CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN Về HỆ THỐNG KÊNH PHÂN PHỐI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về kênh phân phối 1. Khái niệm kênh phân phối Kênh phân phối hàng hóa được định nghĩa là một tổ chức độc lập tham gia vào quá trình vận chuyển hàng hóa tới nơi tiêu thụ hoặc sử dụng. Hệ thống kênh phân phối tạo nên lợi thế cạnh tranh phân biệt, các doanh nghiệp sẽ tạo được lợi thế cạnh tranh tốt nếu xây dựng được kênh phân phối tốt.
Các chiến lược Marketing ngày nay gặp rất nhiều hạn chế từ sự cạnh tranh khốc liệt từ môi trường kinh doanh. Do vậy đã đến lúc chúng ta cần tập chung và chú ý vào yếu tố kênh phân phối như là cơ sở để doanh nghiệp tồn tại và cạnh tranh có hiệu qur trên thị trường. Hàng ngàn công ty đang thấy đây là nhiệm vụ quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh doanh của mình, họ hiểu ra sản phẩm và dịch vụ tốt chưa đủ, họ cần làm cho sản phẩm và dịch vụ ấy sẵn có, đúng thời gian và đúng địa điểm như khách hàng mong muốn. Chỉ có thể thông qua quản trị kênh phân phối, những khả năng này mới có thể thực hiện được.
Chức năng của kênh phân phối Nhờ có mạng lưới kênh phân phối, doanh nghiệp sẽ khắc phục được những khác biệt về các tiêu chí như thời gian, địa điểm và quyền sở hữu giữa người sản xuất và khách hàng tiêu dùng. Một số chức năng quan trọng của kênh phân phối như sau: Chức năng thông tin: Thành viên kênh phân phối có chức năng tập hợp, phân phối thông tin nghiên cứu về marketing, về các nhân tố và lực lượng trong môi trường cạnh tranh để hoạch định kế hoạch các hoạt động trao đổi. Chức năng xúc tiến: Kênh phân phối sẽ giúp doanh nghiệp phát triển và phân phối thông tin về những cung ứng cho thị trường tại các doanh nghiệp. Chức năng thương lượng: Kênh phân phối tạo ra các hợp đồng chuyển đổi sở hữu hàng hóa, dịch vụ, làm giảm đi mối liên hệ trong phân phối.
11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chức năng thiết lập các mối quan hệ: Kênh phân phối sẽ tạo lập và duy trì được mối liên hệ với người mua và khách hàng tiềm năng. Chức năng hoàn thiện hàng hóa: Hàng hóa sẽ được đáp ứng nhu cầu khách hàng đưa ra: Thời gian, địa điểm, sản xuất, phân loại, bao bì, đóng gói,… góp thực hiện một phần công việc của người sản xuất. Chức năng phân phối vật chất: Kênh phân phối làm nhiệm vụ di chuyển, bảo quản và dự trữ hàng hóa cách tốt nhất có thể. Chức năng tài chính: Nhiều hoạt động tài chính sẽ đảm bảo cho quá trình hoạt động của các thành viên trong kênh phân phối.
Chức năng chia sẻ rủi ro: Những rủi ro trong kinh doanh liên quan tới quá trình phân phối hàng hóa. Các thành phần của kênh phân phối Chủ thể kênh và người sử dụng cuối cùng: Đây là hai thành phần quan trọng nhất của kênh phân phối, Tùy thuộc vào các sản phẩm tiêu dùng khác nhau, chủ thể cung ứng các kênh phân phối khác như trong đó có hai loại kênh chính: - Kênh hàng tiêu dùng: Người sản xuất hàng tiêu dùng là chủ thể còn người sử dụng cuối cùng đóng vai trò là khách hàng hay người tiêu dùng. - Kênh hàng công nghiệp: Nhà sản xuất nguyên vật liệu là người cung ứng khách hàng hay người tiêu thụ công nghiệp là người sử dụng. - Các trung gian marketing: Các trung gian thương mại, hãng phân phối, trung gian tài chính hay đại lý dịch vụ markrting là các trung gian, giúp doanh nghiệp bán hàng, xúc tiến bán hàng.
Trung gian thương mại (middlement): Các hãng nằm trong kênh phân phối giúp tìm kiếm khách hàng và bán hàng cho doanh nghiệp: nhà bán lẻ hay nhà bán buôn, các đại lý, trung tâm môi giới. Vai trò của các thành viên này là thực hiện chức năng phân phối hiệu quả hơn, tiết kiệm hơn so với nhà sản xuất. Các hãng phân phối vật chất: Giúp cho quá trình vận chuyển, dự trữ hàng hóa từ điểm đầu tới điểm cuối của kênh phân phối, Bao gồm có các đơn vị vận tải và kho hàng. Quá trình lựa chọn kênh phân phối vật chất này luôn cần đảm bảo các yếu tố về chi phí và chất lượng dịch vụ.
Các đại lý dịch vụ marketing: Bao gồm các đại lý dịch vụ marketing, quảng cáo, hãng thông tin hay tư vấn giúp doanh nghiệp marketing sản phẩm, tìm ra thị trường tiềm năng cho sản phẩm của mình. Các trung gian tài chính: Bao gồm các tổ chức tín dụng, bảo hiểm, các ngân hàng giao dịch khi mua bán hàng hóa. Các quyết định trong kênh phân phối 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xác định mục tiêu phân phối Trước khi đưa ra quyết định quản trị kênh phân phối, doanh nghiệp cần tiến hành phân tích các yếu tố về môi trường trước.
Phân tích này bao gồm: Phân tích các đặc điểm thị trường mục tiêu của doanh nghiệp, phân tích môi trường vi mô, vĩ mô ngoài doanh nghiệp, phân tích đặc điểm môi trường nội bộ doanh nghiệp, phân tích về những quyết định maaketing-mix. Thông qua những phân tích này, doanh nghiệp sẽ xác định những ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đến việc các định mục tiêu phân phối. Các mục tiêu này có thể là mục tiêu về chi phí, mục tiêu dịch vụ hoặc mục tiêu lợi nhuận. Tùy thuộc vào các đặc điểm thị trường mà doanh nghiệp hướng tới, các yếu tố tác động trong và ngoài doanh nghiệp, mục tiêu marketing để xác định mục tiêu quản trị kênh phân phối sao cho phù hợp.
Các quyết định thiết kế và các tiêu chuẩn lựa chọn kênh phân phối Thiết kế kênh được định nghĩa là việc đưa ra các quyết định liên quan tới sự phát triển những kênh phân phối mới ở những nơi mà trước đó nó chưa tồn tại hoặc để cải tiến tốt hơn so với kênh hiện tại. Bốn vấn đề quan trọng mà ta có thể thấy dựa vào khái niệm trên như sau: - Thiết kế kênh được coi như quyết định của người làm công tác thị trường. - Thiết kế kênh cũng hàm chứa những nội dung xây dựng cải tiến và tạo kênh mới hiệu quả hơn kênh trước đó. - Đây là công việc phức tạp khi liên quan tới việc phân chia kênh phân phối sao cho hiệu quả và tối ưu nhất.
- Thiết kế kênh tạo ra một giai đoạn, một nội dung tìm kiếm và chọn lọc thành viên kênh. Đây cũng được coi là một vấn đề mang tính chiến lược tầm quan trọng của công ty để đảm bảo thực hiện mục tiêu dài hạn. Yêu cầu trong thiết kế kênh: Để đảm bảo các mục tiêu doanh nghiệp và mục tiêu xã hội, các yêu cầu sau đây cần đảm bảo khi thực hiện thiết kế kênh: - Đảm bảo tính đồng nhất về mục tiêu với tất cả các thành viên kênh được lựa chọn và với mục tiêu của những người quản trị kênh. - Tính đồng nhất về mục tiêu với tất cả thành viên trong kênh phân phối và mục tiêu của người quản trị kênh.
- Cấu trúc kênh cần được đảm bảo, giữa các thành viên kênh cần mối hợp tác chặt chẽ. Hạn chế tối đa các xung đột kênh, cạnh tranh giữa các thành viên của kênh. - Duy trì nguồn lực sẵn có, các cơ động trong kênh với từng loại hàng hóa khác nhau và trong các khu vực thị trường, thời điểm khác nhau để đảm bảo mục tiêu lâu dài. - Đảm bảo dự phối hợp liên hết giữa các yếu tố thông tin kênh và thành viên 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kênh để dòng chảy của kênh được liên tục và thường xuyên.
- Cần đảm bảo tính cạnh tranh lành mạnh giữa các hệ thống kênh được thiết kế, thực hiện các mục tiêu xã hội như quyền lợi người tiêu dùng, mức lưu chuyển ngành và sự phát triển kinh tế đất nước. Bốn quyết định thiết kế kênh phân phối cơ bản đó là: Quyết định cấu trúc tổ chức kênh, quyết định cường độ phân phối, quyết định các mối quan hệ kênh phân phối và quyết định phân phối vận động vật chất. Tùy vào những đặc điểm khác nhau của thị trường mà kênh phân phối được thiết kế khác nhau, Có thể thiết kế theo cấu trúc kênh dài, ngắn, cường độ có thể là không hạn chế, độc quyền hay có chọn lọc. Để có kiểu kiểu kênh phân phối hợp lý, nhà quản trị phải đánh giá kênh theo các tiêu chí: Tiêu chuẩn kinh tế, tiêu chuẩn kiểm soát và tiêu chuẩn thích ứng.
Quyết định cấu trúc tổ chức kênh phân phối - Quyết định kênh phân phối trực tiếp: Đây là kênh phân phối không bao gồm trung gian, chiều dài của kênh bằng không. Đối với hàng tiêu dùng: là kênh trực tiếp từ nhà sản xuất tới người tiêu dùng cuối cùng. Hầu hết các dịch vụ, sản phẩm trong thị trường hiện nay được phân phối theo phương án này nhất là những sản phẩm, dịch vụ được bán và giao trực tiếp tận nhà cho khách hàng. Do kênh phân phối không có trung gian nên người sản xuất sẽ chịu trách nhiệm tất cả các chức năng trong kênh.
Sơ đồ kênh hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cá nhân 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com (Nguồn: Trương Đình Chiến, Quản trị kênh phân phối, nhà xuất bản ĐHKTQD) Đối với hàng công nghiệp: kênh này sẽ duy trì lực lượng bán hàng và tất cả các chức năng của kênh. Kiểu kênh này áp dụng cho người mua với số lượng lớn, đòi hỏi các yêu cầu khi đàm phán. Các sản phẩm có giá trị cao hoặc có các dịch vụ đi kèm như dịch vụ lắp đặt, hướng dẫn sử dụng. Sơ đồ kênh hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng công nghiệp (Nguồn: Trương Đình Chiến, Quản trị kênh phân phối, nhà xuất bản ĐHKTQD) - Quyết định kênh trung gian: là kênh sử dụng rất ít phần tử trung gian.
Độ dài của kênh phụ thuộc vào các nhân tố ảnh hưởng. Khi đảm nhiệm nhiều chức năng, chiều dài kênh sẽ lớn và ngược lại. Như vậy có hai quyết định kênh trung gian là quyết định kênh dài và quyết định kênh ngắn. Quyết định cường độ kênh phân phối Cường độ kênh phân phối được hiểu là số lượng thành viên tham gia vào kênh.
Tùy thuộc số lượng sử dụng thành viên kênh để có các quyết định cường độ kênh phân phối khác nhau. Bao gồm có quyết định kênh phân phối không hạn chế, quyết định kênh phân phối có chọn lọc và quyết định kênh phân phối độc quyền. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.