CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU VỀ BAO BÌ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Thời kỳ đồ đá 2 9/16/2022 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Thời kỳ đồ đá Con người biết sử dụng những vật liệu có sẵn trong thiên nhiên: tre, gỗ, lá cây… để làm vật chứa đựng thực phẩm. Hình minh họa 3 9/16/2022 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Thời kỳ đồ đá LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Thời kỳ đồ đá 4 9/16/2022 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Thời kỳ đồ đá mới Bình gốm Jomon Nhật Bản là loại cổ xưa nhất thế giới. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Năm 530 trước Công nguyên: Loại amphora cổ kính của người Hy Di sản cổ đại của người Ai Cập có Lạp cổ đại, khoảng 520-500 TCN niên đại 540-530 TCN 5 9/16/2022 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Người Ai Cập cũng biết làm ra những bình thuỷ tinh từ 1500 năm trước công nguyên Bình thủy tinh Ai Cập, 1400-1300 TCN LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Năm 79 sau công nguyên, người La Mã đã sử dụng các bình lọ thủy tinh đồng thời với đồ gốm sứ. Lọ thủy tinh của người La Mã, thế kỷ thứ 1 SCN AMPHORISKOS, thế kỷ thứ 1 -2 SCN 6 9/16/2022 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Cư dân vùng Sepape phát minh thùng gỗ tròn được lắp chặt khít bằng những mảnh gỗ theo lỗ mộng, có nắp đậy và được niềng chặt bằng móc sắt.
Ảnh minh họa LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẬT LIỆU BAO BÌ • Vào thế kỷ 15, triều đại nhà Minh (1368-1644) ở Trung Quốc đã thiết lập trung tâm trao đổi thương mại đồ gốm sứ với vùng Nam, Tây Á và Ai Cập. • Phương pháp bao gói để bảo quản lương thực được phát hiện giúp ổn định nhiệt độ và độ ẩm bằng túi da có pha cát, và xoắn miệng túi để đạt độ kín. 7 9/16/2022 Đặc điểm chung của bao bì • Chứa đựng và bảo vệ sản phẩm từ lúc sản xuất, trong quá trình vận chuyển đến khâu phân phối lẻ cho người sử dụng. • Cung cấp thông tin cần thiết về nhà sản xuất, giải thích cách dùng sản phẩm bên trong.
• Các phát minh, tiến bộ của khoa học kĩ thuật của các lĩnh vực khác nhau được ứng dụng trong quá trình thiết kế và sản xuất bao bì • Bao bì có mặt trong tất cả các lĩnh vực trong đời sống con người Bao bì mới Thị trường Vật liệu bao mới bì mới Chất lượng Phương sản phẩm tốt pháp gia hơn công mới Thiết bị mới 8 9/16/2022 CHỨC NĂNG CỦA BAO BÌ CHỨA ĐỰNG BẢO VỆ THÔNG TIN PHÂN PHỐI, LƯU KHO, QUẢN LÝ Chức năng chứa đựng • Bao bì phải có kích thước, kiểu dáng phù hợp với sản phẩm chứa đựng bên trong • Có khả năng đóng kín, phương pháp đóng kín • Bao bì có dạng trực tiếp hay gián tiếp chứa đựng sản phẩm. Tùy vào mức độ chia thành bao bì cấp 1, bao bì cấp 2, bao bì cấp 3… 9 9/16/2022 Chức năng bảo vệ • Đảm bảo nguyên vẹn về số lượng và chất lượng: khối lượng, thể tích, trạng thái, cấu trúc, màu, mùi vị, thành phần hay hoạt tính sản phẩm được chứa đựng bên trong bao bì… • Bao bì phải bền với tác nhân cơ học, ngăn cản các tác nhân từ môi trường bên ngoài, đảm bảo không có tương tác hóa học giữa bao bì và sản phẩm bên trong Sức Kích Sức bền Hấp thụ Sức bền chống Sức thước chống tải chấn khi đánh đỡ chống đỡ bao bì lực động rơi lực lực đâm chà thủng xát Tính Tính Tính Độ bền Độ bền Tính giữ Tính ngăn cản chống Độ chịu tương cơ học kéo đứt ngăn cản vật liệu vật liệu hơi thấm mùi oxy nhiệt tác hóa nước dầu mỡ học 10 9/16/2022 Chức năng thông tin, giới thiệu sp, thu hút người sử dụng • Bao bì thực hiện nhiệm vụ truyền tải thông tin của nhà SX đến người sử dụng • Đặc tính của sản phẩm: dinh dưỡng, trạng thái, cấu trúc, mùi vị, nguồn nguyên liệu (thành phần), công dụng, hoạt chất và hàm lượng, nhà sản xuất,…thông qua nhãn hiệu, hình thức và kết cấu bao bì. • Hướng dẫn sử dụng và bảo quản • Nhìn thấy sản phẩm bên trong • Khả năng in ấn trên bề mặt sản phẩm • Là công cụ quảng cáo hữu hiệu cho sản phẩm, thu hút người sử dụng. Chức năng phân phối, lưu kho, quản lý • Bao bì phải được thiết kế thuận tiện, tiết kiệm để bảo quản thực phẩm, phân phối, lưu kho, quản lý và sử dụng.
Do đó lớp bao bì ngoài là vật liệu phù hợp, có cấu trúc, thể tích và theo tính năng của sản phẩm. Bao bì ngoài được chọn và thiết kế theo nguyên tắc: Bền vững, chắc chắn Dạng khối chữ nhật chứa một số lượng lớn và nhất định đối với một hoặc nhiều chủng loại sản phẩm. Chứa đựng nhiều chủng loại sản phẩm 11 9/16/2022 Các yếu tố cần có trên BBDP • Tên, địa chỉ của nhà SX • Tên sản phẩm • Xuất xứ • Thành phần định lượng, hàm lượng, nồng độ hoặc khối lượng dược chất, dược liệu của thuốc, nguyên liệu làm thuốc • Hướng dẫn sử dụng. • Ngày sản xuất • Hạn sử dụng/ hạn dùng • Dạng bào chế • Quy cách đóng gói, tiêu chuẩn chất lượng; • Số đăng ký hoặc số giấy phép nhập khẩu, số lô sản xuất; • Thông tin, cảnh báo vệ sinh, an toàn, sức khỏe; • … 12 9/16/2022 Ảnh hưởng của hình thái bao bì đến sự tiêu thụ sản phẩm •Giúp cho người sử dụng nhận định được sản phẩm •Kích thích mua sắm một sản phẩm Một vài yếu tố cần chú ý khi lựa chọn bao bì mới • Sản phẩm sẽ tăng thêm được bao nhiêu thời gian bảo quản với loại bao bì mới.? • Chất lượng sản phẩm như thế nào trong bao bì mới? • Lợi ích của bao bì mới trong việc lưu trữ cũng như vận chuyển sản phẩm ? • Khả năng xâm nhập thị trường mới của loại bao bì mới • Khả năng cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại trên thị trường? 13 9/16/2022 • Giá thành sản phẩm sẽ thay đổi như thế nào? • Phương thức đầu tư thiết bị phục vụ cho việc tiến hành đưa bao bì mới vào trong quá trình sản xuất, giá thành ra sao? • Có cần phải đào tạo mới lực lượng lao động không? Nếu có thì chi phí như thế nào? • Việc kiểm tra loại bao bì mới này đòi hỏi phải trang bị thêm các dụng cụ nào.
• Có cần thêm lực lượng bảo trì hay không? PHÂN LOẠI Liều dùng Độ kín Vật liệu làm bao bì Sự tiện dùng Mức độ tiếp xúc sp Theo tính năng kĩ thuật bao bì 14 9/16/2022 PHÂN LOẠI • Đơn liều Liều dùng • Đa liều • Bao bì kín (well-closed containers): bảo vệ tránh ô nhiễm bởi các vật liệu lạ bên ngoài và tránh sự mất thành phần trong quá trình sử dụng • Bao bì kín khí (Airtight containers): không thấm đối với chất rắn, lỏng, khí trong quá Độ kín trình lưu trữ và sử dụng thông thường. Nếu bao bì được mở ra nhiều lần, phải đóng chặt lại sau khi mở. • Bao bì hàn kín (sealed containers): được đóng kín bằng cách hàn nhiệt, VD ống tiêm • Gốm sứ • Giấy bìa cứng • Thủy tinh Vật liệu làm BB • Thép hoặc thép tráng thiếc • Nhôm • Chất dẻo • Màng ghép nhiều loại vật liệu • Bao bì chống giả mạo: được tích hợp thêm bộ phận hỗ trợ để khi mở thì không thể trở lại tình trạng ban đầu. • Bao bì tránh ánh sáng: bảo vệ khỏi as có Sự tiện dùng bước sóng 290 – 450 nm • Bao bì bảo vệ tránh trẻ em (child- resistant containers), thường gọi là CRCs 15 9/16/2022 • Bao bì vỉ: gồm 1 lớp nền, các khoang chứa thuốc và phần trên (nắp) được ép dính bằng nhiệt hoặc áp suất (hoặc cả 2); có tính cứng hơn vỉ xé, không dùng cho chất bán rắn.
• Bao bì nhiệt đới hóa (tropicalized packs): túi nhôm chứa vỉ giúp chống ẩm cao. Công năng • Bao bì xé (strip packs): túi kín chứa 1 liều thuốc duy nhất. Thành phần của lớp vật liệu phụ thuộc và bản chất và yêu cầu bảo vệ của sản phẩm. • Bao bì áp lực (pressurized packs): thuốc được đẩy ra thông qua van.
Áp suất đẩy sp thường do khí nén hoặc khí hóa lỏng Mức độ tiếp xúc • Bao bì cấp 1 • Bao bì cấp 2 sản phẩm • Bao bì cấp 3 XU HƯỚNG BAO BÌ Tăng tính hấp Phát triển bền Hạ giá thành dẫn, tiện dụng vững và hiệu quả - An toàn - Môi trường Tăng tuổi thọ Phát triển bao bao bì bì thông minh 16 9/16/2022 Tính hiệu quả Vận chuyển, lưu kho, chất dỡ Sản xuất và đóng gói tự Phù hợp động các qui định Điều kiện bảo Kênh phân phối Khả năng tự hủy, quản trong quá phù hợp tái chế trình vận chuyển Tính tiện lợi Đóng mở An toàn với nhiều lần trẻ em Tích hợp Đo lường ống hút, khối lượng, dao cắt… thể tích Thuận tiện cất trữ khi Tái sử dụng sử dụng 17 9/16/2022 NGUYÊN TẮC BAO GÓI Nhiệm vụ ngăn cách không gian xung quanh vật phẩm thành hai môi trường. Môi trường Môi trường bên bên trong bao ngoài: bì: là không gian bên là khoảng ngoài bao bì, hoàn không gian tiếp toàn không tiếp xúc xúc trực tiếp với với sản phẩm sản phẩm trong trường hợp bao kín NGUYÊN TẮC BAO GÓI KHÔNG Bao gói trực tiếp Bao gói gián tiếp sử dụng • Rau quả, hàng hóa • Bọc bên ngoài lớp trong tươi sống… bao bì chứa đựng BBDP • Làm bằng vật liệu trực tiếp sản phẩm có khả năng thấm • Tạo sự xếp khối cấp 1 hơi, khí 18 9/16/2022 PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG BAO BÌ SẢN PHẨM • Hệ thống được phát triển nhằm chứa đựng, bảo vệ, thông tin và quảng cáo cho sản phẩm, ngoài ra phải đạt tính hiệu quả và tiện dụng. • Phát triển dựa trên cơ sở thu thập phân tích các thông tin liên quan, xác định các yêu cầu, đề xuất và lựa chọn các phương án. Hệ thống bao bì cần đảm bảo các yêu cầu • Đảm bảo chức năng chủ yếu của bao bì • Phù hợp với đặc điểm sản phẩm chứa đựng bên trong • Lựa chọn vật liệu thích hợp trên cơ sở nghiên cứu kĩ lưỡng về các nhóm tính chất của vật liệu, yêu cầu bao bì và điều kiện lưu trữ, bảo quản, vận chuyển.