Luận án tiến sĩ thủy văn học phân bổ nguồn nước mặt lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn

Luận án tiến sĩ về phân bổ nguồn nước mặt lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn. Các giải pháp quản lý nước bền vững cho phát triển kinh tế xã hội.

• Tác giả: Thân Văn Đón
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lã Văn Chú
• Trường học: Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu
• Chuyên ngành: Thuỷ văn học
• Đề tài: Nghiên cứu phân bổ hợp lý nguồn nước mặt cho lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan nghiên cứu phân bổ nguồn nước mặt lưu vực sông Vu Gia Thu Bồn

Lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn là hệ thống sông lớn tại miền Trung Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong cung cấp nước sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp và thủy điện cho hai tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng. Nghiên cứu phân bổ hợp lý nguồn nước mặt cho lưu vực này được thực hiện trong khuôn khổ luận án tiến sĩ thủy văn học năm 2021 tại Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu. Công trình do Thân Văn Đón thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Lã Văn Chú và TS. Tống Ngọc Thanh. Mục tiêu chính là xây dựng phương pháp phân bổ nước mặt đảm bảo công bằng, hiệu quả giữa các ngành sử dụng nước. Nghiên cứu tổng hợp kinh nghiệm quốc tế từ các lưu vực sông lớn như Indus, Colorado, Murray-Darling để áp dụng vào điều kiện thực tế Việt Nam. Phương pháp tiếp cận bao gồm phân tích thủy văn, mô hình hóa dòng chảy và tối ưu hóa phân bổ theo thứ tự ưu tiên. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý tài nguyên nước bền vững tại lưu vực.

1.1. Vị trí và đặc điểm tự nhiên lưu vực sông Vu Gia Thu Bồn

Lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn nằm ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ, có tổng diện tích khoảng 10.350 km². Hệ thống sông gồm hai nhánh chính là sông Vu Gia và sông Thu Bồn, hợp lưu trước khi đổ ra biển Đông qua cửa Đại. Địa hình lưu vực đa dạng, từ vùng núi cao phía Tây đến đồng bằng ven biển phía Đông. Khí hậu nhiệt đới gió mùa với lượng mưa tập trung vào mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12. Mưa lớn thường xuyên gây lũ lụt nghiêm trọng, trong khi mùa khô thiếu nước cục bộ. Đặc điểm thủy văn biến động mạnh theo mùa là thách thức lớn cho việc phân bổ nguồn nước hợp lý.

1.2. Vai trò của phân bổ nguồn nước trong quản lý tài nguyên nước

Phân bổ nguồn nước là quá trình xác định và phân chia lượng nước mặt khả dụng cho các đối tượng sử dụng nước khác nhau trong lưu vực. Quá trình này đảm bảo cân bằng giữa nhu cầu nước cho sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp, thủy điện và môi trường. Phân bổ hợp lý giúp giảm thiểu xung đột giữa các ngành sử dụng nước, đặc biệt trong điều kiện biến đổi khí hậu làm gia tăng tính bất ổn của nguồn nước. Các tiêu chí phân bổ thường dựa trên diện tích tự nhiên, dân số, diện tích tưới tiêu và mức độ ưu tiên theo quy định pháp luật. Phương pháp phân bổ cần được điều chỉnh linh hoạt theo mùa và theo tình hình thực tế của lưu vực.

II. Phân tích thực trạng và thách thức phân bổ nước mặt lưu vực

Thực trạng phân bổ nguồn nước mặt tại lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn đang đối mặt nhiều thách thức phức tạp. Nhu cầu nước ngày càng tăng do phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt từ các khu công nghiệp Hòa Khánh, Hòa Cầm, Thọ Quang tại Đà Nẵng và các vùng nông nghiệp tại Quảng Nam. Diện tích lấp đầy các khu công nghiệp đã đạt trên 70%, tạo áp lực lớn lên nguồn nước mặt. Đồng thời, tình trạng xâm nhập mặn và thủy triều ảnh hưởng đến chất lượng nước ở vùng hạ lưu. Biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất và cường độ thiên tai, gây lũ lụt mùa mưa và hạn hán mùa khô. Xung đột giữa phát triển thủy điện và nhu cầu nước hạ du ngày càng gay gắt. Công tác giám sát và đo đạc dòng chảy còn hạn chế, thiếu dữ liệu thời gian thực phục vụ điều tiết phân bổ. Hệ thống pháp luật về phân bổ nước tuy đã hoàn thiện nhưng việc thực thi gặp nhiều khó khăn do thiếu cơ chế phối hợp liên tỉnh hiệu quả.

2.1. Xung đột giữa các ngành sử dụng nước trong lưu vực

Xung đột nguồn nước tại lưu vực Vu Gia - Thu Bồn biểu hiện rõ nét giữa ba nhóm đối tượng chính: nông nghiệp, công nghiệp và thủy điện. Nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nhu cầu nước nhưng hiệu quả sử dụng thấp do hệ thống tưới tiêu lạc hậu. Công nghiệp phát triển mạnh tại Đà Nẵng đòi hỏi nguồn nước ổn định với chất lượng cao. Các nhà máy thủy điện thượng lưu điều tiết dòng chảy phục vụ phát điện, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước hạ du. Trong mùa khô, xung đột trở nên nghiêm trọng khi tổng nhu cầu vượt quá khả năng cung cấp. Thiếu cơ chế điều phối liên ngành khiến việc giải quyết xung đột gặp nhiều trở ngại.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến nguồn nước mặt

Biến đổi khí hậu gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chế độ thủy văn lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn. Nhiệt độ trung bình tăng dẫn đến gia tăng bốc hơi, làm giảm lượng nước mặt khả dụng. Mẫu mưa thay đổi với xu hướng tập trung thành các trận mưa cường độ cao, gây lũ lụt và xói mòn đất. Mùa khô kéo dài hơn, dòng chảy kiệt giảm đáng kể, gây thiếu hụt nước sinh hoạt và nông nghiệp. Xâm nhập mặn xâm nhập sâu hơn vào vùng hạ lưu do nước biển dâng và giảm dòng chảy. Các kịch bản biến đổi khí hậu cho thấy lưu vực sẽ chịu áp lực ngày càng lớn về an ninh nguồn nước trong tương lai.

III. Phương pháp phân bổ hợp lý nguồn nước mặt cho lưu vực

Phương pháp phân bổ hợp lý nguồn nước mặt cho lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn được xây dựng trên cơ sở tổng hợp nhiều phương pháp tiếp cận hiện đại. Nghiên cứu áp dụng mô hình thủy văn để tính toán tài nguyên nước mặt khả dụng theo mùa và theo năm. Phương pháp phân bổ theo thứ tự ưu tiên được sử dụng, ưu tiên nước sinh hoạt trước, sau đó đến nông nghiệp, công nghiệp và cuối cùng là môi trường. Mô hình tối ưu hóa giúp xác định tỷ lệ phân bổ tối ưu giữa các ngành sử dụng nước. Hệ số điều chỉnh phân bổ được xây dựng dựa trên điều kiện thủy văn thực tế, cho phép tăng hoặc giảm lượng nước phân bổ theo mùa. Nghiên cứu tham khảo kinh nghiệm từ thỏa thuận sông Indus giữa Ấn Độ và Pakistan, nơi tổng lượng nước phân bổ khoảng 144 tỷ m³ được chia theo tiêu chí diện tích, dân số và đất tưới tiêu. Phương pháp cũng tích hợp yếu tố dòng chảy môi trường để duy trì hệ sinh thái thủy sinh. Kết quả phân bổ được kiểm chứng bằng mô hình mô phỏng và đánh giá tác động đa tiêu chí.

3.1. Mô hình hóa thủy văn và tính toán tài nguyên nước khả dụng

Mô hình thủy văn được xây dựng để mô phỏng quá trình hình thành dòng chảy trong lưu vực Vu Gia - Thu Bồn. Dữ liệu đầu vào bao gồm lượng mưa, bốc hơi, đặc tả đất và sử dụng đất. Mô hình được hiệu chỉnh và kiểm định bằng số liệu quan trắc thực tế tại các trạm thủy văn. Kết quả mô hình cho phép tính toán lượng nước mặt khả dụng theo tháng và theo năm với các mức đảm bảo khác nhau. Tài nguyên nước khả dụng được xác định bằng tổng dòng chảy trừ đi dòng chảy lũ và lượng nước cần thiết cho duy trì dòng chảy tối thiểu. Đây là cơ sở khoa học để xác định tổng lượng nước có thể phân bổ cho các đối tượng sử dụng.

3.2. Xây dựng kịch bản phân bổ và tối ưu hóa nguồn nước

Nghiên cứu xây dựng nhiều kịch bản phân bổ dựa trên các mức độ phát triển kinh tế - xã hội khác nhau. Kịch bản cơ sở phản ánh tình trạng hiện tại, kịch bản phát triển tính đến tăng trưởng nhu cầu nước trong tương lai. Mô hình tối ưu hóa tuyến tính được sử dụng để tìm tỷ lệ phân bổ tối đa hóa lợi ích tổng thể. Các ràng buộc bao gồm nhu cầu tối thiểu cho mỗi ngành, công suất hệ thống hạ tầng và giới hạn môi trường. Kết quả cho thấy kịch bản phân bổ tối ưu giúp giảm 15-20% xung đột nước so với phương pháp truyền thống. Hệ thống cảnh báo sớm được đề xuất để điều chỉnh phân bổ khi điều kiện thủy văn thay đổi bất thường.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn phân bổ nước lưu vực

Luận án tiến sĩ về phân bổ hợp lý nguồn nước mặt cho lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nghiên cứu xác định được tổng tài nguyên nước mặt khả dụng theo mùa và xây dựng phương pháp phân bổ đa tiêu chí. Hệ thống phân bổ theo thứ tự ưu tiên kết hợp điều chỉnh theo điều kiện thủy văn thực tế proved tính khả thi cao. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho quy hoạch tổng thể khai thác sử dụng nước lưu vực. Các đề xuất về cơ chế điều phối liên tỉnh giúp giải quyết xung đột nước hiệu quả hơn. Phương pháp nghiên cứu có thể áp dụng cho các lưu vực sông tương tự tại miền Trung Việt Nam. Ứng dụng thực tiễn bao gồm hỗ trợ ra quyết định cho cơ quan quản lý tài nguyên nước, xây dựng quy định phân bổ nước lưu vực và lập kế hoạch phòng chống hạn hán. Nghiên cứu cũng đề xuất hệ thống giám sát thời gian thực để cập nhật liên tục phân bổ nước theo tình hình thực tế.

4.1. Đóng góp khoa học của luận án tiến sĩ thủy văn học

Luận án đã đóng góp nhiều giá trị khoa học quan trọng cho lĩnh vực thủy văn học và quản lý tài nguyên nước. Thứ nhất, nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu thủy văn toàn diện cho lưu vực Vu Gia - Thu Bồn. Thứ hai, phương pháp phân bổ đa tiêu chí kết hợp mô hình tối ưu hóa là sáng tạo mới trong điều kiện Việt Nam. Thứ ba, hệ số điều chỉnh phân bổ theo mùa giúp nâng cao tính linh hoạt của quy trình phân bổ. Thứ tư, nghiên cứu tổng hợp kinh nghiệm quốc tế và áp dụng thành công vào bối cảnh địa phương. Kết quả nghiên cứu được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín và được giới học thuật đánh giá cao.

4.2. Khuyến nghị cho công tác quản lý tài nguyên nước lưu vực

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận án đưa ra nhiều khuyến nghị quan trọng cho công tác quản lý tài nguyên nước. Cần thành lập hội đồng quản lý nước lưu vực với sự tham gia của cả Quảng Nam và Đà Nẵng để điều phối hiệu quả. Đầu tư nâng cấp hệ thống quan trắc thủy văn thời gian thực phục vụ điều chỉnh phân bổ. Áp dụng cơ chế giá nước phản ánh đúng giá trị kinh tế để khuyến khích sử dụng tiết kiệm. Tăng cường hợp tác liên ngành trong quy hoạch sử dụng nước. Đẩy mạnh nghiên cứu tác động biến đổi khí hậu để cập nhật kịch bản phân bổ dài hạn. Xây dựng quy trình ứng phó khẩn cấp khi xảy ra hạn hán nghiêm trọng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU PHÂN BỔ NGUỒN NƯỚC VÀ ĐẶC ĐIỂM LƯU VỰC SÔNG VU GIA - THU BỒN 1. Khái niệm và vai trò của phân bổ nguồn nước 1. Khái niệm Nguồn nước: theo Luật Tài nguyên nước năm 2012, “Nguồn nước là các dạng tích tụ nước tự nhiên hoặc nhân tạo có thể khai thác, sử dụng bao gồm sông, suối, kênh, rạch, hồ, ao, đầm, phá, biển, các tầng chứa nước dưới đất; mưa, băng, tuyết và các dạng tích tụ nước khác”. Nước mặt: là nước tồn tại trên mặt đất liền hoặc hải đảo.

Hệ thống tài nguyên nước: là một hệ thống phức tạp bao gồm nguồn nước, các công trình khai thác tài nguyên nước, các yêu cầu về nước cùng với mối quan hệ tương tác giữa chúng và sự tác động của môi trường lên nó [12]. Lượng nước có thể phân bổ: là lượng nước có thể sử dụng trừ đi lượng nước dành cho các ưu tiên sử dụng, lượng nước quy định trong các thỏa thuận liên vùng, liên quốc gia và lượng nước dành cho đảm bảo yêu cầu dòng chảy tối thiểu [70]. Phân bổ nguồn nước: là quá trình chia sẻ nguồn nước giữa các vùng và các đối tượng sử dụng nước khác nhau. Nói một cách đơn giản, đó là cơ chế xác định ai có thể khai thác, khai thác bao nhiêu, khai thác ở đâu, khai thác khi nào và cho mục đích gì [80].

Theo IWMI (International Water Management Institute): “Phân bổ nguồn nước (water allocation) hiểu theo nghĩa đơn giản là sự chia sẻ nguồn nước giữa các ngành dùng nước với nhau trên lưu vực sông để đảm bảo lợi ích của tất cả người dùng”. Phân bổ nguồn nước cũng bao gồm cả sự chia sẻ nguồn nước giữa các lưu vực sông lân cận với nhau, nhất là giữa lưu vực sông có nhiều nước với lưu vực sông có ít nước nhằm đảm bảo lợi ích cao nhất cho phát triển kinh tế của toàn vùng. Phân bổ 9 hợp lý nguồn nước sử dụng là một yêu cầu quan trọng cần phải thực hiện trong quản lý tổng hợp tài nguyên nước lưu vực sông hiện nay, trong đó cần xác định các nguyên tắc phân bổ nguồn nước, cách thức tổ chức quản lý và giải quyết các mâu thuẫn trong sử dụng nước [73]. Vai trò của phân bổ nguồn nước Trong bối cảnh hiện nay, tài nguyên nước là tài nguyên có vai trò đặc biệt quan trọng với tất cả các lĩnh vực, các đối tượng sử dụng cho các mục đích khác nhau.

Phân bổ nguồn nước là công cụ đặc biệt quan trọng cho việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, ra quyết định, định hướng phát triển kinh tế - xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững [71]. Do vậy, phân bổ nguồn nước hài hòa, hợp lý và hiệu quả giữa các đối tượng sử dụng nước sẽ đảm bảo cho sự phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và giảm áp lực đối với các cơ quan nhà nước về tài nguyên nước. Lợi ích tiềm năng của phân bổ nguồn nước được thể hiện thông qua: (i) Tăng cường lợi ích kinh tế lâu dài từ việc sử dụng nước; (ii) Cải thiện về mặt xã hội; (iii) Cải thiện tính bền vững về môi trường; (iv) Giảm áp lực đối với chính phủ và cơ quan quản lý nhà nước về TNN. Trên lưu vực sông, nếu nguồn nước được phân chia rõ ràng, hợp lý cho tất cả các yêu cầu sử dụng thì sẽ giảm bớt các xung đột trong sử dụng nước và quyền sử dụng nước chính đáng của người dùng mới được bảo vệ, nhất là quyền dùng nước của các cộng đồng dân cư nhỏ và người dân sống ven sông, những con người thường ít có cơ hội và tiếng nói nhỏ bé trong việc đòi hỏi quyền dùng nước của mình khi bị xâm phạm [48], [57], [60].

Trong thực tế, vấn đề phân bổ nguồn nước chưa thực sự cần thiết đối với những lưu vực sông có lượng nước sử dụng còn ít so với tiềm năng nguồn nước. Tuy nhiên, phân bổ nguồn nước lại đặc biệt quan trọng đối với những 10 sông có nguồn nước bị hạn chế so với yêu cầu sử dụng của các ngành trong những thời gian hạn hán, thiếu nước. Phân bổ nguồn nước hợp lý sẽ góp phần giảm sự mất cân đối giữa cung và cầu, mang lại lợi ích cho tất cả mọi người dùng nước và sự bền vững của môi trường [68]. Giải quyết vấn đề phân bổ nguồn nước không chỉ bao gồm việc nghiên cứu để đưa ra các nguyên tắc phân bổ lượng nước cho các ngành dùng nước, như mỗi ngành có thể sử dụng bao nhiêu phần trăm lượng nước của sông trong những điều kiện ràng buộc của nguồn nước đến, mà còn phải đi sâu giải quyết các khía cạnh liên quan như thể chế, luật pháp, kỹ thuật, kinh tế tài chính, công trình, sự tham gia của người dùng.trong việc sử dụng nước [61].

Phân bổ nguồn nước được nhìn nhận là một thành phần trong quản lý tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông, nên chịu sự chi phối của các chức năng sau: - Thể chế: xác định và quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tư nhân trên lưu vực sông về phân bổ nguồn nước trong sông và nhất là khi nguồn nước đến bị hạn chế. - Luật pháp: quy định rõ quyền dùng nước trong các văn bản quy phạm pháp luật và khuôn khổ pháp lý trong việc quy hoạch, quản lý việc phân bổ, chia sẻ nguồn nước trên lưu vực sông. - Kỹ thuật: tính toán và đánh giá nguồn nước, mô hình hoá đặc tính và quá trình sử dụng nước, phân bổ nguồn nước, kỹ thuật vận hành, giám sát chất lượng nước. - Công trình: thiết kế, quy trình vận hành các công trình cung cấp và điều tiết nước, dẫn nước tới các hộ dùng nước hoặc chuyển nước sang lưu vực lân cận.

- Kinh tế tài chính: tính toán các chi phí và lợi ích trong sử dụng nước, xác định giá nước hợp lý trên cơ sở coi nước là hàng hoá có giá trị kinh tế để đánh giá hiệu quả kinh tế cho các phương án phân chia nước. 11 - Sự tham gia của người dùng: cần có cơ chế phù hợp cho sự tham gia của tất cả người dùng nước trong việc phân bổ nguồn nước. Phân bổ hợp lý nguồn nước cho các ngành dùng nước cũng là giải pháp giúp cho thực hiện quyền dùng nước, đem lại sự công bằng cho xã hội, hiệu quả kinh tế cho những người dùng và sự bền vững về môi trường [72], [80]. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến phân bổ nguồn nước 1.

Trên thế giới 1. Nguồn gốc phân bổ nguồn nước Nguồn gốc của phân bổ nguồn nước được bắt đầu từ sự ra đời của kỹ thuật tưới tiêu trong Thiên niên kỷ thứ 3 trước Công nguyên. Kỹ thuật tưới tiêu đã thúc đẩy sự phát triển của nền nông nghiệp cố định dài hạn. Năng suất tăng từ các cánh đồng phù sa bồi đắp được tưới tiêu đã tạo nên hiện tượng dư thừa lương thực và giải phóng một bộ phận nông dân để họ có thể tự do theo đuổi các sinh kế khác [79].

Thực tế lịch sử cho thấy, những nền văn minh sớm nhất của loài người thường phát triển dọc theo các hệ thống sông rộng lớn ở những vùng đất đai màu mỡ trên thế giới. Phân bổ nguồn nước (phân lũ) còn bổ sung độ màu mỡ cho đất nhờ ngập lụt, không những cho phép mà còn duy trì củng cố những nền văn minh này đến hàng nghìn năm. Tiêu biểu như nền văn minh cổ đại của Ai Cập (dọc sông Nile), Babylon (trên sông Tigris và Euphrates), Harappan (trên sông Indus) và triều đại Thương, Chu của Trung Hoa (trên sông Hoàng Hà). Cũng vì vậy mà đã có được những phương pháp phân bổ nguồn nước sớm nhất trong lịch sử thông qua các hệ thống thủy lợi [48], [54], [59], [83].

Các nền văn minh này tiếp tục phát triển dọc các hệ thống sông lớn ở thời điểm khi lượng nước vượt xa nhu cầu. Do đó, cách phân bổ nguồn nước thời kỳ xa xưa tập trung chủ yếu vào việc phân bổ nước giữa các hộ nông dân dọc các hệ thống thủy lợi. Thời kỳ Babylon cổ đại, vua Hammurabi (1795- 12 1750 bc) đã lập đạo luật Hammurabi là tập hợp của các đạo luật với chủ đề khác nhau, trong đó có luật phân bổ nguồn nước. Tại Babylon, hệ thống thủy lợi ở châu thổ khô cằn Tigris và Euphrates dựa vào nguồn nước từ tuyết tan mùa đông.

Hệ thống tưới tiêu mùa hè hoạt động được là nhờ một hệ thống các đập chứa nước nhỏ và kênh mương thủy lợi. Bộ luật Hammurabi thiết lập một loạt các đạo luật đảm bảo sự công bằng trong sử dụng nguồn nước từ nguồn lưu trữ cũng như kiểm soát tình hình sử dụng quá mức cho phép [80], [82]. Phân bổ nguồn nước và pháp luật Phân bổ nguồn nước được pháp luật quy định trong một quốc gia hay liên quốc gia. Đối với các nước có chủ quyền, thường được thực hiện trong khuôn khổ văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước.

Trung Quốc, Nam Phi và Úc cũng như nhiều nước khác đã thiết lập quyền của nhà nước trong quản lý tài nguyên nước và cung cấp căn cứ cũng như yêu cầu đối với các cơ quan chính phủ phát triển và thực hiện các quy hoạch phân bổ nguồn nước. Thay vì các phương pháp tiếp cận đặc biệt trong giải quyết các tranh chấp về nước, quy hoạch phân bổ nguồn nước hiện nay thường tuân theo các nguyên tắc và quy trình đánh giá nguồn nước hiện có để chia sẻ, phân bổ giữa các vùng và các đối tượng sử dụng [50], [55], [68], [78]. Trên phạm vi quốc tế, luật pháp cũng là vấn đề tác động lên các cuộc thương thuyết và thực hiện các thỏa thuận phân bổ nước đối với các dòng sông xuyên biên giới, như Ấn Độ và Pakistan đối với sông Indus, Mexico và Mỹ đối với sông Colorado và Bravo. Nhiều nỗ lực được thực hiện để thúc đẩy các thỏa thuận xuyên biên giới, trong đó có Bộ Quy tắc Helsinki 1966 về việc sử dụng nước trên các con sông Quốc tế và Hội nghị về Luật sử dụng nguồn nước quốc tế phi Hàng hải năm 1997.

Cùng với những văn bản khác, với các điều khoản liên quan đến sử dụng “hợp lý và công bằng” các dòng sông xuyên quốc gia, chính là các nguyên tắc phân bổ nguồn nước [51], [52], [62], [65], [67], [69]. 13 Sông Nile chảy qua 11 quốc gia gồm Tanzania, Uganda, Rwanda, Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Kenya, Ethiopia, Eritrea, Nam Sudan, Cộng hòa Sudan và Ai Cập.