Chương 1: Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ huyện Lập Thạch trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa từ năm 2001 đến 2005 Chương 2: Đảng bộ huyện Lập Thạch tăng cường chỉ đạo phong trào xây dựng đời sống văn hóa từ năm 2006 đến 2012 Chương 3: Một số Nhận xét và kinh nghiệm chủ yếu 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NỘI DUNG Chƣơng 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN LẬP THẠCH TRONG PHONG TRÀO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005 1. Những điều kiện có ảnh hƣởng đến phong trào xây dựng đời sống văn hóa huyện Lập Thạch và chủ trƣơng của Đảng bộ. Điều kiện tự nhiên-kinh tế xã hội Vị trí địa : ập Thạch là huyện miền núi nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Vĩnh Phúc, cách tỉnh lỵ Vĩnh Yên 20km, nằm ở vị trí từ 105°30′ đến 105°45′ kinh độ Đông và 21°10′ đến 21°30′ vĩ Bắc. Có vị trí địa lý như sau: + Phía Bắc giáp huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang và dãy núi Tam Đảo.
+ Phía Đông giáp huyện Tam Đảo và huyện Tam Dương. + Phía Tây giáp huyện Sông Lô và thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ. + Phía Nam giáp huyện Vĩnh Tường và một phần tỉnh Phú Thọ Trong sách Địa chí Việt Nam, nhà sử học Phan Huy Chú có viết: “Lập Thạch thuộc phủ Tam Đái, trấn Sơn Tây, Lập Thạch là đất hoa mục nhất trong năm huyện. Trong phủ thì Lập Thạch và ạch ạc là giàu nhất”.
Tổng diện tích tự nhiên của huyện là 173,10 km2. Toàn huyện có 20 đơn vị hành chính gồm 2 thị tr n và 18 xã. Địa h nh: Lập Thạch có c u tạo địa tầng r t cổ. Khu vực xung quanh núi Sáng và các xã uang Sơn, Hợp Lý, Bắc Bình, Liễn Sơn ở hữu ngạn sông Phó Đáy có diện tích hàng chục km2 có tuổi đại nguyên sinh.
Như vậy, huyện Lập Thạch nằm trên một địa tầng r t vững vàng, r t cổ xưa, nơi tr nh t cũng cách ngày nay trên 200 triệu năm. Từ địa tầng đó đã xu t hiện hai thành tạo magma xâm nhập đáng ể là khối núi Sáng và các khối núi khác nằm hai bên bờ sông Phó Đáy. Địa bàn huyện có thể chia thành 3 tiểu vùng: 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Tiểu vùng miền núi bao gồm 9 xã, thị tr n ( uang Sơn, Ngọc Mỹ, Hợp Lý, Bắc Bình, Vân Trục, Xuân Hòa, Thái Hòa, Liễn Sơn, TT Hoa Sơn) - Tiểu v ng trũng ven sông, bao gồm 3 xã (Sơn Đông, Triệu Đề, Đồng ích) - Tiểu vùng giữa, bao gồm 8 xã thị tr n (TT Lập Thạch, Liên Hòa, Bàn Giản, Xuân Lôi, Tử Du, Tiên Lữ, Đình Chu, Văn Quán) Địa hình Lập Thạch khá phức tạp, th p dần từ Bắc xuống Nam, ruộng đ t xen kẽ những dãy đồi th p. Độ cao phổ biến từ 11 – 30 m là huyện thuộc vùng núi th p, nhiều sông suối.
Địa hình bị chia cắt đa dạng, dốc dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Về hí hậu: Lập Thạch thuộc vùng khí hậu nhiệt đới gió, nhiệt độ trung bình từ 22°C, số giờ nắng trung bình trong năm là 1.550 giờ, lượng mưa trung bình 1.800 mm/năm, độ ẩm trung bình khoảng 84%. Khí hậu Lập Thạch được chia làm 4 mùa rõ rệt. Mưa nhiều vào mùa khô gây úng lụt v ng trũng do nước từ các dãy núi lớn, như Tam Đảo, và từ sông Lô, sông Đáy trút vào đồng chiêm, nhiều khi tràn ngập ra cả đường liên huyện, liên xã gây ngập lụp một số cụm dân cư tại các xã.
M a đông hí hậu khô hanh thậm chí gây hạn hán tại nhiều v ng đồi, núi trên địa bàn huyện. Về thủy văn: Phía Nam và phía Đông huyện Lập Thạch có sông Phó Đáy ngăn cách huyện Vĩnh Tường và huyện Tam Dương với tổng lưu lượng khá lớn. Ngoài ra, huyện còn có hệ thống các ao hồ phục vụ cho hoạt động sản xu t và sinh hoạt trên địa bàn. Tuy nhiên lượng nước chủ yếu tập trung vào m a mưa, m a hô chỉ chiếm 10% tổng lượng dòng chảy.
Nguồn nước của huyện được đánh giá là phong phú dồi dào, tuy nhiên phân bố hông đều trong năm. Về mùa khô vẫn có thời điểm thiếu nước. Để đảm bảo hài hoà nguồn nước cho phát triển kinh tế cần quan tâm xây dựng thêm những công trình điều tiết và có biện pháp hai thác nước ngầm bổ sung mới đảm bảo cho sản xu t và sinh hoạt. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com T i nguy n thi n nhi n: Theo hảo sát, đánh giá sơ bộ của các nhà địa ch t thì trên địa bàn ập Thạch có há nhiều loại tài nguyên hoáng sản nhưng đa phần chưa có chương trình nào điều tra, thăm dò một cách ỹ lưỡng để đưa vào hai thác sử dụng một cách có hiệu quả: Ngoài ra, huyện Lập Thạch có nhiều cảnh quan thiên nhiên có tiềm năng phát triển du lịch sinh thái và du lịch nghỉ dưỡng: Cụm du lịch Sơn Đông - Đình Chu – Văn Quán – Xuân Lôi: Cụm di tích này gắn liền với đền thờ Tả tướng quốc Trần Nguyên Hãn, đền thờ thầy giáo Đỗ Khắc Chung, làng tiến sỹ, ch a Am xã Sơn Đông, xã Văn uán có đình Ngõa, rừng Thề là nơi tụ nghĩa của Trần Nguyên Hãn, xã Xuân Lôi (K Lối) có đền thờ Tam Thánh (Trần Hưng Đạo), ch a Giã Khách, đền thờ bà chúa Lối.
Trên địa bàn huyện còn có những cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, thơ mộng h p dẫn khách du lịch như hu hồ Vân Trục với những cánh rừng nguyên sinh. Địa h nh chính: Theo những điều ghi ch p trong chính sử và Đại Nam nhất thống ch , được Đào Duy Anh dẫn lại trong cuốn Đất nước Việt Nam qua các đời, tên huyện ập Thạch xu t hiện từ đời nhà Trần (1225- 1400). Trong giai đoạn này huyện mang tên ập Thạch thuộc châu Tam Đới, lộ Đông Đô. Đến đời nhà Lê, nhà Nguyễn, huyện ập Thạch vẫn thuộc châu Tam Đới sau đổi tên là phủ Tam Đới, tr n Sơn Tây.
Tới năm Minh Mệnh thứ 2 (1821), phủ Tam Đới đổi tên là phủ Tam Đa và năm Minh Mệnh thứ ba (1822) thành lập tỉnh Vĩnh Yên. Huyện ập Thạch vẫn giữ nguyên tên cũ và địa lý hành chính cũ b t di b t dịch cho tới ngày nay. Trong thời ỳ này địa dư huyện ập Thạch há rộng, đến đầu thế ỷ 20 (năm 1903) huyện có tới 11 tổng (Bạch ưu, Đạo Kỷ, Đông Định, Đông Mật, Hạ ích, Hoàng Chỉ, Nhân Mục, Sơn Bình, Thượng Đạt, Tử Du và Yên Xá) và bao gồm tới 81 làng. Tới năm 1927, do sáp nhập một số làng với nhau và phân bố lại một số tổng, huyện ập Thạch còn 70 làng, vẫn giữ nguyên số lượng tổng tuy tổng Đông Định đổi tên thành tổng Đại ượng và tổng Sơn Bình đổi thành tổng Bình Sơn.
13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Sau Cách mạng Tháng Tám uốc hội và Chính phủ Việt Nam xoá bỏ c p phủ và tổng là hai c p trung gian, mở rộng c p xã, nhỏ hơn tổng nhưng lớn hơn làng xã trước ia, bao gồm một số thôn xóm cũ. Nhiều tên xã mới ra đời và có xã l y tên các anh h ng dân tộc, các liệt sĩ cách mạng, các nhà hoạt động chống Pháp đặt tên xã mình (như xã Hải ựu đổi là xã Hồng Phong, xã Xuân Hoà là xã uang Trung). Một số xã là sự ết hợp 2 từ đầu hoặc 2 từ cuối, hoặc 1 từ đầu 1 từ cuối trong hai thôn hợp nh t (như: xã Quang Yên là 2 thôn uang Viễn và Yên Thiết hợp lại; Phương Khoan là Phương Ngạc + Khoan Bộ; Triệu Đề là Triệu Xá + Đại Đề). Cũng có xã thống nh t l y một tên tiêu biểu nh t, chung cho cả các thôn trong xã mình, (xã Tứ Yên gồm 4 thôn: Yên ập, Yên ương, Yên Phú, Yên Kiều; xã Đôn Nhân gồm 4 thôn: Đôn Hạ, Đôn Mục, Đôn Thượng, Đôn Nhân).
Trải qua một số lần điều chỉnh địa dư và tên gọi, đến năm 1968 (năm hợp nh t Phú Thọ và Vĩnh Phúc thành tỉnh Vinh Phú), huyện ập Thạch còn 38 xã. Trong suốt thời ỳ trực thuộc tỉnh Vĩnh Phú, huyện ập Thạch có hai lần thay đổi địa lý hành chính: năm 1977 huyện ập Thạch được hợp nh t với huyện Tam Dương thành một huyện l y tên là Tam Đảo, huyện lỵ đóng tại phố Miễu (Hoa ư), xã iễn Sơn. Năm 1978, huyện Tam Đảo lại được tách thành 2 huyện: Huyện Tam Dương hợp với huyện Bình Xuyên và l y tên là Tam Đảo; còn huyện ập Thạch giữa nguyên địa dư và địa danh cũ; huyện lỵ được chuyển về đóng tại Xuân Hòa. Từ ngày 1 tháng 1 năm 1996, huyện ập Thạch có 39 đơn vị hành chính c p cơ sở (38 xã và 1 thị tr n).
Tới năm 2000 các hu dân cư thuộc các xã, thị tr n trong huyện được đổi thành các thôn, làng và hu phố. Toàn huyện có 422 thôn, làng, hu phố, trong đó có 389 thôn, 27 làng và 6 hu phố. Đến năm 2003, Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc công nhận các thôn và tổ dân phố hiện có của tỉnh Vĩnh Phúc, trong đó huyện ập Thạch có 411 thôn thuộc 38 xã và 11 tổ dân phố thuộc thị tr n ập Thạch. Năm 2003, Chính phủ 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ra nghị định về việc thành lập thị xã Phúc Yên và huyện Tam Đảo, huyện ập Thạch chuyển 3 xã Bồ ý, Đạo Tr , Yên Dương về huyện Tam Đảo mới.
Sau hi điều chỉnh, từ ngày 1 tháng 1 năm 2004 huyện ập Thạch còn lại 32.30,17 ha diện tích tự nhiên và 207.326 nhân hẩu với 36 đơn vị hành chính trực thuộc (gồm 35 xã và 1 thị tr n), vẫn là huyện rộng nh t của tỉnh Vĩnh Phúc. Ngày 23 tháng 12 năm 2008, tách thị tr n Tam Sơn và 17 xã: Bạch ưu, Cao Phong, Đôn Nhân, Đồng uế, Đồng Thịnh, Đức Bác, Hải ựu, ãng Công, Nhạo Sơn, Nhân Đạo, Như Thụy, Phương Khoan, uang Yên, Tam Sơn, Tân ập, Tứ Yên, Yên Thạch để thành lập huyện Sông Lô. inh tế: Huyện ập Thạch đang trên đà phát triển inh tế toàn diện. Theo thống ê tốc độ tăng trưởng GTSX đạt 15,4%/năm trong toàn giai đoạn 2000-2010.
Trong đó nông lâm nghiệp tăng 7,24%/năm; công nghiệp – xây dựng tăng 18,36%/năm và thương mại dịch vụ tăng 22,81%/năm. - Giai đoạn 2000-2005 đạt 14,91%/năm, trong đó nông lâm ngư nghiệp đạt 8,54%; công nghiệp – xây dựng đạt 23,49% và thương mại dịch vụ đạt 20,63%.