Lãnh Đạo Xóa Đói Giảm Nghèo Tỉnh Phú Thọ Từ Năm 1997 Đến Năm 2010

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đảng bộ tỉnh phú thọ lãnh đạo thực hiện xóa đói giảm nghèo từ năm 1997 đến năm 2010, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Trần Cao Quý
• Người hướng dẫn: PGS, TS. Đoàn Minh Huấn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Lãnh Đạo Xóa Đói Giảm Nghèo Tỉnh Phú Thọ (1997-2010): Thành Tựu và Kinh Nghiệm
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TRONG NHỮNG NĂM MỚI TÁI LẬP TỈNH (1997-2000)
• 1.1. Chiến lược xóa đói, giảm nghèo trong chức năng lãnh đạo công của Đảng cộng sản cầm quyền
• 1.1.1. Đặc điểm tự nhiên, xã hội con người Phú Thọ liên quan đến công tác lãnh đạo xóa đói giảm nghèo
• 1.1.2. Vấn đề đói nghèo và xóa đói, giảm nghèo trong thể chế lãnh đạo của Đảng và thể chế quản lý của nhà nước
• 1.2. Chủ trương và quá trình chỉ đạo thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ
• 1.2.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh
• 1.2.2. Tổ chức thực hiện và kết quả đạt được
• 2. Chương 2: ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Bối cảnh lịch sử và chủ trương đẩy mạnh xóa đói, giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ từ năm 2001 – 2005
• 2.1.1. Bối cảnh lịch sử
• 2.1.2. Chủ trương, chính sách xoá đói giảm nghèo của Đảng, Nhà nước và vận dụng của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ trong điều kiện mới
• 2.2. Chủ trương và biện pháp xóa đói giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.2.1. Chủ trương, chính sách xoá đói giảm nghèo của Đảng và Nhà nước từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.2.2. Chủ trương và kết quả lãnh đạo xóa đói giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ từ 2006 – 2010
• 3. Chương 3: THÀNH TỰU, HẠN CHẾ VÀ KINH NGHIỆM LÃNH ĐẠO XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010
• 3.1. Thành tựu và hạn chế
• 3.1.1. Những thành tựu của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ trong lãnh đạo xóa đói giảm nghèo
• 3.1.2. Một số hạn chế của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ trong lãnh đạo xóa đói giảm nghèo
• 3.2. Một số kinh nghiệm
• 3.2.1. Bám sát thực tiễn địa phương vùng trung du để hoạch định chủ trương đúng đắn và sau khi có chủ trương đúng đắn phải cụ thể hoá thành đề án, dự án làm cơ sở cho chính quyền, các tổ chức xã hội, các tổ chức kinh tế và người dân tổ chức thực hiện.
• 3.2.2. Cần tạo được sự chuyển biến nhận thức về xóa đói giảm nghèo của cả hệ thống chính trị địa phương và trong nhân dân.
• 3.2.3. Can thiệp chính sách muốn hiệu quả, phù hợp với thực tế, trước hết phải điều tra, nắm vững thực trạng và nguyên nhân đói nghèo mang tính địa phương.
• 3.2.4. Lãnh đạo xoá đói giảm nghèo chỉ có hiệu quả cao khi mở rộng khả năng xã hội hoá, thu hút sự tham gia của đa chủ thể, của toàn xã hội, nhất là phát huy tính tích cực, chủ động của đối tượng đói nghèo.
• 3.2.5. Coi trọng lãnh đạo đẩy mạnh cải cách hành chính, đề cao dân chủ cơ sở, phát huy sự quản lý giám sát của cả xã hội trong triển khai thực hiện các chương trình, dự án xoá đói giảm nghèo.
• 3.2.6. Trong lãnh đạo xoá đói giảm nghèo cần gắn kết hoặc lồng ghép chương trình XĐGN với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội khác.
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Lãnh Đạo Xóa Đói Giảm Nghèo Phú Thọ 1997 2010

Giai đoạn 1997-2010 đánh dấu một chặng đường quan trọng trong công cuộc xóa đói giảm nghèo của tỉnh Phú Thọ. Đây là giai đoạn sau khi Phú Thọ được tái lập tỉnh, đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế, xã hội. Bài viết này đi sâu vào phân tích vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ trong việc triển khai các chính sách, chương trình xóa đói giảm nghèo, từ đó đánh giá thành tựu và rút ra bài học kinh nghiệm. Các chính sách và giải pháp được thực hiện đã góp phần thay đổi diện mạo kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức cần vượt qua để đảm bảo sự phát triển bền vững, giảm thiểu tái nghèo. Dẫn chứng từ tài liệu gốc cho thấy, Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đã xác định xóa đói giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

1.1. Bối cảnh kinh tế xã hội Phú Thọ giai đoạn 1997 2010

Sau tái lập tỉnh, kinh tế Phú Thọ còn nhiều khó khăn, hạ tầng yếu kém, đời sống người dân, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa, còn nhiều thiếu thốn. Tỷ lệ hộ nghèo cao là một thách thức lớn. Chính quyền tỉnh Phú Thọ đã tập trung vào việc xây dựng và triển khai các chính sách hỗ trợ, ưu tiên phát triển nông nghiệp, cải thiện cơ sở hạ tầng, tạo việc làm cho người dân. Tuy nhiên, nguồn lực còn hạn chế, cơ chế chính sách chưa đồng bộ, gây khó khăn cho quá trình triển khai. Tình trạng thiếu vốn, thiếu kiến thức sản xuất, và khó khăn trong tiếp cận thị trường cũng là những yếu tố cản trở nỗ lực giảm nghèo.

1.2. Vai trò của lãnh đạo tỉnh Phú Thọ trong xóa đói giảm nghèo

Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ đóng vai trò then chốt trong việc hoạch định chính sách, chỉ đạo và điều hành các chương trình xóa đói giảm nghèo. Sự quyết tâm, sáng tạo và trách nhiệm của lãnh đạo đã tạo động lực cho toàn hệ thống chính trị và người dân tham gia vào công cuộc này. Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, quyết định quan trọng, tạo cơ sở pháp lý và nguồn lực cho công tác xóa đói giảm nghèo. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường để đảm bảo hiệu quả của các chương trình.

II. Thách Thức Vấn Đề Nghèo Đói Giải Pháp Lãnh Đạo Phú Thọ

Nghèo đói không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề xã hội phức tạp, đòi hỏi giải pháp toàn diện. Tỉnh Phú Thọ đối mặt với nhiều thách thức trong xóa đói giảm nghèo, như địa hình phức tạp, trình độ dân trí thấp, tập quán sản xuất lạc hậu, và biến đổi khí hậu. Để giải quyết những thách thức này, lãnh đạo tỉnh Phú Thọ đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ hỗ trợ vốn, kỹ thuật, đến đào tạo nghề, tạo việc làm, và xây dựng cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, hiệu quả của các giải pháp còn phụ thuộc vào sự tham gia tích cực của người dân và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành.

2.1. Các yếu tố tác động đến tình trạng nghèo đói ở Phú Thọ

Tình trạng nghèo đói ở Phú Thọ bị tác động bởi nhiều yếu tố, bao gồm: địa hình đồi núi, khó khăn trong giao thông, trình độ dân trí thấp, thiếu vốn sản xuất, thiếu việc làm, và thiên tai dịch bệnh. Ngoài ra, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng gia tăng, tạo ra bất bình đẳng xã hội. Các chính sách hỗ trợ chưa thực sự hiệu quả, một số đối tượng còn ỷ lại, trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước. Cần có giải pháp căn cơ, giải quyết tận gốc các nguyên nhân gây ra nghèo đói.

2.2. Giải pháp lãnh đạo để vượt qua thách thức xóa đói giảm nghèo

Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ đã đề ra nhiều giải pháp để vượt qua thách thức xóa đói giảm nghèo, như: tăng cường đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn, phát triển công nghiệp, dịch vụ, tạo việc làm cho người dân, nâng cao trình độ dân trí, cải thiện cơ sở hạ tầng, và tăng cường công tác an sinh xã hội. Đặc biệt, chú trọng phát huy nội lực của người dân, khuyến khích họ tự lực vươn lên thoát nghèo. Cần có cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả các chương trình, dự án, đảm bảo nguồn lực được sử dụng đúng mục đích.

III. Chính Sách Biện Pháp Xóa Đói Giảm Nghèo Phú Thọ 1997 2010

Trong giai đoạn 1997-2010, tỉnh Phú Thọ đã triển khai nhiều chính sách và biện pháp cụ thể để xóa đói giảm nghèo. Các chính sách tập trung vào hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, cải thiện điều kiện sống, và nâng cao trình độ dân trí. Các biện pháp bao gồm: hỗ trợ vốn vay ưu đãi, cung cấp giống cây, vật nuôi, đào tạo nghề, xây dựng nhà ở, trường học, trạm y tế, và cung cấp nước sạch. Hiệu quả của các chính sách và biện pháp đã được đánh giá thông qua việc giảm tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao thu nhập bình quân đầu người.

3.1. Các chính sách hỗ trợ sản xuất và tạo việc làm ở Phú Thọ

Để hỗ trợ sản xuất và tạo việc làm, tỉnh Phú Thọ đã triển khai các chính sách như: cho vay vốn ưu đãi, hỗ trợ giống cây, vật nuôi, khuyến khích phát triển kinh tế trang trại, tiểu thủ công nghiệp, và thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Các chương trình đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cũng được đẩy mạnh. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn vay còn khó khăn đối với nhiều hộ nghèo, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, và chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế.

3.2. Biện pháp cải thiện điều kiện sống và nâng cao dân trí

Để cải thiện điều kiện sống và nâng cao dân trí, tỉnh Phú Thọ đã triển khai các biện pháp như: xây dựng nhà ở cho người nghèo, cải thiện cơ sở hạ tầng (đường, điện, trường, trạm), cung cấp nước sạch, và tăng cường công tác y tế, giáo dục. Các chương trình xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở được đẩy mạnh. Tuy nhiên, chất lượng nhà ở còn thấp, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, và trình độ dân trí còn chênh lệch giữa các vùng.

IV. Thành Tựu Nổi Bật Kết Quả Xóa Đói Giảm Nghèo Tỉnh Phú Thọ

Từ năm 1997 đến 2010, Phú Thọ đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong công cuộc xóa đói giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể, thu nhập bình quân đầu người tăng lên, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện rõ rệt. Cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội được đầu tư xây dựng, tạo điều kiện cho phát triển sản xuất và dịch vụ. Tuy nhiên, kết quả giảm nghèo chưa thực sự bền vững, nguy cơ tái nghèo còn cao, và khoảng cách giàu nghèo ngày càng gia tăng.

4.1. Giảm tỷ lệ hộ nghèo và tăng thu nhập bình quân đầu người

Tỷ lệ hộ nghèo ở Phú Thọ đã giảm từ mức cao vào năm 1997 xuống mức thấp hơn vào năm 2010. Thu nhập bình quân đầu người cũng tăng lên đáng kể, nhờ vào sự phát triển của nông nghiệp, công nghiệp, và dịch vụ. Tuy nhiên, tốc độ giảm nghèo chưa đồng đều giữa các vùng, và thu nhập bình quân đầu người vẫn còn thấp so với các tỉnh, thành phố khác.

4.2. Cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân

Đời sống vật chất và tinh thần của người dân Phú Thọ đã được cải thiện rõ rệt, nhờ vào sự tăng trưởng kinh tế và các chính sách an sinh xã hội. Người dân được tiếp cận với các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa, thông tin, và truyền thông tốt hơn. Tuy nhiên, chất lượng cuộc sống vẫn còn thấp so với các vùng phát triển, và vẫn còn nhiều hộ nghèo, cận nghèo gặp khó khăn trong cuộc sống.

V. Bài Học Kinh Nghiệm Lãnh Đạo Xóa Đói Giảm Nghèo Phú Thọ

Quá trình lãnh đạo xóa đói giảm nghèo ở Phú Thọ đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Trong đó, quan trọng nhất là sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng bộ, sự tham gia tích cực của người dân, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, và sự đổi mới sáng tạo trong cách thức triển khai các chính sách, chương trình. Những bài học này có giá trị tham khảo cho các địa phương khác trong cả nước.

5.1. Vai trò lãnh đạo của Đảng bộ và sự tham gia của người dân

Sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng bộ là yếu tố then chốt quyết định thành công của công cuộc xóa đói giảm nghèo. Đồng thời, sự tham gia tích cực, chủ động của người dân là động lực quan trọng để thực hiện các mục tiêu giảm nghèo. Cần phát huy dân chủ, tạo điều kiện cho người dân tham gia vào quá trình hoạch định và thực hiện chính sách.

5.2. Sự phối hợp giữa các cấp các ngành và đổi mới sáng tạo

Sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cấp, các ngành là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả của các chương trình, dự án giảm nghèo. Đồng thời, cần đổi mới sáng tạo trong cách thức triển khai các chính sách, chương trình, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Cần có cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả các chương trình, dự án, đảm bảo nguồn lực được sử dụng đúng mục đích.

VI. Tương Lai Phát Triển Bền Vững Xóa Đói Giảm Nghèo Phú Thọ

Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững và xóa đói giảm nghèo bền vững, Phú Thọ cần tiếp tục đổi mới tư duy và hành động, tập trung vào phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, và kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, cần tăng cường đầu tư vào giáo dục, y tế, văn hóa, và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, chú trọng phát huy nội lực của người dân, tạo điều kiện cho họ tự lực vươn lên thoát nghèo.

6.1. Phát triển kinh tế xanh kinh tế số và kinh tế tuần hoàn

Phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, và kinh tế tuần hoàn là xu hướng tất yếu của thời đại. Phú Thọ cần tận dụng cơ hội này để chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tạo ra những ngành nghề mới, và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh, công nghệ số, và tái chế chất thải.

6.2. Tăng cường đầu tư vào giáo dục y tế văn hóa và môi trường

Giáo dục, y tế, văn hóa, và môi trường là những yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và đảm bảo phát triển bền vững. Phú Thọ cần tăng cường đầu tư vào các lĩnh vực này, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa. Cần có chính sách hỗ trợ học sinh, sinh viên nghèo, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sau khi tái lập tỉnh vào ngày 01 tháng 01 năm 1997 theo Nghị quyết kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa IX, tỉnh Phú Thọ đối mặt với muôn vàn khó khăn của một địa phương trung du miền núi phía Bắc. Tại thời điểm năm 1997, tỷ lệ hộ đói nghèo toàn tỉnh chiếm tới 21,0% tổng số hộ dân cư (theo chuẩn quy định tại Thông báo số 1751/LĐTBXH), tập trung chủ yếu ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các huyện miền núi. Trước bối cảnh đó, Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đã xác định công tác xóa đói giảm nghèo là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo trong giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2010. Luận văn tiến hành phân tích hệ thống chủ trương, đánh giá khách quan các thành tựu, chỉ rõ hạn chế và đúc kết những bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị thực tiễn sâu sắc.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập toàn diện trên địa bàn tỉnh Phú Thọ gồm 13 đơn vị hành chính cấp huyện và 274 đơn vị hành chính cấp xã, trong khung thời gian 14 năm (1997 - 2010). Đây là thời kỳ bản lề đánh dấu sự chuyển biến từ nhận thức hỗ trợ cứu trợ xã hội sang giảm nghèo bền vững dựa trên phát huy nội lực. Nghiên cứu mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, góp phần cung cấp luận cứ lịch sử vững chắc cho các cấp ủy Đảng và chính quyền trong việc hoạch định chính sách an sinh xã hội, giải quyết việc làm cho hơn 660.000 lao động toàn tỉnh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương đạt mức bình quân trên 8,16%/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn được xây dựng dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về an sinh xã hội, quyền con người và bản chất ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa. Khung lý thuyết vận dụng tập trung vào hai lý thuyết cốt lõi: Lý thuyết chức năng lãnh đạo công của Đảng cầm quyền và Lý thuyết phát triển không loại trừ gắn với phân tầng xã hội hợp thức. Đảng cầm quyền thực hiện tính chính đáng của quyền lực thông qua việc phân bổ công bằng các nguồn lực phát triển, đem lại lợi ích thiết thân cho nhân dân, đặc biệt là tầng lớp yếu thế.

Mô hình nghiên cứu phân tích mối quan hệ tương tác đa chiều giữa đường lối chỉ đạo của Tỉnh ủy, sự thể chế hóa quản lý của Ủy ban nhân dân các cấp và sự tham gia của các tổ chức đoàn thể nhân dân cùng đối tượng thụ hưởng. Hệ thống khái niệm chủ đạo được chuẩn hóa gồm: đói nghèo tuyệt đối và tương đối, chuẩn nghèo theo tiêu chí thu nhập qua các thời kỳ (chuẩn dưới 13kg gạo/người/tháng giai đoạn 1993 - 1995 đến chuẩn tiền tệ 45.000 - 90.000 đồng giai đoạn 1998 - 2000), xóa đói giảm nghèo bền vững và phân tầng xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp tin cậy, bao gồm hệ thống văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ XIV, XV, XVI, các nghị quyết chuyên đề của Tỉnh ủy từ năm 1997 đến năm 2010, báo cáo tổng kết hàng năm của Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội và Cục Thống kê tỉnh Phú Thọ. Cỡ mẫu khảo sát bao quát toàn bộ 13 huyện, thị xã, thành phố với 274 xã, phường, thị trấn; trong đó tập trung phân tích sâu dữ liệu điển hình tại 50 xã đặc biệt khó khăn và 88 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 40% trở lên.

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo là phương pháp lịch sử kết hợp chặt chẽ với phương pháp logic. Lý do lựa chọn là nhằm tái hiện trung thực, sinh động tiến trình lịch sử lãnh đạo xóa đói giảm nghèo theo trình tự thời gian 1997 - 2010, đồng thời khái quát hóa bản chất, quy luật vận động của chính sách. Luận văn bổ trợ bằng các phương pháp liên ngành: phê phán sử liệu, phân tích - tổng hợp, thống kê so sánh và điều tra xã hội học nhằm đối chiếu định lượng các chỉ số kinh tế - xã hội qua 14 năm thực hiện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ giảm nghèo giai đoạn 1997 - 2000 đạt kết quả vượt bậc. Tỷ lệ hộ đói nghèo toàn tỉnh đã giảm mạnh từ 21,0% năm 1997 xuống còn 11,0% năm 2000, bình quân giảm 2,5%/năm, hoàn thành trước thời hạn mục tiêu cơ bản xóa hộ đói kinh niên. Giai đoạn 2001 - 2005, tỷ lệ hộ nghèo tiếp tục giảm từ 19,6% theo chuẩn giai đoạn 2001 - 2005 xuống còn 5,0% vào cuối năm 2005.

Thứ hai, công tác huy động nguồn lực tài chính và tín dụng chính sách đạt quy mô ấn tượng. Trong giai đoạn 1997 - 2000, toàn tỉnh đã huy động trên 500 tỷ đồng cho các chương trình mục tiêu xóa đói giảm nghèo; hệ thống tín dụng ưu đãi đã giải ngân 127,6 tỷ đồng cho 134.255 lượt hộ nghèo vay vốn phát triển sản xuất. Đến năm 2005 theo chuẩn nghèo mới tiếp cận đa chiều, tỉnh ghi nhận 94.472 hộ nghèo (chiếm 31,08%), từ đó Tỉnh ủy đã kịp thời điều chỉnh nguồn lực trợ lực có trọng tâm.

Thứ ba, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông - lâm nghiệp gắn chặt với giải quyết việc làm. Toàn tỉnh đã thực hiện trồng mới và bảo vệ 167.943 ha đất lâm nghiệp, nâng tỷ lệ che phủ rừng lên gần 48%, tạo vùng nguyên liệu giấy ổn định. Tổng số lao động được giải quyết việc làm giai đoạn 1996 - 2000 đạt 63.122 người (đạt 97,73% kế hoạch), trong đó tạo việc làm mới cho 15.866 người, kéo giảm tỷ lệ thất nghiệp thành thị xuống còn 4,0%.

Thứ tư, hạ tầng kinh tế - xã hội vùng sâu, vùng xa có bước đột phá. Đến năm 2000, 100% số xã toàn tỉnh đã có đường ô tô đến trung tâm; 61 trên tổng số 65 dự án thuộc Chương trình 135 được triển khai kiên cố hóa, giải quyết căn bản nhu cầu điện, trường học, trạm y tế và nước sinh hoạt hợp vệ sinh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên thành tựu là sự đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, biết cụ thể hóa các chỉ thị của Trung ương như Chỉ thị 23 của Ban Chấp hành Trung ương năm 1997, Quyết định 133/1998/QĐ-TTg và Quyết định 135/1998/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ thành các nghị quyết chuyên đề sát hợp thực tiễn trung du như Nghị quyết 03-NQ/TU về vùng nguyên liệu giấy, Nghị quyết 05-NQ/TU về nhân lực, Nghị quyết 17-NQ/TU về 31 xã đặc biệt khó khăn. Sự phối hợp đồng bộ giữa Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể (Hội Nông dân tổ chức 964 lớp tập huấn cho 91.857 lượt hộ, Hội Cựu chiến binh xây dựng 1.615 trang trại) đã khơi dậy ý chí tự lực của người dân.

Tuy nhiên, kết quả giảm nghèo chưa thực sự vững chắc. Tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện miền núi vùng cao như Tân Sơn (42,78%), Yên Lập (29,61%), Thanh Sơn (24,77% đến 57%) vẫn ở mức cao. Khoảng cách chênh lệch giàu nghèo giữa nông thôn (27,36%) và thành thị (5,8%) lên tới 4,7 lần. Toàn bộ tiến trình biến động tỷ lệ nghèo và cơ cấu phân bổ vốn tín dụng qua 14 năm có thể được trực quan hóa sinh động qua biểu đồ đường kết hợp cột (Combo Chart) và bảng tổng hợp ma trận phân bổ nguồn lực theo địa bàn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế lãnh đạo và quy hoạch phát triển kinh tế vùng. Ban Thường vụ Tỉnh ủy cần ban hành các nghị quyết chuyên đề về giảm nghèo bền vững theo hướng đa chiều giai đoạn 2011 - 2020; chỉ đạo Ủy ban nhân dân tỉnh ưu tiên bố trí ít nhất 20% đến 25% ngân sách đầu tư công địa phương hằng năm cho hạ tầng giao thông kết nối liên xã tại các huyện vùng cao Tân Sơn, Thanh Sơn, Yên Lập.

Thứ hai, mở rộng quy mô tín dụng chính sách và đa dạng hóa sinh kế. Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh Phú Thọ chủ trì nâng mức tăng trưởng dư nợ cho vay hộ nghèo và cận nghèo đạt tối thiểu 12% - 15%/năm trong giai đoạn 2011 - 2015; phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng 50 - 70 mô hình liên kết kinh tế trang trại - nông lâm kết hợp, bảo đảm 100% hộ nghèo có nhu cầu được tiếp cận vốn vay ưu đãi.

Thứ ba, đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh triển khai chiến lược dạy nghề cho 25.000 - 30.000 lao động nông thôn mỗi năm; nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo từ mức 20% năm 1999 lên trên 50% vào năm 2015 và 65% vào năm 2020 theo chuẩn công nghiệp hóa.

Thứ tư, nâng cao năng lực quản trị công và thúc đẩy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc. Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện cải cách thủ tục hành chính công khai, minh bạch quy trình rà soát hộ nghèo theo định kỳ hằng năm; phát huy vai trò của 2.300 tuyên truyền viên cơ sở và các tổ chức quần chúng nhằm xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào chính sách trợ cấp của Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo, cấp ủy Đảng và cơ quan quản lý nhà nước các cấp. Luận văn cung cấp bức tranh toàn cảnh về phương thức lãnh đạo và cơ chế thể chế hóa chính sách giảm nghèo trên địa bàn 13 huyện, thị, thành; giúp các nhà hoạch định chính sách nắm vững quy luật phân tầng xã hội và giải pháp lồng ghép hiệu quả Chương trình 135 với các chương trình mục tiêu quốc gia.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Lịch sử Đảng, Xây dựng Đảng, Khoa học Quản lý và Chính sách công. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu lịch sử Đảng bộ địa phương, hệ thống hóa nguồn tư liệu thực chứng phong phú trong suốt 14 năm (1997 - 2010).

Thứ ba, các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên và các tổ chức phi chính phủ. Tài liệu cung cấp nhiều bài học thực tiễn về mô hình chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho hơn 90.000 lượt nông dân, phương thức ủy thác tín dụng và xây dựng các câu lạc bộ khuyến nông tự quản tại cơ sở.

Thứ tư, các doanh nghiệp nông - lâm nghiệp và chủ trang trại khu vực trung du. Nghiên cứu đúc kết tiềm năng khai thác 150.000 ha đất đồi rừng và các giải pháp liên kết chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp chế biến giấy, chè, gỗ với kinh tế hộ gia đình nghèo.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng tỷ lệ nghèo đói tại tỉnh Phú Thọ khi mới tái lập tỉnh năm 1997 diễn ra như thế nào?
Khi tái lập tỉnh vào năm 1997, Phú Thọ có tỷ lệ hộ nghèo lên tới 21,0% theo chuẩn quy định tại Thông báo số 1751/LĐTBXH. Đói nghèo tập trung gay gắt tại các huyện miền núi vùng cao như Tân Sơn, Thanh Sơn, Yên Lập do xuất phát điểm kinh tế thấp và kết cấu hạ tầng giao thông lạc hậu.

Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đã ban hành những chủ trương then chốt nào để giải quyết việc làm và giảm nghèo?
Tỉnh ủy đã ban hành hệ thống nghị quyết đồng bộ như Nghị quyết 03-NQ/TU về vùng nguyên liệu giấy, Nghị quyết 05-NQ/TU về đào tạo nhân lực, Nghị quyết chuyên đề kinh tế trang trại năm 1998 và Nghị quyết 17-NQ/TU năm 1999 về 31 xã đặc biệt khó khăn, mở đường cho chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp.

Hiệu quả huy động nguồn vốn tín dụng cho người nghèo trong giai đoạn 1997 - 2000 đạt mức bao nhiêu?
Giai đoạn 1997 - 2000, toàn tỉnh đã huy động tổng nguồn lực trên 500 tỷ đồng, giải ngân 127,6 tỷ đồng vốn tín dụng ưu đãi cho 134.255 lượt hộ nghèo vay phát triển kinh tế hộ; đồng thời thu hút 1.333 tỷ đồng vốn đầu tư phát triển và 6,3 triệu USD từ 21 tổ chức phi chính phủ.

Tại sao khoảng cách giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị tại Phú Thọ lại có sự chênh lệch lớn?
Sự chênh lệch bắt nguồn từ tốc độ đô thị hóa nhanh tại Việt Trì và thị xã Phú Thọ với tỷ lệ nghèo chỉ 5,8%, trong khi khu vực nông thôn chiếm tới 27,36% (chênh lệch 4,7 lần) do phụ thuộc thuần nông, thiếu nghề phụ, tỷ lệ lao động qua đào tạo chỉ đạt khoảng 20%.

Những kinh nghiệm lịch sử lớn nhất được đúc kết từ công tác lãnh đạo xóa đói giảm nghèo là gì?
Kinh nghiệm cốt lõi là luôn bám sát thực tiễn địa bàn trung du, cụ thể hóa chủ trương thành đề án khả thi, đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực, lồng ghép Chương trình 135 với phát triển 167.943 ha đất lâm nghiệp và phát huy vai trò chủ động của chính người nghèo.

Kết luận

• Luận văn làm sáng tỏ tiến trình 14 năm (1997 - 2010) Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lãnh đạo thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo với những bước chuyển mang tính lịch sử.
• Hệ thống hóa các thành tựu nổi bật: hạ tỷ lệ hộ nghèo từ 21,0% năm 1997 xuống 11,0% năm 2000, giải quyết việc làm cho 63.122 lao động và đưa 100% xã có đường ô tô về trung tâm.
• Phân tích thẳng thắn những hạn chế về nguy cơ tái nghèo tại 88 xã khó khăn và tình trạng chênh lệch mức sống gấp 4,7 lần giữa thành thị và nông thôn.
• Đúc kết 6 bài học kinh nghiệm sâu sắc về bám sát thực tiễn trung du, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, đa dạng hóa nguồn lực và tăng cường quản trị cơ sở giai đoạn 2011 - 2020.
• Kêu gọi các nhà nghiên cứu, nhà quản lý tiếp tục khai thác hệ thống dữ liệu thực chứng của công trình để hoàn thiện chính sách an sinh xã hội bền vững trong kỷ nguyên mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bô ̣ tin̉ h Phú Tho ̣ lañ h đa ̣o xóa đói giảm nghèo trong những năm mới tái lâ ̣p tin ̉ h ( 1997- 2000). Chương 2: Đảng bô ̣ tỉnh Phú Tho ̣ lãnh đạo đẩy mạnh xóa đói giảm nghèo từ năm 2001 đến 2010. Chương 3: Thành tựu, hạn chế và kinh nghiệm lãnh đạo xóa đói giảm nghèo của Đảng bộ Phú Thọ từ năm 1997-2010.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 Chƣơng 1 ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TRONG NHỮNG NĂM MỚI TÁI LẬP TỈ NH (1997-2000) 1. Chiế n lƣơ ̣c xóa đói , giảm nghèo trong chức năng lãnh đạo công của Đảng cộng sản cầ m quyền 1.

Đặc điểm tự nhiên, xã hội con người Phú Tho ̣ liên quan đế n công tác lãnh đạo xóa đói giảm nghèo Phú Thọ là một tỉnh trung du miề n núi phía Bắc , được thành lập từ năm 1903. Đầu năm 1968, Phú Thọ hợp nhất với Vĩnh Phúc thành tỉnh Vĩnh Phú. Sau 29 năm hợp nhất, tỉnh Phú Thọ được tái lập từ ngày 01/01/1997 theo Nghị quyết kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá IX. Về đơn vị hành chính, tỉnh Phú Thọ có 13 đơn vị hành chính gồm : Thành phố Việt Trì, thị xã Phú Thọ và 11 huyện (Hạ Hoà, Thanh Ba, Đoan Hùng, Cẩm Khê, Phù Ninh, Lâm Thao, Tam Nông, Thanh Thuỷ, Yên Lập, Thanh Sơn, Tân Sơn).

Tỉnh Phú Thọ có 274 đơn vị hành chính cấp xã, 14 phường, 10 thị trấn, 250 xã, trong đó có 214 xã miền núi, 07 xã vùng cao, 50 xã đặc biệt khó khăn có 10 xã trong kháng chiến chống Pháp gọi là an toàn khu (ATK). Thành Phố Việt Trì là trung tâm kinh tế, chính trị của cả tỉnh. - Vị trí địa lý: Phú Thọ cách thủ đô Hà Nội hơn 80 km, là điểm tiếp giáp giữa vùng Đông Bắc, đồng bằng sông Hồng và vùng Tây Bắc. Phía Bắc tỉnh Phú Thọ giáp với Tuyên Quang, Yên Bái; phía Nam giáp với Hoà Bình; phía Đông giáp với Vĩnh Phúc, Hà Nội; phía Tây giáp với Sơn La.

Phú Thọ cách sân bay quố c tế Nô ̣i Bài 50km, cách cảng Hải Phòng 170km; cách cửa khẩu quố c tế Hà Khẩ u 200km. Phú Thọ còn là nơi hợp lưu của ba con sông lớn là sông Hồ ng, sông Đà và sông Lô. Với vị trí như vậy, Phú Thọ chính là cửa ngõ phía Tây - Bắc của thủ đô Hà Nội và là địa bàn kinh tế trọng điểm phía Bắc, 9 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 là cầu nối giao lưu kinh tế, khoa học kỹ thuật giữa các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ, thủ đô Hà Nội với các tỉnh miền núi Tây Bắc, Tuyên Quang, Hà Giang, Yên Bái, Lào Cai, Sơn La. Đây là những điề u kiê ̣n thuâ ̣n lơ ̣i để Phú Tho ̣ phát triể n kinh tế xã hô ̣i , thực hiê ̣n XĐGN.

Vị trí thuận lợi cho phép Phú Thọ tiếp cận với các nguồ n lực để phát triể n như khoa ho ̣c -công nghê ̣, tín dụng , thị trường.từ đó phát triể n sản xuấ t kinh doanh , giải quyết việc làm , tăng nguồ n thu nhâ ̣p nâng cao đời số ng cho nhân dân. - Địa hình: Địa hình Phú Thọ khá đa da ̣ng bao gồ m vùng núi thấ p , đồ i, thung lũng.chia thành hai tiểu vùng chủ yếu: + Tiểu vùng núi thấ p phía Tây và phía Nam của tỉnh chủ yếu thuộc các huyện Tân Sơn, Thanh Sơn, Yên Lập, phía tây huyện Cẩm Khê. + Tiểu vùng đồi gò thấp, xen kẽ đồng ruộng, dải đồng bằng ven các triền sông Hồng, sông Lô và sông Đà. Với đă ̣c điể m như vâ ̣y Phú Tho ̣ có những thuâ ̣n lơ ̣i nhấ t đinh ̣ để phát triể n kinh tế xã hô ̣i.

Vùng núi thấp và vùng gò đồi rất phù hợp cho việc phát triể n kinh tế đồ i rừng, tuy nhiên với điạ hiǹ h phức ta ̣p viê ̣c phát t riể n hê ̣ thố ng giao thông vâ ̣n tải rấ t khó khăn , viê ̣c giao lưu ứng du ̣ng tiế n bô ̣ khoa ho ̣c kỹ thuâ ̣t vào sản xuấ t rấ t ha ̣n chế do vâ ̣y hiê ̣u quả sản xuấ t kinh doanh không cao, đă ̣c biê ̣t là ở những vùng sâu vùng xa. Đây là mô ̣t tác nhân trực tiế p dẫn tới tin ̀ h tra ̣ng đói nghèo của đồ ng bào cư trú ở vùng miề n núi như huyê ̣n Tân Sơn, Yên Lâ ̣p. - Khí hậu: Phú Thọ nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, với hai mùa rõ rệt: mùa hè thời tiết nóng nực, mưa nhiều từ tháng 5 đến tháng 10; mùa đông ít mưa và lạnh, kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau. Nhiệt độ trung bình trong năm là 23 độ C, lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 1700 mm.

Độ ẩm trung bình năm khoảng 86%. Khí hậu phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển cây trồng, sinh sản và phát triể n vật nuôi.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 - Về tài nguyên thiên nhiên: Phú Thọ có tài nguyên thiên nhiên tương đối thuâ ̣n lơ ̣i để phát triể n kinh tế -xã hội. Những tiề m năng này nế u đươ ̣c qui hoạch và tổ chức khai thác một cách hợp lý thì s ẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao giải quyế t có hiê ̣u quả các vấ n đề xã hô ̣i. Tài nguyên đất: Phú Thọ có tổng diện tích đất tự nhiên 353.247,76 ha, trong đó diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 99.702,46 ha, đất lâm nghiệp là 167.943,51 ha, đất nuôi trồng thuỷ sản là 4.489,03 ha, các loại đất nông nghiệp khác là 44,32 ha [20, tr.

Tổng diện tích đất đó được chia thành 22 loại đất, hợp thành 12 loại chủ yếu và phân thành 4 nhóm: Nhóm đất feralit đỏ vàng, với diện tích lớn 33% tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh, có độ phì khá, phù hợp cho phát triển cây công nghiệp lâu năm. Nhóm đất feralit trên núi, chiếm gần 30% tổng diện tích tự nhiên, chủ yếu thích hợp cho phát triển trồng rừng và tái sinh rừng. Đất phù sa cổ: Loại đất này chiếm tỷ lệ nhỏ 9,2%, thường là đồi bát úp, thích hợp với trồng rừng, cây ăn quả lâu năm. Còn lại là đất phù sa bồi và đất dốc tụ, thích hợp với việc gieo trồng các cây lương thực, cây lúa, cây màu ngắn ngày.

Có thể nói, tài nguyên đất của Phú Thọ không những tạo điều kiện thuận lợi phát triển một nền nông nghiệp toàn diện, mà còn cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp chế biến. Tài nguyên nước: Phú Thọ có nguồn tài nguyên nước dồi dào, với ba con sông lớn chảy qua là sông Thao, sông Đà và sông Lô hợp thành hệ thống sông Hồng. Ngoài ra, Phú Thọ còn có gần 130 sông suối nhỏ, nằm rải rác khắp nơi trong tỉnh và còn nhiều hồ , đập, trong đó có trên 110 chiếc có dung tích trên 200. Với mạng lưới sông hồ phong phú như vậy không chỉ giúp cho việc cung cấp nước cho sinh hoạt, mà còn tạo điều kiện phát triển giao thông đường thuỷ, phát triển kinh tế thủy sản và đáp ứng cho công tác thuỷ lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 Khoáng sản: Phú Thọ có tài nguyên khoáng sản phong phú về chủng loại, với 215 mỏ quặng và điểm quặng.

Trong đó có 20 mỏ lớn và vừa, 52 mỏ nhỏ và 143 điểm quặng. Điển hình có những loại khoáng sản có trữ lượng khá và chất lượng tốt như: cao lanh - feldspat (gồm 49 mỏ, với trữ lượng dự báo trên 20 triệu tấn); đá xây dựng có ở 55 khu vực, với trữ lượng khoảng gần 940 triệu m3. Đây cũng là điều kiện thuận lợi cho viê ̣c phát triể n công nghiê ̣p khai khoáng của tỉnh. Tài nguyên rừng, đất rừng: Phú Thọ có đất lâm nghiệp với diện tích là 167.943,51 ha, đất rừng sản xuất là 103.518,23 ha, đất rừng phòng hộ 53.842,16 ha và đất rừng đặc dụng là 10.

Với độ che phủ lớn đạt gần 48%, rừng đã cung cấp một khối lượng lớn nguyên liệu gỗ cho công nghiệp chế biến, điều hoà khí hậu. Tài nguyên du lịch: Thiên nhiên ưu đãi cho Phú Thọ nhiều cảnh quan và danh thắng kỳ thú như : khu di tích lịch sử Đền Hùng ở thành phố Việt Trì , vườn quốc gia Xuân Sơn ở huyện Tân Sơn , rừng cảnh quan Núi Nả , đầm Ao Châu ở huyện Hạ Hoà , khu mỏ nước nóng Thanh Thuỷ. Đây là mô ̣t tiề m năng rấ t lớn để Phú Thọ phát triển kinh tế du lịch. Tóm lại, Phú Thọ có vi ̣trí địa lý , địa hình, khí hậu và tài nguyên thiên nhiên về cơ bản là thuâ ̣n lơ ̣i cho viê ̣c phát triể n kinh tế -xã hội.

Đây là lơ ̣i thế cầ n đươ ̣c nắ m bắ t và phát huy để biế n nh ững tiềm năng này thành nguồn lực thực tế có như vâ ̣y mới có thể thực hiê ̣n XĐGN mô ̣t cách hiê ̣u quả. - Đặc điểm về kinh tế Kinh tế Phú Tho ̣ đa ̣t tố c đô ̣ tăng trưởng khá ổ n đinh ̣. Cơ cấ u kinh tế có sự chuyể n dich ̣ theo hướng tí ch cực , tỷ trọng giá trị sản xuất của khu vực nông lâm ngư nghiê ̣p trong tổ ng giá tri ̣sản xuấ t GDP có chiề u hướng giảm ; trong khi tỷ tro ̣ng của khu vực công nghiê ̣p và xây dựng có chiề u hướng tăng. Tuy nhiên, kinh tế Phú Tho ̣ ph át triển chưa thật đồng đều (giữa các ngành , 12 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 giữa các điạ bàn khác nhau ).

Cơ cấ u kinh tế có thay đổ i nhưng vẫn còn châ ̣m , nhấ t là ngành dich ̣ vu ̣ phát triể n châ ̣m và thiế u vững chắ c. Nông nghiê ̣p : là ngành kinh tế trọng yếu của tỉnh, kinh tế hô ̣ gia đin ̀ h, kinh tế đồ i rừng , kinh tế trang tra ̣i đươ ̣c khuyế n khić h phát triể n. Tuy nhiên, cơ cấ u kinh tế nông nghiê ̣p châ ̣m đươ ̣c thay đổ i , tỷ trọng trồng trọt cao (trên 70%). Ứng dụng khoa ho ̣c kỹ thuâ ̣t vào s ản xuất chậm và không đồng đều.

Tâ ̣p tu ̣c thói quen sản xuấ t của người dân la ̣c hâ ̣u , tình trạng du canh du cư còn phổ biến ở địa bàn miền núi của tỉnh .