Ảnh hưởng của lãnh đạo chuyển đổi xanh đến hành vi hướng đến môi trường của người lao động tại công ty Scavi Huế

Khóa luận ảnh hưởng của lãnh đạo chuyển đổi xanh đến hành vi môi trường tại Scavi Huế

• Tác giả: Phan Thị Bích Hồng
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Phương Thảo
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Ảnh hưởng của lãnh đạo chuyển đổi xanh đến hành vi hướng đến môi trường của người lao động tại công ty Scavi Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo chuyển đổi xanh tại Scavi Huế

Lãnh đạo chuyển đổi xanh đóng vai trò then chốt trong định hướng phát triển bền vững của doanh nghiệp. Khái niệm này kế thừa từ lý thuyết lãnh đạo chuyển đổi của Burns và Bass. Nhà lãnh đạo xanh truyền tải tầm nhìn sinh thái rõ ràng. Họ trở thành hình mẫu chuẩn mực về đạo đức môi trường. Tại Công ty Scavi Huế, đơn vị dệt may hàng đầu, chiến lược sản xuất xanh được chú trọng đặc biệt. Người lao động tiếp nhận các giá trị sinh thái qua hành động thực tiễn của cấp trên. Phong cách quản lý này khơi dậy động lực nội tại của công nhân viên. Thay vì áp đặt quy định cứng nhắc, người quản lý khuyến khích sự tự giác bảo vệ tài nguyên. Nhận thức môi trường từ đó lan tỏa mạnh mẽ trong toàn bộ nhà xưởng. Mối quan hệ giữa lãnh đạo chuyển đổi và hành vi nhân viên tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài. Doanh nghiệp không chỉ cắt giảm lãng phí mà còn xây dựng thương hiệu uy tín trên thị trường quốc tế. Việc nghiên cứu mô hình này mang lại giá trị học thuật và thực tiễn cao cho ngành dệt may.

1.1. Khái niệm lãnh đạo chuyển đổi xanh trong quản trị

Lãnh đạo chuyển đổi xanh mở rộng từ mô hình lãnh đạo chuyển đổi truyền thống. Phong cách này tập trung vào các mục tiêu bảo vệ thiên nhiên và giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái. Người lãnh đạo truyền cảm hứng cho cấp dưới thông qua việc xây dựng tầm nhìn xanh bền vững. Họ kích thích trí tuệ nhân viên bằng cách tìm kiếm sáng kiến tiết kiệm năng lượng. Ngoài ra, sự quan tâm mang tính cá nhân hóa giúp công nhân thấu hiểu trách nhiệm sinh thái của từng vị trí công việc. Người quản lý còn thể hiện sự gương mẫu bằng những hành động cụ thể hàng ngày. Cách tiếp cận này tạo sự đồng thuận cao trong tập thể lao động. Doanh nghiệp nhờ đó chuyển hóa chiến lược sinh thái thành các hoạt động thường nhật hiệu quả.

1.2. Bối cảnh phát triển bền vững tại Công ty Scavi Huế

Công ty Scavi Huế là doanh nghiệp tiêu biểu trong ngành dệt may xuất khẩu tại miền Trung. Ngành may mặc luôn đối mặt với nhiều áp lực lớn về xử lý nước thải, rác thải và khí phát thải. Scavi Huế đã chủ động định hướng chuyển đổi mô hình kinh tế tuần hoàn. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh quốc tế giúp công ty giữ vững chuỗi cung ứng toàn cầu. Ban giám đốc công ty sớm nhận ra vai trò của nguồn nhân lực trong chiến lược phát triển bền vững. Máy móc hiện đại cần đi đôi với ý thức trách nhiệm của người vận hành. Do đó, phong cách lãnh đạo chuyển đổi xanh trở thành công cụ đắc lực để chuyển biến nhận thức của người lao động. Toàn thể công nhân cùng hướng về mục tiêu sản xuất sạch.

II. Phân tích tác động lãnh đạo chuyển đổi xanh ở Scavi Huế

Nghiên cứu tại Scavi Huế chỉ ra ảnh hưởng sâu sắc của lãnh đạo chuyển đổi xanh đến hành vi môi trường của nhân viên. Mối quan hệ này diễn ra thông qua nhiều cơ chế tâm lý và văn hóa tổ chức. Khi nhà quản lý thể hiện cam kết mạnh mẽ, người lao động dễ dàng noi theo. Họ chủ động tắt các thiết bị điện không dùng đến, phân loại vải thừa và tiết kiệm nước sản xuất. Lý thuyết bản sắc xã hội giải thích rõ hiện tượng này. Nhân viên cảm thấy tự hào khi là một phần của tổ chức có trách nhiệm xã hội cao. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp một số thách thức nhất định. Khoảng cách nhận thức giữa các bộ phận văn phòng và phân xưởng sản xuất trực tiếp còn tồn tại. Áp lực về tiến độ đơn hàng đôi lúc làm giảm sự chú trọng vào quy trình xanh. Ngoài ra, các yếu tố như độ tuổi và thâm niên làm việc cũng tạo ra sự khác biệt trong việc tiếp nhận thông điệp môi trường. Phân tích kỹ lưỡng các rào cản này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động điều hành.

2.1. Vai trò của văn hóa tổ chức xanh và cam kết xanh

Văn hóa tổ chức xanh đóng vai trò cầu nối trung gian quan trọng trong doanh nghiệp. Đây là tập hợp các giá trị, niềm tin và quy chuẩn định hướng hành vi thân thiện với môi trường. Khi văn hóa xanh được thiết lập vững chắc, người lao động hình thành lòng trung thành và cam kết xanh bền bỉ. Cam kết xanh thúc đẩy nhân viên vượt qua các yêu cầu nhiệm vụ thông thường. Họ tự nguyện đưa ra các đề xuất cải tiến quy trình nhằm hạn chế tối đa rác thải nguy hại. Sự tương tác giữa lãnh đạo và văn hóa tạo nên bầu không khí làm việc gắn kết. Người công nhân không còn xem bảo vệ môi trường là trách nhiệm bắt buộc mà coi đó là niềm vinh dự cá nhân.

2.2. Những rào cản thực tế trong việc thay đổi hành vi

Mặc dù có nhiều tác động tích cực, việc duy trì hành vi môi trường vẫn gặp những rào cản thực tế. Áp lực đáp ứng chỉ tiêu năng suất may mặc hàng ngày khiến nhiều công nhân bỏ qua khâu phân loại rác chi tiết. Thói quen sử dụng tài nguyên cũ đã in sâu trong tiềm thức của lao động lớn tuổi. Một bộ phận nhân viên trẻ lại thiếu sự kiên nhẫn khi thực hiện các quy trình kiểm toán năng lượng phức tạp. Công tác truyền thông nội bộ đôi khi còn mang tính hình thức, thiếu số liệu trực quan minh bạch. Hệ thống cơ sở vật chất xanh như thùng phân loại rác chuyên dụng tại một số chuyền may chưa thực sự đồng bộ. Những khó khăn này làm chậm tiến độ đạt chuẩn sinh thái.

III. Giải pháp phát huy lãnh đạo chuyển đổi xanh tại Scavi Huế

Để củng cố hành vi môi trường của người lao động, doanh nghiệp cần triển khai các giải pháp toàn diện và đồng bộ. Trước hết, cấp quản lý tại Scavi Huế phải nâng cao năng lực lãnh đạo xanh qua các chương trình đào tạo chuyên sâu. Việc lồng ghép các tiêu chí sinh thái vào đánh giá hiệu suất công việc là bước đi cấp thiết. Ban điều hành nên xây dựng cơ chế khen thưởng rõ ràng cho các cá nhân và tổ chức có sáng kiến xanh nổi bật. Tinh thần đổi mới sáng tạo trong tái chế nguyên vật liệu cần được khích lệ kịp thời. Bên cạnh đó, việc đầu tư hạ tầng xanh tạo điều kiện thuận lợi cho nhân viên thực hành hàng ngày. Doanh nghiệp cần bố trí hệ thống thu gom rác thải dệt may thông minh tại mọi xưởng may. Truyền thông thị giác thông qua bảng tin và khẩu hiệu súc tích giúp củng cố nhận thức liên tục. Sự phối hợp chặt chẽ giữa ban quản lý và người lao động sẽ biến các chính sách xanh trên giấy thành hành động thực tế. Nhờ vậy, môi trường làm việc trở nên trong lành và hiệu suất lao động được nâng cao.

3.1. Đào tạo và phát triển năng lực lãnh đạo xanh

Đào tạo đội ngũ quản lý là trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi xanh tại đơn vị. Các khóa tập huấn định kỳ cung cấp kiến thức mới về quản trị môi trường và giảm phát thải. Quản lý xưởng may được hướng dẫn kỹ năng truyền đạt thông điệp sinh thái thuyết phục tới công nhân. Họ học cách lắng nghe và phản hồi tích cực đối với các phản ánh về môi trường lao động. Ngoài ra, việc xây dựng phong cách lãnh đạo gương mẫu giúp xóa bỏ rào cản giao tiếp giữa các cấp bậc. Cán bộ quản lý trực tiếp tham gia dọn dẹp vệ sinh nhà xưởng sẽ tạo động lực to lớn cho nhân viên. Kỹ năng lãnh đạo xanh được hoàn thiện sẽ bảo đảm chiến lược bền vững của công ty thành công.

3.2. Thiết lập chính sách khen thưởng và ghi nhận xanh

Chính sách khen thưởng minh bạch là đòn bẩy thúc đẩy hành vi bảo vệ môi trường bền bỉ. Scavi Huế cần thành lập quỹ giải thưởng vinh danh các ý tưởng tiết kiệm năng lượng xuất sắc. Các tổ đội may có tỷ lệ giảm thiểu phế liệu vải tốt nhất tháng cần được tuyên dương công khai trước toàn nhà máy. Phần thưởng có thể kết hợp giữa hiện kim và phúc lợi phi tài chính như ngày nghỉ có lương. Hình thức tuyên dương này kích thích sự thi đua lành mạnh giữa các bộ phận sản xuất. Khi những nỗ lực thầm lặng được công nhận, công nhân viên sẽ duy trì thói quen xanh một cách tự nhiên. Doanh nghiệp vừa tiết kiệm chi phí vận hành vừa gia tăng sự hài lòng của nhân viên.

IV. Kết luận về lãnh đạo chuyển đổi xanh tại công ty Scavi Huế

Lãnh đạo chuyển đổi xanh đóng vai trò động lực cốt lõi định hình hành vi môi trường tại Scavi Huế. Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc kết hợp giữa tầm nhìn lãnh đạo và cam kết của người lao động. Một môi trường làm việc xanh không chỉ giảm thiểu rủi ro sinh thái mà còn nâng cao vị thế cạnh tranh trên trường quốc tế. Các tập đoàn bán lẻ thời trang toàn cầu hiện nay đều đòi hỏi chuỗi cung ứng đạt chuẩn phát triển bền vững khắt khe. Mô hình tại Scavi Huế cung cấp bài học thực tiễn quý giá cho các doanh nghiệp sản xuất dệt may tại Việt Nam. Việc đầu tư vào con người và phong cách điều hành mang lại giá trị kinh tế lâu dài vượt trội. Doanh nghiệp cần tiếp tục duy trì và nhân rộng các sáng kiến xanh trong tương lai. Sự chuyển mình này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế vững mạnh mà còn góp phần bảo vệ môi trường sống cho cộng đồng địa phương. Phát triển xanh là con đường tất yếu để khẳng định uy tín và năng lực hội nhập sâu rộng.

4.1. Bài học kinh nghiệm cho ngành dệt may Việt Nam

Bài học từ Scavi Huế chứng minh rằng công nghệ xanh chỉ phát huy tối đa khi đi liền với yếu tố con người. Ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết về chuyển đổi sinh thái từ các thị trường xuất khẩu lớn. Các công ty dệt may cần chủ động đổi mới phong cách lãnh đạo truyền thống sang mô hình lãnh đạo chuyển đổi xanh. Việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp lấy môi trường làm trung tâm sẽ tạo lợi thế cạnh tranh khác biệt. Doanh nghiệp nên trao quyền nhiều hơn cho người lao động cơ sở để họ tự tin đóng góp sáng kiến. Quá trình chuyển đổi đòi hỏi sự bền bỉ và cam kết lâu dài từ ban lãnh đạo cấp cao.

4.2. Định hướng ứng dụng thực tế trong tương lai

Trong giai đoạn tiếp theo, các doanh nghiệp dệt may cần số hóa quy trình quản trị môi trường để hỗ trợ công tác lãnh đạo. Việc áp dụng phần mềm theo dõi chỉ số tiêu hao nguyên liệu giúp phát hiện kịp thời các điểm nghẽn gây lãng phí. Công ty nên mở rộng các buổi đối thoại mở về môi trường giữa ban quản đốc và người lao động. Những phản hồi từ thực tế sản xuất sẽ giúp hoàn thiện chính sách nhanh chóng. Sự phối hợp với các tổ chức môi trường địa phương cũng mang lại nhiều nguồn lực hỗ trợ quý giá. Doanh nghiệp sẽ từng bước kiến tạo môi trường sản xuất tuần hoàn toàn diện và nâng cao vị thế trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn biến phức tạp, gây áp lực trực tiếp lên hệ sinh thái tự nhiên và đời sống kinh tế - xã hội. Theo báo cáo năm 2024 của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), mỗi năm có khoảng 11 triệu tấn rác thải nhựa đổ vào các đại dương, đe dọa sinh vật biển và chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu. Khủng hoảng quản lý nguồn nước sạch tiếp tục gia tăng khi hàng tỷ người thiếu tiếp cận nước sạch an toàn. Trước bối cảnh đó, Việt Nam đã đưa ra cam kết quốc tế mạnh mẽ về việc giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 thông qua quá trình chuyển dịch nền kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Trong cơ cấu kinh tế Việt Nam, công nghiệp may mặc giữ vị trí trụ cột trong xuất khẩu nhưng đồng thời là ngành thâm dụng tài nguyên và có tác động môi trường lớn. Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu ngành dệt may đạt khoảng 37,6 tỷ USD. Quy trình sản xuất dệt may trải dài từ xử lý nguyên liệu thô, kéo sợi, dệt nhuộm, may ráp đến đóng gói, tiêu tốn khối lượng lớn nước, hóa chất, điện năng, đồng thời tạo ra lượng khí thải carbon và rác thải rắn đáng kể. Các thị trường tiêu thụ quốc tế hiện áp đặt các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt, đòi hỏi các doanh nghiệp dệt may trong nước phải đáp ứng tiêu chí "đơn hàng xanh" để duy trì sức cạnh tranh.

Công ty Scavi Huế là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực may mặc, đang triển khai chiến lược xây dựng theo tiêu chuẩn "Nhà máy Xanh" với các hạng mục đầu tư như hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái, tối ưu hóa năng lượng và áp dụng vật liệu thân thiện môi trường. Tuy nhiên, việc thực thi các mục tiêu phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào quyết định của ban lãnh đạo cấp cao mà đòi hỏi sự đồng thuận và thay đổi hành vi thường nhật của người lao động trực tiếp tại các dây chuyền sản xuất. Vấn đề đặt ra là cơ chế nào giúp phong cách lãnh đạo xanh chuyển hóa thành nhận thức, cam kết và hành vi tự nguyện bảo vệ môi trường của đội ngũ công nhân viên.

Khóa luận xác định mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu chung: Phân tích, đánh giá ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo chuyển đổi xanh đến hành vi hướng đến môi trường của người lao động tại Công ty Scavi Huế, đồng thời xem xét vai trò trung gian của văn hóa tổ chức xanh và cam kết xanh, từ đó đề xuất các hàm ý quản trị nhằm thúc đẩy hành vi bảo vệ môi trường của người lao động.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về lãnh đạo chuyển đổi xanh, hành vi hướng đến môi trường và các yếu tố trung gian trong tổ chức.
   • Phân tích và đánh giá thực trạng tác động của lãnh đạo chuyển đổi xanh đến văn hóa tổ chức xanh, cam kết xanh và hành vi môi trường của công nhân viên tại Công ty Scavi Huế.
   • Đề xuất hệ thống giải pháp quản trị giúp gia tăng ảnh hưởng của lãnh đạo chuyển đổi xanh và thúc đẩy hành vi môi trường bền vững tại doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Phong cách lãnh đạo chuyển đổi xanh và hành vi hướng đến môi trường của người lao động tại Công ty Scavi Huế.
• Đối tượng khảo sát: Người lao động và nhân viên đang trực tiếp làm việc tại các bộ phận, xưởng sản xuất của Công ty Scavi Huế.
• Phạm vi nội dung: Các mối quan hệ tác động trực tiếp và gián tiếp giữa lãnh đạo chuyển đổi xanh, văn hóa tổ chức xanh, cam kết xanh và hành vi hướng đến môi trường.
• Phạm vi không gian: Công ty Scavi Huế (Khu công nghiệp Phong Điền, thị trấn Phong Điền, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp phản ánh tình hình hoạt động của công ty giai đoạn 2021 – 2023; dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa từ ngày 18/11/2024 đến ngày 20/02/2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và các lý thuyết quản trị tổ chức:

• Cơ sở pháp lý: Căn cứ Điều 3 (khoản 1, 2, 3) Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 về định nghĩa môi trường và hoạt động bảo vệ môi trường.
• Khung lý thuyết nền tảng:
  • Lý thuyết Lãnh đạo chuyển đổi (Transformational Leadership) khởi xướng bởi James MacGregor Burns (1978) và hoàn thiện bởi Bernard Bass (1985), chỉ rõ 4 thành tố cốt lõi: Sức hấp dẫn qua phẩm chất/hành vi (Idealized Influence), Động lực truyền cảm hứng (Inspirational Motivation), Kích thích trí tuệ (Intellectual Stimulation), và Sự quan tâm đến từng cá nhân (Individualized Consideration).
  • Khái niệm Lãnh đạo chuyển đổi xanh (Green Transformational Leadership - GTL): Kế thừa định nghĩa của Robertson & Barling (2013), Chen & Chang (2013), Mittal & Dhar (2016), nhấn mạnh hành vi lãnh đạo truyền cảm hứng, định hình tầm nhìn xanh, khuyến khích sáng kiến và làm gương trong các tiêu chuẩn hiệu suất môi trường.
  • Văn hóa tổ chức xanh (Green Organizational Culture): Tiếp cận theo Hatch (1993), Jabbour và cộng sự (2010), Harris & Crane (2002) và mô hình Triple Bottom Line (John Elkington) với ba trụ cột kinh tế, môi trường, xã hội.
  • Cam kết xanh của nhân viên (Green Employee Commitment): Dựa trên quan điểm của Perez và cộng sự (2009), Raineri & Paillé (2016), Cantor và cộng sự (2012) về sự gắn kết tâm lý và ý thức trách nhiệm với mục tiêu môi trường.
  • Hành vi hướng đến môi trường của người lao động / Hành vi công dân tổ chức vì môi trường (OCBE): Kế thừa nghiên cứu của Organ (1988), Kollmuss & Agyeman (2002), Boiral (2009), Boiral & Paillé (2011), Ones & Dilchert (2012).
  • Khung lý thuyết giải thích cơ chế: Lý thuyết Bản sắc xã hội (Social Identity Theory), Lý thuyết Trao đổi xã hội (SET), và Lý thuyết Trao đổi giữa lãnh đạo - thành viên (LMX).

Mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm 5 giả thuyết chính:

• Giả thuyết H1: Lãnh đạo chuyển đổi xanh có tác động tích cực đến văn hóa tổ chức xanh.
• Giả thuyết H2: Lãnh đạo chuyển đổi xanh có tác động tích cực đến cam kết xanh của người lao động.
• Giả thuyết H3: Lãnh đạo chuyển đổi xanh có tác động tích cực đến hành vi hướng đến môi trường của người lao động.
• Giả thuyết H4: Văn hóa tổ chức xanh ảnh hưởng tích cực đến hành vi hướng đến môi trường của người lao động.
• Giả thuyết H5: Cam kết xanh ảnh hưởng tích cực đến hành vi hướng đến môi trường của người lao động.
• Biến kiểm soát: Giới tính, độ tuổi, và thời gian làm việc (thâm niên).

Thành phần mô hình	Khái niệm khoa học	Cơ sở thang đo trích dẫn
Biến độc lập	Lãnh đạo chuyển đổi xanh (GTL)	Chen & Chang (2013), Robertson (2018)
Biến trung gian 1	Văn hóa tổ chức xanh (GOC)	Jabbour và cộng sự (2010), Harris & Crane (2002)
Biến trung gian 2	Cam kết xanh của nhân viên	Perez và cộng sự (2009), Raineri & Paillé (2016)
Biến phụ thuộc	Hành vi hướng đến môi trường (OCBE)	Boiral & Paillé (2011), Ones & Dilchert (2012)

Phương pháp nghiên cứu được triển khai qua 2 giai đoạn:

1. Nghiên cứu định tính: Phỏng vấn thử nghiệm một số cán bộ và người lao động tại Công ty Scavi Huế bằng kỹ thuật chọn mẫu phi xác suất để điều chỉnh câu chữ, thuật ngữ của các thang đo gốc tiếng Anh cho phù hợp với ngữ cảnh thực tế của nhà máy may. Thang đo hoàn chỉnh bao gồm 4 biến tiềm ẩn với tổng số 33 biến quan sát sử dụng thang đo Likert 5 mức độ.
2. Nghiên cứu định lượng:
   • Phương pháp lấy mẫu: Sử dụng kỹ thuật chọn mẫu phi xác suất (lấy mẫu thuận tiện) phân bổ theo các tổ và bộ phận làm việc.
   • Xác định quy mô mẫu: Dựa trên tiêu chuẩn của Hair và cộng sự (2006, 2014) và Kline (2011) cho phân tích nhân tố khám phá EFA và mô hình cấu trúc tuyến tính SEM (tỷ lệ tối thiểu 5:1 trên số biến quan sát: $5 \times 33 = 165$ mẫu; cỡ mẫu tối thiểu cho SEM từ 150 mẫu). Tác giả đã phát ra 230 phiếu khảo sát, thu về và làm sạch được 206 phiếu hợp lệ đủ điều kiện phân tích.
   • Kỹ thuật xử lý số liệu: Sử dụng phần mềm SPSS và AMOS để thực hiện: thống kê mô tả tần số mẫu; đánh giá độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha (loại biến có tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3; thang đo đạt khi hệ số Alpha từ 0,6 trở lên); phân tích nhân tố khám phá EFA (tiêu chuẩn KMO trong khoảng 0,5 - 1, kiểm định Bartlett có ý nghĩa $p < 0,05$, Eigenvalue $> 1$, tổng phương sai trích $\ge 50%$, hệ số tải factor loading $\ge 0,5$); phân tích nhân tố khẳng định CFA (kiểm tra tính đơn hướng, độ tin cậy tổng hợp CR $> 0,7$, phương sai trích bình quân AVE $> 0,5$, các chỉ số độ phù hợp mô hình: CMIN/df, GFI, AGFI, TLI, CFI, RMSEA); phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM nhằm kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Tổng quan về lãnh đạo chuyển đổi xanh, hành vi hướng đến môi trường của người lao động

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về môi trường và trách nhiệm bảo vệ môi trường của doanh nghiệp theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020. Tác giả phân tích nguồn gốc phát triển của phong cách lãnh đạo chuyển đổi (Burns, 1978; Bass, 1985), chỉ rõ cách thức phong cách này được chuyên biệt hóa sang lĩnh vực sinh thái thành "Lãnh đạo chuyển đổi xanh" (Robertson & Barling, 2013; Chen & Chang, 2013). Bản chất của phong cách này thể hiện qua 4 khía cạnh: quan tâm cá nhân xanh, kích thích trí tuệ xanh, truyền cảm hứng xanh và ảnh hưởng lý tưởng hóa xanh. Chương này làm rõ nội hàm của các khái niệm: Văn hóa tổ chức xanh (dựa trên mô hình Triple Bottom Line), Cam kết xanh của nhân viên, và Hành vi công dân tổ chức vì môi trường (OCBE).

Chương 1 tổng hợp các nghiên cứu thực nghiệm tiền nhiệm:

• Chen, Chang & Lin (2014) chứng minh tác động trực tiếp và gián tiếp của GTL đến hiệu suất xanh qua biến ý thức xanh và tự tin xanh.
• Zhou & Liu (2018) chỉ ra vai trò trung gian của sự tương đồng giá trị giữa cấp trên và cấp dưới trong việc thúc đẩy hành vi xanh.
• Kheir-El-Din và cộng sự (2020) khẳng định tác động tích cực của các khía cạnh GTL đến hành vi OCB của nhân viên ngành IT tại Ai Cập.
• Liu & Yu (2022) phân tích vai trò trung gian của khí hậu tổ chức xanh trong ngành sản xuất.
• Các công trình của Burcu (2023), Abdou và cộng sự (2023), Ikhide & Li (2024), Azazz và cộng sự (2024), Solunoglu và cộng sự (2024) khảo sát tác động của GTL trong các ngành dịch vụ khách sạn và sản xuất công nghiệp.

Bên cạnh đó, chương 1 trình bày tổng quan thực tiễn chuyển đổi xanh tại các doanh nghiệp tiêu biểu trong và ngoài nước:

• Tập đoàn Nike: Chiến dịch Move to Zero hướng đến mục tiêu không carbon và không chất thải, sử dụng 100% năng lượng tái tạo vào năm 2025; tái chế 6,4 tỷ chai nhựa thành sợi cho sản phẩm giày Flyknit và áo thể thao; chương trình Nike Grind tái chế giày cũ thành vật liệu sàn thể thao; sáng kiến công nghệ Nike Forward giảm 75% lượng phát thải carbon.
• Tập đoàn Apple: Đạt 100% năng lượng tái tạo tại các cơ sở vận hành toàn cầu, đầu tư 4,7 tỷ USD vào trái phiếu xanh; vận hành robot Daisy tháo rời linh kiện để thu hồi vàng, bạc, đồng; cam kết trung hòa carbon toàn chuỗi giá trị vào năm 2030.
• Công ty Vinamilk: Đạt giải thưởng Lãnh đạo chuyển đổi xanh tại AREA 2024; đạt chứng nhận trung hòa carbon quốc tế PAS 2060:2014; vận hành hệ thống trang trại sinh thái Vinamilk Green Farm sử dụng điện mặt trời, hệ thống biogas xử lý chất thải thành năng lượng.
• Tập đoàn Vingroup: Tiên phong chuyển đổi giao thông xanh với các dòng ô tô và xe máy điện VinFast; xây dựng hạ tầng mạng lưới trạm sạc toàn quốc; thành lập VinES nghiên cứu pin; cam kết Net Zero vào năm 2050.
• Công ty Nestlé Việt Nam: Dự án NESCAFÉ Plan từ năm 2011 phân phối 73,5 triệu cây giống kháng bệnh tại Tây Nguyên, giảm 20% lượng phân bón và 40% lượng nước tưới; toàn bộ nhà máy tại Việt Nam duy trì mục tiêu không rác thải chôn lấp từ năm 2015.

Dựa trên cơ sở lý thuyết và thực tiễn, tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu gồm 4 thang đo với 33 biến quan sát để chuẩn bị kiểm định thực nghiệm.

Chương 2. Phân tích và đánh giá sự ảnh hưởng của lãnh đạo chuyển đổi xanh đến hành vi hướng đến môi trường của người lao động tại công ty Scavi Huế

Chương 2 tập trung phân tích thực địa tại Công ty Scavi Huế. Tác giả khái quát lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức bộ máy, chức năng các phòng ban, tình hình sử dụng lao động và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh giai đoạn 2021 – 2023. Doanh nghiệp từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn chứng nhận môi trường quốc tế thông qua các dự án lắp đặt điện mặt trời áp mái, áp dụng poster tuyên truyền tiết kiệm tài nguyên, thực hiện các chiến dịch xanh và giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho con em người lao động.

Phần phân tích định lượng dựa trên mẫu khảo sát 206 người lao động hợp lệ. Cơ cấu mẫu được mô tả chi tiết theo các biến nhân khẩu học: giới tính, nhóm tuổi, bộ phận công tác và thâm niên làm việc tại công ty.

Quy trình phân tích dữ liệu thống kê được thực hiện qua các bước:

1. Thống kê mô tả: Đánh giá cảm nhận của người lao động về phong cách lãnh đạo chuyển đổi xanh, văn hóa tổ chức xanh, mức độ cam kết xanh và hành vi môi trường thực tế tại nơi làm việc thông qua các biểu đồ phân phối giá trị trung bình.
2. Kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha): Tiến hành kiểm định riêng biệt cho từng thang đo: Lãnh đạo chuyển đổi xanh, Văn hóa tổ chức xanh, Cam kết xanh của người lao động, và Hành vi hướng đến môi trường của người lao động. Kết quả tổng hợp cho thấy các biến quan sát đều có hệ số tương quan biến - tổng (Corrected Item - Total Correlation) đạt yêu cầu ($\ge 0,3$) và hệ số Alpha tổng thể đều lớn hơn 0,7, không có hiện tượng biến trùng lắp.
3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA):
   • Phân tích EFA nhóm biến độc lập và trung gian: Trị số KMO nằm trong khoảng chấp nhận ($0,5 < \text{KMO} < 1$), kiểm định Bartlett có mức ý nghĩa $p < 0,05$. Các nhân tố được trích có giá trị Eigenvalue $> 1$ và tổng phương sai trích (Total Variance Explained) vượt ngưỡng 50%, hệ số tải nhân tố của các biến quan sát đều đạt giá trị $\ge 0,5$.
   • Phân tích EFA biến phụ thuộc (Hành vi hướng đến môi trường): Kiểm định KMO và Bartlett's Test thỏa mãn điều kiện, rút trích thành công nhân tố đơn vị đại diện cho hành vi môi trường của nhân viên.
4. Phân tích nhân tố khẳng định (CFA): Đánh giá tính đơn hướng, độ tin cậy tổng hợp (CR), phương sai trích trung bình (AVE), giá trị hội tụ và giá trị phân biệt thông qua ma trận tương quan giữa các khái niệm. Các chỉ số kiểm tra mức độ phù hợp của mô hình đo lường (CMIN/df, GFI, AGFI, TLI, CFI, RMSEA) đều đáp ứng các tiêu chuẩn thống kê.
5. Kiểm định mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM): Kết quả phân tích SEM khẳng định mối quan hệ nhân quả và tương quan giữa các yếu tố. Tất cả 5 giả thuyết từ H1 đến H5 đều được chấp nhận ở mức ý nghĩa thống kê ($p < 0,05$). Lãnh đạo chuyển đổi xanh thể hiện vai trò thúc đẩy văn hóa tổ chức xanh và củng cố cam kết của người lao động, từ đó kích hoạt hành vi tự nguyện bảo vệ môi trường của người lao động trong doanh nghiệp may mặc.

Chương 3. Giải pháp nâng cao ảnh hưởng của lãnh đạo chuyển đổi xanh đến hành vi hướng đến môi trường của người lao động tại công ty Scavi Huế

Trên cơ sở định hướng phát triển của Công ty Scavi Huế và kết quả phân tích định lượng, chương 3 đề xuất các nhóm giải pháp quản trị mang tính đồng bộ:

1. Nhóm giải pháp nâng cao ảnh hưởng của lãnh đạo chuyển đổi xanh:
   • Cán bộ quản lý và trưởng bộ phận phải thể hiện vai trò làm gương trong các hoạt động tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường tại nơi làm việc.
   • Thường xuyên động viên, khích lệ công nhân viên đóng góp sáng kiến cải tiến quy trình nhằm giảm thiểu chất thải trong khâu cắt may.
   • Đầu tư và hoàn thiện hệ thống thu gom, phân loại và xử lý vải thừa chuyên dụng để hạn chế thất thoát và tái chế phế phụ liệu may mặc.
2. Nhóm giải pháp nâng cao môi trường văn hóa tổ chức xanh:
   • Tăng cường truyền thông nội bộ, sử dụng hệ thống poster cổ động tiết kiệm điện, nước, giữ gìn vệ sinh xưởng may.
   • Định kỳ tổ chức các cuộc thi tay nghề xanh, hội thi sáng kiến và phong trào thi đua vì môi trường cho các chuyền may.
   • Ưu tiên lựa chọn và hợp tác với các nhà cung ứng vải, phụ liệu may mặc đạt chứng nhận tiêu chuẩn môi trường.
   • Xây dựng chính sách làm việc linh hoạt, tạo môi trường lao động an toàn, thân thiện sinh thái.
3. Nhóm giải pháp gia tăng cam kết xanh và thúc đẩy hành vi thực tế:
   • Tổ chức các khóa tập huấn, hội thảo nội bộ về phát triển các mẫu thiết kế may mặc thân thiện môi trường, tối ưu hóa sơ đồ giác mẫu để giảm định mức vải thừa.
   • Hướng dẫn và kiểm soát nghiêm ngặt việc phân loại rác thải tại nguồn (rác sinh hoạt, phế liệu dệt may, rác nguy hại) tại từng dây chuyền sản xuất.
   • Tiết kiệm nguồn tài nguyên năng lượng điện chiếu sáng, hơi nước nồi hơi, và giám sát chặt chẽ việc lưu trữ, sử dụng các hóa chất giặt tẩy, dung dịch dệt may thân thiện với môi trường.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu đạt được:

• Đã thu thập và làm sạch thành công 206 mẫu khảo sát hợp lệ từ người lao động Công ty Scavi Huế (vượt yêu cầu mẫu tối thiểu 165 mẫu theo tiêu chuẩn phân tích EFA/SEM cho 33 biến quan sát).
• Kiểm định và xác nhận độ tin cậy, giá trị hội tụ và giá trị phân biệt của hệ thống thang đo 33 biến quan sát phản ánh 4 cấu trúc khái niệm: Lãnh đạo chuyển đổi xanh, Văn hóa tổ chức xanh, Cam kết xanh và Hành vi hướng đến môi trường.
• Xác nhận sự phù hợp của mô hình cấu trúc tuyến tính SEM; kiểm định chấp nhận cả 5 giả thuyết nghiên cứu (H1, H2, H3, H4, H5). Kết quả chứng minh lãnh đạo chuyển đổi xanh tác động trực tiếp và gián tiếp thông qua văn hóa tổ chức xanh và cam kết của người lao động để chi phối hành vi môi trường của nhân viên xưởng may.
• Xây dựng hệ thống giải pháp gắn với đặc thù sản xuất may mặc của Scavi Huế (xử lý vải thừa, hội thảo thiết kế xanh, điện mặt trời áp mái, phân loại rác chuyền may).

Đóng góp của khóa luận do tác giả xác định:

• Về mặt học thuật: Hệ thống hóa khung lý thuyết về phong cách lãnh đạo chuyển đổi xanh trong mối tương quan với các biến trung gian tâm lý - xã hội (văn hóa tổ chức, cam kết cá nhân) và biến kết quả hành vi; bổ sung dữ liệu thực nghiệm về hành vi công dân tổ chức vì môi trường (OCBE) trong bối cảnh các doanh nghiệp FDI ngành may mặc tại miền Trung Việt Nam.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp bằng chứng định lượng rõ ràng cho ban giám đốc Công ty Scavi Huế và các nhà quản trị doanh nghiệp may mặc về vai trò của phong cách lãnh đạo làm gương; chỉ ra rằng việc đầu tư vào văn hóa xanh và xây dựng cam kết của người lao động là điều kiện để hiện thực hóa các cam kết đơn hàng xanh của các đối tác thương mại quốc tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Dữ liệu sơ cấp được thu thập bằng phương pháp lấy mẫu phi xác suất (thuận tiện) với quy mô 206 mẫu tại duy nhất một doanh nghiệp là Công ty Scavi Huế, do đó tính đại diện tổng thể cho toàn ngành dệt may tại Việt Nam còn hạn chế.
• Dữ liệu được thu thập trong khung thời gian giới hạn (từ ngày 18/11/2024 đến ngày 20/02/2025), mang tính chất cắt ngang thời điểm, chưa phản ánh được sự biến chuyển hành vi của người lao động theo chuỗi thời gian dài hạn.
• Mô hình nghiên cứu mới chỉ tập trung vào hai yếu tố trung gian là văn hóa tổ chức xanh và cam kết xanh, chưa xem xét các yếu tố trung gian hoặc điều tiết khác có thể tác động đến hành vi môi trường.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát sang nhiều doanh nghiệp may mặc khác tại các khu công nghiệp thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế và các tỉnh lân cận nhằm nâng cao tính khái quát hóa của kết quả nghiên cứu.
• Áp dụng các phương pháp lấy mẫu xác suất (ngẫu nhiên phân tầng) và mở rộng quy mô mẫu khảo sát lớn hơn.
• Bổ sung vào mô hình các biến số mới như hỗ trợ tổ chức xanh (GOS), trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR), hoặc vai trò điều tiết của các nhóm thế hệ lao động (Gen Y, Gen Z).

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên cao học thuộc các ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị nguồn nhân lực, Quản lý công nghiệp và Kinh tế môi trường đang tìm kiếm tài liệu tham khảo về phương pháp xây dựng thang đo và kiểm định mô hình SEM trên phần mềm AMOS.
• Giảng viên và người làm nghiên cứu học thuật về hành vi tổ chức, đặc biệt là mảng đề tài phong cách lãnh đạo chuyển đổi xanh (GTL) và hành vi công dân tổ chức vì môi trường (OCBE).
• Các nhà quản trị cấp trung và cấp cao, trưởng bộ phận nhân sự, cán bộ phụ trách công tác an toàn - môi trường (HSE/ESG) tại các nhà máy may mặc và doanh nghiệp sản xuất thâm dụng lao động, cung cấp góc nhìn thực tiễn về cách thức khích lệ người lao động tuân thủ các quy chuẩn sinh thái tại nơi làm việc.

Các phần đáng tham khảo sâu trong khóa luận:

• Bảng tổng hợp chi tiết các nghiên cứu thực nghiệm tiền nhiệm trong và ngoài nước về mối quan hệ giữa GTL và hành vi nhân viên (Chương 1).
• Quy trình kiểm định thống kê chuẩn mực từ Cronbach's Alpha, EFA, CFA đến mô hình cấu trúc SEM (Chương 2).
• Khung giải pháp gắn liền với chu trình sản xuất may mặc thực tế như thu gom vải vụn, áp dụng công nghệ xanh và thiết kế thân thiện môi trường (Chương 3).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng quy mô mẫu khảo sát bao nhiêu và được thực hiện trong thời gian nào?
Nghiên cứu phát ra 230 phiếu khảo sát và thu về 206 phiếu khảo sát hợp lệ từ người lao động và nhân viên tại Công ty Scavi Huế. Dữ liệu sơ cấp này được thu thập trực tiếp tại thực địa trong khoảng thời gian từ ngày 18/11/2024 đến ngày 20/02/2025.

2. Mô hình nghiên cứu của khóa luận gồm bao nhiêu biến quan sát và những khái niệm nào?
Mô hình nghiên cứu bao gồm 33 biến quan sát đo lường 4 khái niệm tiềm ẩn chính: Lãnh đạo chuyển đổi xanh (biến độc lập), Văn hóa tổ chức xanh (biến trung gian), Cam kết xanh của người lao động (biến trung gian), và Hành vi hướng đến môi trường của người lao động (biến phụ thuộc), cùng các biến kiểm soát gồm giới tính, độ tuổi và thời gian làm việc.

3. Khóa luận sử dụng các phương pháp phân tích dữ liệu định lượng nào để kiểm định mô hình?
Tác giả sử dụng kết hợp các kỹ thuật xử lý dữ liệu trên phần mềm SPSS và AMOS, bao gồm: thống kê mô tả tần số mẫu; kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha; phân tích nhân tố khám phá (EFA); phân tích nhân tố khẳng định (CFA); và phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) để kiểm định các mối quan hệ tác động trực tiếp, gián tiếp trong mô hình.

4. Tác giả đã phân tích bài học kinh nghiệm chuyển đổi xanh từ những doanh nghiệp nào trong phần tổng quan?
Khóa luận đã phân tích các điển hình thực tiễn triển khai chiến lược xanh của 5 doanh nghiệp lớn: Tập đoàn Nike (chiến dịch Move to Zero, chương trình Nike Grind, sợi Nike Forward), Tập đoàn Apple (dùng 100% năng lượng tái tạo, robot Daisy, trái phiếu xanh), Công ty Vinamilk (chuẩn PAS 2060:2014, mô hình Vinamilk Green Farm, giải thưởng AREA 2024), Tập đoàn Vingroup (xe điện VinFast, hệ thống trạm sạc, VinES), và Công ty Nestlé Việt Nam (chương trình NESCAFÉ Plan, mô hình nhà máy không rác thải chôn lấp).

5. Những giải pháp quản trị cụ thể nào được đề xuất riêng cho Công ty Scavi Huế?
Khóa luận đề xuất các biện pháp gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất may mặc của nhà máy: phát huy vai trò nêu gương của cán bộ quản lý; đầu tư lắp đặt hệ thống thu gom và xử lý vải thừa chuyên dụng; tuyên truyền tiết kiệm tài nguyên qua poster nội bộ; tổ chức các cuộc thi sáng kiến xanh cho công nhân; ưu tiên nhà cung cấp nguyên phụ liệu thân thiện môi trường; và tổ chức các hội thảo nâng cao năng lực thiết kế may mặc tiết kiệm định mức vải.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Phan Thị Bích Hồng đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu về ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo chuyển đổi xanh đến hành vi hướng đến môi trường của người lao động tại Công ty Scavi Huế. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa tổng quan lý thuyết quốc tế và kiểm định định lượng thực nghiệm với 206 mẫu khảo sát qua mô hình SEM trên AMOS, nghiên cứu đã chứng minh vai trò cầu nối của văn hóa tổ chức xanh và cam kết xanh trong việc hiện thực hóa các hành vi bảo vệ môi trường của nhân viên. Các nhóm giải pháp đề xuất có tính khả thi cao, gắn liền với thực tiễn sản xuất may mặc và định hướng xây dựng mô hình "Nhà máy Xanh" bền vững của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ LÃNH ĐẠO CHUYỂN ĐỔI XANH, HÀNH VI HƯỚNG ĐẾN MÔI TRƯỜNG CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG 1. Khái niệm, vai trò của doanh nghiệp trong việc bảo vệ môi trường 1. Khái niệm về môi trường, bảo vệ môi trường Theo khoản 1, 2, 3 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020: Môi trường bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, kinh tế, xã hội, sự tồn tại, phát triển của con người, sinh vật và tự nhiên.

Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đến môi trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi trường, cải thiện chất lượng môi trường; sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu. Sự cần thiết trong việc bảo vệ môi trường Bảo vệ môi trường là một vấn đề quan trọng và cấp thiết hiện nay, đây không chỉ là nhiệm vụ của mỗi quốc gia mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân, khi nhân loại đang chứng kiến hiện tượng nóng lên toàn cầu của Trái Đất, gây ra một loạt các hình thái thời tiết cực đoan ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động của con người. Vì vậy, bảo vệ môi trường giúp: + Bảo vệ sự sống của con người và sinh vật, môi trường cung cấp các nguồn tài nguyên thiết yếu như nước, không khí, và đất đai để duy trì sự sống. Nếu môi trường bị ô nhiễm, các nguồn tài nguyên này sẽ bị suy thoái, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và sự tồn tại của các loài động, thực vật.

+ Giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, dẫn đến hiện tượng thời tiết cực đoan, nước biển dâng cao và nhiều thảm họa thiên nhiên khác. Việc bảo vệ môi trường góp phần giảm thiểu khí thải nhà kính, bảo vệ tầng ozone và duy trì cân bằng sinh thái. + Việc bảo vệ môi trường giúp duy trì sự đa dạng sinh học, từ đó đảm bảo sự cân bằng trong chuỗi thức ăn và các hệ sinh thái trên Trái đất. + Một môi trường lành mạnh là nền tảng để phát triển kinh tế lâu dài.

Các ngành như nông nghiệp, du lịch, thủy sản đều phụ thuộc trực tiếp vào tài nguyên môi trường. SVTH: Phan Thị Bích Hồng 10 K55C-QTKD Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Lê Thị Phương Thảo Nếu môi trường bị tàn phá, những ngành này sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, kéo theo sự suy giảm của nền kinh tế. + Đảm bảo tương lai cho thế hệ sau, nếu tài nguyên bị khai thác cạn kiệt và môi trường bị tàn phá, con cháu chúng ta sẽ không thể tiếp tục sống một cách ổn định và an toàn trên hành tinh này.

+ Một môi trường trong lành giúp con người có cuộc sống khỏe mạnh, tinh thần thoải mái và chất lượng sống tốt hơn. Đồng thời, không gian xanh, sạch, đẹp còn góp phần xây dựng một cộng đồng văn minh và tiến bộ. + Bảo vệ môi trường không chỉ là nghĩa vụ mà còn là trách nhiệm đạo đức của mỗi cá nhân và tổ chức. Đây là cách chúng ta thể hiện lòng biết ơn với thiên nhiên và duy trì mối quan hệ hài hòa giữa con người và môi trường.

Vai trò của doanh nghiệp trong việc bảo vệ môi trường Doanh nghiệp với tư cách là những chủ thể kinh tế lớn đã đóng góp không nhỏ vào sự phát triển kinh tế của quốc gia. Bên cạnh là nhân tố đóng góp vào sự phát triển thì họ cũng chính là một trong những tác nhân chính gây ra ô nhiễm môi trường. Vì vậy ngoài việc đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế thì họ còn đóng vai trò không thể thiếu trong việc bảo vệ môi trường, trở thành những nhà tiên phong trong việc xây dựng một tương lai xanh. Bằng việc áp dụng các công nghệ xanh, giảm thiểu lượng khí thải carbon bằng cách chuyển đổi sang sử dụng năng lượng tái tạo, như năng lượng mặt trời và gió.

Việc tái chế và tái sử dụng nguyên vật liệu không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn giảm thiểu lượng rác thải ra môi trường. Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể đầu tư vào các dự án bền vững, công nghệ sạch để giảm thiểu ô nhiễm nước và đất, đồng thời phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để doanh nghiệp phát triển một cách bền vững. Việc đầu tư vào các giải pháp thân thiện với môi trường giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời thu hút khách hàng có ý thức bảo vệ môi trường.

Nâng cao nhận thức về môi trường trong nội bộ doanh nghiệp và cộng đồng là một chiến lược kinh doanh thông minh và mang lại lợi ích lâu dài. SVTH: Phan Thị Bích Hồng 11 K55C-QTKD Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Lê Thị Phương Thảo 1. Cở sở lý luận về Lãnh đạo chuyển đổi xanh chuyển đổi xanh 1.

Lãnh đạo chuyển đổi xanh Chủ nghĩa môi trường ngày càng phổ biến hơn do những hậu quả nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường và hiện tượng nóng lên toàn cầu. Điều này khiến ngày càng nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chủ động phát triển các sáng kiến đổi mới xanh. Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm hơn đến các vấn đề môi trường và xu hướng tiêu dùng xanh trở nên phổ biến trên toàn thế giới, các công ty cần tích cực áp dụng các phương pháp quản lý thân thiện với môi trường để bắt kịp xu thế, qua đó cải thiện hình ảnh xanh của mình và nâng cao lợi thế cạnh tranh. Chuyển đổi xanh ngày nay đã trở thành một công cụ cạnh tranh mạnh mẽ, đặc biệt khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến môi trường và các sản phẩm thân thiện với môi trường xuất hiện ngày càng nhiều trên thị trường.

Các doanh nghiệp không chỉ áp dụng đổi mới xanh để xây dựng chiến lược khác biệt hóa mà còn để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường về các giải pháp môi trường. Vì thế, việc phát triển tư duy quản lý thân thiện với môi trường nhằm thúc đẩy đổi mới xanh trong bối cảnh hiện nay là điều hết sức cần thiết. Lãnh đạo Chuyển đổi xanh là một dạng lãnh đạo chuyển đổi hướng tới môi trường, được định nghĩa là “một biểu hiện của lãnh đạo chuyển đổi, bao gồm các hành vi tập trung vào việc khuyến khích các sáng kiến bảo vệ môi trường”. Theo Robertson và Barling, trong nghiên cứu của Toha Trimono và Lenny C.

Lãnh đạo chuyển đổi xanh được định nghĩa là "hành vi của lãnh đạo nhằm khuyến khích nhân viên đạt được các mục tiêu môi trường và truyền cảm hứng cho họ thực hiện vượt mức mong đợi về hiệu suất môi trường" (Chen & Chang, 2013, trang 113). Lãnh đạo chuyển đổi xanh là những hành vi của lãnh đạo nhằm tạo ra tầm nhìn rõ ràng để thúc đẩy nhân viên. Lãnh đạo chuyển đổi xanh cũng phát triển kỹ năng của nhân viên nhằm nâng cao các hành vi thân thiện với môi trường trong tổ chức (Mittal và Dhar, 2016; Chen & Chang, 2013). Phong cách này bao gồm bốn khía cạnh của lãnh đạo chuyển đổi (ảnh hưởng lý tưởng, động lực truyền cảm hứng, kích thích trí tuệ, và quan tâm cá nhân hóa) được định hướng cụ thể để cải thiện hiệu suất thân thiện với môi trường (Robertson, 2018).

SVTH: Phan Thị Bích Hồng 12 K55C-QTKD Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Lê Thị Phương Thảo Một nhà lãnh đạo chuyển đổi sở hữu giá trị xanh có thể tác động mạnh mẽ đến hành vi xanh của cấp dưới, thúc đẩy họ vượt qua khó khăn bằng cách chú trọng hơn đến những điều có lợi cho môi trường của tổ chức, suy nghĩ về sự phát triển bền vững của tổ chức, và giải quyết vấn đề của tổ chức theo cách sáng tạo. Đồng thời, lãnh đạo này cũng giúp cấp dưới quan tâm hơn đến các vấn đề môi trường thông qua việc xây dựng mối quan hệ tốt với họ và nâng cao hành vi xanh của cấp dưới. Trải qua hơn 200 năm, lãnh đạo chuyển đổi đã trở thành một trọng tâm hàng đầu trong các lĩnh vực lãnh đạo (Liu & Yu, 2023).

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng tác động của lãnh đạo chuyển đổi đối với thành tích của nhân viên là đặc biệt đáng kể (Buil et al. Các nhà lãnh đạo chuyển đổi giúp nhân viên chuyển hướng chú ý đến các mục tiêu có lợi cho sự phát triển lâu dài của tổ chức. Đổi lại, cấp dưới có thể thấu hiểu các giá trị mà họ đề xướng (Asrofi et al. Nếu một nhà lãnh đạo chuyển đổi thực sự có giá trị "xanh", có cơ sở để tin rằng họ sẽ truyền đạt trí tuệ về hành vi xanh cho cấp dưới (Buil et al.

Chẳng hạn, một nhà lãnh đạo như vậy có thể truyền cảm hứng cho nhân viên vượt qua các rào cản bằng cách nhấn mạnh các yếu tố giúp cải thiện môi trường tổ chức, thúc đẩy sự tăng trưởng mạnh mẽ của tổ chức và giải quyết các vấn đề môi trường một cách sáng tạo. Các nhà lãnh đạo này tạo ra tư duy thân thiện với môi trường và triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường trong tổ chức, đồng thời đưa ra một mô hình xanh để các cấp dưới học hỏi. Họ nâng cao nhận thức cộng đồng về khủng hoảng môi trường bằng cách xây dựng mối quan hệ tin cậy với nhân viên, từ đó khơi dậy những giá trị xanh tiềm ẩn của từng cá nhân. Phong cách lãnh đạo chuyển đổi này được hoàn thiện qua các chương trình hành động của nhà lãnh đạo vì môi trường (Cahyadi et al.

Về định nghĩa lãnh đạo chuyển đổi xanh và trí tuệ tiêu chuẩn (S. Huang et al., 2021), người ta nhận định rằng: "Các nhà lãnh đạo thực hiện một loạt hành động để thúc đẩy cấp dưới đáp ứng các yêu cầu bảo vệ môi trường và khuyến khích họ, trong khả năng có thể, vượt qua các tiêu chuẩn hiệu suất môi trường." Chen & Chang (2013), dựa trên nghiên cứu của Bass (1998) và Gardner & Avolio (1998), định nghĩa Lãnh đạo chuyển đổi xanh là phong cách lãnh đạo trong đó các nhà lãnh đạo truyền cảm hứng và thúc đẩy nhân viên đạt được các mục tiêu môi trường, thậm chí vượt qua các tiêu chuẩn hiệu suất môi trường thông thường. Các nhà lãnh đạo này không chỉ khuyến khích nhân viên suy nghĩ sáng tạo và đặt câu hỏi về SVTH: Phan Thị Bích Hồng 13 K55C-QTKD Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.