Hệ Thống Thông Tin Kế Toán Trong Các Bệnh Viện Công Trên Địa Bàn Hà Nội

Tìm hiểu hệ thống thông tin kế toán tại các bệnh viện công ở Hà Nội. Phân tích thực trạng, giải pháp hoàn thiện và nâng cao chất lượng HTTTKT.

• Tác giả: Trần Thị Minh Xuân
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Đức Cường
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Hệ Thống Thông Tin Kế Toán Trong Các Bệnh Viện Công Trên Địa Bàn Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Khái quát về phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.5.1. Ý nghĩa về mặt lý luận
• 1.5.2. Ý nghĩa về mặt thực tiễn
• 1.6. Các kết quả nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu luận án
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 2.1. Tổng quan nghiên cứu
• 2.1.1. Tổng quan nghiên cứu về hệ thống thông tin kế toán
• 2.1.2. Tổng quan nghiên cứu về chất lượng HTTTKT
• 2.1.3. Nghiên cứu HTTTKT tại các đơn vị SNCL
• 2.1.4. Khoảng trống nghiên cứu
• 2.2. Cơ sở lý luận về hệ thống thông tin kế toán trong đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.2.1. Cơ sở lý luận về đơn vị SNCL
• 2.2.2. Hệ thống thông tin kế toán trong đơn vị SNCL
• 2.2.3. Chất lượng hệ thống thông tin và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng Hệ thống thông tin kế toán
• 2.2.4. Các lý thuyết nền tảng
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Đề xuất mô hình và các giả thuyết nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Nghiên cứu định tính
• 3.3.2. Nghiên cứu định lượng
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TRONG CÁC BỆNH VIỆN CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
• 4.1. Khái quát chung về các BVCL trên địa bàn Hà Nội
• 4.2. Đặc điểm hoạt động
• 4.3. Đặc điểm tổ chức quản lý và phân cấp quản lý tài chính
• 4.4. Định hướng phát triển. Kết quả nghiên cứu định tính. Kết quả khảo sát định lượng về thực trạng HTTTKT trong các BVCL trên địa bàn Hà Nội
• 4.4.1. Thực trạng con người
• 4.4.2. Thực trạng về phần cứng
• 4.4.3. Thực trạng phần mềm
• 4.4.4. Thực trạng về dữ liệu
• 4.4.5. Thực trạng về quy trình
• 4.4.6. Thực trạng về hệ thống kiểm soát
• 4.5. Kết quả nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT trong các BVCL trên địa bàn Hà Nội
• 4.5.1. Kết quả thống kê mô tả các biến nghiên cứu
• 4.5.2. Kết quả kiểm định thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha
• 4.5.3. Kết quả kiểm định thang đo bằng phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 4.5.4. Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT
• 4.6. Tiểu kết chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5.2. Những kết quả chung
• 5.3. Những tồn tại cần khắc phục
• 5.4. Nguyên nhân của các tồn tại
• 5.5. Các khuyến nghị đề xuất hoàn thiện các yếu tố thuộc HTTTKT
• 5.5.1. Các nguyên tắc cần tuân thủ khi hoàn thiện các yếu tố thuộc HTTTKT
• 5.5.2. Khuyến nghị hoàn thiện các yếu tố thuộc HTTTKT trong các BVCL
• 5.5.3. Các khuyến nghị nâng cao chất lượng HTTTKT trong các bệnh viện công lập trên địa bàn Hà Nội
• 5.5.3.1. Đầu tư xứng đáng cho công nghệ thông tin
• 5.5.3.2. Gia tăng sự tham gia của người quản lý
• 5.5.3.3. Nâng cao năng lực đội ngũ kế toán và sự gắn bó với bệnh viện
• 5.6. Điều kiện thực hiện các giải pháp
• 5.7. Kiến nghị đối với Nhà nước
• 5.8. Kiến nghị với Bộ Y tế
• 5.9. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.9.1. Hạn chế của đề tài
• 5.9.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.10. Tiểu kết chương 5
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Luận Án Hệ Thống Thông Tin Kế Toán 55 ký tự

Luận án tập trung nghiên cứu hệ thống thông tin kế toán (HTTTKT) trong bối cảnh các bệnh viện công tại Hà Nội đang chuyển đổi sang cơ chế tự chủ tài chính. Xu hướng tự chủ này đòi hỏi các bệnh viện phải nhanh chóng đổi mới các công cụ quản lý, trong đó HTTTKT đóng vai trò then chốt. Nó cung cấp thông tin kế toán đầy đủ, kịp thời, hỗ trợ ra quyết định, hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, điều hành, kiểm soát, phân tích, dự báo và phòng ngừa rủi ro. Các quyết định phân bổ nguồn lực hiệu quả, hợp lý được dựa trên thông tin từ HTTTKT. Để đáp ứng nhu cầu sử dụng trong điều kiện tự chủ tài chính, các bệnh viện cần tổ chức HTTTKT chất lượng cao, cung cấp thông tin hữu ích cho quản trị.

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tạo ra thay đổi đáng kể, đặc biệt là yếu tố công nghệ. Nhiều chức năng kế toán truyền thống được hợp nhất vào các hệ thống mới, đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức công nghệ và kế toán. Vì vậy, các đơn vị SNCL nói chung và các BVCL nói riêng cần nâng cao chất lượng HTTTKT trong điều kiện mới, đảm bảo thông tin kế toán cung cấp có chất lượng cao (Alsharayri, 2012; Anggraini, 2012). Luận án đi sâu vào nghiên cứu thực trạng HTTTKT tại các bệnh viện công trên địa bàn Hà Nội thông qua việc đánh giá việc sử dụng các yếu tố của hệ thống và xây dựng, kiểm định mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng HTTTKT.

1.1. Nghiên cứu về Tự Chủ Tài Chính Bệnh Viện Công Hà Nội

Tự chủ là xu hướng tất yếu và là điều kiện quan trọng để thúc đẩy phát triển hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là trong ngành y tế. Việc giao quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị định 60/2021/NĐ-CP là một chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước, thúc đẩy sự phát triển và nâng cao tính chủ động của các đơn vị. Với điều kiện hoạt động theo cơ chế tự chủ đòi hỏi các BVCL phải nhanh chóng đổi mới các công cụ quản lý sao cho phù hợp với điều kiện thực tế.

1.2. Vai Trò Của Hệ Thống Thông Tin Kế Toán Trong Bệnh Viện

Luận án làm rõ hơn về đặc điểm của đơn vị SNCL cũng như HTTTKT tại các đơn vị này. Luận án tiếp cận và nghiên cứu HTTTKT theo 6 thành phần: con người, phần cứng, phần mềm, quy trình, dữ liệu, và hệ thống kiểm soát nội bộ. Trên cơ sở lý thuyết dự phòng, lý thuyết xử lý thông tin, lý thuyết hành vi quản lý, lý thuyết khuếch tán đổi mới và kế thừa mô hình lý thuyết kết hợp chấp nhận và sử dụng công nghệ UTAUT (Venkatesh và cộng sự, 2003), luận án đề xuất xây dựng mô hình nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng HTTTKT tại các bệnh viện công trên địa bàn Hà Nội.

II. Xác Định Vấn Đề Thực Trạng HTTTKT Bệnh Viện 59 ký tự

Luận án xác định thực trạng sử dụng hệ thống thông tin kế toán tại các bệnh viện công trên địa bàn Hà Nội là một vấn đề cấp thiết. Có những tồn tại và những nguyên nhân dẫn đến các tồn tại đó. Các yếu tố ảnh hưởng, mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến chất lượng HTTTKT ở các bệnh viện công trên địa bàn Hà Nội hiện ra sao cần được xác định và đo lường.

Nhiều quyết định được dựa trên thông tin thu được từ HTTTKT và chúng được sử dụng làm cơ sở cho các quyết định phân bổ nguồn lực sao cho hiệu quả, hợp lý, đem lại hiệu quả cao cho tổ chức. Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 cũng dẫn đến những thay đổi đáng kể trong môi trường hoạt động, đặc biệt là yếu tố công nghệ với phần cứng và phần mềm hiện đại, cập nhật và kết nối nội bộ cũng như toàn cầu. Vì vậy, luận án đặt mục tiêu làm rõ và giải quyết các vấn đề tồn đọng để nâng cao hiệu quả của hệ thống.

2.1. Các Vấn Đề Tồn Tại Trong Hệ Thống Thông Tin Kế Toán

Luận án đã khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng, đặc biệt là chỉ ra các tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại trong việc tổ chức vận hành hệ thống thông tin kế toán tại các bệnh viện công trên địa bàn Hà Nội. Vấn đề kiểm soát thông tin, bảo mật dữ liệu và sự thiếu đồng bộ giữa các bộ phận trong bệnh viện là những yếu tố được đặc biệt quan tâm.

2.2. Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Chất Lượng Hệ Thống

Luận án kiểm định mô hình 6 nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại các bệnh viện công trên địa bàn Hà Nội: (1) Công nghệ thông tin, (2) Sự hỗ trợ của nhà quản lý cấp cao, (3) Kiến thức của nhà quản lý, (4) Văn hoá đơn vị, (5) Cam kết của nhân viên gắn bó với bệnh viện, (6) Huấn luyện và đào tạo nhân viên đơn vị. Trong đó nhân tố công nghệ thông tin ảnh hưởng nhiều nhất.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu HTTTKT Hiệu Quả Nhất 54 ký tự

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp với nghiên cứu định lượng để phục vụ cho quá trình nghiên cứu. Nghiên cứu định tính bao gồm phỏng vấn và xin ý kiến chuyên gia để hình thành bảng hỏi khảo sát về tình trạng sử dụng các yếu tố thuộc HTTTKT, các tiêu chí đánh giá chất lượng HTTTKT, và các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng HTTTKT. Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua phát phiếu khảo sát, thu thập dữ liệu, và sử dụng phần mềm SPSS26 để kiểm định dữ liệu, đo lường và khẳng định nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT.

3.1. Nghiên Cứu Định Tính Về Hệ Thống Thông Tin Kế Toán

Nghiên cứu định tính được thực hiện gồm phỏng vấn kết hợp xin ý kiến chuyên gia để hình thành bảng hỏi khảo sát về tình trạng sử dụng các yếu tố thuộc HTTTKT, các tiêu chí đánh giá chất lượng HTTTKT, các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng HTTTKT, và nghiên cứu trường hợp điển hình.

3.2. Nghiên Cứu Định Lượng Đánh Giá Chất Lượng HTTTKT

Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua phát phiếu khảo sát để thu thập dữ liệu bằng cách chọn mẫu và gửi bảng khảo sát trực tiếp đến các đối tượng liên quan đến việc sử dụng HTTTKT tại các bệnh viện công lập trên địa bàn Hà Nội, sau đó dùng công cụ phần mềm SPSS26 để kiểm định dữ liệu, đo lường và khẳng định nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT.

3.3 Tổng hợp cơ sở lý luận HTTTKT đơn vị sự nghiệp công lập

Luận án tiếp cận HTTTKT dựa vào đối tượng cấu thành hệ thống, bao gồm bao gồm 6 thành phần: con người, phần cứng, phần mềm, quy trình, dữ liệu và hệ thống kiểm soát nội bộ. Luận án cũng xem xét các yếu tố thuộc chất lượng HTTTKT và nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng HTTTKT.

IV. Ứng Dụng Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng HTTTKT 58 ký tự

Luận án đề xuất các khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng HTTTKT tại các bệnh viện công trên địa bàn Hà Nội. Các khuyến nghị tập trung vào các yếu tố cấu thành HTTTKT, bao gồm con người, phần cứng, phần mềm, quy trình, dữ liệu và hệ thống kiểm soát nội bộ. Đặc biệt, luận án nhấn mạnh vai trò của công nghệ thông tin, sự hỗ trợ của nhà quản lý cấp cao, và đào tạo nhân viên. Trên cơ sở định hướng phát triển ngành y tế, luận án đưa ra các giải pháp cụ thể để tăng cường chất lượng HTTTKT.

4.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Thông Tin Bệnh Viện Công

Luận án nhấn mạnh tầm quan trọng của đầu tư vào công nghệ thông tin để cải thiện HTTTKT. Điều này bao gồm nâng cấp phần cứng, phần mềm và hệ thống mạng để đảm bảo tính bảo mật và hiệu quả của hệ thống.

4.2. Nâng Cao Năng Lực Kế Toán Và Sự Gắn Bó

Luận án khuyến nghị các bệnh viện nâng cao năng lực đội ngũ kế toán và tăng cường sự gắn bó của họ với bệnh viện thông qua đào tạo, tạo điều kiện làm việc tốt, và các chính sách khen thưởng.

4.3. Nguyên tắc tuân thủ hoàn thiện các yếu tố HTTTKT

Luận án nêu ra các khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng HTTTKT tại các bệnh viện công trên địa bàn Hà Nội, Luận án đã đưa ra mô hình biểu diễn mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại các bệnh viện công trên địa bàn Hà Nội.

V. Kết Luận Tầm Quan Trọng HTTTKT Tương Lai 58 ký tự

Luận án kết luận rằng HTTTKT đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của các bệnh viện công tại Hà Nội, đặc biệt trong bối cảnh tự chủ tài chính. Việc nâng cao chất lượng HTTTKT là cần thiết để đáp ứng yêu cầu quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo chất lượng dịch vụ y tế. Các kết quả nghiên cứu có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc học tập và nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực có liên quan đến hệ thống thông tin và hệ thống thông tin kế toán.

5.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về HTTTKT

Luận án gợi ý các hướng nghiên cứu tiếp theo về HTTTKT, bao gồm nghiên cứu về tác động của HTTTKT đến chất lượng dịch vụ y tế, nghiên cứu về các mô hình HTTTKT phù hợp với đặc thù của bệnh viện công, và nghiên cứu về vai trò của HTTTKT trong quản lý rủi ro.

5.2. Kiến Nghị Đối Với Nhà Nước Và Bộ Y Tế

Luận án đưa ra các kiến nghị đối với Nhà nước và Bộ Y tế, bao gồm tăng cường đầu tư vào công nghệ thông tin cho các bệnh viện công, ban hành các quy định pháp luật về HTTTKT trong lĩnh vực y tế, và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực cho HTTTKT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 của luận án đã làm rõ tính cấp thiết về mặt lý luận và thực tiễn khi lựa chọn đề tài và xác định mục tiêu nghiên cứu tổng quát và bốn mục tiêu cụ thể của đề tài luận án. Trên cơ sở mục tiêu nghiên cứu, tác giả đã đưa ra hai câu hỏi nghiên cứu và xác định phương pháp nghiên cứu khái quát được sử dụng trong quá trình nghiên cứu. Chương này cũng nêu về đối tượng và phạm vi nghiên cứu theo cả thời gian, nội dung và không gian nghiên cứu. Luận án bao gồm một chương riêng về phương pháp nghiên cứu nên trong chương này phần phương pháp nghiên cứu chỉ trình bày những điểm khái quát.

Cuối chương, luận án tóm tắt kết quả nghiên cứu và ý nghĩa của đề tài luận án. 9 Chương 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 2. Tổng quan nghiên cứu 2. Tổng quan nghiên cứu về hệ thống thông tin kế toán Hệ thống thông tin kế toán (HTTTKT) là một công cụ được tích hợp vào lĩnh vực hệ thống thông tin và hệ thống công nghệ (IT), được thiết kế để hỗ trợ quản lý và kiểm soát các chủ đề liên quan đến lĩnh vực kinh tế - tài chính.

Nhiều học giả đã khẳng định rằng hệ thống thông tin kế toán (HTTTKT) là thành phần rất quan trọng đối với mọi tổ chức kinh tế (Wilkinson et al. HTTTKT là chìa khóa thành công của tổ chức vì nó cho phép tích hợp, điều phối và kiểm soát các hoạt động kinh doanh (Wilkinson et al. HTTTKT là một phần không thể thiếu của hệ thống thông tin quản lý (MIS) tạo điều kiện thuận lợi cho việc tích lũy, phân loại, phân tích và cung cấp các thông tin tài chính thông tin cho các bên liên quan trong và ngoài đơn vị để thực hiện các quyết định chiến lược (Wilkinson et al. Các nghiên cứu trước đây đã phát triển nhiều cách giải thích về HTTTKT.

Trong nghiên cứu của Trương Văn Tú (2022) diễn giải HTTTKT như một tập hợp các hoạt động có mối liên hệ với nhau, chuẩn hóa tài liệu và công nghệ vận hành để thu thập, xử lý, và báo cáo thông tin cho bên thứ ba. Tương tự, Alsharayri (2012) mô tả HTTTKT như một hệ thống được thiết lập để ghi lại các sự kiện/giao dịch và tạo ra thông tin để đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chức bằng cách cung cấp cái nhìn sâu sắc toàn diện về các giao dịch tài chính (Soudani, 2012). Nhìn chung, HTTTKT đại diện cho các công nghệ và tài nguyên dựa trên thông tin và máy tính được thiết lập bởi tổ chức nhằm theo dõi và báo cáo hoạt động kế toán cho những người sử dụng thông tin. Gần đây một số nghiên cứu đã khẳng định rằng HTTTKT đóng vai trò chủ động trong việc quản lý chiến lược, hoạt động như một cơ chế hỗ trợ chiến lược tổ chức (Chenhall, 2003).

10 Có nhiều nghiên cứu về HTTTKT theo các cách tiếp cận khác nhau tùy thuộc vào mục tiêu nghiên cứu. Có những nghiên cứu tiếp cận HTTTKT theo chu trình hay theo các yếu tố cấu thành của HTTTKT. Các phần viết dưới đây cụ thể hóa các nghiên cứu này. Các nghiên cứu về HTTTKT theo chu trình Senin (2011) cho thấy rằng quá trình xử lý thông tin kế toán trong đơn vị bao gồm quá trình thu thập, tính toán, lưu trữ, phân tích, báo cáo và quản lý thông tin.

Hệ thống thông tin kế toán doanh nghiệp bao gồm hai hệ thống con: hệ thống thông tin kế toán tài chính và hệ thống thông tin kế toán quản trị, trong đó hệ thống thông tin kế toán quản trị cung cấp thông tin cho người dùng nội bộ và hệ thống thông tin kế toán tài chính cung cấp thông tin cho bên ngoài. Trong nghiên cứu của mình, tác giả cũng cho rằng, chu trình HTTTKT bao gồm: thu thập thông tin, xử lý, phân tích, cung cấp thông tin và kiểm soát thông tin. Trong đó, với HTTTKT tài chính sử dụng các dữ liệu đầu vào và tuân thủ các chuẩn mực kế toán. Thông tin kế toán được trình bày trên hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

Đối với HTTTKT quản trị phục vụ cho việc thu thập, đo lường, phân loại và báo cáo cho người dùng nội bộ trong việc lập kế hoạch, kiểm soát và ra quyết định. Thông tin kế toán từ HTTTKT quản trị được thực hiện theo yêu cầu của các nhà quản trị. Đồng tình với các quan điểm trên, Susanto (2013) cho rằng mô hình của HTTTKT là quá trình thu thập dữ liệu, phân tích, xử lý theo các nguyên tắc kế toán, chuẩn mực kế toán, chính sách kế toán, các phương pháp kế toán, các công cụ ghi chép để thu thập các thông tin kế toán, cung cấp thông tin cho nhu cầu của nhiều người sử dụng, đặc biệt là các cơ quan nhà nước, nhà nước, bên cho vay, nhà cung cấp, hiệp hội, ban giám sát, cổ đông và các nhà đầu tư. Tương tự, Hall (2011) cho rằng HTTTKT bao gồm: hệ thống xử lý nghiệp vụ hàng ngày như báo cáo, chứng từ liên quan, hệ thống sổ cái, báo cáo tài chính tổng hợp và hệ thống báo cáo quản trị dành riêng mục đích như ra quyết định, lập kế hoạch ngân sách và lập báo cáo trách nhiệm,… Vì vậy, HTTTKT bao gồm các hệ thống dữ liệu, xử lý số liệu và báo cáo, cung cấp 11 thông tin kế toán, bao gồm kế toán tài chính và thông tin kinh tế quốc tế cho người dùng trong và ngoài nước.

Nghiên cứu trong nước theo cách tiếp cận HTTTKT theo chu trình xử lý thông tin cũng đồng tình cho rằng HTTTKT là quá trình thu thập, xử lý, phân tích thông tin theo các kỹ thuật khác nhau nhằm cung cấp thông tin tài chính phục vụ ra quyết định của các nhà quản trị. Trong luận án, tác giả giả Hoàng Văn Ninh (2010) đã nghiên cứu chu trình xử lý thông tin tại các tập đoàn kinh tế lớn tại Việt Nam. Tác giả nghiên cứu thực trạng tổ chức HTTTKT và đưa ra chu trình xử lý thông tin. Tuy nhiên, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu chu trình từ thu thập dữ liệu đầu vào và trình bày thông tin trên báo cáo của HTTKT tài chính.

Luận án chưa nghiên cứu HTTTK của các công ty con thuộc tập đoàn cũng như HTTTKT quản trị. Đây cũng là khoảng trống của nghiên cứu. Cũng nghiên cứu HTTKT theo chu trình tại các doanh nghiệp sản xuất, Trần Thị Nhung (2016) lại nghiên cứu HTTTKT quản trị. Tác giả chỉ rõ quy trình của HTTT KTQT gồm 4 giai đoạn là thu nhận dữ liệu, xử lý dữ liệu, cung cấp thông tin và lưu trữ dữ liệu.

Tác giả Nguyễn Hoàng Dũng (2017) tiếp cận nghiên cứu tổ chức HTTT KTQT theo tiến trình thông tin trong điều kiện ứng dụng hệ thống ERP với mục tiêu hỗ trợ thông tin quản trị chiến lược và phục vụ ra quyết định của các nhà quản trị nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức. Trong nghiên cứu, tác giả đã tiếp cận theo tiến trình thông tin KTQT gồm: (1) Tổ chức hệ thống thu nhận dữ liệu đầu vào; (2) Tổ chức hệ thống xử lý thông tin; (3) Tổ chức hệ thống cung cấp thông tin; (4) Tổ chức sử dụng thông tin KTQT thực hiện các mục tiêu quản lý; (5) Tổ chức hệ thống lưu trữ thông tin; (6) Tổ chức hệ thống kiểm soát thông tin. Đề tài đã làm sáng tỏ quá trình tổ chức thiết lập và sử dụng thông tin KTQT trong việc thực hiện các mục tiêu quản lý nhằm tăng cường hiệu quả quản trị nguồn lực chiến lược và nâng cao khả năng cạnh tranh cho DN. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ dừng lại đối với các doanh nghiệp sản xuất và dưới góc độ KTQT.

12 Nguyễn Thị Mai Lê (2021) đã tiếp cận chu trình xử lý thông tin của HTTTKT quản trị trong thời đại công nghệ 4. Tác giả tiếp cận và hoàn thiện HTTT KTQT theo quy trình thông tin và tác động của công nghệ 4.0 đối với HTTT KTQT, bao gồm: (1) Quá trình thu thập dữ liệu đầu vào (trong đó làm rõ tác động của số hóa tài liệu lưu trữ tại chính DN và các cơ quan chức năng của Nhà nước), (2) Quá trình xử lý dữ liệu, (3) Quá trình cung cấp thông tin đầu ra (4) Hệ thống kiểm soát nội bộ (5) Hạ tầng công nghệ thông tin, chú trọng ứng dụng công nghệ 4.0 trong HTTT KTQT. Như vậy, dù nghiên cứu trong nước hay nước ngoài, chu trình xử lý thông tin của HTTTKT cũng được các tác giả đều thống nhất quan điểm đó là quy trình chung của HTTKT bao gồm: Thu thập thông tin, xử lý – phân tích thông tin và cung cấp thông tin về tình hình kinh tế tài chính của doanh nghiệp phục vụ cho nhu cầu quản trị doanh nghiệp nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức. Các nghiên cứu về HTTTKT theo các yếu tố cấu thành Các thành phần của hệ thống thông tin kế toán được các nhà nghiên cứu phân chia theo các cách khác nhau.

Theo O’Brien và George (2005) thì hệ thống thông tin kế toán có thành phần bao gồm phần cứng, phần mềm, bộ xử lý, các quy trình, cơ sở dữ liệu và công nghệ, truyền thông. Rapina (2014), và Taber và cộng sự (2014) tiếp theo Piccoli (2012) cho rằng một hệ thống thông tin tốt sẽ bao gồm 4 thành phần là công nghệ thông tin, con người, các quy trình xử lý và các cấu trúc. Sau đó, 4 thành phần này được nhóm thành 2 hệ thống con đó là hệ thống thuộc về mặt kỹ thuật (technical subsystem) gồm có công nghệ thông tin và các quy trình xử lý, và hệ thống thuộc về mặt xã hội (social subsystem) bao gồm con người và những tương tác của các cá nhân trong hệ thống. HTTTKT là một hệ thống bao gồm nguồn nhân lực, các phương tiện, phương pháp kế toán được tổ chức khoa học, nhằm thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin về tình hình huy động và sử dụng vốn của doanh nghiệp (Hall, 2011).

Theo đó, HTTTKT bao gồm các yếu tố cơ bản: hệ thống thu nhận thông 13 tin kế toán, hệ thống xử lý thông tin kế toán, hệ thống cung cấp thông tin kế toán. Các yếu tố này đóng vai trò là những tiểu hệ thống trong hệ thống HTTTKT. Mà trong mỗi hệ thống đó lại bao gồm các thành phần (yếu tố) của một hệ thống, thực hiện những công việc nhất định của hệ thống. Môi trường bên ngoài HTTT Quản trị CSDL Nguồn Thông Người Thu Xử lý dữ DL bên tin tạo SD bên thập dữ liệu ngoài ra ngoài liệu Nguồn dữ Người liệu bên SD bên trong trong Tổ chức doanh nghiệp Sơ đồ 2.