chương 1 điều 4 khoản 1 của luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2012, hái niệm Bảo hiểm tiền gửi được định nghĩa như sau: “ Bảo hiểm tiền gửi là sự bảo đảm hoàn trả tiền gửi cho người được Bảo hiểm tiền gửi trong hạn mức trả tiền bảo hiểm khi tổ chức tham gia Bảo hiểm tiền gửi lâm vào tình trạng mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền hoặc bị phá sản”. Một vài định nghĩa hác nhau về khái niệm này như: John Blac đã định nghĩa trong từ điển kinh tế Oxford, phát hành năm 1997: “ Bảo hiểm tiền gửi là dịch vụ bảo hiểm rủi ro các ngân hàng hoặc các trung gian tài chính bị phá sản cho người có tiền gửi tại các ngân hàng hoặc các trung gian tài chính đ ”. Hay Bảo hiểm tiền gửi là một dạng bảo hiểm trách nhiệm dân sự của tổ chức huy động tiền gửi đối với người gửi tiền. Đặc điểm của BHTG Bảo hiểm tiền gửi thuộc loại bảo hiểm trách nhiệm, với các loại bảo hiểm trách nhiệm, tổ chức BHTG không thể lường trước được những rủi ro có thể xảy ra với xác suất gần đúng.
Tuy nhi n, tổ chức Bảo hiểm tiền gửi có thể dự đoán được những rủi ro này thông qua số dư tiền gửi có kỳ hạn. Khi mới thành lập, các tổ chức tín dụng, ngân hàng có thể tham gia BHTG một cách tự nguyện, nhưng sau hi hoạt động của tổ chức Bảo hiểm tiền gửi đi vào quỹ đạo ổn định thì Nhà nước quy định việc tham gia Bảo hiểm tiền gửi là bắt buộc. hoạt động dựa trên nguyên tắc lấy số đ ng bù số ít nhằm phân tán rủi ro. Người gửi tiền thuộc đối tượng được bảo hiểm không cần làm các thủ tục mua bảo hiểm tiền gửi.
Các khoản tiền gửi s tự động được bảo hiểm ngay lập tức trong LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 giới hạn và phạm vi bảo hiểm khi các ngân hàng tham gia Bảo hiểm tiền gửi. Khác với các loại hình bảo hiểm ia, người được bảo hiểm có thể tăng mức đền bù bằng cách đ ng th m phí hoặc thông qua việc thỏa thuận với các tổ chức bảo hiểm. Tuy nhiên, số tiền gửi được bảo hiểm s được quy định bằng văn bản pháp luật do phạm vi bảo hiểm và giới hạn bảo hiểm áp đặt. Ngoài ra đối với các khoản tiền ngoài giới hạn bảo hiểm s được xử lý như một khoản nợ khác nếu các tổ chức tín dụng bị đổ bể.
Tổ chức Bảo hiểm tiền gửi s chỉ bảo hiểm các khoản tiền gửi, chứ không bảo hiểm các khoản tiền đầu tư, tiền gửi liên ngân hàng hay các khoản tiền gửi của các cổ đ ng lớn của tổ chức huy động tiền gửi. H là người chịu trách nhiệm đối với sự tồn tại và phát triển của tổ chức tín dụng, h có kiến thức và tầm nhìn để đánh giá được mức độ rủi ro, bất trắc mà các khoản tiền của mình có thể gặp phải. Nên việc bảo vệ quyền lợi đ là không cần thiết. Đối với các khoản tiền gửi được chi trả ở nước ngoài, Bảo hiểm tiền gửi c ng h ng bảo hiểm do mức độ rủi ro là không thể kiểm soát.
Ngoài ra, Bảo hiểm tiền gửi còn là một hàng hóa công cộng không thuần túy, một loại dịch vụ mang tính xã hội. Hoạt động này nhằm đáp ứng nhu cầu chung của toàn xã hội hay chính là việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bất kỳ cá nhân có tiền gửi. Việc sử dụng loại dịch vụ của người này không ảnh hưởng đến việc sử dụng của người ia. Hơn nữa một đối tượng sử dụng dịch vụ Bảo hiểm tiền gửi thì các đối tượng hác c ng c thể hưởng lợi một cách gián tiếp.
Người gửi tiền có niềm tin vào hệ thống tài chính- ngân hàng, s làm bớt rủi ro cho các tổ chức tín dụng c ng như các đối tượng khác s có thêm các nguồn vốn vay để mở các kênh đầu tư và sử dụng nguồn vốn đ một cách hiệu quả và hợp lý. Vai trò và mục tiêu của Bảo hiểm tiền gửi 1. Vai trò của Bảo hiểm tiền gửi Từ những cuộc khủng hoảng của hệ thống tài chính – ngân hàng trên thế giới, việc ra đời và thành lập các tổ chức Bảo hiểm tiền gửi là điều tất nhiên và cần thiết cho bất kỳ thị trường tài chính nào. Hoạt động Bảo hiểm tiền gửi đ ng vai tr quan tr ng trong việc thúc đẩy hoạt động thu hút vốn nhàn rồi ngoài thị trường của các tổ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 chức tín dụng và góp phần bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền.
Với ý nghĩa đ , vai trò của hoạt động Bảo hiểm tiền gửi ngày càng được khẳng định. Bảo hiểm tiền gửi góp phần củng cố niềm tin củ người gửi tiền đối với hệ thống tài chính – ngân hàng. Tổ chức Bảo hiểm tiền gửi ra đời không chỉ nhằm mỗi mục đích chi trả khoản tiền gửi được bảo hiểm cho người gửi tiền khi tổ chức tín dụng mất khả năng thanh toán hoặc c nguy cơ bị phá sản, mà còn tập trung vào các hoạt động như: cung cấp cho c ng chúng các th ng tin chính xác và đẩy đủ về ngân hàng và các tổ chức tín dụng trong một giới hạn nhất định để người gửi tiền có thể bảo vệ chính quyền lợi, lợi ích của bản thân hi đem gửi tiền. Khi người dân mang số tiền tiết kiệm đi gửi, người dân lu n đặt ra những câu hỏi về mức độ tin cậy tại ngân hàng đ c ng như số tiền gửi s được đảm bảo dù cho hoạt động ngân hàng ra sao.
Tổ chức Bảo hiểm tiền gửi còn tham gia vào quá trình thanh lý tài sản để bảo vệ quyền lợi của những cá nhân chưa được thanh toán đầy đủ số tiền gửi tại ngân hàng. Có thể đối với các ngân hàng đứng trên bờ vực phá sản thì việc duy trì lòng tin của khách hàng lúc này không cần thiết. Nhưng điều đ lại c ý nghĩa quan tr ng đối với uy tín của các ngân hàng đang hoạt động tốt, rộng hơn là hệ thống ngân hàng quốc gia. Bảo hiểm tiền gửi tạo điều kiện thuận lợi cho hệ thống ngân hàng quốc gia phát triển.
Hoạt động Bảo hiểm tiền gửi tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng mới ra đời hoặc quy mô hoạt động hạn chế. Người dân c xu hướng đem gửi số tiền tiết kiệm của mình tại các ngân hàng lớn, uy tín hoặc các ngân hàng thông qua các hoạt động quảng cáo đã được người dân biết đến nhiều. Điều này s gây h hăn cho các ngân hàng thương mại khác. Tuy nhiên, khi tất cả các tổ chức tín dụng đều phải tham gia hoạt động Bảo hiểm tiền gửi, vô hình chung, s tạo được tâm lý an toàn và tin tưởng hơn từ phía người gửi tiền.
Hơn nữa, hệ thống các ngân hàng s được hoạt động trong một m i trường có tính cạnh tranh cao và lành mạnh. Cùng với hoạt động giám sát và hỗ trợ, khi các ngân hàng có dấu hiệu bất ổn hoặc gặp h hăn làm cho lợi nhuận bị sụt giảm, thậm chí dẫn đến việc mất khả năng thanh toán tài chính, tổ chức Bảo hiểm tiền gửi s hỗ trợ và dùng các biện LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 pháp để giúp các ngân hàng có thể bình ổn hoạt động trở lại, hoặc rút khỏi thị trường một cách trật tự và không ảnh hưởng l n các ngân hàng hác do lĩnh vực tài chính- ngân hàng có tính nhạy cảm và lan truyền rất cao. Khi một ngân hàng sụp đổ, nó s dẫn đến hệ lụy các ngân hàng hác c ng bị ảnh hưởng, theo kiểu dây chuyền. Tại các quốc gia khác nhau, tổ chức Bảo hiểm có thể hỗ trợ cho các ngân hàng đang trong tình trạng h hăn bằng chính nguồn lực của mình.
Tuy nhiên, tại một số quốc gia khác, khi một ngân hàng thành viên bị phá sản, thì các ngân hàng còn lại s được yêu cầu đ ng một khoản phí theo một tỷ lệ căn cứ vào mức độ thiệt hại của ngân hàng bị phá sản. Việc này yêu cầu các ngân hàng s tự động giám sát và hỗ trợ lẫn nhau trong hoạt động nhằm tránh tình trạng đ ng g p cho những ngân hàng có mức độ rủi ro cao. Ngoài ra, đ c ng là một biện pháp tránh tình trạng các ngân hàng hoạt động một cách thiếu tổ chức và dựa vào tổ chức Bảo hiểm tiền gửi. Bảo hiểm tiền gửi góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế thông qua hoạt động huy động tiền gửi tại c c Ngân hàng thương mại.
Để nền kinh tế được phát triển bền vững, chúng ta cần xây dựng được hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật tốt và hiện đại. Muốn vậy, quốc gia đ cần có một nguồn vốn đầu tư h ng hề nhỏ phục vụ cho quá trình xây dựng. Có thể huy động vốn qua các nh hác nhau như: vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, các nguồn viện trợ từ nước ngoài, từ tổ chức phi Chính phủ. Nhưng c điều, các kênh vốn này không thực sự lâu dài và khi nhận được viện trợ từ nước ngoài, việc đ c thể gồm cả những điều kiện về chính trị.
Do đ , Nhà nước cần tìm ra một nguồn vốn có tính chất ổn định và lâu dài, được huy động từ chính nội lực của quốc gia: đ là nguồn vốn tiết kiệm trong dân cư. Khi ngân hàng phát triển ổn định, mạnh m cùng với các chính sách trả lãi thích hợp, việc huy động tiền gửi từ phía người dân là điều có thể. Như đã phân tích, hoạt động Bảo hiểm đ ng một vai trò quan tr ng trong việc củng cố niềm tin của công chúng vào hệ thống ngân hàng, đồng thời c ng tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy sự phát triển của hệ thống ngân hàng, góp phần trực tiếp và gián tiếp giúp các ngân hàng huy động được tối đa nguồn tiết kiệm trong dân cư và đ c ng chính là g p phần thúc đẩy huy động tiền gửi cho đầu tư phát triển dài hạn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Mục tiêu của Bảo hiểm tiền gửi Từ việc phân tích vai trò của hoạt động Bảo hiểm tiền gửi, mục tiêu của Bảo hiểm tiền gửi là: - Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền: đây là mục ti u hàng đầu của tổ chức Bảo hiểm tiền gửi.