay thương hiệu cũng lớn nhanh theo.

document, khoa luan13 of 98. tai lieu, luan van14 of 98. - Tăng doanh số: chủ thương hiệu hoàn toàn có thể cải thiện doanh số của mình bằng việc nhượng quyền sử dụng thượng hiệu và công thức kinh doanh mà ngày nay đã được xem như là một thứ tài sản quý giá nhất của một doanh nghiệp. Thông qua hình thức nhượng quyền kinh doanh, chủ thương hiệu có thể nhận các khoản tiền sau đây từ việc bán franchise: - Phí nhượng quyền ban đầu (initial fee): phí này chỉ được tính một lần và đây là khoản phí hành chính, đào tạo, chuyển giao công thức kinh doanh cho bên mua franchise.

- Phí hàng tháng (monthly fee): phí này là phí mà bên mua franchise phải trả cho việc duy trì sử dụng nhãn hiệu, thương hiệu của bên bán franchise và những dịch vụ hỗ trợ mang tính chất tiếp diễn liên tục như đào tạo huấn luyện nhân viên, tiếp thị, quảng bá, nghiên cứu phát triển sản phẩm mới … Phí này có thể là một khoản phí cố định theo thỏa thuận của hai bên hoặc tính theo phần trăm trên doanh số của bên mua franchise và thường dao động trung bình từ 3% - 6% tùy vào loại sản phẩm, mô hình và lĩnh vực kinh doanh. - Bán các nguyên liệu đặc thù: nhiều chủ thương hiệu yêu cầu các đối tác mua franchise của mình phải mua một số nguyên liệu đặc thù do mình cung cấp, vừa để bảo đảm tính đồng bộ của sản phẩm hay mô hình kinh doanh, vừa mang lại nguồn lợi phát triển song song với tình hình kinh doanh của bên mua franchise. - Tiết giảm chi phí: các doanh nghiệp có thể áp dụng hình thức nhượng quyền đều có ưu thế mua hàng giá rẻ hơn do mua với số lượng lớn hơn (để phân phối cho các cửa hàng nhượng quyền trong một số trường hợp). Ngoài ra các chi phí về tiếp thị, quảng cáo cũng được tiết giảm, nhờ ưu thế có thể chia nhỏ ra nhiều đơn vị cùng mang một nhãn hiệu chia sẻ với nhau thông qua phí nghĩa vụ hàng tháng của bên mua franchise.4 Tại sao nên mua franchise - Đầu tư an toàn: lợi ích ban đầu của việc mua franchise là mang tính ít rủi ro.

Việc bắt đầu một sự nghiệp mới – một thương hiệu mới là khá nguy hiểm. Thương hiệu hay uy tín của nhãn hiệu đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với khách hàng khi họ quyết định chọn mua sản phẩm nào. Trong một cuộc điều tra sơ bộ của trường Đại học Kinh tế TP.HCM thì trong số những người tiêu dùng tại TP.HCM được phỏng vấn, có đến 89% cho rằng thương hiệu là yếu tố quyết định lựa chọn mua sắm. Lý do chủ yếu là họ cảm thấy an tâm về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm hơn.

Việc mua franchise sẽ document, khoa luan14 of 98. tai lieu, luan van15 of 98. giảm thiểu những rủi ro đối với các chủ đầu tư thiếu kinh nghiệm trên thương trường. Người mua franchise áp dụng mô hình kinh doanh đã được thiết lập, do đó được cung cấp hoạt động hỗ trợ quản lý, bao gồm thủ tục tài chính, nhân viên, qui trình quản lý.

Một cá nhân với kinh nghiệm trong các lĩnh vực có thể không đồng nghĩa với việc biết cách áp dụng chúng vào một ngành kinh doanh mới. Người cấp quyền kinh doanh sẽ giúp đỡ các cửa hàng franchise vượt qua sự thiếu kinh nghiệm. - Sức mạnh buôn bán theo nhóm: người được nhượng quyền có thể mua các mặt hàng với giá thấp thông qua nơi nhượng quyền, thắng lợi khả năng buôn bán theo nhóm của tất cả người được nhượng quyền.