Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp trường: Nghiên cứu pháp lý trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0

Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp trường phân tích nghiên cứu pháp lý trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, đóng góp giá trị học thuật và thực tiễn.

• Tác giả: TS. Bùi Quy Long
• Trường học: Ministry of Science and Technology
• Chuyên ngành: Pháp lý
• Đề tài: Nghiên Cứu Pháp Lý Trong Thời Đại 4.0
• Loại tài liệu: Kỷ yếu hội thảo khoa học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• 1. TS. Bùi Quy Long: Industry 4D œ The Fouth Industrial Revolution: How we should understand?
• 2. TS. Nguyễn Văn Cương: Cách mạng công nghiệp 4.0 và những vấn đề đặt ra cho Khoa học pháp lý Việt Nam hiện nay
• 3. TS. Trần Thị Quang Hồng: Cách mạng công nghiệp 4.0, trí tuệ nhân tạo và vấn đề chủ thể pháp luật
• 4. TS. Phạm Trọng Nghiễm: Bảo vệ người lao động trong Cách mạng công nghiệp 4.0
• 5. PGS.TS Phạm Thị Giang Thị: Pháp luật điều chỉnh Tỉnh vụ lãnh đạo ngân hàng ở Việt Nam trước áp lực nền Công nghiệp 4.0
• 6. Thể L8, Trịnh Anh Huy: Hợp đồng điện tử trong kỷ nguyên công nghệ tại Việt Nam
• 7. Nguyễn Minh Oanh: Tiên đoán và thích thức pháp lý đặt ra trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0
• 8. TS. Đậu Công Hiệp: Xu hướng phát triển của dịch vụ công trước tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0
• 9. PGS. Nguyễn Thị Tho Hà: Giải quyết vụ việc dân sự tại tòa án Việt Nam trong thời đại công nghiệp 4.0
• 10. PGS. Đỗ Thị Phượng: Cách mạng công nghiệp 4.0 và những vấn đề đặt ra khi giải quyết vụ án hình sự
• 11. THS. Phạm Nguyệt Thảo: Những thay đổi về tư duy pháp lý thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0 nhìn từ phán quyết của Tòa án công lý Liên minh châu Âu về vụ kiện Uber
• 12. Đỗ Thủy Hằng: Ứng dụng công nghiệp 4.0 trong các điều tra khảo sát phục vụ nghiên cứu pháp luật

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kỷ yếu hội thảo khoa học Nghiên cứu pháp lý trong thời đại 4

Kỷ yếu hội thảo khoa học về nghiên cứu pháp lý trong thời đại 4.0 là một tài liệu quan trọng, phản ánh những thách thức và cơ hội mà ngành pháp lý đang đối mặt. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã tạo ra những thay đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực, bao gồm cả pháp luật. Sự phát triển của công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi cách thức hoạt động của hệ thống pháp luật, từ việc xây dựng đến thực thi các quy định pháp lý.

1.1. Định nghĩa và vai trò của nghiên cứu pháp lý trong thời đại 4.0

Nghiên cứu pháp lý trong thời đại 4.0 không chỉ đơn thuần là việc áp dụng các quy định hiện hành mà còn là việc tìm hiểu và phát triển các quy định mới phù hợp với sự thay đổi của xã hội. Điều này bao gồm việc nghiên cứu về quy định pháp lý liên quan đến công nghệ mới như blockchain và trí tuệ nhân tạo.

1.2. Tầm quan trọng của hội thảo khoa học trong nghiên cứu pháp lý

Hội thảo khoa học là nơi tập hợp các chuyên gia, nhà nghiên cứu và thực hành pháp luật để chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và thảo luận về các vấn đề pháp lý mới. Đây là cơ hội để nâng cao nhận thức và cập nhật thông tin về các xu hướng mới trong nghiên cứu pháp lý.

II. Những thách thức pháp lý trong thời đại 4

Thời đại 4.0 mang đến nhiều thách thức cho hệ thống pháp luật Việt Nam. Các công nghệ mới như Internet of Things và trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những vấn đề pháp lý chưa từng có. Việc điều chỉnh các quy định pháp lý để phù hợp với sự phát triển này là một nhiệm vụ cấp bách.

2.1. Vấn đề về quyền sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên số

Sự phát triển của công nghệ đã làm nảy sinh nhiều vấn đề liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Các sản phẩm trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra những sản phẩm mới, nhưng việc xác định quyền sở hữu và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan vẫn còn nhiều bất cập.

2.2. Thách thức trong quản lý dữ liệu cá nhân

Với sự gia tăng của dữ liệu lớn, việc bảo vệ thông tin cá nhân trở thành một thách thức lớn. Các quy định hiện hành chưa đủ mạnh để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng.

III. Phương pháp nghiên cứu pháp lý hiệu quả trong thời đại 4

Để đối phó với những thách thức mới, các phương pháp nghiên cứu pháp lý cần được cập nhật và cải tiến. Việc áp dụng công nghệ vào nghiên cứu sẽ giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác của các kết quả nghiên cứu.

3.1. Sử dụng công nghệ thông tin trong nghiên cứu pháp lý

Công nghệ thông tin giúp thu thập, phân tích và xử lý dữ liệu pháp lý một cách nhanh chóng và hiệu quả. Việc áp dụng các phần mềm phân tích dữ liệu sẽ giúp các nhà nghiên cứu có cái nhìn sâu sắc hơn về các vấn đề pháp lý.

3.2. Tích hợp các phương pháp nghiên cứu truyền thống và hiện đại

Kết hợp giữa các phương pháp nghiên cứu truyền thống và hiện đại sẽ tạo ra một cách tiếp cận toàn diện hơn. Điều này bao gồm việc sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu hiện đại cùng với các phương pháp nghiên cứu định tính.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu pháp lý trong thời đại 4

Nghiên cứu pháp lý không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu cần được chuyển hóa thành các chính sách và quy định pháp lý cụ thể để đáp ứng nhu cầu của xã hội.

4.1. Các mô hình ứng dụng công nghệ trong pháp luật

Việc áp dụng công nghệ vào các quy trình pháp lý như giao dịch điện tử và quản lý hồ sơ sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động của hệ thống pháp luật.

4.2. Kết quả nghiên cứu và tác động đến chính sách pháp luật

Các nghiên cứu pháp lý có thể cung cấp những thông tin quý giá để xây dựng và điều chỉnh các chính sách pháp luật. Điều này giúp đảm bảo rằng các quy định pháp lý luôn phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của xã hội.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu pháp lý trong thời đại 4

Nghiên cứu pháp lý trong thời đại 4.0 đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Việc cập nhật và cải tiến các phương pháp nghiên cứu sẽ giúp ngành pháp lý phát triển bền vững và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của xã hội.

5.1. Tương lai của nghiên cứu pháp lý trong bối cảnh công nghệ

Sự phát triển của công nghệ sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến nghiên cứu pháp lý. Các nhà nghiên cứu cần chủ động nắm bắt xu hướng và áp dụng công nghệ mới vào nghiên cứu để không bị tụt lại phía sau.

5.2. Định hướng phát triển nghiên cứu pháp lý trong thời gian tới

Cần có những định hướng rõ ràng cho nghiên cứu pháp lý trong tương lai, bao gồm việc tăng cường hợp tác quốc tế và phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu về pháp lý trong thời đại 4.0.

Nội dung chính

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC: NGHIÊN CỨU PHÁP LÝ TRONG THỜI ĐẠI CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính: Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) với sự hội tụ của Trí tuệ nhân tạo (AI), Chuỗi khối (Blockchain), Internet vạn vật (IoT), Dữ liệu lớn (Big Data) và Kinh tế số đặt ra những thách thức thể chế, khoảng trống pháp lý và yêu cầu đổi mới căn bản nào đối với nền khoa học pháp lý Việt Nam?
• Phương pháp tiếp cận tổng quan: Nghiên cứu tổng hợp liên ngành, kết hợp phương pháp phân tích luật học so sánh, tổng quan học thuyết pháp lý kinh điển và đánh giá thực tiễn tư pháp, lập pháp từ các chuyên gia đầu ngành thuộc Viện Khoa học Pháp lý (Bộ Tư pháp), các viện nghiên cứu, trường đại học luật và đại diện cơ quan thực thi chính sách.
• Các phát hiện trọng tâm:
  1. Khẳng định AI/Robot chưa thể và không cần thiết trở thành một chủ thể pháp luật độc lập mà cần được định danh là tài sản/công cụ đặc biệt gắn liền với trách nhiệm nghiêm ngặt của nhà sản xuất, lập trình và vận hành.
  2. Báo động sự xói mòn của quan hệ lao động truyền thống trong nền kinh tế nền tảng (Gig/Sharing Economy), đòi hỏi mở rộng phạm vi bảo vệ của Bộ luật Lao động và xây dựng lưới an sinh xã hội thích ứng.
  3. Xác định nhu cầu cấp bách trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho Fintech, cho vay ngang hàng (P2P Lending), định danh điện tử (eKYC) và hợp đồng thông minh (Smart Contracts).
• Hàm ý thực tiễn: Cung cấp hệ thống luận cứ khoa học vững chắc giúp các nhà lập pháp, cơ quan hoạch định chính sách chuyển đổi từ tư duy quản lý hành chính bị động sang tư duy lập pháp kiến tạo, thúc đẩy đổi mới sáng tạo song hành với bảo đảm trật tự và an toàn pháp lý quốc gia.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Thế giới đang trải qua giai đoạn chuyển mình với tốc độ cấp số nhân của CMCN 4.0. Không đơn thuần là sự nâng cấp công nghệ kỹ thuật số, cuộc cách mạng này làm biến đổi cấu trúc xã hội, mô hình sản xuất kinh doanh và phương thức tương tác giữa công dân với Nhà nước. Sự xuất hiện của các thực thể tự hành, hệ thống thanh toán số phi tập trung, nền kinh tế chia sẻ (Uber, Grab) cùng dòng lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới đã vượt khỏi giới hạn kiểm soát của các khung thể chế pháp lý truyền thống.

Tại Việt Nam, tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang được triển khai mạnh mẽ theo định hướng của Đảng và Chính phủ (tiêu biểu là Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị). Tuy nhiên, khoa học pháp lý trong nước đang đứng trước một "khoảng trống pháp lý" (legal vacuum) đáng kể:

• Các khái niệm nền tảng như thể nhân, pháp nhân, hành vi pháp lý, địa điểm giao kết hợp đồng và chứng cứ tố tụng phần lớn được xây dựng dựa trên thế giới vật lý hữu hình.
• Tình trạng thiếu vắng các quy định chuyên biệt điều chỉnh công nghệ đột phá đã dẫn đến nguy cơ lúng túng trong thực thi pháp luật, gia tăng rủi ro tranh chấp tài chính, lừa đảo trực tuyến và xâm phạm nghiêm trọng quyền riêng tư dữ liệu cá nhân.

Do đó, công trình nghiên cứu trong kỷ yếu hội thảo này mang tính thời sự đặc biệt sâu sắc. Bằng cách nhận diện sớm những va đập giữa công nghệ và pháp luật, nghiên cứu tạo tiền đề lý luận và thực tiễn để định hình hệ thống luật pháp Việt Nam theo hướng minh bạch, tương thích với chuẩn mực quốc tế, bảo vệ quyền con người và tối ưu hóa nguồn lực kinh tế số.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

• Thiết kế nghiên cứu (Research Design): Công trình áp dụng thiết kế nghiên cứu học thuyết và chính sách pháp lý đa tầng (Multi-tier Legal Doctrinal & Policy Analysis) trên nền tảng tiếp cận liên ngành (Interdisciplinary Approach) giữa Luật học, Khoa học Máy tính, Kinh tế học và Xã hội học.
• Phương pháp thu thập dữ liệu (Data Collection Methods):
  • Nghiên cứu tài liệu thứ cấp: Rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam (Bộ luật Dân sự 2015, Bộ luật Lao động, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Giao dịch điện tử, Luật Thương mại) và các điều ước quốc tế liên quan.
  • Dữ liệu thực tiễn và khảo sát tình huống: Thu thập dữ liệu vận hành từ thị trường tài chính số (P2P Lending, Fintech), thống kê rủi ro an ninh mạng, các án lệ quốc tế điển hình (như phán quyết của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu - CJEU đối với mô hình Uber, quy định GDPR của EU, hệ thống Tòa án Internet của Trung Quốc).
  • Tập hợp ý kiến chuyên gia: Tổng hợp 12 bài tham luận chuyên sâu, phản biện học thuật từ các giáo sư, tiến sĩ, chuyên gia pháp lý cao cấp của Bộ Tư pháp, Văn phòng Quốc hội, các trường đại học và cơ quan quản lý chuyên ngành.
• Kỹ thuật phân tích (Analysis Techniques):
  • Phân tích luật so sánh (Comparative Legal Analysis): Đối chiếu kinh nghiệm quản lý công nghệ và xây dựng thể chế của các quốc gia đi đầu (Mỹ, EU, Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc) với điều kiện thực tế tại Việt Nam.
  • Quy nạp và diễn dịch pháp lý: Đi từ bản chất kỹ thuật của các công nghệ lõi (mã lệnh tự thi hành, cơ chế đồng thuận phân tán, mạng nơ-ron học máy) để diễn dịch ra các nghĩa vụ pháp lý, chế định quyền sở hữu và trách nhiệm bồi thường tương ứng.
• Tính giá trị và độ tin cậy (Validity & Reliability): Nghiên cứu đảm bảo tính khách quan nhờ sự kết hợp hài hòa giữa cơ sở lý luận kinh điển và số liệu thực tế cập nhật. Các lập luận pháp lý được đối chiếu chéo giữa nhiều góc nhìn: nhà làm luật, cơ quan quản lý hành chính, giới thẩm phán xét xử và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Nghiên cứu làm sáng tỏ 4 nhóm phát hiện cốt lõi mang tính định hướng chiến lược cho nền khoa học pháp lý:

flowchart TD
    A["Tác động của CMCN 4.0 đến Pháp lý"] --> B["1. Chủ thể pháp luật & Trí tuệ nhân tạo"]
    A --> C["2. Quan hệ lao động & An sinh xã hội"]
    A --> D["3. Tài chính số & Ngân hàng: Fintech, P2P, eKYC"]
    A --> E["4. Giao kết điện tử & Giải quyết tranh chấp ODR"]

    B --> B1["AI/Robot là tài sản đặc biệt, không phải chủ thể độc lập<br/>Áp dụng trách nhiệm sản phẩm"]
    C --> C1["86% lao động dệt may/da giày đối mặt rủi ro tự động hóa<br/>Cần bảo vệ lao động phi chính thức / nền tảng"]
    D --> D1["Khắc phục khoảng trống P2P Lending & eKYC<br/>Ngăn ngừa rửa tiền, tín dụng đen"]
    E --> E1["Hợp đồng thông minh trên Blockchain<br/>Xây dựng cơ chế Tòa án trực tuyến & Trọng tài số"]

1. Phân định tư cách chủ thể pháp luật đối với Robot và AI

Dù AI đã đạt đến năng lực xử lý thông tin phức tạp và tương tác cao, nghiên cứu khẳng định AI/Robot không thể và không nên được công nhận là chủ thể pháp luật độc lập. Robot không có ý chí tự do sinh học, không thể tự chịu trách nhiệm tài sản độc lập. Pháp luật cần phân loại Robot là đối tượng tài sản đặc biệt, áp dụng chế định trách nhiệm sản phẩm nghiêm ngặt (Product Liability) đối với nhà thiết kế, chế tạo và người sử dụng. Quyền tác giả đối với tác phẩm do AI tạo ra phải thuộc về chủ sở hữu công nghệ hoặc người lập trình, không thể trao quyền nhân thân cho máy móc.

2. Tác động bất bình đẳng và rủi ro xói mòn thị trường lao động

Dữ liệu của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho thấy hơn 86% lao động may mặc, da giày Việt Nam đứng trước nguy cơ bị thay thế bởi dây chuyền tự động hóa. Đáng chú ý, nền kinh tế số làm xuất hiện hình thức "lao động tự do mới" (tài xế công nghệ, freelancer) bị đẩy ra khỏi phạm vi bảo vệ của Bộ luật Lao động do bị coi là "đối tác dân sự", dẫn đến mất quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm tai nạn và thời giờ nghỉ ngơi.

3. Áp lực đổi mới thể chế trong lĩnh vực Ngân hàng - Fintech

Sự tham gia của các tổ chức phi tín dụng vào hoạt động thanh toán và cho vay (P2P Lending) tạo ra sức ép tái cấu trúc Luật Các tổ chức tín dụng. Nghiên cứu chỉ ra việc thiếu khung quản lý đã làm nảy sinh biến tướng tín dụng đen, lừa đảo tài chính và nguy cơ rửa tiền. Các giải pháp như định danh khách hàng điện tử (eKYC) bằng sinh trắc học và sổ cái phân tán (DLT) đòi hỏi phải sớm được chuẩn hóa bằng các văn bản dưới luật có hiệu lực ràng buộc cao.

4. Tiến hóa phương thức giao kết hợp đồng và cơ chế giải quyết tranh chấp (ODR)

Hợp đồng thông minh (Smart Contract) dựa trên Blockchain mang tính chất tự động thực thi và bất biến, thích hợp với các giao dịch tài chính vi mô nhưng lại xung đột với các quy định truyền thống về sửa đổi, hủy bỏ và xác định địa điểm giao kết hợp đồng theo Bộ luật Dân sự 2015. Với hàng trăm triệu giao dịch thương mại điện tử mỗi ngày, phương thức giải quyết tranh chấp trực tuyến (Online Dispute Resolution - ODR) và Tòa án Internet trở thành lựa chọn tất yếu để giải quyết các tranh chấp giá trị nhỏ, xuyên biên giới.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

• Đóng góp về mặt lý luận: Công trình bổ sung và tái định hình hệ thống lý luận luật học về khái niệm "chủ thể pháp luật", "hành vi pháp lý tự động", "bản chất hợp đồng thuật toán" và "quan hệ việc làm phi truyền thống" trong bối cảnh kỹ thuật số.
• Đổi mới phương pháp luận: Khởi xướng và thúc đẩy phương pháp tiếp cận thể chế thích ứng (Adaptive Regulatory Framework) và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Regulatory Sandbox), cho phép luật pháp vừa đóng vai trò bảo vệ trật tự công vừa đóng vai trò nuôi dưỡng sáng tạo công nghệ.
• Giá trị thực tiễn và chính sách:
  • Cung cấp luận cứ trực tiếp phục vụ quá trình sửa đổi Luật Giao dịch điện tử, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các nghị định hướng dẫn về chữ ký số, chứng thư điện tử.
  • Đề xuất lộ trình xây dựng khung pháp lý về quản trị dữ liệu, bảo vệ bí mật thông tin cá nhân và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thiết bị tự hành và hệ thống AI.
  • Định hướng việc chuyển đổi số ngành Tòa án, hiện thực hóa mô hình Tòa án điện tử và công nhận giá trị pháp lý của chứng cứ số tại Việt Nam.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

• Nhà nghiên cứu, Giảng viên và Sinh viên Luật học: Nguồn tài liệu học thuật nền tảng để triển khai các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về Pháp luật công nghệ cao (TechLaw/LegalTech), luật an ninh mạng và luật sở hữu trí tuệ số.
• Cơ quan quản lý Nhà nước và Nhà làm luật (Bộ Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước, Bộ TT&TT, Tòa án): Tài liệu tham vấn chính sách hàng đầu để xây dựng các dự thảo luật, nghị định về kinh tế số, Fintech, eKYC và cải cách thủ tục tố tụng tư pháp.
• Doanh nghiệp Công nghệ, Fintech, E-commerce và Start-up: Giúp đội ngũ pháp chế (In-house Counsel) và nhà sáng lập nhận diện sớm các rủi ro tuân thủ, chuẩn hóa quy trình hợp đồng số, bảo vệ dữ liệu khách hàng và định hình mô hình kinh doanh phù hợp với xu hướng lập pháp tương lai.
• Luật sư, Trọng tài viên và Chuyên gia tư vấn: Nâng cao năng lực xử lý các tranh chấp thương mại điện tử xuyên biên giới, hợp đồng thông minh và giải quyết tranh chấp thông qua nền tảng ODR.

---

FAQ (Câu hỏi thường gặp) (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của báo cáo nghiên cứu là gì?

Phát hiện then chốt là khẳng định AI và Robot không được công nhận là chủ thể pháp luật độc lập, mà phải được điều chỉnh bằng chế định trách nhiệm sản phẩm của chủ thể tạo ra hoặc vận hành chúng; đồng thời nhấn mạnh tính cấp bách của việc xây dựng khung pháp lý thử nghiệm (Sandbox) cho Fintech, P2P Lending và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

2. Phương pháp tiếp cận của nghiên cứu có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu áp dụng góc nhìn liên ngành gắn liền giữa kỹ thuật công nghệ thông tin (Blockchain, AI, IoT, Big Data) với các học thuyết pháp lý cốt lõi, tiếp cận thực tiễn từ cả góc độ nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng thay vì chỉ phân tích câu chữ luật học thuần túy.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) không?

Có. Các luận điểm về khung pháp lý công nghệ, mô hình bảo vệ lao động số và quản lý hợp đồng thông minh hoàn toàn có thể áp dụng cho các quốc gia đang phát triển trong khu vực ASEAN có nền kinh tế chuyển đổi và hệ thống pháp luật tương đồng.

4. Các bước nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào vấn đề gì?

Cần xây dựng các bộ tiêu chí định lượng đo lường tác động pháp lý (Regulatory Impact Assessment), nghiên cứu chuyên sâu về quyền sở hữu trí tuệ đối với AI tạo sinh (Generative AI), cơ chế liên thông chứng cứ số xuyên biên giới và quy chuẩn đạo đức nghề nghiệp cho kỹ sư lập trình AI.

5. Doanh nghiệp có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này như thế nào?

Doanh nghiệp nên chủ động rà soát hệ thống bảo vệ dữ liệu cá nhân, áp dụng các chuẩn định danh an toàn (eKYC, OTP, DUNS), chuẩn hóa điều khoản trách nhiệm trong hợp đồng điện tử và tham gia các chương trình thử nghiệm chính sách (Sandbox) của cơ quan quản lý.

---

Kết luận (150 từ)

Kỷ yếu hội thảo khoa học "Nghiên cứu khoa học pháp lý trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0" là công trình nghiên cứu tiên phong, phác thảo toàn diện bức tranh chuyển dịch thể chế pháp lý trước làn sóng chuyển đổi số tại Việt Nam. Bằng cách định vị chính xác vai trò của con người là trung tâm của các quy phạm pháp lý và công nghệ là công cụ phục vụ phát triển, nghiên cứu đã giải quyết căn bản nhiều xung đột lý luận về chủ thể pháp luật AI, bảo vệ quyền lợi người lao động và minh bạch hóa giao dịch kinh tế số. Trong kỷ nguyên kinh tế công nghệ, việc nhanh chóng hiện thực hóa các khuyến nghị lập pháp này sẽ là chìa khóa để Việt Nam thiết lập môi trường kinh doanh số an toàn, bảo vệ trật tự an sinh xã hội và vươn mình trở thành một quốc gia số phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC “NGHIÊN CỨU KHOA HỌC PHÁP LÝ TRONG THỜI ĐẠI CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0” HÀ NỘI, NGÀY 1S THANG 5 NĂM 2019 MỤC LỤC Trang TS. Bùi Quy Long, Industry 4D œ The Fouth Industrial Revolution: How we should understand? TS. Nguyễn Văn Cương Cách mang công nghiệp 40 và những vin 13 đề đặt ra cho Khoa học pháp lý Việt Nam hiển my, TS. Trên Thị Quang Hồng Cách mang cổng nghiép 40, tỉ tuệ nhân 18 tạo và vẫn để chủ thé pháp uật TS, Pham Trọng Ngiĩe Bio vé người lao ding trong Cách meng công nghiệp 40 PGS.TS Pham Thi Giang Thị Pháp luật đều chỉnh Tỉnh vue lãnh dosnt ngân hàng ở Việt Nam trước áp lực nền Công nghiệp 40 THể L8, Trin Anh Huy Hop ding điện tử trong kỷ nguyên kính tí công nghệ tạ Việt Nam.

Nguyễn Minh Oanh Tiên do và thích thức pháp lý dit ra rong ti cảnh Cách mang cổng nghiệp 40 TRS. Đậu Công Hiệp Xu hướng phát iển cũa dich vụ công trước 66 tóc động của cuộc Cách meng công nghiệp Tân thờ tư POSTS. NgoễnThị ThoHà Giải quyết vụ việc din ar tại ton án Việt 74 Nem trong thời đại công nghiệp 40 10 PGS. ĐỗThị Phượng Cách mang công nghiệp 40 và những vin 90 để đất ra khi gi quyết vụ án hình a "1 THS.

Phạm Nguyệt Théo Những they đổi về tr duy pháp lý that đại 99 Cách meng công nghiệp 40 nhìn từ phán quyết của Toà án công lý Liên minh châu Âu về vụ kiên Uber Thế. Đỗ Thủy Hing Ứng dung công nghiệp 40 trong các điều. Lê Huy Hòa tra khảo sat phục vụ nghiên cửu phép luật Mr. Bai Quý Long Ministry ofScience and Technology Times | (Second) | Language | Remark Industry 4.

0,38 English The fourth 64.000 0,49 English industrial revolution Industrie 4. Russian Công nghiệp 4. Vietnamese Được quet bang Uamscanner 1.Today technological change hai shore, and suddenly the wave sweeps cece 2, Everything is interconnected and become “smart”. So if one thing changes ~ or is changing constantly, as in the case of technology ~ the whole system needs o change to keep up.

Sealant 3, This new era of talentism’ — where human imaginat \ovation Onvare are the the driving forces behind economies, as opposed to capital or natural resou rces. thacnae 4, Many traditional logics may be reversed: the youn g may be advantageous to the old, the less developed countries may be advantageous to the developed one and the small countries may be advant ageous to the big one and the winner is ‘one who dares to think and do different ly or do the same things better. Era of speed: “Fast fish eats slow fish not big fish eats smallfish". “` ”” Được quet bang CamScanner pelectroniks Quality of lite Drivers Mobility mnprecrngscenes 2nd lấn 4 ‘Automation Industrialization Power generation ‘Mechanical automation ƯỢC quet bang Camscanner huy 1 4.0 under the view of IT experts/Vietnam? —————— CAMCNIẩnthứi | CMCNIinthử2 |CMCNIinthứ3| CMCNHnthử4 phảtnihưaclernáy | »ửdịng Binning cho | Sitdyng i i ciog ‘he dy een nhái | Che b ng ant “oe CN Muối Ủp 5 Số héalKét Ty động nối vạn vật Được quet barig CarfiS€ẩnner ic) 30 Mechanical Internet | ‘ring the = Adored c†er | Syberia vide Impact ạU Seti: eanomie [ THÍ mớm.

101010 | covernmene (Gốm Re lo Impact on society Bealabie adaptabiity nh. Being thingsriaht | Del the he ngehing 6 The Duaanty 14.0 under the view of Legal experts/Legislators? 'CMCN lần thứ1 CMCNlẳnthứ3 | CMtin CNthir pit4 minh ta các my (Cheb ng vạn vật 1N Sở ụng độn và cảng “Hà K Được quet bang Uamscanner From Industry 1.0 tạ Industry 4,0 [em tử lạ Revolution van vatioT Tri tuệ nhân tg0-Al Điện toán đảm may -ICloud Dữ liệu lớn- Big Data In 30/30 printing Được quet bang Uamscanner a a a THE LINE OF PRODUCTION en yy Fe oor oe Di bat, 4 Sen PACTORY se EA _ “—=—————— Circle of Concern today This is where the story ends xe fret ‘TechMehindra, MongoDB and Bosch Sot = YmongeD8 Fira BOSCH c “THE LINE OF INTERACTION ee LÚI H Toate ry company Circle of Concern tomorrow This is where the story starts sen tú. Tài it MGG6 ong cocneieeErertr ~ Ômeessns. HSnie (C2 BOSCH Được quet bang Camscanner Operat en ions along the entire value chain transforms functional slsj= d to endintegrated supply chain lac sn un Industry 4.0: Smart, Green, and Urban Production lag coreg 0 hinduser'y 46] Smart Production "High-precision, superior ‘qualty production of hịh- mix, low volume smart Products S Ể m p | Gr‘e n ee Posen cei clea, esoureeeticlent, Tdsustanable ed a) te SnarPaites n Được quet bang Ưamscanner 1) increase efficiency shorten time-to-market Em flexibility J i and resource - Shorter Innovation cycles Energy mass - Individualized y ore complex products Production 7 Naika non! | are decisive.

efficienc fare competienes i eee, + High productivity Manufacturing is changing faster than ever before A Nation of Maker Design in Innovation Made in China 2025 Smart Nation Creative Economy ‘Smart Industry+Smart city + ‘Smart People MAU i YM2 duet pang camscanner “Visti re Seience and Technology Internationalization Promotion for Vietnam Cent + Hoan Kiem, Ha Noi, Vietnam ++ Email:bqlong(@mostgov.vn/2p=2705 Được quet bang Camscanner Được quet bang Uamscanner CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 40 VÀ NHỮNG VÁN ĐÈ ĐẶT RA (CHO KHOA HỌC PHÁP LÝ VIET NAM HIỆN NAY TS. Nguyễn Văn Cương* Cách meng công nghiệp lẫn thử tr với các công nghệ cốt li như blockchain (chuốt khối, trí thông minh nhân tạo (Aril ca Intelligence), Internet van vật nteruet of Things), công nghệ in 3D, thực tại fo viv! đang tác đồng trực điện tới hấu hit các Tinh vực của đời sống kink ổ xã hội tờ nh vực sản xuất (việc xuất hiện các nhà máy thông minh musrtactory với sự bự động hóa và sở đụngrobot— người máy trong hậu hit các công doen của quá trình sin xuấ, tiêu th sin phẩm tới quân tị xã hội (chính phủ điện ti, chính phủ số, việc xây dựng các thành phổ thông minh — smart city)? Những tác động này đang thúc diy manh mổ việc hình thành nin lind t s trong đồ đất itu trở thành nguồn ti nguyên quý giá nhất cần được bảo dim sơ lưu thông một cát thuận lợi nhất. Cũng đưới ác động cia các công nghệ 4 0, hoạt động thương xui điện tử tiếp tục phát tra ở quy mổ và cường đồ moi với sư phổ cép của các giao dich mua bán hing hóa, dich vụ qua mang Inemnet, mạng xã hội cùng với sợ phổ cập của việc thanh toán trục tuyén và các oại công nghệ ta chính mới (nteck). Tác đồng của công nghệ 40 còn góp phân hành thành nén ánh tế chị sẽ (sharing economy) với các mô hành kinh doanh mới đơa rên công nghệ mới nhằm tần dung các ngusn tue nhân rỗi trong xã hội, thể biện tính ưu việt trong kinh doanh Việc xuất hiện loại hình.

dich vụ vận tai đựa trên các phân mém ting dụng qua meng Internet nia Uber, Grab, Beela các vi dục Thoa học pháp lý của một quốc gi là hệ thống ti thúc được iim ching chit chế theo quy tinh logic, hợp lý vé nhà nước và pháp luật cũng nh về các hiện tương php lý trong xã hội (Mong đó có nự hoơng tác ha chiều giữa nhà nước, pháp luật với xã hd). Khos học này phản aah, chứng mình tính hữu ding và vai ro cén tht của nhà nước (các thất chỗ nhà mde) và php luật (hoặc từng lĩnh vực phép lu) trong me dy ti tt hạ an toản xã hội, trong quan lý và vận hành xã hồi, trong quá hình phát triển xã hội để từ đô để ra các gii pháp phát huy vai tr, tác đụng và tinh hữu đụng này trong quan lý, phát tiễn xã hội. Nén khoa học pháp lý được thể hién rõ ở những thành tổ chủ yêu saw (1) HỆ thống chủ để (hoặc vẫn đề hoặc dé tai) được quan tâm nghiên cứu, @) Phương pháp được sở dung để nghiên cứu tim hiểu v chỗ để ngiên cửu đó; G) Đội ngũ nhân lực (các nhà how học và các cán bộ phụ tr) tiễn khai các “hot lọc pháp BBB Tự pháp, ‘Hens Sch, Te Four cil Revo (Davos: Word eonomie Fran, 2018) Haus Seb cud Neholas Dark, Shaping the Fourth dura Revolution Daves: Word Yeonomie Faron, 2010) 13 hoạt ding nghiên cửu, (4) HE thing thất chế (các viên nghiên cửu hoặc các cơ sở nghién cứu) tiên hành host đông nghiên cửu, (5) Méi lên kết giữa các thành tổ này cũng như git hệ thông thiét chỗ nghiễn cứu với nhau hoặc với các chủ thể khác phục -vq hoạt động nghiên cứu Thoa học pháp lý cổ 2 chúc năng chính là chức năng phân ánh quy luật tính quy uất rong nơ vận động ca đãi ương, khách thé nghiên cứu và chức ning cung cấp các ii pháp gi quyết các vin đã thực tấn đặt ra V oi hư cánh là một trong các nh vực khoa học phần ảnh sự tổ ti, vận đồng, phát triển của xã hội, ma trước hết là các mốt quen hệ lợi ích, tương tác giữa nhà nước và pháp luật với xã hộ, thông que ling ánh lợi ich, quyền lục và tet hy công (ling kính pháp i), những biển đỗ trong đối sống kảnh tổ-xã hộ những hiện hương lạnh tarhội mới cũng được phin ánh trong khoa học pháp lý. Nhing biển đổi mới của đói sống binh tẺ-xã hội công tất yêu đặt ra những vvin đã pháp lý mớ cin giải quyết mà khos học pháp tý được icy vong cùng cấp các giã pháp cần tiết C6 thể nói, những thay đổi trong kinh tỉxã hội đuối tác động của cuộc Cách “mạng công nghiệp lần thờ tư cing đặt ra hàng loạt vin dé mới xát ở cả5 phương điện của mét nên khoa hoe phép ý nh trên ngôi trong vai trò.

kiến tạo sơ phát tiễn xã hội Điều này sẽ lam cho phát sinh những quan hệ xã hồi mối, hing xung đốt lợi ich mei, từ đó, đất ra van dé nghiên cứu mới, các hiện tương pháp. lý mối cần được luân giải Thai gan gin diy, các nhà khoa hoc pháp Lý đã nhân điện ra một số chỗ để nghiên cfu muối hoặc có thể chỗ dé nghiên cứu truyền thông nhưng đặt rong bối cảnh mới oc công tồn nghi cứu quan rong v các Wa cạn phip ý của một sổ loại ‘ge xứ bên Đứng chỉ cae công nih. “Joseph 7 Bandera ad Pad R Alen 3iecklein A Practiced Grade lo Developing Business, Law, ened Ticloology Solitons (New York MẸ GrewTa 2010) ‘Robert Horan Regulating Blockchan: Ccal Perspectives in ae and Teclnology(Lonion ant New York Rove 2019) - Marcelo Corals, Mark Fomick end Mlolaw Forgé (eds), Robots, AI and the Tam of te Law (Gingepore: Springer, 2010); - Mevcelo Condie, Mark Fensick and Năng Forgé (eds), New Tecnology Big Dưa ee te Law (Gingopore: Springer, 2017) - Dawid Hodghouen ae Rebecca Joeuton Avition Lac and Drones: Umaamed Aiea ad 0 Fae of rianon ew Tork: Rousledge, 2010); Jacob Tener, Robot Rules: Regulating Arica bligence (London: Pale, 2019); - Manu Pedro ane Rodrigues Solver (eds).