MỞ ĐẦU Kinh tế phát triển kéo theo sự phát triển về cơ sở hạ tầng nên nhu cầu về vật liệu xây dựng là rất lớn. Chính vì vậy, ngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng luôn là nghành được đầu tư, ưu tiên phát triển trước. Và trên thực tế ở nước ta, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng luôn gắn liền với sự phát triển của đất nước, mạnh nhất là từ khi thống nhất đất nước (1975) đến nay. Bên cạnh những thành tựu to lớn đã đạt được về mặt kinh tế thì những hệ lụy về môi trường, đến sức khỏe con người do tác động của quá trình sản xuất vật liệu xây dựng đang là những thách thức lớn đối với nước ta.
Là một bộ phận quan trọng của nghành sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp sản xuất xi măng đã phát triển từ rất sớm và ngày càng được đầu tư công nghệ hiện đại để nhằm nâng cao năng lực sản xuất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường nhằm đáp ứng cho nhu cầu của xã hội. Tuy nhiên, ở một số vùng hiện nay, việc sản xuất xi măng vẫn còn áp dụng công nghệ lò đứng (là công nghệ đã cũ và lạc hậu), một công nghệ phát thải khói bụi trực tiếp ra không khí mà không qua xử lý, gây ô nhiễm môi trường sống tại vùng đồng thời, để lại những hậu quả tiêu cực cho sức khỏe của con người và xã hội. Cách trung tâm Hải Phòng 20km về phía Tây, nhà máy xi măng Vicem Hải Phòng là một ví dụ điển hình phản ánh những hệ lụy mà công nghiệp khai thác và chế biến xi măng mang lại. Chính vì vậy, là người sống trong vùng, tôi quyết định chọn đề tài: “Thiết kế hệ thống xử lý bụi ở phân xưởng đóng bao của công ty TNHH một thành viên xi măng Vicem Hải Phòng” Vũ Thị Mai - 1312301028 - MT1701 1 Khoá luận tốt nghiệp Trường ĐH Dân Lập Hải Phòng CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Giới thiệu về công ty TNHH một thành viên xi măng Vicem Hải Phòng Tên công ty: Công ty TNHH một thành viên VICEM Hải Phòng Tên giao dịch: Công ty xi măng Hải Phòng Tên tắt: HPCC Địa chỉ: Thị trấn Minh Đức- Xã Minh Tân - Huyện Thuỷ Nguyên- TP Hải Phòng Thành lập: Ngày 25 tháng 12 năm 1899 Công suất thiết kế: Nhà máy cũ 350.000 tấn Xi măng/năm Nhà máy mới (hoạt động từ cuối năm 2005) 1.
Website: http://www.vn Email: info@ximanghaiphong.vn, sales@ximanghaiphong.1 Lịch sử hình thành và phát triển của đơn vị Xi măng là một trong những cơ sở công nghiệp được hình thành và phát triển sớm nhất ở Việt Nam. Cái nôi đầu tiên của Ngành xi măng Việt Nam là Nhà máy Xi măng Hải Phòng, được khởi công xây dựng ngày 25/12/1899 với nhãn mác con Rồng Xanh, Rồng Đỏ đã có mặt tại Hội chợ triển lãm Liege (Pháp) năm 1904 và hàng vạn tấn xi măng Hải Phòng đã có mặt trên thị trường tiêu thụ ở các nước như vùngViễn Đông,Vladivostoc,Java (Indonesia), Hoa Nam (Trung Quốc), Singapore. Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết năm 1954, Miền Bắc nước ta tiến hành công cuộc cải tạo và xây dựng XHCN, còn Miền Nam tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ. Nhà máy xi măng Hải Phòng được khôi phục và phát triển vừa sản xuất vừa chiến đấu bảo vệ nhà máy trong các cuộc bắn phá ác liệt bằng máy bay của Mỹ để đáp ứng nhu cầu xi măng phục vụ cho các công trình quốc phòng và phát triển kinh tế ở Miền Bắc.
Sau ngày 30/4/1975, Đất nước hoàn toàn toàn thống nhất, ngoài Nhà máy xi măng Hải Phòng và một số cơ sở xi măng lò đứng, ngành xi măng còn tiếp quản Vũ Thị Mai - 1312301028 - MT1701 2 Khoá luận tốt nghiệp Trường ĐH Dân Lập Hải Phòng nhà máy xi măng Hà Tiên với công suất 300.000 tấn/năm, sản xuất theo phương pháp ướt đã được xây dựng từ thời Mỹ - Ngụy.2 Về tầm nhìn Vicem Hải Phòng trở thành doanh nghiệp tiên phong sáng tạo, cung cấp các sản phẩm xi măng, vật liệu xây dựng với chất lượng và dịch vụ vượt trội , được tối ưu hóa cho nhu câu sử dụng ở vùng duyên hải, biển đảo.3 Sứ mệnh Đối với khách hàng : Đem lại sự yên tâm và tin cậy bằng cam kết cao nhất về chất lượng và dịch vụ hoàn hảo Đối với người lao động : Cam kết tạo dựng môi trường làm việc gắn kết và chuyên nghiệp, cơ hội phát triền và đãi ngộ dựa trên năng lực và hiệu quả công việc. Đối với cộng đồng : Có trách nhiệm đối với môi trường và sự phát triển cộng đồng.4 Giá trị cốt lõi Vicem Hải Phòng là người đồng hành tin cậy của khách hàng và đối tác. Vicem Hải Phòng không ngừng cải tiến và đổi mới trong công việc , phát triển các giải pháp hiệu quả cho khách hàng Vicem Hải Phòng cam kết trách nhiệm trong công việc và đối với cộng đồng.2 Tổng quan về ngành công nghiệp xi măng Việt Nam 1.1 Vai trò và nhu cầu xi măng Xi măng là một trong những cơ sở công nghiệp được hình thành và phát triển sớm nhất ở Việt Nam. Cái nôi đầu tiên của Ngành xi măng Việt Nam là Nhà máy Xi măng Hải Phòng, được khởi công xây dựng ngày 25/12/1899 với nhãn mác con Rồng Xanh, Rồng Đỏ đã có mặt tại Hội chợ triển lãm Liege (Pháp) năm 1904 và hàng vạn tấn xi măng Hải Phòng đã có mặt trên thị trường tiêu thụ ở các nước như vùng Viễn đông, Vladivostoc, Java (Indonesia), Hoa Nam (Trung Quốc), Singapore.
Đến nay đã có khoảng 90 Công ty, đơn vị tham gia trực tiếp sản xuất và phục vụ sản xuất xi măng trong cả nước, trong Vũ Thị Mai - 1312301028 - MT1701 3 Khoá luận tốt nghiệp Trường ĐH Dân Lập Hải Phòng đó: khoảng 33 thành viên thuộc tổng công ty xi măng Việt Nam, 5 công ty liên doanh, và hơn 50 công ty nhỏ và các trạm nghiền khác. Theo thống kê từ năm 1991 đến năm 1996, nhu cầu xi măng tại Việt Nam có sự tăng trưởng đột biến ở mức bình quân trên 20% mỗi năm. Trong khi ấy tăng trưởng sản lượng xi măng cả nước chỉ đạt mức bình quân 15% mỗi năm và hầu hết các nhà máy xi măng lò quay đã đạt sản lượng tối đa. Vì vậy để đáp ứng đủ nhu cầu xi măng cho xây dựng trong thời gian này, nước ta phải nhập khẩu tới 6,37 triệu tấn xi măng.
Cung ứng xi măng cả nước giai đoạn từ 2007 đến 2010 bình quân mỗi năm tăng khoảng 7 triệu tấn. nhu cầu cả nước tăng khoảng 4,2 triệu tấn/năm. Tổng cung xi măng vào năm 2010 đạt khoảng 59,02 triệu tấn so với tổng cầu 49,4 triệu tấn. Bảng 1: Các chỉ tiêu kinh tế ngành xi măng 2007 – 2010 Đơn vị Năm 2010 Năm 2015 Năm 2020 Xi măng ( triệu tấn) 59,02 88,5 112 (Theo quyết định số 121/08 QĐ-TTg) Bảng 2: Dự báo nhu cầu xi măng đến năm 2020 Trong những năm qua ngành xi măng đóng góp một phần không nhỏ vào tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam, trung bình từ 10% - 12% GDP.
Vì thế Chính phủ xác định Xi măng là ngành phát triển chiến lược nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế.2 Phân loại xi măng Hiện tại, theo tiêu chuẩn Việt nam, ngoài hai chủng loại xi măng pooclăng thông dụng được ký hiệu là PC và PCB còn có quy định một số loại xi măng Vũ Thị Mai - 1312301028 - MT1701 4 Khoá luận tốt nghiệp Trường ĐH Dân Lập Hải Phòng đặc biệt bao gồm: -Xi măng pooclăng trắng, ký hiệu: PCW. -Xi măng pooclăng puzôlan, ký hiệu: PCPuz. -Xi măng pooclăng xỉ hạt lò cao, tiêu chuẩn hiện hành không quy định ký hiệu. -Xi măng pooclăng bền sunphát, ký hiệu: PCS và PCHS.
-Xi măng pooclăng ít toả nhiệt, ký hiệu: PCLH 1.3 Sơ lƣợc về xi măng Xi măng (từ tiếng Pháp: ciment) là chất kết dính thủy lực được tạo thành bằng cách nghiền mịn clinker, thạch cao thiên nhiên và phụ gia. Khi tiếp xúc với nước thì xảy ra các phản ứng thủy hóa và tạo thành một dạng hồ gọi là hồ xi măng. Tiếp đó, do sự hình thành của các sản phẩm thủy hóa, hồ xi măng bắt đầu quá trình ninh kết sau đó là quá trình hóa cứng để cuối cùng nhận được một dạng vật liệu có cường độ và độ ổn định nhất định. Vì tính chất kết dính khi tác dụng với nước, xi măng được xếp vào loại chất kết dính thủy lực.
Các nguyên liệu chính dùng để sản xuất xi măng là đá vôi, đá sét được khai thác từ các mỏ gần nhà máy. Ngoài ra còn sử dụng các nguyên liệu điều chỉnh như quặng sắt, silica (hoặc bôxit) 1.4 Giới thiệu về bụi xi măng và các phƣơng pháp xử lí 1.1 Sơ lƣợc về bụi Bụi là một tập hợp nhiều hạt, có kích thước nhỏ bé, tồn tại lâu trong không khí dưới dạng bụi bay, bụi lắng và các hệ khí dung nhiều pha gồm hơi khói mù. Bụi là hệ thống bao gồm hai pha : pha khí và pha rắn rời rạc. Các loại bụi nói chung thường có kích thước từ 0,001µm - 10µm (micron) bao gồm tro, muội, khói và những hạt chất rắn tồn tại dưới dạng hạt rất nhỏ, chuyển động theo kiểu Brown, hoặc rơi xuống đất với tốc độ không đổi theo định luật Stock.
Loại bụi này thường gây tổn thương nặng cho cơ quan hô hấp, nhất là bệnh phổi nhiễm bụi thạch anh (silicosis) do thở hít không khí có bụi bioxyt silic lâu ngày. Vũ Thị Mai - 1312301028 - MT1701 5 Khoá luận tốt nghiệp Trường ĐH Dân Lập Hải Phòng Bụi lắng có kích thước lớn hơn 10µm, thường rơi nhanh xuống đất theo định luật Newton với tốc độ tăng dần. Các loại bụi này thường gây tác hại cho da, mắt, gây nhiễm trùng, gây dị ứng. Bụi có thể có nguồn gốc hữu cơ hoặc vô cơ.
Bụi hữu cơ như bụi thực vật (gỗ, bông), bụi động vật (len, lông, tóc), bụi nhân tạo (nhựa hóa học, cao su). Bụi vô cơ như bụi khoáng chất (thạch anh, amiăng), bụi kim loại (sắt, đồng, chì). Bụi nhỏ hơn 0,1µm lơ lửng trong không khí, không ở lại phế nang. Bụi từ 0,1µm - 5µm ở lại phổi, chiếm tới 80% - 90%.
Bụi từ 5µm - 10µm vào phổi nhưng lại được đào thải ra. Bụi lớn hơn 10µm thường đọng lại ở mũi. Bụi gây nhiều tác hại khác nhau nhưng trong đó tác hại đối với sức khỏe con người là quan trọng nhất. Về sức khỏe, bụi có thể gây tổn thương với mắt, da hoặc hệ tiêu hóa ( một cách ngẫu nhiên ), nhưng chủ yếu vẫn là sự xâm nhập của bụi vào phổi thông qua hít thở.