ĐẶT VẤN ĐỀ Huấn luyện (HL) thể thao là một quá trình phức tạp, thể thao thành tích cao ở nước ta hiện nay chưa được đầu tư tốt. Việc đầu tư chỉ phát triển tự phát của từng vùng miền, do vậy rất khó để xây dựng một cách khoa học, hệ thống, hoàn chỉnh một quy trình đào tạo tài năng thể thao ở các môn, trong đó công tác giám định HL vận động viên (VĐV) đóng vai trò quan trọng và được sự quan tâm của các nhà chuyên môn. Bóng chuyền là môn thể thao được nhiều người yêu thích trên thế giới, phù hợp với mọi lứa tuổi giới tính. Bóng chuyền được chơi và tổ chức thi đấu với nhiều hình thức, nội dung khác nhau, như trong nhà, trên bãi biển, dưới nước.
Thi đấu bóng chuyền nói riêng đã trở thành một hoạt động của nền văn hoá của xã hội. Tại nước ta hiện nay thi đấu bóng chuyền đỉnh cao cũng được xã hội quan tâm và theo dõi, để có một trận thi đấu bóng chuyền hay, sôi nổi, cuốn hút khán giả thì chính VĐV phải là những người ưu tú, nhiệt huyết được trang bị kỹ - chiến thuật, tâm lý, đặc biệt trong đó vấn đề về thể lực phải thật tốt, chương trình HL mang tính khoa học và chú trọng tăng cường HL thể lực đã trở thành nhận thức chung. Tuy nhiên yêu cầu hiện nay không chỉ về HL khoa học hóa mà còn là công tác bảo đảm vật chất kỹ thuật cho việc huấn luyện, công tác giám định hiệu quả trong chương trình huấn luyện. Giám định là công việc kiểm tra, đánh giá chung với hầu hết đối tượng giám định liên quan đến sự đo lường, kiểm tra và các tiêu chuẩn đánh giá áp dụng để xác nhận chắc chắn các thông số kỹ thuật đặc trưng liên quan đến đối tượng giám định.
Kết quả giám định thông thường được so sánh với các yêu cầu và tiêu chuẩn đã đưa ra nhằm xây dựng mục tiêu đã định với đối tượng giám định. Giám định công tác quá trình HL thể lực nghĩa là giám sát để kiểm soát toàn bộ quá trình HL thể lực từ lượng vận động (LVĐ), khả năng thích nghi của VĐV đến những thay đổi về trạng thái thể lực của họ. Giám định là công việc quản lý chuyên môn khoa học giúp quản lý chặt chẽ các quá trình hoạt động và thông tin từ công tác này sẽ giúp nhà quản lý nhà đầu tư kiểm soát được chất lượng VĐV, giúp huấn luyện viên (HLV) định hướng tuyển chọn, HL, đánh giá kế hoạch, điều chỉnh HL để liên tục nâng cao thành tích chuyên môn. Việc tuyển chọn giám định HL cũng có sự khác 2 nhau, không thể dùng một tiêu chuẩn cụ thể để làm thước đo đánh giá cho tất cả các môn thể thao, phải có các chỉ tiêu đánh giá cho từng môn thể thao cụ thể.
Theo Nguyễn Thành Lâm giám định huấn luyện thể thao là việc sử dụng các phương pháp, biện pháp, phương tiện kiểm tra, xem xét phân tích đánh giá kết quả tập luyện của vận động viên sau một quá trình huấn luyện (kiểm tra định kỳ). [31] Có thể khẳng định rằng, kết quả của các công trình nghiên cứu trong nước đã công bố, dù ở lĩnh vực này hay lĩnh vực khác, tuy chưa nhiều song chúng là cơ sở ban đầu hết sức đáng quý, cả về mặt tư liệu lẫn về mặt định hướng và về phương pháp nghiên cứu. Song phần lớn các tác giả chỉ mới dừng lại ở mức độ xác định các chỉ tiêu, đánh giá trình độ tập luyện của vận động viên bằng phương pháp, phương tiện truyền thống. Thực tế đào tạo VĐV bóng chuyền hiện nay tại nước ta về công tác quản lý HL và giám định khoa học vẫn còn nhiều hạn chế.
Ban HL làm toàn bộ công việc từ HL chuyên môn đến đời sống sinh hoạt của VĐV, không có ban chuyên môn kiểm tra đánh giá dẫn đến trong thời gian qua trình độ bóng chuyền chuyên nghiệp của chúng ta chưa có sự chuyển biến mạnh mẽ. Đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa là một đội bóng giàu truyền thống là một trong những đội luôn ở trong nhóm sáu hạng đầu của giải vô địch Quốc gia trong 10 năm gần đây. Tuy nhiên bên cạnh thành tích đã đạt được nhưng HL thể lực vẫn còn nhiều hạn chế. Đặc biệt cho tới thời điểm hiện nay vẫn chưa có một công trình nghiên cứu đầy đủ về các tiêu chuẩn đánh giá trình độ tập luyện nói chung và trình độ thể lực nói riêng cho VĐV Bóng chuyền các cấp, cũng như giám sát và kiểm soát quá trình HL thể lực cho VĐV bóng chuyền ở nước ta hiện nay.
Với mong muốn được nghiên cứu đóng góp cải thiện bóng chuyền trình độ cao ở Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả công tác HL, nâng cao trình độ thi đấu của VĐV bóng chuyền (BC) Việt Nam nói chung và đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa nói riêng. Nên tôi chọn đề tài: “Nghiên cứu xây dựng một số tiêu chuẩn giám định hiệu quả huấn luyện thể lực trong thời kỳ chuẩn bị của đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa”. 3 Mục đíc n iên cứu Nhằm xây dựng được một số tiêu chuẩn giám định hiệu quả HL thể lực trong thời kỳ chuẩn bị của đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa hướng đến mục tiêu ưu việt hóa trong mục đích huấn luyện, đánh giá quá trình HL và các ý kiến tư vấn điều chỉnh cho ban huấn luyện. Mục tiêu nghiên cứu Để giải quyết mục đích nghiên cứu, luận án tiến hành giải quyết 3 mục tiêu như sau: Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác giám định HL thể lực trong thời kỳ chuẩn bị của các đội bóng chuyền nam hạng đội mạnh Việt nam.
Thực trạng nhận thức về công tác giám định huấn luyện thể lực của ban huấn luyện các đội mạnh bóng chuyền Việt Nam. Thực trạng về công tác giám định HL thể lực tại các đội bóng chuyền nam hạng đội mạnh Việt Nam năm 2017. Thực trạng trình độ chuẩn bị thể lực của đội Bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa trong thời kỳ chuẩn bị năm 2017. Mục tiêu 2: Giám định hiệu quả công tác huấn luyện thể lực của đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa của chu kỳ huấn luyện năm 2017.
Đề xuất thay đổi tỷ trọng lượng vận động các yếu tố cấu thành năng lực thể thao cho nam VĐV đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa theo kế hoạch huấn luyện năm 2017. Đánh giá hiệu quả công tác giám định huấn luyện thể lực cho VĐV đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa qua chu kỳ I của kế hoạch huấn luyện năm 2017. Mục tiêu 3: Xây dựng tiêu chuẩn giám định và ứng dụng kiểm nghiệm thực tiễn công tác HL thể lực trong thời kỳ chuẩn bị cho đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa. Kiểm định phân phối chuẩn cho từng chỉ số và test để giám định huấn luyện thể lực trong thời kỳ chuẩn bị cho đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa.
Xây dựng thang điểm đánh giá thể lực cho nam VĐV đội bóng chuyền Sanest Khánh Hòa 4 Phân loại tiêu chuẩn từng test đánh giá thể lực cho nam VĐV bóng chuyền Sanest Khánh Hòa. Ứng dụng kiểm nghiệm giám định thể lực cho nam VĐV bóng chuyền Sanest Khánh Hòa sau thời kỳ chuẩn bị. Giả t uyết k oa ọc của đề t i Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác huấn luyện thể lực tại các đội bóng chuyền nam hạng đội mạnh Việt Nam cho thấy, chưa có một tiêu chuẩn giám định khoa học tại các đội bóng chuyền trong thời điểm hiện tại. Vì thế, việc kiểm tra đánh giá trình độ thể lực cho VĐV bóng chuyền đội Sanest Khánh Hòa cùng xem xét kế hoạch huấn luyện năm của đội để tư vấn điều chỉnh lượng vận động trong huấn luyện các yếu tố cấu thành năng lực thể thao cho VĐV, cũng như xây dựng kế hoạch huấn luyện thể lực cụ thể và ứng dụng thực tế trong điều khiển quá trình huấn luyện thể lực một cách phù hợp trong thời kỳ chuẩn bị, cùng với việc kiểm tra đánh giá hiệu quả của công tác huấn luyện thể lực và còn là cơ sở xây dựng tiêu chuẩn đánh giá trình độ thể lực cho nam VĐV đội bóng chuyền Sanest Khánh Hòa qua từng giai đoạn.
Giám định thể lực và xây dựng tiêu chuẩn giám định thể lực phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam và chương trình kế hoạch huấn luyện của thời kỳ chuẩn bị, sẽ góp phần nâng cao trình độ tập luyện thể lực cho vận động viên bóng chuyền, nhằm đạt thành tích cao trong thi đấu. 5 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. K ái niệm về iám địn 1. Khái niệm Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: Giám định là "Kiểm tra và kết luận về một hiện tượng hoặc một vấn đề mà cơ quan nhà nước cần tìm hiểu và xác định”.[64], [66] Từ điển Hán - Việt: Giám định là “Xem xét để quyết định".
Từ điển tiếng Anh Expertise (giám định) có nhiều nghĩa: - Động từ: Là “đưa ra ý kiến của giới chuyên môn (về 1 vấn đề nào đó)". - Danh từ: Là “ý kiến của giới chuyên môn (về 1 vấn đề nào đó)", ý kiến về mặt chuyên môn. Theo nghị định 11/2005/NĐ-CP quy định chi tiết về chuyển giao công nghệ thì giám định công nghệ được định nghĩa: “Giám định công nghệ là hoạt động xem xét, đánh giá tính khả thi và sự phù hợp của công nghệ được lựa chọn so với chính sách phát triển công nghệ của Nhà nước và mục tiêu, nội dung hợp đồng chuyển giao công nghệ, dự án đầu tư"[36], Thí dụ như: Giám định y khoa, giám định giống lúa mới, giám định công nghệ (sau đầu tư), giám định công trình (đã xây dựng xong). Khái niệm giám định khoa học huấn luyện: Theo Thông tư số 03/2015/TT-BVHTTDL về giám định khoa học huấn luyện của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thì khái niệm giám định khoa học HL là: “Giám định khoa học đánh giá trình độ tập luyện thể thao của vận động viên là việc sử dụng các phương pháp khoa học, kỹ thuật nghiệp vụ và các thiết bị đo lường để kiểm tra, đánh giá tổng hợp về trình độ tập luyện của vận động viên” [51], nội dung giám định khoa học được trình bày rõ ở điều 6 thông tư này.
Nó bao gồm: Kiểm tra, đánh giá thể lực, kỹ thuật, hình thái, chức năng, tâm lý và kiểm tra doping theo các chỉ tiêu do Hội đồng giám định đề xuất trình Tổng cục Thể dục thể thao xem xét, quyết định.