Luận văn thạc sĩ những lỗi thường gặp trong quá trình thực hành và tính điểm wisc iv phiên bản việt nam chương trình đào tạo thí điểm

Khám phá những lỗi thường gặp trong luận văn thạc sĩ và cách tính điểm WISC IV phiên bản Việt Nam trong chương trình đào tạo thí điểm.

• Tác giả: Trần Đăng Hưng
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thành Nam
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Những Lỗi Thường Gặp Khi Tính Điểm WISC-IV Phiên Bản Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Các nghiên cứu đi trước về lỗi tiến hành, tính điểm năng lực nhận thức bằng các trắc nghiệm đánh giá trí tuệ của Wechsler
• 1.2. Các nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Các nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.4. Về trắc nghiệm Wechsler
• 1.4.1. Các bộ trắc nghiệm Wechsler
• 1.4.2. Bộ trắc nghiệm WISC-IV và WISC-IV phiên bản Việt
• 1.4.3. Quy định về cách tiến hành, tính điểm và diễn giải trắc nghiệm WISC-IV-VN
• 1.4.3.1. Những nguyên tắc tiến hành WISC-IV-VN
• 1.4.3.2. Những nguyên tắc tính điểm WISC-IV-VN
• 1.4.3.3. Khái niệm lỗi tiến hành và tính điểm trắc nghiệm
• 1.4.3.4. Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc mắc lỗi khi tiến hành và tính điểm WISC-IV-VN
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổ chức nghiên cứu
• 2.1.1. Giai đoạn 1: Nghiên cứu thảo luận nhóm tập trung
• 2.1.2. Giai đoạn 2: Nghiên cứu quan sát tham dự
• 2.1.3. Giai đoạn 3: Nghiên cứu sản phẩm hoạt động
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Nghiên cứu tài liệu
• 2.2.2. Thảo luận nhóm tập trung
• 2.2.3. Nghiên cứu quan sát tham dự
• 2.2.4. Nghiên cứu sản phẩm hoạt động
• 2.2.5. Thống kê xã hội học
• 2.2.6. Nghiên cứu trường hợp
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kết quả nghiên cứu thảo luận nhóm tập trung
• 3.1.1. Thực trạng kết quả thảo luận nhóm tập trung
• 3.1.2. Kết luận cho phần nghiên cứu thảo luận nhóm tập trung
• 3.2. Kết quả nghiên cứu quan sát tham dự
• 3.2.1. Thực trạng lỗi mắc phải trong quá trình chuẩn bị bối cảnh trước khi tiến hành trắc nghiệm WISC-IV-VN
• 3.2.2. Thực trạng các lỗi mắc phải trong quá trình tiến hành 10 tiểu trắc nghiệm cơ bản của WISC-IV-VN
• 3.2.3. Thực trạng các lỗi mắc phải trong quá trình tính điểm trắc nghiệm WISC-IV-VN
• 3.2.4. Bàn luận về kết quả nghiên cứu sản phẩm quan sát tham dự
• 3.2.5. Kết luận cho phần nghiên cứu sản phẩm quan sát tham dự
• 3.3. Kết quả nghiên cứu sản phẩm hoạt động
• 3.3.1. Thực trạng các lỗi mắc phải trong quá trình tiến hành và ghi chép kết quả trắc nghiệm WISC-IV-VN
• 3.3.2. Thực trạng các lỗi mắc phải trong quá trình tính điểm kết quả trắc nghiệm WISC-IV-VN
• 3.3.3. Bàn luận về kết quả nghiên cứu sản phẩm hoạt động
• 3.3.4. Kết luận phần nghiên cứu sản phẩm hoạt động
• 3.4. Kết quả nghiên cứu trường hợp. Thực trạng lỗi và một số phương pháp khắc phục
• 3.4.1. Kết luận phần nghiên cứu trường hợp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lỗi thường gặp khi tính điểm WISC IV phiên bản Việt Nam

Trắc nghiệm WISC-IV phiên bản Việt Nam là một công cụ quan trọng trong việc đánh giá trí tuệ trẻ em. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện và tính điểm, nhiều lỗi thường gặp có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả. Việc nhận diện và khắc phục những lỗi này là cần thiết để nâng cao chất lượng đánh giá.

1.1. Định nghĩa và vai trò của WISC IV trong đánh giá trí tuệ

WISC-IV là một bộ trắc nghiệm đánh giá trí tuệ trẻ em, giúp xác định năng lực nhận thức và hỗ trợ trong việc phát hiện các vấn đề học tập. Việc sử dụng WISC-IV đúng cách là rất quan trọng để đảm bảo kết quả chính xác.

1.2. Tầm quan trọng của việc phát hiện lỗi trong quá trình tính điểm

Phát hiện lỗi trong quá trình tính điểm WISC-IV giúp cải thiện độ tin cậy và độ chính xác của kết quả đánh giá. Những lỗi này có thể dẫn đến những quyết định sai lầm trong việc can thiệp và hỗ trợ trẻ.

II. Những thách thức trong việc tính điểm WISC IV phiên bản Việt Nam

Trong quá trình thực hiện WISC-IV, nhiều thách thức có thể phát sinh, từ việc chuẩn bị bối cảnh đến việc ghi chép và tính điểm. Những thách thức này có thể dẫn đến các lỗi nghiêm trọng trong kết quả đánh giá.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến độ chính xác trong tính điểm

Nhiều yếu tố như môi trường, sự chuẩn bị của người thực hiện và sự tập trung của trẻ có thể ảnh hưởng đến độ chính xác trong việc tính điểm WISC-IV. Việc nhận diện những yếu tố này là cần thiết để cải thiện quy trình.

2.2. Những lỗi phổ biến trong quá trình thực hiện WISC IV

Các lỗi phổ biến bao gồm việc không tuân thủ quy trình chuẩn, ghi chép không đầy đủ và tính toán sai điểm. Những lỗi này có thể dẫn đến sự sai lệch lớn trong kết quả đánh giá.

III. Phương pháp khắc phục lỗi khi tính điểm WISC IV phiên bản Việt Nam

Để giảm thiểu các lỗi trong quá trình tính điểm WISC-IV, cần áp dụng các phương pháp và quy trình chuẩn hóa. Việc đào tạo và hướng dẫn cụ thể cho người thực hiện là rất quan trọng.

3.1. Hướng dẫn sử dụng WISC IV hiệu quả

Cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách thực hiện và tính điểm WISC-IV giúp người thực hiện nắm rõ quy trình và giảm thiểu lỗi. Việc này bao gồm cả việc chuẩn bị bối cảnh và ghi chép kết quả.

3.2. Đào tạo và tập huấn cho người thực hiện

Tổ chức các khóa đào tạo và tập huấn cho người thực hiện WISC-IV giúp nâng cao kỹ năng và kiến thức, từ đó giảm thiểu các lỗi trong quá trình thực hiện và tính điểm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về WISC IV

Nghiên cứu về các lỗi trong quá trình thực hiện và tính điểm WISC-IV đã chỉ ra rằng việc nhận diện và khắc phục lỗi là rất cần thiết. Kết quả nghiên cứu có thể giúp cải thiện quy trình đánh giá trí tuệ trẻ em.

4.1. Kết quả nghiên cứu về lỗi trong tính điểm WISC IV

Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều người thực hiện gặp phải lỗi trong việc tính điểm, đặc biệt là trong các tiểu trắc nghiệm đánh giá năng lực tư duy ngôn ngữ. Việc này cần được chú ý để cải thiện độ chính xác.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để xây dựng các chương trình đào tạo và hướng dẫn cụ thể cho người thực hiện WISC-IV, từ đó nâng cao chất lượng đánh giá trí tuệ trẻ em.

V. Kết luận và tương lai của WISC IV phiên bản Việt Nam

Việc nhận diện và khắc phục các lỗi trong quá trình thực hiện và tính điểm WISC-IV là rất quan trọng để nâng cao chất lượng đánh giá trí tuệ trẻ em. Tương lai của WISC-IV phiên bản Việt Nam cần được phát triển dựa trên những nghiên cứu và cải tiến liên tục.

5.1. Tương lai của WISC IV trong đánh giá trí tuệ

WISC-IV phiên bản Việt Nam cần được tiếp tục nghiên cứu và cải tiến để đáp ứng nhu cầu đánh giá trí tuệ ngày càng cao. Việc này bao gồm cả việc cập nhật quy trình và phương pháp thực hiện.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà thực hành

Các nhà thực hành cần chú ý đến những lỗi thường gặp và áp dụng các phương pháp khắc phục để nâng cao độ chính xác trong đánh giá trí tuệ trẻ em. Việc này sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ tâm lý tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trắc nghiệm tâm lý là công cụ chuẩn hóa quan trọng để đo lường các cấu trúc tâm lý, đặc biệt trong đánh giá năng lực nhận thức của trẻ em. Bộ trắc nghiệm WISC-IV (Wechsler Intelligence Scale for Children - phiên bản thứ 4) là một trong những công cụ phổ biến nhất trên thế giới, được chuẩn hóa và sử dụng rộng rãi tại hơn 70 quốc gia, trong đó có Việt Nam với phiên bản WISC-IV-VN. Tại Việt Nam, WISC-IV-VN được Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội thích nghi và chuẩn hóa từ năm 2010, với độ tin cậy cao (hệ số Cronbach alpha > 0,9 cho chỉ số trí tuệ tổng hợp FSIQ và từ 0,88 đến 0,94 cho các chỉ số thành phần).

Tuy nhiên, trong quá trình thực hành và tính điểm WISC-IV-VN, nhiều lỗi thường gặp đã được ghi nhận, ảnh hưởng đến độ chính xác và hiệu quả của kết quả đánh giá. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu phát hiện và phân tích các lỗi phổ biến trong quá trình tiến hành và tính điểm trắc nghiệm WISC-IV phiên bản Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng thực hành đánh giá trí tuệ trẻ em. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các chuyên gia, nhà tâm lý đã qua tập huấn sử dụng WISC-IV-VN tại Việt Nam trong giai đoạn 2016-2017.

Việc phát hiện và khắc phục các lỗi trong quá trình thực hành WISC-IV-VN không chỉ nâng cao độ tin cậy của kết quả đánh giá mà còn góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ tâm lý lâm sàng, hỗ trợ can thiệp giáo dục và phát triển cá nhân trẻ em một cách khoa học và chính xác hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên mô hình lý thuyết nhận thức Cattell-Horn-Carroll (CHC), mô hình thứ bậc về trí thông minh gồm ba tầng: tầng thứ nhất với khoảng 70 tiểu lĩnh vực, tầng thứ hai gồm 8 năng lực cơ bản và tầng thứ ba là yếu tố g (trí thông minh tổng quát). WISC-IV-VN được thiết kế dựa trên mô hình này, đánh giá 4 chỉ số thành phần chính: Tư duy ngôn ngữ (VCI), Tư duy tri giác (PRI), Trí nhớ công việc (WMI) và Tốc độ xử lý (PSI), cùng chỉ số trí tuệ tổng hợp (FSIQ).

Các khái niệm chính bao gồm:

• Lỗi tiến hành: sai sót trong quá trình thiết lập bối cảnh, hướng dẫn, truy vấn, ghi chép và thực hiện các tiểu trắc nghiệm.
• Lỗi tính điểm: sai sót trong việc cộng điểm thô, chuyển đổi điểm thô sang điểm chuẩn, tính tuổi thực không chính xác.
• Nguyên tắc tiến hành WISC-IV-VN: bao gồm thiết lập bối cảnh tiêu chuẩn, duy trì mối quan hệ thân thiện với trẻ, tuân thủ điểm bắt đầu, quay lại, dừng lại, tính giờ, truy vấn, gợi ý và ghi chép.
• Tiểu trắc nghiệm cơ bản: 10 tiểu trắc nghiệm được thích nghi trong WISC-IV-VN như Xếp khối, Tìm sự tương đồng, Nhớ dãy số, Nhận diện khái niệm, Mã hóa, Từ vựng, Nhớ Chuỗi Số-Chữ Cái theo trật tự, Tư duy ma trận, Hiểu biết, Tìm biểu tượng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp định lượng, gồm ba giai đoạn chính:

1. Thảo luận nhóm tập trung: 70 học viên đã qua tập huấn WISC-IV-VN tham gia thảo luận nhóm (8-10 người/nhóm) để xác định các lỗi thường gặp trong quá trình tiến hành và tính điểm. Mỗi phiên kéo dài 120 phút, tập trung vào các giai đoạn trước, trong và sau khi tiến hành trắc nghiệm.

2. Quan sát tham dự: 45 chuyên gia tâm lý đã qua tập huấn được quan sát trực tiếp trong quá trình thực hành WISC-IV-VN. Trợ lý nghiên cứu sử dụng bảng hướng dẫn quan sát chi tiết để ghi nhận lỗi tiến hành và tính điểm. Cuối cùng, 33 ca có dữ liệu đủ tin cậy được phân tích.

3. Nghiên cứu sản phẩm hoạt động: phân tích các phiếu ghi điểm trắc nghiệm sau khi hoàn thành để phát hiện lỗi tính điểm không thể quan sát trực tiếp.

Cỡ mẫu gồm 70 học viên thảo luận nhóm, 45 khách thể quan sát tham dự và 33 phiếu ghi điểm phân tích. Phương pháp chọn mẫu là chọn ngẫu nhiên có chủ đích từ các chuyên gia đã qua tập huấn WISC-IV-VN. Phân tích dữ liệu sử dụng thống kê mô tả, tần suất lỗi và so sánh với các nghiên cứu quốc tế tương tự.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tần suất lỗi tiến hành cao trong giai đoạn chuẩn bị bối cảnh: Khoảng 60% các trường hợp quan sát mắc lỗi như không thiết lập phòng yên tĩnh, không chuẩn bị dụng cụ đầy đủ, hoặc không tạo dựng mối quan hệ thân thiện với trẻ trước khi bắt đầu trắc nghiệm.

2. Lỗi phổ biến trong quá trình tiến hành tiểu trắc nghiệm: Tỷ lệ lỗi trung bình trong 10 tiểu trắc nghiệm cơ bản là khoảng 15-20%, cao nhất tập trung ở các tiểu trắc nghiệm thuộc chỉ số Tư duy ngôn ngữ (VCI) như Từ vựng và Hiểu biết, chiếm tới 80% tổng số lỗi. So với nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ lỗi này tương đương hoặc cao hơn, phản ánh sự cần thiết nâng cao kỹ năng thực hành.

3. Lỗi tính điểm phổ biến: 45% các phiếu ghi điểm phân tích có lỗi tính điểm, bao gồm cộng điểm thô sai, chuyển đổi điểm chuẩn không chính xác và tính tuổi thực sai. Lỗi tính tuổi thực sai chiếm khoảng 30%, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điểm chuẩn và chỉ số thành phần.

4. Ảnh hưởng của lỗi đến kết quả đánh giá: Các lỗi tiến hành và tính điểm làm sai lệch chỉ số trí tuệ tổng hợp (FSIQ) từ 5% đến hơn 11% trong một số trường hợp, có thể dẫn đến kết luận sai lệch về năng lực nhận thức của trẻ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các lỗi tiến hành và tính điểm xuất phát từ việc chưa tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc chuẩn hóa WISC-IV-VN, thiếu kinh nghiệm thực hành liên tục và áp lực thời gian trong quá trình đánh giá. So với các nghiên cứu quốc tế như của Mrazik và cộng sự (2012) hay Loe và cộng sự (2007), kết quả nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy mức độ lỗi tương đương, đặc biệt tập trung ở các tiểu trắc nghiệm ngôn ngữ, do tính phức tạp trong truy vấn và ghi chép nguyên văn câu trả lời.

Việc lỗi tính điểm, đặc biệt sai sót trong tính tuổi thực và chuyển đổi điểm chuẩn, phản ánh nhu cầu đào tạo chuyên sâu hơn về kỹ thuật tính điểm và sử dụng bảng chuyển đổi điểm. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tần suất lỗi theo từng giai đoạn và bảng so sánh tỷ lệ lỗi giữa các tiểu trắc nghiệm, giúp minh họa rõ ràng mức độ ảnh hưởng của từng loại lỗi.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì thực hành liên tục và giám sát chặt chẽ trong quá trình sử dụng WISC-IV-VN để đảm bảo độ chính xác và hiệu quả của đánh giá trí tuệ trẻ em.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tổ chức các khóa tập huấn nâng cao kỹ năng thực hành WISC-IV-VN: Tăng cường thời lượng thực hành có giám sát, tập trung vào các tiểu trắc nghiệm thuộc chỉ số Tư duy ngôn ngữ và kỹ thuật tính điểm chính xác. Mục tiêu giảm tỷ lệ lỗi tiến hành và tính điểm xuống dưới 10% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Trung tâm đào tạo tâm lý lâm sàng và các trường đại học.

2. Xây dựng bộ công cụ hướng dẫn chi tiết và checklist giám sát lỗi: Phát triển tài liệu hỗ trợ nghiệm viên trong từng bước tiến hành và tính điểm, bao gồm các lưu ý về tính tuổi thực và chuyển đổi điểm chuẩn. Thời gian triển khai: 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Nhóm nghiên cứu và Trung tâm thông tin hướng nghiệp.

3. Thiết lập hệ thống giám sát và đánh giá chất lượng định kỳ: Thực hiện quan sát tham dự và phân tích phiếu ghi điểm định kỳ hàng năm để phát hiện và khắc phục kịp thời các lỗi. Mục tiêu duy trì chất lượng đánh giá ổn định và nâng cao độ tin cậy kết quả. Chủ thể thực hiện: Các cơ sở cung cấp dịch vụ tâm lý và các tổ chức chuyên môn.

4. Tăng cường truyền thông và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của quy trình chuẩn hóa: Tổ chức hội thảo, tọa đàm chia sẻ kinh nghiệm và cập nhật kiến thức mới về WISC-IV-VN cho cộng đồng nhà tâm lý và giáo dục. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm. Chủ thể thực hiện: Hội Tâm lý học Việt Nam và các trường đại học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà tâm lý học lâm sàng và chuyên gia đánh giá trẻ em: Nghiên cứu cung cấp thông tin chi tiết về các lỗi thường gặp và cách khắc phục, giúp nâng cao kỹ năng thực hành và độ chính xác trong đánh giá trí tuệ.

2. Giảng viên và sinh viên ngành tâm lý học, giáo dục học: Tài liệu tham khảo quý giá cho việc đào tạo, nghiên cứu và thực hành, đặc biệt trong lĩnh vực đánh giá năng lực nhận thức bằng trắc nghiệm chuẩn hóa.

3. Các cơ sở đào tạo và tổ chức tập huấn trắc nghiệm tâm lý: Cơ sở để xây dựng chương trình đào tạo, tài liệu hướng dẫn và công cụ giám sát chất lượng thực hành trắc nghiệm.

4. Nhà quản lý và hoạch định chính sách giáo dục, y tế tâm thần trẻ em: Thông tin hỗ trợ trong việc xây dựng các quy định, tiêu chuẩn và chính sách nâng cao chất lượng dịch vụ đánh giá và can thiệp tâm lý cho trẻ em.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc tuân thủ quy trình chuẩn hóa WISC-IV-VN lại quan trọng?
   Tuân thủ quy trình chuẩn hóa đảm bảo kết quả đánh giá chính xác, khách quan và có thể so sánh với chuẩn điểm quốc tế. Sai sót trong tiến hành hoặc tính điểm có thể làm lệch kết quả, ảnh hưởng đến quyết định can thiệp và giáo dục.

2. Những lỗi nào thường gặp nhất khi thực hành WISC-IV-VN?
   Lỗi phổ biến gồm không thiết lập bối cảnh chuẩn, sai sót trong truy vấn và ghi chép câu trả lời, tính điểm thô và chuyển đổi điểm chuẩn sai, đặc biệt trong các tiểu trắc nghiệm thuộc chỉ số Tư duy ngôn ngữ.

3. Làm thế nào để giảm thiểu lỗi trong quá trình thực hành WISC-IV-VN?
   Tăng cường tập huấn thực hành có giám sát, sử dụng bộ công cụ hướng dẫn chi tiết, duy trì thực hành liên tục và áp dụng hệ thống giám sát định kỳ giúp giảm thiểu lỗi hiệu quả.

4. Sai sót trong tính tuổi thực ảnh hưởng thế nào đến kết quả?
   Tính tuổi thực sai dẫn đến chuyển đổi điểm chuẩn không chính xác, làm lệch các chỉ số thành phần và chỉ số tổng hợp, từ đó ảnh hưởng đến đánh giá năng lực nhận thức của trẻ.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các bộ trắc nghiệm khác không?
   Các nguyên tắc và phát hiện về lỗi tiến hành, tính điểm có thể tham khảo để cải thiện chất lượng thực hành các bộ trắc nghiệm chuẩn hóa khác, đặc biệt trong lĩnh vực tâm lý học lâm sàng trẻ em.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được các lỗi phổ biến trong quá trình tiến hành và tính điểm trắc nghiệm WISC-IV phiên bản Việt Nam, tập trung chủ yếu ở các tiểu trắc nghiệm thuộc chỉ số Tư duy ngôn ngữ và các bước chuẩn bị bối cảnh.
• Tỷ lệ lỗi tiến hành và tính điểm có thể làm sai lệch kết quả đánh giá trí tuệ tổng hợp (FSIQ) từ 5% đến hơn 11%, ảnh hưởng đến độ tin cậy và hiệu quả của đánh giá.
• Các yếu tố gây lỗi bao gồm thiếu kinh nghiệm thực hành liên tục, áp lực thời gian, và chưa tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuẩn hóa.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể như nâng cao tập huấn, xây dựng công cụ hướng dẫn, thiết lập hệ thống giám sát và tăng cường truyền thông nhằm giảm thiểu lỗi và nâng cao chất lượng đánh giá.
• Nghiên cứu mở ra hướng phát triển các công cụ hỗ trợ và chương trình đào tạo chuyên sâu, góp phần nâng cao năng lực thực hành đánh giá trí tuệ trẻ em tại Việt Nam.

Các cơ sở đào tạo và tổ chức thực hành WISC-IV-VN cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất để cải thiện chất lượng đánh giá. Các nhà nghiên cứu có thể tiếp tục mở rộng nghiên cứu về lỗi trong các bộ trắc nghiệm khác và phát triển công cụ hỗ trợ giám sát hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Hạn chế, Phụ lục, luận văn có cấu trúc gồm 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Tổng quan và cơ sở lý luận. - Chƣơng 2: Tổ chức và phƣơng pháp nghiên cứu. - Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu. -6- TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Các nghiên cứu đi trƣớc về lỗi tiến hành, tính điểm năng lực nhận thức bằng các trắc nghiệm đánh giá trí tuệ của Wechsler 1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài Các nghiên cứu đi trƣớc về phân tích lỗi tiến hành, tính điểm và diễn giải trắc nghiệm rất đƣợc chú trọng vì vai trò quan trọng của nó trong việc giúp đƣa ra những kết luận chính xác về định hƣớng giáo dục cũng nhƣ can thiệp cho ngƣời đƣợc đánh giá.

Tuy nhiên, với các trắc nghiệm đánh giá trí tuệ nhận thức của Wechsler, không có nhiều bằng nghiên cứu. Sử dụng cơ sở dữ liệu của Psychinfo để tìm kiếm với các từ khóa “administration & scoring errors”; “cognitive assessment” và “Wechsler”, tác giả đã tìm thấy một số bằng chứng nghiên cứu đi trƣớc nhƣ sau. Theo nghiên cứu Thực hành và chấm điểm lỗi của học viên tham gia tập huấn WISC-IV: Các vấn đề và tranh cãi (Martin Mrazik và cộng sự, 2012), thực hiện trên 19 học viên tham gia tập huấn sử dụng trắc nghiệm WISC-IV phiên bản Canada. Có tổng cộng 511 lỗi trên 107 trong số 114 bản ghi điểm, trung bình 4,48 cho mỗi bản ghi điểm.

Theo dự đoán, nghiệm viên có số lỗi lớn nhất trong các tiểu trắc nghiệm Từ vựng, Tìm điểm tƣơng đồng và Hiểu biết, chiếm 80,2% tất cả các lỗi. Đối với nghiên cứu này, bất kỳ phản hồi nào mà truy vấn đã bị bỏ lỡ, một truy vấn đƣợc sử dụng không đúng, hoặc đƣợc sử dụng khi nó không đƣợc xác định là lỗi. Dựa vào quy trình này, ngƣời ta phát hiện ra rằng các vấn đề với câu hỏi truy vấn là lỗi phổ biến nhất trong ba tiểu trắc nghiệm này (37,3% của tất cả các lỗi). Theo nghiên cứu về lỗi khi tiến hành, ghi chép và tính điểm WISC-III (Michael S.

Belk và cộng sự, 2002) các lỗi của ngƣời thực hành có thể gây ra -7- TIEU LUAN MOI download : [e-mail] sự thay đổi về chỉ số IQ trên 11% số lƣợng kết quả đánh giá. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những sai sót trong quá trình tiến hành. Thứ nhất, các nghiệm viên muốn tránh những sai sót có thể gây ảnh hƣởng tiêu cực đến cuộc sống của trẻ. Thứ hai, kết quả của tiểu trắc nghiệm này có thể ảnh hƣởng đến việc đánh giá kết quả của một tiểu trắc nghiệm khác.

Thứ ba, việc sai sót có thể dẫn đến sự mất niềm tin từ phía cộng đồng đối với những ngƣời cung cấp dịch vụ tâm lý. Công trình nghiên cứu Những lỗi trong thực hành và tính điểm WISC- IV của Scott A. Loe và cộng sự (Tạp chí Đánh giá Tâm lý Giáo dục, 2007), điều tra trên 51 bản đánh giá trắc nghiệm đƣợc thực hiện bởi các học viên đã tham gia tập huấn, để thu đƣợc dữ liệu mô tả tần suất lỗi của nghiệm viên và ảnh hƣởng của những lỗi đó đến kết quả đánh giá. Số lỗi trung bình trên một bản kết quả là 25,8.

Các lỗi phổ biến nhất là không đặt truy vấn câu trả lời phù hợp, chấm điểm quá cao cho một câu trả lời và không ghi lại phản ứng của nghiệm thể trong lúc tiến hành trắc nghiệm. Hƣớng nghiên cứu về phân tích lỗi tiến hành, tính điểm và diễn giải trắc nghiệm trên thế giới rất đƣợc chú trọng vì vai trò quan trọng của nó trong việc giúp đƣa ra những kết luận chính xác về định hƣớng giáo dục cũng nhƣ can thiệp cho ngƣời đƣợc đánh giá. Sử dụng cơ sở dữ liệu của Psychinfo và Proquest để tìm kiếm với các từ khóa “administration & scoring errors”; “cognitive assessment” và “Wechsler”, tác giả đã tìm thấy một số bằng chứng nghiên cứu khẳng định (i) lỗi tiến hành và tính điểm khi thực hiện các bộ công cụ đo năng lực trí tuệ, nhận thức là một điều phổ biến (Alfonso et al., 1998; Loe, Kadlubek, & Marks, 2007; Sherrets, Gard, & Langner, 1979; Slate & Chick, 1989; Slate, Jones, Coulter, & Covert, 1992); (ii) lỗi sai có thể rất nhỏ và đơn giản nhƣ cộng sai các hệ số điểm thô lại có hệ lụy to lớn làm thay đổi kết quả và kết luận về các năng lực trí tuệ của -8- TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nghiệm thể. (Alfonso et al.

Bằng chứng nghiên cứu đi trƣớc cũng khẳng định các lỗi sai thƣờng thấy nhất trong các nghiên cứu khảo sát về lỗi tiến hành và tính điểm bằng các trắc nghiệm đo năng lực nhận thức và trí tuệ của Wechsler là tính sai tổng điểm trí tuệ; tính sai tuổi thực; tiến hành các tiểu trắc nghiệm sai khi chƣa thiết lập đƣợc điểm sàn hoặc dừng tiến hành trắc nghiệm khi chƣa thiết lập đƣợc điểm trần (Ramos, E.1 dƣới đây trình bày tóm tắt một số bằng chứng nghiên cứu về lỗi trong tiến hành, tính điểm và diễn giải các trắc nghiệm trí tuệ các trắc nghiệm của Wechsler đã tìm đƣợc trên các cơ sở dữ liệu khảo sát. Tổng hợp kết quả các nghiên cứu đi trƣớc về các lỗi trong tiến hành, tính điểm và diễn giải các trắc nghiệm trí tuệ của Wechsler Tên nghiên cứu/ Mẫu nghiên Trắc Kết quả nghiên cứu tác giả cứu nghiệm Sherrets, Gard, 39 khách thể WISC 89% nghiệm viên mắc ít & Langner là nhà tâm lý nhất 1 lỗi trong quá trình (1979) thực hành, học tiến hành. Lỗi phổ biến viên trong quá nhất là lỗi tính điểm (gồm trình thực tập; cả cộng điểm và chuyển nhà tâm lý học điểm). Slate & Chick 14 nghiên cứu WISC-R 100% khách thể đều mắc (1989) sinh.

một vài lỗi; 66% mắc lỗi đến mức làm thay đổi hệ số tổng điểm trí tuệ (FSIQ). -9- TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Slate & Jones 26 nghiên cứu WISC-R Số lƣợng lỗi trung bình (1990) sinh. trên mỗi nghiệm thể là 11,3 lỗi; thƣờng gặp nhất là lỗi không ghi đƣợc nguyên văn chính xác phần trả lời của nghiên thể; cho điểm sai; đặt câu hỏi sai. Alfonso, 15 nghiên cứu WISC- Số lƣợng lỗi trung bình Johnson sinh.

III trên mỗi nghiệm thể là 7,8 Patinella, lỗi. Lỗi thƣờng gặp nhất là & Rader (1998) không ghi đƣợc nguyên văn chính xác phần trả lời của nghiên thể; không đƣa ra câu hỏi truy vấn khi cần, báo cáo sai điểm hệ số Tƣ duy ngôn ngữ và hệ tố Tổng điểm trí tuệ; tính cộng sai điểm thô các tiểu trắc nghiệm., 25 nghiên cứu WIPPSI- 100% khách thể đều mắc & Holley, G. R một vài lỗi; số lỗi trung (1999) bình trên 1 trƣờng hợp là 12,97 nhƣng hầu hết đều không ảnh hƣởng đến mức Tổng điểm trí tuệ., 21 nghiên cứu WISC- 100% khách thể đều mắc - 10 - TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. III một vài lỗi; số lỗi trung Ray, G., & bình trên 1 trƣờng hợp là Zachar, P.

10,9, Có 2/3 mắc lỗi đến (2002) mức làm thay đổi hệ số tổng điểm trí tuệ (FSIQ). Các lỗi thƣờng gặp nhất là cho điểm quá thấp và không đặt câu hỏi truy vấn phù hợp đối với các tiểu trắc nghiệm Tƣ duy ngôn ngữ. Loe, Kadlubek, 17 nghiên cứu WISC- Số lỗi trung bình 25,8 trên & Marks (2007) sinh. IV một hồ sơ.

Các lỗi thƣờng gặp là cho điểm quá cao và không đặt câu hỏi truy vấn phù hợp; tính điểm, chuyển điểm không chính xác làm ảnh hƣởng đến điểm số Tổng điểm trí tuệ (FSIQ) và Tƣ duy ngôn ngữ (VCI)., 19 nghiên cứu WISC- 94% các hồ sơ đều có lỗi. IV Số lỗi tính trung bình trên 1 Dombrowski, S. nghiệm Tƣ duy ngôn ngữ W., & gồm Từ vựng, Hiểu biết Krawchuk, L. chung và Tìm sự tƣơng (2012) đồng mắc 80% trong tổng - 11 - TIEU LUAN MOI download : [e-mail] số các lỗi đƣợc phát hiện.

(2013) 52 nghiên cứu WISC- 98% các hồ sơ đều có lỗi. IV Số lỗi tính trung bình trên 1 hồ sơ là 13,3. Có 5 loại lỗi thƣờng gặp nhất là tính điểm thô không chuẩn; cho điểm từng item sai; không đặt câu hỏi truy vấn khi cần; không đƣa gợi ý phù hợp và không ghi đƣợc nguyên văn câu trả lời của nghiệm thể.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam, chƣa có bất cứ một nghiên cứu lƣợng hóa các lỗi tiến hành và tính điểm đối với trắc nghiệm WISC-IV-VN. Nghiên cứu của tác giả là nghiên cứu đầu tiên về đề tài này.

Cho đến hiện tại, số liệu nghiên cứu đã đƣợc công bố trong 2 công trình nghiên cứu: “Lỗi tiến hành và tính điểm trắc nghiệm WISC-IV phiên bản Việt: Kết quả nghiên cứu thảo luận nhóm tập trung” (Trần Thành Nam, Trần Đăng Hƣng, 2016) và “Lỗi tiến hành và tính điểm trắc nghiệm WISC-IV phiên bản Việt: Kết quả nghiên cứu quan sát tham dự” (Trần Thành Nam, Trần Đăng Hƣng, 2017) cũng chính là số liệu nghiên cứu của chính đề tài này. Chƣa có bất kỳ một nghiên cứu hệ thống nào tại Việt Nam bàn về những lỗi tiến hành và tính điểm trắc nghiệm WISC-IV phiên bản Việt ngoài nghiên cứu của tác giả (xem Phụ lục). Tóm lại, qua điểm luận kết quả nghiên cứu đi trƣớc, có thể kết luận rằng việc mắc lỗi trong quá trình tiến hành và tính điểm các trắc nghiệm trí - 12 - TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tuệ là phổ biến. Đối với trắc nghiệm WISC-IV, bằng chứng nghiên cứu đi trƣớc cho thấy số lƣợng lỗi mắc phải trong một hồ sơ trung bình từ 4,48 đến 25,8 lỗi tùy theo đối tƣợng và phƣơng pháp khảo sát.

Các nghiên cứu đều kết luận số lỗi tập trung nhiều vào các tiểu trắc nghiệm của Tƣ duy ngôn ngữ (VCI) và làm sai lệch hệ số Tổng điểm trí tuệ nói chung. Qua việc tổng kết các nghiên cứu đi trƣớc, phƣơng pháp chủ yếu đƣợc sử dụng trong các nghiên cứu này thƣờng là quan sát tham dự đồng đẳng, quan sát tham dự của ngƣời giám sát và nghiên cứu sản phẩm hoạt động phiếu ghi điểm. Hạn chế của các nghiên cứu đi trƣớc là ở chỗ hầu hết các nghiên cứu đƣợc tiến hành trên những nghiên cứu sinh đang trong quá trình thực hành đánh giá trắc nghiệm. Điều này có thể không phản ánh đúng thực trạng các lỗi tiến hành và tính điểm của các chuyên gia/ nhà tâm lý thực hành có kinh nghiệm lâu năm.

Tiểu kết: Nhƣ vậy, bằng chứng từ các các nghiên cứu đi trƣớc ở nƣớc ngoài cho thấy lỗi tiến hành và tính điểm trắc nghiệm trong các nghiên cứu trên thế giới là phổ biến.